Gavut; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.
Malzemeleri;
Hazırlanışı;
Mevisiminde alınan buğday kavrulur, el değirmeni yada havanda öğütülerek kavut haline getirirlir. Hafif kızdırılan yağ un halindeki kavut’a yedirilir. Kahvaltıda isteğe göre üzerine bal yada gül reçeli dökülerek yenilir.
Otlu Peynir; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.
Malzemeleri;
Hazırlanışı;
Otlu peynir yapımında hammadde olarak kullanılan süt, daha ziyade koyun sütüdür. Bazen koyun sütüne inek ve keçi sütleri de karıştırılmaktadır. Sütler çiğ olarak mayalanmakta ve mayalama sıcaklığı elle tespit edilmektedir. Bu sıcaklık tahminen 30 C civarındadır. Yaklaşık 80 litre süte 100 rnl olaeak şekilde, önceden geleneksel olarak hazırlanmış mayadan ilave edilerek 1-2 saat pıhtılaşmaya terk edilmektedir.
Pıhtılaşma işlem tamamlanınca pıhtı bez torbaya aktarılmaktadır. Aktarma işlemi yapılırken bir kat pıhtı bir kat da özel olarak hazırlanmış otlardan (yerel adlarıyla sirmo, heliz, mendo, siyabo, kekik, yabani nane ve söv otu)ilave edilmektedir. Bu iş tamamlanınca torbanın ağzı büzülerek üzerine ağırlık konmakta ve süzülmeye bırakılmaktadır. Süzülme 3-4 saatte tamamlandıktan sonra elde edilen teleme küçük dilimler haline getirilmektedir.
Dilimler el büyüklüğünde, farklı şekillerde ve yaklaşık 2-3 cm kalınlığında olmaktadır, Elde edilen peynir dilimleri salamurada veya kuru olmak üzere iki şekilde tuzlanmaktadır. Salamura usulü tuzlamada, peynir dilimleri salamura suyunda bir müddet bekletilerek teneke ya da plastik kaplara yerleştirilmektedir. Kaplar daha sonra serin bir yere konarak sonbahara kadar bir nevi olgunlaştırılnıaya terk edilmektedir. Salamura konsantrasyonu, taze yumurtanın tuzlu suya batırılarakayarlanmaktadır.
Kuru tuzlamanın yapılışında, dilimler üzerine göz kararı kalın mutfak tuzu serpilmekte ve bu haliyle 3-4 gün kadar bekletilmektedir. Sonra dilimler bol su ile iyice yıkanarak bir kat peynir bir kat cacık olacak şekilde plastik kaplara ya da toprak küplere konulmaktadır. Peynirler kaplara doldurulurken hiç boşluk kalmamasına dikkat edilmekte ve sıkıca yerleştirilmektedir. Doldurma işi bitince kaplamı ağzına üzüm yaprağı konmakta ve çamurla sıvanmaktadır.
Kabın ağzı aşağıya gelecek şekilde kilerde özel yerine (genelde toprak altına) konmakta ve üzeri gevşek bir toprakla veya kumla örtülmektedir. Peynir kabının topraktaki bu pozisyonu peynirdeki nem kaybım hızlandırmaktadır. Peynirler bu şekilde 2-3 ay olgunlaştınlmaya bırakılmakta ve olgunlaşma tamamlandıktan sonra tüketime hazır hale gelmektedir. Bir kısım otlu peynirler taze iken satılmakta, alıcı peyniri kendi arzusuna göre küpe doldurup olgunlaştırmaktadır.
Yalı Camii; Trabzon’un Sürmene İlçesi, Orta Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.
Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak kesme taş kullanılmıştır. Kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen planlı olan yapı, harim, son cemaat yeri ve kadınlar mahfilinden oluşmaktadır. Dıştan üst örtüsü dört yönde kırma çatıdır ve çatı kaplama malzemesi Marsilya kiremittir.
Yapının minaresi doğu cephesinde bulunmaktadır. Minare sonradan yapılmış olup iki şerefelidir. Caminin son cemaat yeri girişi kuzey cephesinden bulunmaktadır. Giriş açıklığı dikdörtgen formludur. Giriş kapısı çift kanatlı ve demirdir. Harim giriş kapısı son cemaat yerinde bulunmaktadır. Harim giriş açıklığı yuvarlak kemerli olup çevresinde taş söve bulunmaktadır.
Giriş kapısı çift kanatlı ve ahşaptır. Yapının cephelerinde çift sıra pencere düzeni mevcuttur. Alt sıra pencereler üst sıra pencerelere oranla daha büyük boyutludur. Tüm pencereler yuvarlak kemerlidir. Kadınlar mahfiline, son cemaat yerinde bulunan merdiven ile çıkılmaktadır. Mahfil dört adet taş sütun ile taşınmaktadır. Mihrap taş malzemeden yapılmış olup kademelidir. Minber ve vaaz kürsüsü özgün değildir.
İç duvarları günümüzde sıvalı olan caminin, duvarlarında kalem işi süslemeler bulunmaktadır. Yapının mahfil katında ahşap işçiliği mevcuttur. Yapının içten üst örtüsü ortada kubbe yanlarda düz tavan olup düz tavan bölümü ahşaptır. Kubbe dört adet taş sütun ile taşınmaktadır. Sütunlar birbirine yuvarlak kemerlerle bağlanmaktadır.
(Kaynak: karadeniz.gov.tr)
Etli Köfte (Acem Köftesi); Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.
Malzemeleri;
Hazırlanışı;
İki kez çekilmiş yağsız kıyma, pirinç, ince bulgur, lepe, tuz, karabiber, pul biber, reyhan, zeytirun, salça kullanılarak yapılır. Lepe akşamdan ıslatılır, diğer malzemelerle birlikte iyice yoğrulur avuç içinde büyükçe köfteler yapılır diğer tarafta pişirme suyu hazırlanır, soğan doğranıp yağda pembeleştirilir salça ilave edilir yeterince su konulur kaynatılır bu suya reyhan, zeytirun ilave edilir hazırlanmış olan köfteler bu suya atılıp pişirilir servis yapılır.
Karaçam Camii; Trabzon’un Çaykara İlçesi, Uzuntarla Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.
Yapı, doğu batı doğrultusunda eğimli bir arazide yer almaktadır. Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak taş ve ahşap kullanılmıştır. Ahşap hatıllar arasında moloz taşlardan yığma olarak inşa edilmiştir. Kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlı olan yapı, son cemaat yeri, harim ve kadınlar mahfilinden oluşmaktadır. Son cemaat yeri açıktır.
Açık olan son cemaat yerinin batı bölümünde ahşap malzemeden ek bir mekân inşa edilmiştir. Yapının dıştan üst örtüsü iki yönde kırma çatı olup, çatı kaplama malzemesi alaturka kiremittir. Çatı saçakları geniştir ve saçak altları ahşap malzeme ile kaplanmıştır. Minaresi güney yönünde, yapıdan ayrı bulunmaktadır. Sonradan inşa edilen minare tek şerefelidir.
Yapının güney cephesinde dört, doğu cephesinde üç ve kuzey cephesinde iki adet pencere açıklığı bulunmaktadır. Ahşap pencereler, tek kanatlı ve dikdörtgen formludur. Caminin harim girişi kuzey cephesinde yer almaktadır. Ahşap giriş kapısı yuvarlak kemerli, çift kanatlı ve ahşap sövelidir. Giriş kapısı yoğun ahşap işlemelere sahiptir. Kadınlar mahfiline kuzey yönünde bulunan, tek kollu ahşap merdiven ile çıkılmaktadır.
U planlı kadınlar mahfil iki adet ahşap dikme ile taşınmaktadır. Mihrap taş malzemeden yapılmış olup günümüzde sıvalı ve boyalıdır. Mihrap üzerinde hiçbir süsleme bulunmamaktadır. Minber ve vaaz kürsüsü ahşap malzemeden yapılmıştır. Minber ve kadınlar mahfili korkulukları yoğun ahşap işlemesine sahiptir. İçten üst örtüsü düz tavanlıdır. Çokgen formlu göbek kısmı içe doğru kademeli ve işlemelidir.
Ekşili Arapaşı; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.
Malzemeleri;
Hazırlanışı;
Önce erikler haşlanır. Sonra kaynamış tuzlu suya unun yarısı boşaltılır. İçinde hiç topak kalmayıncaya kadar özleştirilir. Bir tepsiye soğuması için dökülür. Salça yağ ile kavrulur. Üzerine 1 litre su konur. Bu su ılımadan 5 yemek kaşığı un konur. Haşlanan ekşi eriklerin suyu koyulur. Kuru biberler ilave ederek sürekli karıştırılır. Bu yemeğe haşlanan tavuk etleri koyulur. Servis zamanı hazırlanan iç hamurdan tabağa 3 -4 kaşık koyup üzerine çorbadan koyulur. Kuru biberle servis yapılır.
Demir Tatlısı; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.
Malzemeleri;
Şurubu için;
Hazırlanışı;
Demir tatlısının ham maddesi yumurta, un, su, tuz ve kabartma tozudur. Hamurunu sıvı bir hamur olarak hazırlıyoruz. Hamurun içine tüm malzemeleri katıyoruz ve mikserle çırpıyoruz. Tatlı yapımına başlamadan önce derince olan tavaya yağ koyup içine kalıpları koyuyoruz. Kalıpların ve yağın sıcak olması gerekiyor. Bir tarafta da kaynamış koyu bir şerbetimiz var. Kalıbımız ısındığında kalıbı hamura batırıp kızgın yağın içine bırakıyoruz. Hamur sertleşmeden kalıbı oynatmıyoruz. İki tarafı da kızardıktan sonra alıyoruz. Bu şekilde hamur bitinceye kadar devam ediyoruz. Daha önce hazırlayıp soğuttuğumuz şerbete kızarttığımız hamurları batırıp servis yapıyoruz.
Filak Camii; Trabzon’un Ortahisar İlçesi, Gülbaharhatun Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.
Yapı, kuzey güney doğrultusunda eğimli bir arazide yer almaktadır. Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak taş ve ahşap kullanılmıştır. Yapının bodrum katı taş malzeme ile, üst sırası ise ahşap malzeme ile yığma tekniğiyle inşa edilmiştir. Yazılı kaynaklara göre, 19. yüzyılın sonlarına doğru inşa edilmiştir.
Kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen planlı olan yapı, son cemaat yeri, harim ve kadınlar mahfilinden oluşmaktadır. Son cemaat yeri kuzey ve batı cephesi boyunca uzanmaktadır. Son cemaat yerinin kuzey cephesi kapalı, batı cephesi ise açıktır. Yapının dıştan üst örtüsü dört yönde kırma çatı olup, sac malzeme ile kaplanmıştır.
Çatı saçakları geniş tutulmuş, saçak altları ahşap malzeme ile kaplanmıştır. Doğu cephesinde bulunan ve 1980 yılında inşa edilen minaresi çift şerefelidir. Yapının yalnızca güney cephesinde çift sıra pencereleri bulunmaktadır. Pencereler dikdörtgen formlu ve ahşap sövelidir. Harim girişi kuzey cephesinde yer almaktadır.
Ahşap giriş kapısı, yuvarlak kemerli, çift kanatlı ve ahşap sövelidir. Giriş kapısı yoğun ahşap işlemeye sahiptir. Kadınlar mahfiline son cemaat yerinde bulunan merdiven ile ulaşılmaktadır. U planlı kadınlar mahfili, iki adet ahşap dikme ile taşınmaktadır.
Mihrap ahşap malzemeden yapılmıştır ve yoğun ahşap süslemeye sahiptir. Minber ve vaaz kürsüsü de ahşap malzemeden yapılmıştır. Mihrap, minber, vaaz kürsüsü ve kadınlar mahfili korkuluklarında yoğun ahşap işlemelere yer verilmiştir. İçten üst örtüsü düz tavanlıdır ve ahşap malzemeden yapılmıştır. Çokgen formundaki göbek kısmı içe doğru kademeli ve işlemelidir.
Alacatene; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.
Malzemeleri;
Hazırlanışı;
Doğranmış soğanlar yağda pembeleştirilir. Salça ilave edilip kavrulur. Önceden yıkanan mercimek ve bulgur tencereye eklenip salça ve soğanla birlikte bir süre kavrulur. Suyu ve tuzu ilave edilerek kısık ateşte pişirilir. Pişmesine yakın kuru biberler eklenir. Servis yaparken üzerine acı pul biber dökülür.
Turnalı Camii; Trabzon’un Araklı İlçesi, Turnalı Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.
Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak kesme taş ve ahşap kullanılmıştır. Doğu batı doğrultusunda dikdörtgen planlı olan yapı, harim ve kadınlar mahfilinden oluşmaktadır. Yapının, yazılı kaynaklara göre, Os’lu (Turnalı Köyü’nün eski adı) Müderris Hacı Hasan Efendi tarafından, Hicri 1257 (Miladi 1841/1842) yılında yaptırıldığı kabul edilmektedir.
Harim giriş kapısı üzerinde yer alan kitabede, Bayburtlu şair İrşadi’nin (1806-1877) Os’lu Hacı Hasan Efendi için yazdığı methiye yer almaktadır. Metinde, caminin Hicri 1257 (Miladi 1841/1842) yılında inşa edildiği geçmektedir. Yapının dıştan üst örtüsü dört yönde kırma çatıdır ve çatı kaplama malzemesi alaturka kiremittir. Çatı saçakları geniş tutulmuştur ve saçak altları ahşap malzeme ile kaplanmıştır.
Yapının kuzeydoğu yönünde yapıdan ayrı minaresi bulunmaktadır. Kesme taş malzemeden yapılan minaresi tek şerefelidir. Batı yönde bulunan minarenin giriş kapısı, yuvarlak kemerli, tek kanatlı ve ahşaptır. Yapının cephelerinde tek sıra pencere düzeni mevcuttur. Güney cephesinde iki adet, doğu cephesinde ise bir adet pencere bulunmaktadır. Pencereler dikdörtgen formlu ve tek kanatlıdır.
Caminin harim girişi batı cephesinde yer almaktadır. Ana giriş kapısı yuvarlak kemerli, çift kanatlı ve ahşaptır. Çevresinde yuvarlak kemer formlu silme dönmektedir. Alınlığında kitabesi bulunmaktadır. Kapının kemerinde, alınlığında ve silmesinde yoğun olarak taş işlemeler mevcuttur. Kadınlar mahfiline, harimden, giriş kapısının batısında bulunan tek kollu, ahşap merdiven ile çıkılmaktadır.
U planlı kadınlar mahfili altı adet ahşap dikme ile taşınmaktadır. Mihrap kesme taş malzemeden yapılmış olup çevresinde dikdörtgen formda çerçevesi bulunmaktadır. Mihrap ve çerçeve, yoğun olarak taş işlemelere sahiptir. Minber ve vaaz kürsüsü ahşap malzemeden yapılmıştır. Özellikle minber yoğun ahşap işçiliğine sahiptir. Yapının iç mekân duvarları beyaz boyalı olup tüm beden duvarlarında farklı figürlerde yoğun kalem işi bezemeler mevcuttur.
Tavan ile beden duvarlarının birleşme kısmında, Allah’ın doksan dokuz ismi olan Esma’ül Hüsna yazılı bir kuşak yer almaktadır. Mahfil çıkmasında, mahfil döşemesinde ve mahfili taşıyan dikmelerde de yoğun ahşap işçiliği görülmektedir. İçten üst örtüsü düz tavanlıdır. Tavan göbeği, kademeli çokgen formlar içerisinde daire şeklindedir. Tavan ahşap malzemeden yapılmış olup özellikle göbek kısmında yoğun ahşap işçiliği bulunmaktadır.
(Kaynak: karadeniz.gov.tr)
