Batman: Zeynel Bey Külliyesi

Zeynel Bey Külliyesi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Hasankeyf’in sembolü durumundaki Zeynel Bey Türbesi’nin çevresinde, Prof.Dr. Abdüsselam Uluçam başkanlığında 2004-2005 yıllarında sürdürülen kazılarla büyük bir külliye ortaya çıkarılmıştır.

Türbeden dolayı “Zeynel Bey Külliyesi” adı verilen alanda, değişik zamanlarda yapılmış 3 medrese, 1 imaret, 1 türbe, 1 han ve Dicle kenarında yer alan 1 hamam olduğu tespit edilmiştir.

İki medrese binası ile han ve hamam, Artuklu Dönemi’ne (XIII. yy.) aittir. Türbe ve imaret (cami) Akkoyunlu (XV. yy.); üçüncü medrese, menzil hanı ve diğer ek yapılar ise Osmanlı (XVI.-XVIII. yy.) devrinden kalmadır. Dönem ve mimari üslup farklılıklarına rağmen külliye bir bütün olarak XVIII. yüzyıl sonuna kadar kullanılmıştır.

Türbe (kümbet), Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan tarafından 1473’te oğlu Zeynel Bey için yaptırılmıştır. Türbe, dıştan silindirik, içten sekizgen plandadır.

Gövde yüzeyinde firuze ve lacivert sırlı tuğlalarla mozaik çinilerden oluşan bitkisel ve geometrik dekorasyona yer verilmiştir. “Allah, Muhammed, Ali, Ahmed” adlarının tekrarlandığı ma’kili kufi hatlı Arapça yazıya yer verilmiştir.

Paylaşın

Batman: Boğaz Köy Türbeleri

Boğaz Köy sınırları içerisinde yer alan türbeler, köyün doğusunda bulunan mezarlık alanın güneybatısında yer almaktadırlar.

Boğaz (Bagase) Köyü, Batman İl Merkezinin kuş uçumu 32 km güneydoğusunda, Gercüş İlçe Merkezinin 11 km kuzeybatısında yer almaktadır.

1 nolu türbe (Bubê Gulê), dikdörtgen planlı iki mekandan oluşmaktadır. Türbenin güney mekanı sivri kubbe şeklinde, kuzey mekanı ise beşik tonozla örtülmüştür. Türbenin girişinde yer alan kuzey mekanı, dikdörtgen planlı, beşik tonoz örtülüdür.

Mekanının doğusunda iki adet yetişkin mezarı, batısında ise bir adet çocuk mezarı yer almaktadır. Asıl türbe yapısının yer aldığı güney mekanı, kare planlı ve kubbeyle örtülüdür.

Bir adet yetişkin mezarının yer aldığı mekanın, güney duvarında mihrap nişi, kuzey duvarında bir adet niş, batı duvarında ise bir adet sivri kemerli niş ve sivri kemerli pencere açıklığı bulunmaktadır. Kubbeye geçişler pandantiflerle sağlanmış olup kubbenin güney ve doğu duvarlarında pencere açıklıkları yer almaktadır.

2 nolu türbe, 1 nolu türbenin doğusunda yer almaktadır. Kareye yakın dikdörtgen planlı türbe tek mekandan oluşmaktadır.

Girişi kuzey cephede yer alan türbenin üst örtüsü sivri kubbeyle örtülmüş olup kubbeye geçişler tromplarla sağlanmıştır. Birbirine bitişik iki mezar yapısının yer aldığı türbenin batı duvarında sivri kemerli dikdörtgen formlu pencere açıklığı, kuzey duvarında ise dikdörtgen formlu niş bulunmaktadır.

Paylaşın

Batman: Abdullah Yukanna Türbesi

Abdullah Yukanna Türbesi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

İlçe merkezindeki tarihi Hasankeyf Köprüsü’nün kuzey yakasında bulunan türbenin, yöre halkı tarafından Abdullah Yukanna Hazretleri’ne ait olduğuna inanılmaktadır.

Günümüzdeki mevcut türbe yenilenmiş, eski yapıya dair herhangi bir kalıntı günümüze gelememiştir. Küçük bir avluya açılan türbe, dikdörtgen planlı olup, içten beşik tonoz, dıştan düz damla örtülüdür.

Türbenin güney duvarında bir mihrap nişi, doğu cephesinde de küçük bir havalandırma penceresi ve ahşap bir sanduka yer almaktadır

Paylaşın

Batman: Aslan Baba Türbesi

Aslan Baba Türbesi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

İç Kale’nin kuzeybatısında mağara yapısı içindedir. Türbede yatan zatın yöre halkı tarafından büyük saygı gösterilen tasavvuf ehli bir veli, derviş ya da din alimi olduğu düşünülmektedir.

Basamaklı bir girişi olan türbe kayanın oyulması suretiyle iki bölümden meydana gelmiştir. Giriş bölümünün kuzey ve güney duvarlarında birer niş yer almaktadır.

İkinci bölüm türbenin asıl mekânını oluşturmaktadır. Burada Aslan Baba’nın mezar sandukası bulunmaktadır. Güney duvarında küçük bir açıklıkla girilen türbede malzemelerin depolandığı bölüm mevcuttur.

Paylaşın

Batman: Şeyh Muhiyettin Türbesi

Şeyh Muhiyettin Türbesi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

İç Kale’de, Büyük Saray’ın güney batısında, mezarlık alanı içindedir. Yapının kitabesi veya vakfiye kaydı bulunmadığından hangi tarihte ve kimin için yaptırıldığı bilinmemektedir.

Ancak Ortaçağ yapısı olarak tarihlendirilen kare planlı yapı, moloz taş malzeme ile inşa edilmiştir. Üzeri kubbe örtülü türbenin kubbesi sonraki dönemlerde beton ile sıvanmıştır.

Yuvarlak kemerli giriş kapısı, batı bölümünde yer alır. Yapının güney ve batı cephesi dış duvarlarıyla birleşecek şekilde avlu içerisine alınmıştır.

Paylaşın

Batman: Şeyh Şeref Türbesi

Şeyh Şeref Türbesi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

İç Kale’de, Büyük Saray’ın güneyinde, Talim Meydanı’nın kuzeyinde yer alan yapı, halk arasında Şeyh Şeref Türbesi olarak adlandırılmıştır.

Yapının kitabesi veya vakfiye kaydı bulunmadığından hangi tarihte ve kimin için yaptırıldığı bilinmemektedir. Ancak kullanılan malzeme ve duvar örgüsü dikkate alındığında Hasankeyf Eyyubi Dönemi’ne ait olduğu düşünülmektedir.

Moloz taş malzemeden inşa edilen yapı, kare planlı, sekizgen kasnaklı kubbe ile örtülüdür. Kubbeye geçişler tromplarla sağlanmıştır. Türbenin içinde büyükçe bir ahşap sanduka ve bu sandukanın etrafında mezarlar yer almaktadır.

Paylaşın

Batman: Seyit Bilal Türbesi

Seyit Bilal Türbesi; Batman’ın Gercüş İlçesi, Vergili (Becirman) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Vergili Köyü, Batman İl Merkezinin 72 km güneydoğusunda, Gercüş İlçe Merkezinin 23.10 km kuzeydoğusunda yer almaktadır.

Türbe alanı günümüze uygun bir işçilikle ihata duvarı ile çevrelenmiştir. Ayrıca alanda eski mezarların yanı sıra modern mezarlar ve Seyid Bilal Türbesi bulunmaktadır.

Seyid Bilal Türbesi, kare planlı üst örtüsü ise büyük bir ana kubbe ve bu kubbenin etrafında şekillenen 10 adet küçük kubbeden oluşmaktadır. Türbenin güneyinde ve doğusunda olmak üzere iki adet girişi mevcuttur.

Bu girişler dikdörtgen formlu olup güneydeki giriş erkekler, doğudaki giriş ise kadınlar için yapılmıştır. Erkeklerin girişi sundurmalıdır.

Türbede 8 adet dikdörtgen formlu pencere açıklığı bulunmaktadır. Ana kubbenin dört yönünde dikdörtgen formlu aydınlatma penceresine yer verilmiştir.

Türbenin içinde Seyid Bilal ve köylülerin mezarları bulunmaktadır. Yapı sonradan geçirdiği yenileme ile orijinal özelliğini kaybetmiştir.

Paylaşın

Batman: Şemdin Ağa Türbesi

Şemdin Ağa Türbesi; Batman’ın Kozluk İlçesi, Şemdin Ağa Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kitabesi olmadığı için yapılış tarihi bilinmemektedir. Türbe mescit bölümü ve mezar odası olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Mescit bölümünün güney duvarında bir adet aydınlatma nişi bulunmaktadır.

Mezar odasında Şemdin Ağa’nın aile fertlerine ait 9 adet mezar bulunmaktadır. Mezar odasının güney duvarında 4 adet aydınlatma nişi bulunmaktadır.

Mezar odasının doğu duvarında ise hareketlilik kazandırmak amacıyla 6 adet süsleme amaçlı sivri kemerli nişler bulunmaktadır.

Mezar odasında günümüzde yerel halk tarafından dini inanç gereği mezarların etrafındaki tel örgüye dilek amaçlı asma kilitler asılmıştır. Türbe dikdörtgen planlı içten tonozlu dıştan düz damlıdır.

Kapısı batıya bakmaktadır. Türbe günümüzde betonarme yapılarla onarılmış ve türbenin ön giriş yüzeyi boydan boya modern fayanslarla kaplanmıştır.

Paylaşın

Batman: Şeyh Abdullah Türbesi

Şeyh Abdullah Türbesi; Batman’ın Kozluk İlçesi, Gündüzlü (MezerXalık) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Gündüzlü Köyü, Kozluk merkezin kuş uçumu 6.73 km batısında yer almaktadır, Şeyh Abdullah Türbesi ise Gündüzlü Köyünün yaklaşık 3 km kuzeyinde bulunmaktadır.

Türbe dikdörtgen planlı, tek kubbeli ve tek mekandan oluşmaktadır. Günümüzde mezarlık bölümü ve mescit kısmı ahşap paravanla birbirinden ayrılmıştır.

Mezar bölümünde 4 adet ahşap sandukalı mezar yer almaktadır. Türbe modern dönem işçiliği gösterip eski döneme ait hiçbir kalıntı kalmamıştır.

Türbenin bulunduğu alan modern ihata duvarıyla çevrilmiş olup bahçesinde modern mezarlar ve Arapça yazılı mezar taşları olan mezarlar bulunmaktadır.

Paylaşın

Batman: Şeyh Halil Türbesi

Şeyh Halil Türbesi; Batman’ın Kozluk İlçesi, Karaoğlak (Xedire) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Karaoğlak Köyü, Kozluk İlçesinin kuş uçumu 11,13 km güneybatısında, Türbe ise Karaoğlak Köyünün kuş uçumu 1.73 km kuzeyinde yer almaktadır.

Şeyh Halil Türbesi 14.00 x 9.00 m ölçülerinde, doğu-batı doğrultulu dikdörtgen planlı, tek kubbeli ve kubbesi yuvarlak kasnağa oturtulmuştur. Kasnağında yuvarlak kemerli aydınlatma pencereleri bulunmaktadır.

Türbe iç mekanı giriş, mescit ve türbe bölümü olmak üzere 3 bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümü türbenin güneybatısında, mescit bölümü türbenin batısında ve türbe bölümü ziyaretin doğusunda yer almaktadır.

Mescit bölümünün kuzey duvarında Arapça 2 satırlık kitabe bulunmaktadır. Kitabesinde yapılış tarihi (Hicri) 1105 yazmaktadır.

Şeyh Halil Türbesi olduğu gibi modern işçilik gösterip eski dokusuna ait hiçbir kalıntısı kalmamıştır. Türbenin hemen kuzeydoğusunda 4.00 x 4.00 m ölçülerinde kare planlı düz damlı küçük bir mescit yapısı bulunmaktadır.

Şeyh Halil Türbesinin çevresinde muhtemelen eski döneme ait olduğu düşünülen Arapça yazılı mezar taşları ve yazısız mezar taşları mevcuttur.

Paylaşın