Urfa Zerdesi, Malzemeleri, Hazırlanışı

Urfa Zerdesi; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 1 su bardağı pirinç
  • 2-2,5 su bardağı toz şeker
  • 1 tutam haspir çiçeği
  • 1 kahve fincanı gülsüyü veya 1 damla gülyağı (isteğe bağlı)

Hazırlanışı;

Tencereye pirincin özelliğine göre yaklaşık 4 – 5 su bardağı su konulup kaynatılmalı ve ardından ayıklanarak yıkanmış pirinç ilave edilerek pişirilmelidir. Şeker eklenip kısık ateşte yaklaşık 10 dakika daha pişirilmelidir. Ayrı bir yerde haspir (Carthamus tinctorius L.) çiçeği yaklaşık 1 bardak sıcak suda eritilmeli veya kaynatılmalıdır. Bitki rengini suya verince süzülerek suyu tencereye eklenmelidir. Orta yoğunlukta kıvam aldığında isteğe bağlı gülsuyu veya gülyağı ilave edilerek kâse benzeri kaba alınmalı ve soğuduktan sonra sunumu yapılmalıdır.

Paylaşın

Trabzon: Tandırlı Köprüsü

Tandırlı Köprüsü; Trabzon’un Arsin İlçesi, Yolaç Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yanbolu Deresi üzerinde yer alan köprü, tek gözlü ve yuvarlak kemerlidir. Köprünün kemer ve korkuluk bitimleri kesme taş, diğer kısımları moloz taş ile inşa edilmiştir. Köprü yolu düzenli moloz taştır.

Doğu batı doğrultulu köprünün kemer ayakları ana kayaya oturtulmuştur. Köprünün uzunluğu yaklaşık 20,00 metre, genişliği ise yaklaşık 3,25 metredir. Köprünün taşıt yolu ile bağlantısı bulunmaktadır.

Paylaşın

Urfa Eşkili, Malzemeleri, Hazırlanışı

Urfa Eşkili; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 20 kg taze üzüm
  • 8 gram tuz
  • 1 kahve fincanı arpa veya nohut
  • 1 litre geçen yıldan yapılarak bu yıl için ayrılan eşkili suyu

Eşkili İçin;

  • 4 kg yerli taze yeşil biber

Hazırlanışı;

Eşkili Suyunun Hazırlanışı; Üzümler yıkanır, niteliğine uygun olmayanlar, bozuk veya çürük olanlar ayıklanır, tanelerine ayrılır, el ile yoğrulup ezilerek, küpe doldurulur. Eşkili yapımında kullanılan küp; ağzı dar, şişkin karınlı ve büyük toprak küptür. Küpün içerisinin yıkanıp temizlenmiş olması önemlidir. İçine mayalanmasını sağlamak için arpa veya nohut ile önceki yıldan kalan eşkili suyu ve tuz konarak ağzı kapatılır. Küpün etrafı sıcak tutacak şekilde battaniye vb. ile sarılır, karanlık ve soğuk almayacağı bir ortama konulur.

Eski zamanlarda küpün etrafı saman, kurutulmuş kepek vb. materyal ile sarılırdı. 40 gün bekletilir ve 41. gün tadına bakılır. Kokusundan ve tadından üzüm suyunun eşkiliye dönüşüp dönüşmediği anlaşılır. Acımsı bir tat var ise olmamıştır ve kullanılamaz. Sirke tadı varsa dönmüş yani eşkili suyu olmuş demektir. Suyun berrak, koyu renkli ve içiminin keskin olması makbuldür. Eşkiliye dönüşen üzümlerin suyu sıkılıp posası atılır. Böylece eşkili suyu hazır hale gelmiş olur.

Eşkili suyunun kullanılarak Eşkilinin hazırlanışı; Urfa’da yetiştirilen İnan 3363 çeşidi yerli yeşil biberler yıkanır, sapları kesilir, iğne ile delinerek ya da alt kısmından bıçakla az miktarda yarılarak, plastik veya cam kavanoza yerleştirilir. Kavanoz ağzına kadar eşkili suyu ile doldurulmalıdır. Biberler, üzerine konacak tabak vb. bir kapak ile kapatılır. Kavanozun kapağı hava almayacak şekilde kapatılır. 15 gün sonra servise hazır hale gelir.

Eşkilinin Sunumu; Yemeklerin yanında suyu ile birlikte ikram edilir. Biberleri yenir, eşkilinin suyu ise yemekle beraber içilir.

Paylaşın

Urfa Frenk Çömleği, Malzemeleri, Hazırlanışı

Urfa Frenk Çömleği; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 1 kg kuşbaşı (fitil) et
  • Yaklaşık 6 adet ilikli ve etli kemik
  • 5 kg domates
  • 1 kg taze kırmızıbiber (Şanlıurfa Biberi – İsot)
  • 100 gr sadeyağ
  • 4 adet orta boy kuru soğan
  • 2 baş sarımsak
  • 1 adet orta boy patlıcan
  • Yaklaşık 1 çay kaşığı tuz
  • 1 çay kaşığı yedi çeşit baharat (karabiber, tarçın, kimyon, çemen, yenibahar, zencefil, karanfilden oluşur)

Hazırlanışı;

Ön hazırlık aşaması; Kuşbaşı doğranmış et, yemeklik doğranmış soğan ve sadeyağla kavrulmalı daha sonra üzerine tuzu eklenerek ateşten alınmalıdır.

Çömleğe yerleştirilmesi; Çömleğin tabanına ilikli ve etli kemikler dizilmelidir. Üzerine sapları ve çekirdekleri ayıklanarak iri doğranmış kırmızıbiber (isot) ile küp küp doğranmış patlıcan ve domateslerin yarısı eklenip sadeyağda kavrulan et ve soğanın yanı sıra temizlenen sarımsaklar ile malzemelerin diğer yarısı ilave edilmelidir. Tuzu ve baharatı serpiştirilen ürün yöresel taş fırında pişirilmelidir.

Pişirilmesi; Yöresel taş fırında yaklaşık 3 saat kadar pişirilmelidir.

Sunum; Pişen yemek servis tabağına alınmalıdır. Yanında pirinç pilavı ya da sade bulgur pilavıyla, taze yeşilbiber (Şanlıurfa Biberi – İsot) ve dilimlenmiş kuru soğan ile ayran eşliğinde sunulmalıdır.

Urfa Frenk Çömleği yöre adı ile bilinirlik kazanmış ünlü bir yemektir. Ayrıca yörenin önemli kültürel miraslarındandır.Üretiminde gerekli olan özel unsurlar Şanlıurfa ile özdeşleşmiştir. Ürünün üretiminde yörede yetişen Şanlıurfa Biberi (isot) kullanılması zorunludur. Yemeğin hazırlanması ve pişirilmesi ustalık gerektirmekte olup ürünün tüm üretim aşamalarının coğrafi sınır içinde gerçekleşmesi gereklidir.

Paylaşın

Urfa Lebenisi, Malzemeleri, Hazırlanışı

Urfa Lebenisi; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 100 gr nohut
  • 1/2 kg dövme
  • 2 kg yoğurt
  • Tuz

Hazırlanışı;

Nohut dövme bir gece önce ıslatılarak yumuşatılır. Yumuşayan dövme ve nohut üzerine iki katı su eklenerek pişirilir. Pişen ve suyunu çeken dövme ile nohut (kaynamaya devam ederken) ayrı bir yerde çırpılan ve yaklaşık 10 gr tuz karıştırılan 2 kg yoğurt eklenir. Yoğurt eklendikten sonra karışım tekrar kaynama noktasına gelinceye kadar sürekli karıştırılır. Kaynayan Urfa Lebenisi kâselere doldurulur ve soğutucuya kaldırılır. Ana yemek öncesinde soğuk olarak servis edilir. Urfa Lebeni Çorbası yöre ile özdeşleşen uzun yıllardır bilinen ve yörenin kültürel birikimi ile günümüze ulaşan özel bir üründür. Urfa Lebenisi yapımında, Urfa’da yetiştirilen İvesi ırkı koyunların sütünden yapılan tam yağlı yoğurt kullanılır.

Paylaşın

Trabzon: Tabakhane Köprüsü

Tabakhane Köprüsü; Trabzon’un Ortahisar İlçesi, Ortahisar Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapı Ortahisar’ın doğusunda Kuzgun Dere üzerinde bulunmaktadır. İlk yapım tarihi bilinmeyen yapı, bugünkü görünümüne Vali Emin Muhsin Paşa tarafından yaptırılan onarımla 1833 yılında kavuşmuştur.

Yapı, birçok onarım geçirmiştir ve bu onarımlarda yapısal değişikliler de yapılmıştır. Güneydeki tek kemerli taş köprüye sonradan altı kemerli kuzey bölüm eklenmiştir.

Bu ekleme yapılırken, ilk köprünün kemer boşluğu ile ikinci köprünün kemer boşluklarından birisi denk getirilmeye çalışılmıştır.

Kâgir olarak inşa edilen köprü, güneyde iki mesnetli tek gözlü ve yuvarlak kemerli, kuzeyde ise yedi mesnetli altı gözlü ve yuvarlak kemerlidir. Köprüde malzeme olarak kesme taş kullanılmıştır. Köprünün korkuluğu özgün değildir.

(Kaynak: karadeniz.gov.tr)

Paylaşın

Şıllık Tatlısı, Malzemeleri, Hazırlanışı

Şıllık Tatlısı; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

Hamurun malzemeleri;

  • 130 gr un
  • 2 gr tuz
  • Yaklaşık 480 ml su

İç malzemesi;

  • 250 gr iri dövülmüş ceviz içi

Şerbetin malzemesi;

  • 400 gr toz şeker
  • 240 ml su
  • 80 gr sadeyağ

Hazırlanışı;

Hamurun Hazırlanması; Un, su ve tuzdan oluşan karışım homojen ve akıcı bir hamur elde edilene kadar çırpılır.

Hamurun Pişirilmesi; Orta dereceli sıcaklıkta yapışmaz tava ısıtılır, ardından yumurta büyüklüğünde yaklaşık 100 gr parça halindeki kuyruk yağı sürülerek tavanın iç yüzeyi az miktarda yağlanmalıdır. Isınan ve hafifçe yağlanan tavanın büyüklüğüne göre sıvı hamur, tavanın iç yüzeyini kaplayacak incelikte dökülür. Çok ince dökülen hamurun alt yüzeyi hafif pembeleşinceye kadar pişirilmeli ardından diğer yüzeyi de ters çevrilerek hafif pembeleşinceye kadar pişirilmelidir. Diğer yüzeyinin çevrilmesi esnasında tavaya tekrar yağ sürülmez. Her iki yüzeyi de pişirilen ürün, şıllık ekmeği olarak tanımlanır.

Hamur bitene kadar her pişirme aşamasında tava tekrar hafifçe yağlanıp, kalan sıvı hamur ince olarak ve tavanın yüzeyini kaplayacak şekilde dökülür ve her iki tarafı hafifçe pişirilir. Bu işlem sıvı hamur bitene kadar devam edilmelidir.  Pişirilen şıllık ekmekleri tek tek soğumaya bırakılır. Şıllık ekmeklerinin kurumaması için ekmek örtüsü ile üzerleri örtülmelidir.

Şerbetin Hazırlanması; Şerbet malzemeleri 400 gr toz şeker, 240 ml su ve 80gr sadeyağ yaklaşık 5 dakika kaynatılır. Kaynar durumda iken tatlının üzerine dökülmelidir.

Sunum: Şıllık Tatlısının aşağıda açıklanan iki şekilde servisi yapılmalıdır.

Tepsiye dizilip servis edilmesi; Pişen şıllık ekmekleri için uygun ebatta tepsi kullanılmalıdır. Pişen 6 adet şıllık ekmeği ikiye ayrılmalı ve 3 şıllık ekmeği üst üste yerleştirildikten sonra üzerine 250 gr iri dövülmüş ceviz içi serpiştirilmelidir. Kalan diğer 3 şıllık ekmeği de üst üste yerleştirilmeli ve formu bozulmayacak şekilde dilimlenmelidir. Dilimlemek ustalık gerektirmekte olup katların kaymadan en alt kattaki ekmekte kesilmiş olmalıdır. Dilimlerin şekli kare veya baklava dilimi şeklinde kesilebilir. Dilimlenmiş ürünün üzerine şerbet kaynar olarak her tarafına yayılacak şekilde dökülmeli ve üzeri ceviz ile süslenmelidir. Ayrıca taze ve sıcak servis edilmelidir.

Rulo (sarma) şeklinde servis edilmesi; Bir adet şıllık ekmeği servis tabağına alınarak içine yaklaşık 50 gr ceviz konulduktan sonra kenarlarından katlanıp rulo şeklinde sarılarak dilimlenir. Hazırlanan şerbet kaynar olarak servis tabağının her tarafını saracak şekilde dökülmeli ve üzeri cevizle süslenmelidir. Ayrıca taze ve sıcak servis edilmelidir.

 

Paylaşın

İsot Çömleği, Malzemeleri, Hazırlanışı

İsot Çömleği; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 1,5 kg kuşbaşı (fitil) et
  • Yaklaşık 6 adet ilikli ve etli kemik
  • 4 kg taze kırmızıbiber (Şanlıurfa Biberi-İsot)
  • 1.5 kg domatesin suyu (2 su bardağı)
  • Yaklaşık 100 gr. sadeyağ
  • 1 kg. kuru soğan
  • 2 baş sarımsak
  • Yaklaşık 1 çay kaşığı tuz
  • Nar suyu (2 su bardağı)
  • 1 çay kaşığı yedi çeşit baharat (karabiber, tarçın, kimyon, çemen, yenibahar, zencefil, karanfilden oluşur)

Hazırlanışı;

Ön hazırlık aşaması; Narlar tanelerine ayrılmalı ve ezilerek suyu çıkarılıp süzülmelidir. Biberler sapları ve tohumlarından ayıklanmalı ve soğuk suda yaklaşık yarım saat bekletilip suyu süzülmelidir. Suyu süzülen biberler ortadan ikiye bölünerek enlemesine orta kalınlıkta doğranmalıdır. Soğanlar yemeklik doğranmalıdır. Domateslerin suyu çıkarılıp süzülmelidir. Kuşbaşı hazırlanmış et, doğranmış kuru soğan ile sadeyağda kavrulduktan sonra üzerine baharatı ve tuzu eklenerek ateşten alınmalıdır.

Çömleğe yerleştirilmesi; Çömleğin tabanına ilikli ve etli kemikler dizilmelidir. Üzerine hazırlanan kırmızıbiberlerin yarısı yerleştirilmelidir. Üstüne sadeyağda kavrulan et ve soğanın yanı sıra temizlenen sarımsaklar ile üst kısma kalan kırmızıbiberler eklenmelidir. Daha sonra çömlek içerisine önceden hazırlanmış olan domates suyu ve nar suyu dökülmeli, tuz serpiştirilerek ürün yöresel taş fırında pişirilmelidir.

Pişirilmesi; Taş fırında yaklaşık 3 saat ağır ağır suyunu çekinceye kadar pişirilmelidir.

Sunum; Pişen yemek servis tabağına alınmalıdır. Yanında pirinç pilavı ya da sade bulgur pilavıyla, taze yeşilbiber (Şanlıurfa Biberi -İsot) ve dilimlenmiş kuru soğan ile ayran eşliğinde sunulmalıdır.

İsot Çömleği yörenin önemli değerlerinden biri olup yöre ile özdeşleşmiştir. Bu sebeple yörenin meşhur yemekleri arasındadır.

Ürünün üretiminde yörede yetişen Şanlıurfa Biberi (İsot)’nin kullanılması zorunludur. Yemeğin hazırlanması, pişirilmesi zahmetli olup yılların kültürel aktarımı ve ustalık geleneği ile günümüze ulaşan İsot Çömleği ürünün tüm üretim aşamalarının coğrafi sınır içinde gerçekleşmesi gereklidir.

Paylaşın

Trabzon: Sugeldi Camii

Sugeldi Camii; Trabzon’un Of İlçesi, Sugeldi Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak kesme taş ve ahşap kullanılmıştır. Beden duvarları mahfil seviyesine kadar yığma taş, üst kısmı yığma ahşap olarak kurtboğazı tekniği ile inşa edilmiştir. Kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen planlı olan yapı, son cemaat yeri, harim ve kadınlar mahfilinden oluşmaktadır. Açık olan son cemaat yerinin üst kısmı ahşap dikmelerle taşınan balkon olarak düzenlenmiştir.

Yapının dıştan üst örtüsü dört yönde kırma çatıdır ve kaplama malzemesi alaturka kiremittir. Geniş çatı saçaklarının alt kısımları ahşap malzeme ile kapatılmıştır. Minaresi kuzeybatı yönünde camiden ayrı bulunmaktadır. Sonradan inşa edilen minare iki şerefelidir. Yapının cephelerinde farklı boyutlarda pencereler mevcuttur. Tüm pencereler dikdörtgen formlu ve ahşaptır. Caminin harim girişi kuzey cephesinde yer almaktadır.

Giriş kapısı yuvarlak kemerli çift kanatlı ve ahşaptır. Giriş kapısı kare panolara ayrılmış olup panolarda geometrik motiflere yer verilmiştir. Kapının yuvarlak kemerli taş sövesi bitkisel motiflerle bezenmiştir. Kapının doğusunda yer alan iki kitabesi siliktir. Kitabede Hicri 1250 (Miladi 1834/1835) tarihi okunmuştur. Kadınlar mahfilinin balkonuna, son cemaat yerinden batı yönünde bulunan tek kollu merdiveni ile çıkılmaktadır. Sahanlık görevi gören balkonda bulunan giriş kapısı ile mahfile geçilmektedir.

Mahfil giriş kapısı, yuvarlak kemerli tek kanatlı ve ahşaptır. Kapı çerçevesinde ahşap işlemeler bulunmaktadır. U planlı kadınlar mahfili altı adet ahşap dikme ile taşınmaktadır. Yoğun bir ahşap işçiliğin yer aldığı mahfil kısmında bordürler bitkisel ve geometrik süslemeler ile bezenmiştir. Mihrap taş malzemeden yapılmış olup iç kısmı kademelidir. Mihrabın çevresinde taş işlemeler bulunmaktadır. Mihrap giriş kapısı ile aynı renklere boyanmıştır.

Minber ve vaaz kürsüsü, ahşap malzemeden yapılmış olup yoğun ahşap işçiliğine sahiptir. Minberin aynalık kısmı panolara ayrılmış olup içleri bitkisel ve geometrik motiflerle süslenmiştir. Minberin köşk kısmında panolarda lale motifleri bulunmaktadır. Düz ve ahşap kaplı olan tavanın ortasında dıştan kare, içten sekizgen formlu ve üzerinde geometrik süslemelerin yer aldığı göbek kısmı bulunmaktadır.

(Kaynak: karadeniz.gov.tr)

Paylaşın

Çiğ Köfte, Malzemeleri, Hazırlanışı

Çiğ Köfte; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • Dövülmüş kara et-100 gr.
  • Köftelik ince bulgur-150 gr.
  • Pulbiber-35 gr.
  • Kurusoğan-80 gr.
  • Tuz-3 gr.
  • Tarçın-2 gr.
  • Maydanoz-40 gr.
  • Yeşil soğan-40 gr.
  • Taze sarımsak-20 gr.
  • Domates salçası-25 gr.
  • Karabiber-2gr.

Hazırlanışı; 

Etin çındır denilen sinirleri ayıklanır ve dövülerek macun haline getirilir. Macun haline getirilen et, bir kabın içerisinde ıslatılarak bir süre buzdolabında bekletilen pul biber, ince kıyılmış kuru soğan, sarımsak, tuz ve tarçın köfte leğeninde iyice karıştırılıp yarısı buzluğa konur. Etin leğende kalan baharatlarla harmanlanmış diğer yarısına yavaş yavaş bulgur eklenerek buzla yoğrulur. Bulgurlar yumuşayınca etin buzlukta bekletilen kısmı katılarak 10-15 dakika yoğrulur.

Yoğrulmakta olan köfte iki elle bastırıldığında leğene yapışıp leğeni kaldırmıyorsa tutmuş demektir. Azar azar soğuk su alınarak kuru olarak yoğrulan köfte iyice yumuşatılır. Macun kıvamına geldiğinde çok ince doğranmış maydanoz, yeşil soğan ve mevsiminde eklenen taze sarımsaktan eklenerek iyice karıştırılır. Has (marul), nane, hardal, tere, pırpırım(semiz otu), yarpuz, kuzukulağı, beyaz lahana, turp, söğüş doğranmış salatalık, domates, ekşili ve ayran eşliğinde servis edilir.

Paylaşın