image

Mezopotamya Nasıl Medeniyetin Beşiği Oldu?

0

Fırat ve Dicle nehirleri arasında yer alan ve “medeniyetin beşiği” olarak anılan Mezopotamya, insanlık tarihindeki birçok ilkin gerçekleştiği, uygarlığın temel taşlarının atıldığı bölge olarak bilinir.

Kurtuluş Aladağ / Bu verimli bölge (bugünkü Irak, Suriye ve Türkiye’nin bir kısmı), yaklaşık MÖ 10 bin yılından itibaren tarım devrimine ve ardından karmaşık toplumların oluşumuna ev sahipliği yaptı. Mezopotamya’nın medeniyetin beşiği olmasının temel nedenleri:

Tarım devrimi ve verimli topraklar

Fırat ve Dicle nehirlerinin sağladığı alüvyonlu topraklar, Bereketli Hilal Bölgesi’nde tarımın gelişmesini sağladı. Buğday, arpa, mercimek gibi ürünlerin tarımı MÖ 9 bin civarında başladı.

Bereketli Hilal, kışları yağmurlu, yazları kurak geçen Akdeniz ikliminin egemen olduğu, hilal biçiminde, oldukça bitek bir alandan oluşur. Güneyde Arabistan Çölü ile kuzeyde Doğu Anadolu Dağlık Bölgesi arasında yer alır. Eski Babil toprakları ile hemen yakınındaki Elam’dan (bugün İran’ın güneybatısı) Dicle ve Fırat ırmakları ile Asur topraklarına kadar uzanır. Zağros Dağları’ndan, batıda Suriye üzerinden Akdeniz’e, güney yönünde de Filistin’in güneyine kadar olan toprakları içine alır.

Mezopotamyalılar, nehir sularını kontrol altına almak için sulama kanalları ve baraj sistemleri geliştirdiler. Bu, tarımsal üretimi artırarak, gıda fazlası yarattı ve yerleşik hayata geçişi hızlandırdı. Artan gıda üretimi, insanların avcı – toplayıcı yaşam tarzını terk ederek köyler ve şehirler kurmasını sağladı. Bu durum, uzmanlaşmış iş bölümlerinin (ziraatçiler, zanaatkârlar, tüccarlar) ortaya çıkmasına yol açtı.

İlk şehirler ve toplumsal organizasyonlar

Mezopotamya, Uruk, Ur, Eridu ve Babil gibi dünyanın ilk şehir devletlerinin kurulduğu yerdir (MÖ 4000 – 3000). Zamanla bu şehirler, idari, dini ve ekonomik merkezler haline geldiler.

Kayıt tutma, ticaret, hukuk ve edebiyatın gelişmesini sağlayan yazının icadı MÖ 3 binli yıllarda Sümerler tarafından gerçekleştirildi. Yazının icadıyla birlikte, karmaşık toplumların yönetiminde devrim yaratıldı. Hammurabi Kanunları (MÖ 1754 civarı) gibi erken dönem hukuk sistemleri, toplumsal düzeni sağladı ve devlet yönetimini formalize etti.

Kültürel ve teknolojik yenilikler

Mezopotamyalılar, astronomi, matematik (60 tabanlı sayı sistemi) ve takvim sistemleri geliştirdiler. Bu gelişmeler, modern saat ve daire ölçülerinin (360 derece) temelini oluşturdular.

Mezopotamya genelinde yaygın olarak bulunan zigguratlar (tapınak-kuleler), sulama sistemleri ve tuğladan yapılmış yapılar, mimari ve mühendislikte yeniliklerin göstergesiydi. Gılgamış Destanı gibi eserler, insanlık tarihinin en eski yazılı edebiyat örneklerindendir ve bu eserler evrensel temalar (ölüm, dostluk, anlam arayışı) içerir.

Stratejik konumu sayesinde farklı kültürler arasında bir köprü olan Mezopotamya, İndus Vadisi, Mısır ve Anadolu ile ticaret, fikir ve teknoloji alışverişini kolaylaştırdı.

Din ve toplumsal yapı

Mezopotamya coğrafyasında yaşayanlar, çok tanrılı bir inanç sistemine sahipti ve tapınakları toplumun merkeziydi. Din, toplumsal düzeni pekiştiren bir unsur oldu. Mezopotamyalılar, krallar, rahipler, tüccarlar ve kölelerden oluşan karmaşık bir sosyal yapı geliştirdiler.

Sonuç olarak; Mezopotamya’daki yenilikler, sonraki medeniyetler (örneğin, Antik Yunan, Roma, Pers) üzerinde büyük etkiler bıraktı. Yazı, hukuk, matematik ve şehirleşme gibi unsurlar, modern dünyanın temelini oluşturdu. Bölgenin kültürel ve teknolojik birikimi, Avrupa, Asya ve Afrika’daki medeniyetlere yayıldı.

Paylaşın

Zigguratlar: Mezopotamya Medeniyetinin Sembolleri

0

Zigguratlar, Antik Mezopotamya’da (Sümer, Akad, Babil ve Asur medeniyetlerinde) dini ve idari merkezler olarak inşa edilen, basamaklı piramit şeklindeki yapılardır.

Haber Merkezi / Genellikle tapınak kule olarak anılan Zigguratlar, şehirlerin en önemli yapılarındandı.

Çoğunlukla kerpiç (güneşte kurutulmuş tuğla) ve tuğladan yapılan Zigguratlar, genellikle kare veya dikdörtgen tabanlı, kat kat yükselen platformlardan oluşuyordu. Zigguratların en üst bölümünde, tanrıya adanmış bir tapınak bulunuyordu.

Dini ritüeller, tanrılara tapınma ve bazen astronomik gözlemler için kullanılan Zigguratlar, ayrıca idari ve sembolik bir merkezdi ve şehirlerin gücünü temsil ediyorlardı. Zigguratlar, insan ile tanrılar arasında bir köprü olarak görülüyordu; basamaklar, gökyüzüne (tanrıların mekânına) ulaşmayı simgeliyordu.

Ur Zigguratı (MÖ 21. yüzyıl, Irak): Sümer kenti Ur’da, ay tanrısı Nanna’ya adanmış, iyi korunmuş bir Zigguratır. Kral Ur-Nammu tarafından inşa edilmiştir.

Çoga Zenbil (İran, MÖ 13. yüzyıl): Elam medeniyetine ait, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan bir Zigguratır.

Zigguratların kalıntıları, özellikle Irak ve İran’daki arkeolojik sit alanlarında bulunuyor. Bunlar, Mezopotamya medeniyetlerinin mimari ve dini anlayışını anlamak için önemli kaynaklar arasındadır.

Ur Zigguratı

Ur Zigguratı, Irak’ın güneyindeki Dikar (Dhi Qar) vilayetinde yer alan Ur kentinde bulunan, Sümer medeniyetinin en önemli mimari yapılarından birisidir.

MÖ 21. yüzyılda inşa edilen bu Ziggurat, ay tanrısı Nanna’ya (Sin) adanmıştır ve Sümer kralı Ur-Nammu tarafından yaptırılmıştır.

Yapı, yaklaşık 64×46 metre tabanlı, üç ana kademeli platformdan oluşan basamaklı bir piramittir. Orijinal yüksekliğinin yaklaşık 30 metre olduğu tahmin ediliyor, ancak bugün sadece alt iki katman iyi durumdadır.

Yapının mekezi kerpiçten, dış cephesi ise dayanıklılığı artırmak için pişmiş tuğladan yapılmıştır. Üç ana merdiven (biri ön, ikisi yanlarda) Ziggurat’ın üst platformlarına ulaşıyor.

Ur Zigguratı, 2016’da, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne eklenmiştir

Çoga Zenbil

Çoga Zenbil (veya Tchogha Zanbil), İran’ın Huzistan eyaletinde, Susa’ya yaklaşık 30 km uzaklıkta bulunan, Elam medeniyetine ait bir Ziggurattır.

MÖ 13. yüzyılda, Elam kralı Untash-Napirisha tarafından inşa edilen yapı, tanrı Inshushinak’a adanmıştır. Antik Mezopotamya’nın en iyi durumda olan zigguratlarından Çoga Zenbil, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer almaktadır.

Yapı, yaklaşık 105×105 metre kare tabanlı, beş katlıdır. Orijinal yüksekliğinin yaklaşık 53 metre olduğu tahmin ediliyor, ancak bugün sadece alt üç katman iyi durumdadır. Yapının en üst bölümünde, tanrıya adanmış bir tapınak bulunmaktadır.

Yapının merkezi kerpiçten , dış cephesi ise dayanıklılığı artırmak için pişmiş tuğladan yapılmıştır. Tuğlalar üzerinde çivi yazısıyla yazıtlar yer almaktadır, bu da Elam dilini ve kültürünü anlamada önemli bir kaynaktır.

Ziggurat, iç içe geçmiş kare platformlardan olmakta ve her kat, merdivenlerle üst kata bağlanmaktadır. Yapı, Dur-Untash (Untash Kenti) adı verilen bir şehirle çevriliydi.

Paylaşın

Birinci Pön Savaşı: Kültürlerin Çatışması

0

Birinci Pön Savaşı (MÖ 264-241), Roma Cumhuriyeti ile Kartaca arasında, Akdeniz ticaretinin kontrolü ve özellikle Sicilya Adası’nın hakimiyeti için yapılan üç büyük savaştan ilkiydi.

Haber Merkezi / Savaş, Sicilya’daki Messana (Messina) kentinin Mamertinler adlı paralı askerler tarafından işgal edilmesi ve ardından Kartaca ile Roma’nın bu bölgeye müdahalesiyle başladı.

Kartaca, güçlü donanmasıyla Batı Akdeniz’de egemen bir deniz gücüydü, ancak düzenli bir kara ordusu yoktu ve paralı askerlere dayanıyordu. Roma ise güçlü bir kara ordusuna sahipti, ancak deniz gücü zayıftı ve savaş sırasında donanmasını geliştirdi.

Savaş, 23 yıl boyunca ağırlıklı olarak Sicilya ve çevresindeki sularda, deniz ve kara muharebeleriyle sürdü. Roma, MÖ 260’ta Mylae Deniz Muharebesi gibi zaferlerle denizde güç kazandı, ancak Lipari Adaları Muharebesi’nde Kartaca üstünlüğü görüldü.

Sicilya’nın engebeli arazisi nedeniyle kara savaşları sınırlı kalırken, deniz muharebeleri ve liman ablukaları belirleyici oldu. MÖ 241’de Aegates Adaları Deniz Muharebesi’nde Roma’nın zaferi, Kartaca’yı barışa zorladı.

Birinci Pön Savaşı’nın sonuçları:

Kartaca, Sicilya’yı Roma’ya bıraktı ve ağır bir savaş tazminatı ödedi.
Roma, Batı Akdeniz’de deniz gücünü pekiştirdi ve Sicilya’yı kontrol altına aldı.
Savaş, Roma’nın Akdeniz’deki hakimiyetinin ilk adımı oldu ve İkinci Pön Savaşı’na zemin hazırladı.

Kartacalıların savaş sırasında yaptığı hatalar:

Deniz gücüne aşırı güven: Kartaca, güçlü donanmasına fazla bel bağladı. Roma’nın savaş sırasında “corvus” (köprü sistemi) gibi yeniliklerle donanma geliştirmesi, Kartaca’nın deniz üstünlüğünü zayıflattı (ör. Mylae Deniz Muharebesi, MÖ 260).

Kara ordusunun zayıflığı: Kartaca, paralı askerlere dayalı bir orduya sahipti. Bu ordu, Roma’nın disiplinli lejyonlarına karşı Sicilya’nın zorlu arazisinde yeterince etkili olamadı. Paralı askerlerin sadakati de sorun yaratabiliyordu.

Stratejik koordinasyon eksikliği: Kartaca, Sicilya’daki kuvvetlerini etkili bir şekilde koordine edemedi. Örneğin, Agrigentum (MÖ 262) ve Ecnomus (MÖ 256) gibi muharebelerde lojistik ve komuta hataları yenilgiye yol açtı.

Roma’nın adaptasyonuna yanıt verememe: Roma, Kartaca’nın denizcilik üstünlüğüne karşı hızla donanma inşa etti ve taktiklerini geliştirdi. Kartaca, Roma’nın bu hızlı adaptasyonuna karşı yeni stratejiler üretmekte yetersiz kaldı.

Kaynakların tükenmesi: Uzun süren savaş, Kartaca’nın ekonomik kaynaklarını zorladı. Paralı askerlere ödeme yapmak ve donanmayı sürdürmek maliyetliydi. Roma’nın daha iyi kaynak yönetimi, Kartaca’yı dezavantajlı kıldı.

Aegates Adaları’nda hatalı taktik: Savaşın son büyük çarpışması olan Aegates Adaları Deniz Muharebesi’nde (MÖ 241), Kartaca donanması kötü hava koşullarında riskli bir manevra yaptı ve Roma’nın daha iyi hazırlanmış filosuna yenildi.

Paylaşın

Sürrealist Sinemayı Anlamak İçin İzlenmesi Gereken 10 Film

0

Sürrealist sinema, 1920’li yıllarda Andre Breton’un sürrealizm akımından doğan, bilinçaltını, rüyaları, absürdü ve mantık dışı imgeleri merkeze alan bir film türüdür.

Haber Merkezi / Sürrealist sinema, gerçekliği bozarak hayal gücünü, sembolizmi ve toplumsal normlara meydan okumayı vurgular.

Luis Bunuel, Salvador Dali, Jean Cocteau ve David Lynch gibi yönetmenler, rüya mantığı, şok edici görseller ve hicivle bu akımın öncüleridir. Amaç, izleyiciyi alışılagelmiş düşünce kalıplarından kurtararak bilinçaltını keşfetmektir.

Bu akımın özünü anlamak için hem tarihsel hem de estetik açıdan önemli olan 10 temel film:

Bir Endülüs Köpeği (1929) (Luis Bunuel & Salvador Dali): Sürrealizmin manifestosu sayılan bu kısa film, mantıksız görüntülerin (gözün jiletle kesilmesi gibi) ve rüya benzeri anlatının öncüsüdür.

Altın Çağ (1930) (Luis Bunuel): Toplumsal normlara ve burjuva değerlerine meydan okuyan bu film, sürrealist başkaldırının erken örneklerinden biridir.

Bir Şairin Kanı  (1932) (Jean Cocteau): Cocteau’nun “Orphic Üçlemesi”nin ilk filmi, şiirsel ve mitolojik imgelerle dolu, sanatçının iç dünyasını keşfeder.

Deniz Kabuğu ve Din Adamı (1928) (Germaine Dulac): Antonin Artaud’nun senaryosunu yazdığı bu film, sürrealist sinemanın ilk örneklerinden biri olarak bilinçaltı arzularını irdeler.

Kutsal Dağ (1973) (Alejandro Jodorowsky): Jodorowsky’nin mistik ve sembolik başyapıtı, spiritüel bir yolculuğu sürrealist bir estetikle sunar.

Eraserhead (1977) (David Lynch): Lynch’in karanlık, rahatsız edici ve rüya gibi atmosferiyle sürrealizmin modern bir yorumunu sunar.

Gündüz Güzeli (1967) (Luis Bunuel): Gerçeklik ve fantezi arasındaki sınırları bulanıklaştıran bu film, burjuva ahlakını sorgular.

Haftasonu (1967) (Jean-Luc Godard): Godard’ın apokaliptik ve absürt bu filmi, kapitalizmi eleştirirken sürrealist teknikleri kullanır.

Burjuvazinin Gizli Çekiciliği (1972) (Luis Bunuel): Rüya içinde rüya yapısıyla burjuva toplumunu hicveden bu film, sürrealist sinemanın ironik yüzünü yansıtır.

Mavi Kadife (1986) (David Lynch): Sürrealist estetiği popüler sinemayla birleştiren bu film, masumiyetin ardındaki karanlık gerçekleri keşfeder.

Paylaşın

Sokrates’in “Kendini Bil” Sözü Ne Anlama Geliyor?

0

Sokrates’in “Kendini bil” sözü, bireyin özünü, sınırlarını, erdemlerini ve bilgisini sorgulamasını teşvik eden bir öğüttür. Bu, hem kişisel gelişim hem de ahlaki bir yaşam için bir rehberdir.

Kurtuluş Aladağ / Günümüzde bu söz, öz-farkındalık, bilinçli yaşam ve erdem arayışının sembolü olarak hala değerini korumaktadır. Sokrates’in felsefesi, bu basit ama derin söz ile, bireylere kendilerini sürekli sorgulama ve daha iyi bir seviyeye ulaşma çağrısında bulunur.

Sokrates, “Kendini bil” sözünü, bireyin kendi cahilliğini fark etmesi ve bilgelik arayışında tevazu göstermesi gerektiği fikriyle ilişkilendirmiştir. Sokrates’e göre, gerçek bilgelik, insanın neyi bildiğini ve neyi bilmediğini anlamasında yatar. Sokrates’in ünlü sözü, “Tek bildiğim, hiçbir şey bilmediğimdir” (bilmediğini bilmek), “Kendini bil” sözünün temel bir yansımasıdır.

“Kendini bil”in ana unsurları:

Kendi sınırlarını tanıma: Birey, bilgi ve yeteneklerinin sınırlarını anlamalıdır. Sokrates, başkalarına akıl hocalığı yapmadan önce kişinin kendi cahilliğini sorgulaması gerektiğini savunur.

Ahlaki ve manevi farkındalık: Kendini bilmek, bireyin kendi ahlaki değerlerini, erdemlerini ve zayıflıklarını anlamasını gerektirir. Bu, daha erdemli bir yaşam sürmek için bir rehberdir.

Sorgulayıcı yaklaşım: Sokrates’in diyalektik yöntemi (soru-cevap yöntemi), bireyin kendi inançlarını ve varsayımlarını sorgulamasını teşvik eder. Bu süreç, kişinin kendini daha iyi anlamasını sağlar.

“Kendini bil” sözü, bireyin kendi duygularını, motivasyonlarını ve davranışlarını anlamasını ifade eder. Bu, öz-farkındalık (self-awareness) kavramının kökenlerinden biridir. Örneğin, kişi neden belirli bir şekilde tepki verdiğini veya hangi korkuların onu yönlendirdiğini anlamaya çalışır.

Sokrates için, kendini bilmek, erdeme giden yoldur. Erdem, doğru bilgiye dayalı bir yaşam sürmekle mümkündür. Birey, kendi arzularını ve zayıflıklarını tanıyarak daha bilinçli ve ahlaki kararlar alabilir.

Kendini bilmek, bireyin toplumdaki yerini ve diğer bireylerle ilişkilerini anlamasını da içerir. Sokrates, bireyin toplumun bir parçası olarak kendi sorumluluklarını ve etkisini fark etmesi gerektiğini düşünür.

Günümüzde, “Kendini bil” sözü, psikoloji, kişisel gelişim ve liderlik alanlarında sıkça ifade edilir.

Öz-farkındalık, duygusal zekanın temel bir bileşenidir. Kendini bilmek, bireyin kendi duygularını, güçlü ve zayıf yönlerini anlamasını sağlar.

Bu söz, bireyin hayatındaki amaçlarını, değerlerini ve hedeflerini sorgulamasını teşvik eder. Örneğin, “Ben kimim?”, “Ne istiyorum?”, “Hangi değerler benim için önemli?” gibi sorular, bu felsefenin günümüzde bir yansımasıdır.

Liderlerin, kendilerini tanıyarak daha etkili kararlar alabileceği düşünülür. Kendini bilmek, empati kurmayı ve başkalarını anlamayı kolaylaştırır.

Sokrates, Atina’da gençleri sorgulamaya teşvik ettiği için “gençleri yoldan çıkarmak” ve “tanrılara saygısızlık” suçlamalarıyla yargılanmıştır. Kendini bilme felsefesi, onun savunmasında da önemli bir yer tutar.

Mahkemede, bilgelik iddiasında bulunanların aksine, kendi cahilliğini kabul ettiğini ve bu nedenle daha bilge olduğunu savunmuştur. Bu, “Kendini bil” ilkesinin bir yansımasıdır: Gerçek bilgelik, kendi sınırlılıklarını kabul etmekten geçer.

Paylaşın

Entegre Dövüş Sanatı: Yongmudo

0

“Ejderha Dövüş Yolu” anlamına gelen yongmudo (veya Yongmoodo), Güney Kore kökenli modern bir dövüş sanatıdır ve 1998 yılında Yong-In Üniversitesi’nde resmi bir disiplin olarak geliştirilmiştir.

Haber Merkezi / Yongmudo, taekwondo, judo, hapkido, ssireum (Kore geleneksel güreşi), boks ve güreş gibi çeşitli dövüş sanatlarının tekniklerini birleştirir. Öz savunma odaklı olan Yongmudo, vuruşlar, tekmeler, fırlatmalar, eklem kilitleri ve yer dövüşü gibi teknikleri içerir.

Yongmudo, esnek ve duruma uyarlanabilir öz savunma becerileri öğretmeyi amaçlar. Ayrıca, durum temelli egzersizler ve farklı kurallara sahip sparring (dövüş) türleriyle pratik öz savunma yeteneklerini geliştirmeye odaklanır.

Yongmudo’nun temel felsefesi, fiziksel ve zihinsel disiplini birleştirerek pratik öz savunma becerileri geliştirmek ve bireyin kendine güvenini artırmaktır.

Yongmudo yapmak için temel teknikler, fiziksel hazırlık ve zihinsel disiplin gereklidir. İşte Yongmudo’nun nasıl yapıldığına dair kısa ve pratik bir rehber:

Temel ilkeler ve hazırlık:

Fiziksel hazırlık: Yongmudo, esneklik, güç, dayanıklılık ve koordinasyon gerektirir. Antrenmanlar genellikle ısınma, esneme ve kondisyon egzersizleriyle başlar.

Zihinsel odak: Dövüş sanatının felsefesi, öz disiplin, kendine güven ve durumsal farkındalığı vurgular. Meditasyon veya nefes egzersizleri, zihni hazırlamak için kullanılabilir.

Ekipman: Genellikle rahat bir spor kıyafeti (dobok benzeri üniforma) ve koruyucu ekipmanlar (örneğin, eldiven, kask veya dizlik) kullanılır.

Temel Teknikler:

Vuruş ve tekmeler (taekwondo etkisi): Yüksek ve hızlı tekmeler, yumruklar ve diz vuruşları. Örneğin, dönme tekmeleri veya düz tekmeler sıkça çalışılır.

Fırlatmalar (judo ve ssireum etkisi): Rakibi yere indirmek için kalça fırlatmaları, omuz atışları veya bacak süpürme teknikleri.

Eklem kilitleri ve kontrol (hapkido etkisi): Kol, bilek veya omuz kilitleriyle rakibi etkisiz hale getirme.

Yer dövüşü (güreş etkisi): Yerde rakibi kontrol etme, sabitleme veya teslim alma teknikleri.

Durum temelli savunma: Gerçek hayatta karşılaşılabilecek senaryolara göre (örneğin, bıçaklı saldırı, birden fazla saldırgan) savunma teknikleri çalışılır.

Antrenman süreci:

Temel teknik çalışmaları: Yeni başlayanlar, temel vuruş, fırlatma ve kilit tekniklerini öğrenir. Form (kata benzeri hareket dizileri) ve partnerle çalışma yaygındır.

Sparring (dövüş pratiği): Kontrollü dövüşlerle teknikler uygulanır. Yongmudo’da farklı kurallar altında sparring yapılır: sadece vuruş, sadece fırlatma veya hibrit dövüş.

Senaryo tabanlı eğitim: Gerçekçi savunma senaryoları (örneğin, ayakta veya yerde saldırı) çalışılarak pratik beceriler geliştirilir.

Fiziksel kondisyon: Güç, çeviklik ve dayanıklılık için egzersizler (şınav, plank, ip atlama) düzenli olarak yapılır.

Eğitim ortamı:

Yongmudo genellikle bir dojo veya spor salonunda, eğitmen (usta) gözetiminde öğrenilir. Yong-In Üniversitesi’nde geliştirilen bu sanat, profesyonel eğitmenler tarafından öğretilir.

Kademeler ve ilerleme:

Yongmudo’da ilerleme, kemer sistemiyle (genellikle beyazdan siyaha) ölçülür. Her kemer seviyesinde teknik bilgi, fiziksel beceri ve zihinsel olgunluk test edilir. Eğitim, başlangıç seviyesinden ileri seviyelere doğru tekniklerin karmaşıklığını artırır.

Pratik ipuçları:

Düzenli antrenman: Haftada 2-3 kez antrenman, temel teknikleri öğrenmek için yeterlidir.

Eğitmene danışma: Kalifiye bir Yongmudo eğitmeniyle çalışmak, sakatlanmayı önler ve doğru tekniği garantiler.

Sabır ve disiplin: Yongmudo, çok yönlü bir disiplin olduğu için öğrenmesi zaman alabilir.

Paylaşın

George Orwell’in “1984” Adlı Eserinden 10 Ünlü Alıntı Ve Anlamı

0

George Orwell’in (1903 / 1950) 1984 adlı distopik eseri, totaliter rejimlerin birey üzerindeki baskısını, gerçekliğin manipülasyonunu ve özgürlüğün kaybını çarpıcı bir şekilde ele alır.

Haber Merkezi / İşte, özgürlük, gerçeklik ve insan doğası üzerine derin bir sorgulama sunan eserden 10 ünlü alıntı ve anlamları:

Alıntı: “Büyük Birader seni izliyor.”

Anlamı: Totaliter rejimin bireyleri sürekli gözetim altında tutarak kontrol ettiğini vurgular. Bu, mahremiyetin ortadan kalktığı ve devletin her an bireyin hayatını izlediği bir toplumun korkutucu resmini çizer.

Alıntı: “Savaş barıştır. Özgürlük köleliktir. Cahillik güçtür.”

Anlamı: Parti’nin çelişkili sloganları, propagandanın gerçekliği nasıl çarpıttığını gösterir. Bu sözler, totaliter rejimlerin mantığı ve hakikati manipüle ederek toplumu kontrol etme yöntemlerini eleştirir.

Alıntı: “Geçmişi kontrol eden geleceği kontrol eder. Şimdiyi kontrol eden geçmişi kontrol eder.”

Anlamı: Tarihin yeniden yazılmasıyla, rejim gerçekliği kendi çıkarlarına göre şekillendirir. Bu, bilginin ve hafızanın manipülasyonunun, otoriter yönetimlerin gücünü nasıl pekiştirdiğini ifade eder.

Alıntı: “Eğer düşünce suçu diye bir şey varsa, insan kendi zihninde bile özgür olamaz.”

Anlamı: Totaliter rejimlerin sadece eylemleri değil, bireyin düşüncelerini bile kontrol etmeye çalıştığını belirtir. Bu, bireysel özgürlüğün tamamen yok edildiği bir dünyayı tasvir eder.

Alıntı: “Gerçeklik, insan zihninin dışında değil, insan zihnindedir.”

Anlamı: Parti’nin, gerçekliği bireylerin algısına dayandırarak hakikati manipüle edebileceğini savunduğunu gösterir. Bu, nesnel gerçekliğin yerine öznel algının geçtiği bir toplum eleştirisidir.

Alıntı: “İki kere iki beş eder.”

Anlamı: Parti’nin, en temel matematiksel gerçekleri bile propaganda yoluyla çarpıtabileceğini ifade eder. Bu, totaliter rejimlerin akıl ve mantığı yok sayarak mutlak itaat talep ettiğini gösterir.

Alıntı: “Sevmek için özgür olmalısın; özgür olabilmek için de sevmekten vazgeçmelisin.”

Anlamı: Parti’nin, bireyler arasındaki duygusal bağları yok ederek sadakati yalnızca devlete yönlendirdiğini belirtir. Bu, insan ilişkilerinin rejim tarafından tehdit olarak görüldüğünü vurgular.

Alıntı: “Proleterler insan değil, hayvandır.”

Anlamı: Parti’nin, alt sınıfları insanlıktan çıkararak onları kontrol edilebilir bir kitle olarak gördüğünü ifade eder. Bu, sınıfsal eşitsizlik ve elitizmin totaliter rejimlerdeki rolünü eleştirir.

Alıntı: “İktidar, Tanrı olma arzusudur.”

Anlamı: Totaliter rejimlerin, yalnızca kontrol değil, mutlak bir ilahi güç gibi davranma isteğini yansıtır. Bu, iktidarın insan doğasını yok etme pahasına nasıl bir saplantıya dönüştüğünü gösterir.

Alıntı: “Oyun bittiğinde, piyon da kral da aynı kutuya geri döner.”

Anlamı: Winston’ın, bireysel başkaldırının nihayetinde rejim karşısında etkisiz kalabileceğini fark ettiği bir anı ifade eder. Bu, umutsuzluk ve totaliter rejimlerin ezici gücünü vurgular.

Paylaşın

Saatler Yokken Zaman Nasıl Takip Ediliyordu?

0

Günümüzde, “Saat kaç?” sorusuna, bir telefona, bilgisayara, tablete, televizyona, saate veya duvar saatine basit bir bakışla cevap verebiliriz. Peki eskiden zamanı takip etmek için hangi yöntemler kullanılıyordu?

Haber Merkezi / İşte 13. yüzyılda mekanik saatlerin icadından önce kullanılan zamanı ölçme yöntemleri:

Güneşin konumu: Güneşin gökyüzündeki hareketleri izlenerek zaman tahmin ediliyordu. Gün doğumu, öğle (güneşin en yüksek noktada olduğu an) ve gün batımı temel referans noktalarıydı. Gölgelerin uzunluğu ve yönü de zamanı belirlemede kullanılırdı.

Güneş saatleri: MÖ 1500’lerde Mısır’da kullanılan güneş saatleri, bir çubuğun (gnomon) gölgesinin hareketini ölçerek zamanı gösterirdi. Gölgenin konumu, günün saatlerini yaklaşık olarak belirlerdi.

Ay ve yıldızlar: Gece vakti, ayın evreleri ve yıldızların konumu zaman takibi için kullanılırdı. Özellikle denizciler, yıldızların gökyüzündeki hareketlerini rehber edinirdi.

Su saatleri (Klepsidra): MÖ 1400’lerde Mısır ve Babil’de kullanılan su saatleri, bir kapta suyun düzenli bir şekilde akmasıyla zamanı ölçerdi. Bu, gece veya bulutlu havalarda güneş saatine alternatifti.

Kum saatleri: Kum saatleri, belirli bir süre boyunca kumun bir kaptan diğerine akmasıyla zamanı ölçerdi, özellikle kısa süreli etkinlikler için kullanılırdı.

Doğal Olaylar ve Rutinler: Mevsimsel değişiklikler, hayvan davranışları, bitki döngüleri veya dini ritüeller gibi doğal ve toplumsal olaylar zamanı takip etmek için kullanılırdı. Örneğin, tarım toplumları ekim ve hasat zamanlarını mevsimlere göre planlardı.

Mum saatleri: Orta Çağ’da, belirli bir hızda yanan mumların işaretli bölümleriyle zaman ölçülürdü.

Paylaşın

Hegel’in Diyalektik Yöntemi Nedir?

0

Hegel’in diyalektik yöntemi, onun felsefi sisteminin temelini oluşturan bir düşünme ve gerçeklik analiz yöntemidir. Bu yöntem, çelişkilerin ve karşıtlıkların bir süreç içinde çözülmesi yoluyla hakikatin ortaya çıktığını savunur.

Haber Merkezi / Hegel’in diyalektiği, genellikle tezin, antitezin ve sentezin üç aşamalı bir süreci olarak özetlenir, ancak bu sadece yöntemin basitleştirilmiş bir ifadesidir. Daha ayrıntılı olarak, Hegel’in diyalektik yöntemi şu şekilde açıklanabilir:

Tez (Başlangıç Noktası): Bir fikir, kavram ya da durumdur. Bu, mevcut bir düşünce ya da gerçekliktir ve başlangıç noktası olarak alınır. Ancak tez, kendi içinde çelişkiler veya eksiklikler barındırır.

Antitez (Karşıtlık): Tezin içindeki çelişkiler ya da eksiklikler, onun karşıtını üretir. Antitez, tezin zıddı ya da ona meydan okuyan bir durumdur. Bu aşama, çelişkiyi ve çatışmayı açıkça ortaya koyar.

Sentez (Aşma/Aufhebung): Tez ve antitez arasındaki çelişki, yeni bir bütünlükte çözülür. Hegel’in kullandığı Aufhebung terimi, hem koruma hem de aşma anlamına gelir; yani tez ve antitezdeki hakikat unsurları korunurken, çelişkiler yeni bir düzlemde birleşir ve daha yüksek bir anlayış ya da gerçeklik formu ortaya çıkar. Bu sentez, yeni bir tez olarak başka bir diyalektik sürecin başlangıcı olabilir.

Hegel’in Diyalektiğinin Özellikleri:

Dinamik Süreç: Diyalektik, statik değil dinamik bir süreçtir. Gerçeklik, sürekli bir hareket ve dönüşüm içindedir.

Çelişkilerin Rolü: Çelişkiler, ilerlemenin motorudur. Hegel’e göre çelişkiler, düşüncenin ve gerçekliğin gelişmesini sağlar.

Tarihsel ve Evrensel: Hegel’in diyalektiği, yalnızca bireysel düşünceye değil, tarihsel süreçlere ve evrensel akla da uygulanır. Tarih, insan bilincinin ve özgürlüğün diyalektik bir gelişimidir.

Mutlak’a Yönelim: Hegel’in felsefesinde diyalektik, Mutlak Bilgi’ye ya da Mutlak Tin’e (Geist) ulaşma sürecidir. Her aşama, daha kapsamlı bir hakikat anlayışına yaklaşır.

Hegel’in Tin’in Fenomenolojisi eserinde, bilincin gelişimi diyalektik bir süreç olarak ele alınır. Örneğin:

Tez: Duyusal bilinç (doğrudan algı).
Antitez: Öz-bilinç (kendini yansıtan bilinç, ötekiyle çelişki).
Sentez: Akıl (bilincin hem kendini hem dünyayı kavrayışı).

Hegel’in diyalektiği, Marx gibi düşünürler tarafından maddi dünyaya uygulanarak tarihsel materyalizm gibi kavramlara dönüştürülmüştür, ancak Hegel’in kendisi idealist bir çerçevede düşünür ve diyalektiği daha çok tinsel (geistig) bir süreç olarak görür.

Georg Wilhelm Friedrich Hegel’in (1770-1831), başlıca eserleri Tin’in Fenomenolojisi, Mantık Bilimi ve Hukuk Felsefesi’nin İlkeleri’dir.

Paylaşın

Asur Kralı Sanherib Neden İncil’de Yer Alıyor?

0

MÖ 705’te tahta çıkan ve MÖ 681’de öldürülene kadar Asur İmparatorluğu’nu yöneten Sanherib’in (MÖ 705-681) İncil’de yer almasının temel nedeni, onun Yahudi tarihi ve İsrail topraklarıyla olan doğrudan ilişkisidir.

Haber Merkezi / Asur İmparatorluğu’nun en güçlü krallarından biri olan Sanherib, Yahudiye Krallığı’na karşı düzenlediği askeri seferlerle bilinir. Bu seferler sırasında, Yahudiye’nin fethi ve Kudüs’ü kuşatması, İncil’in tarihsel anlatılarında önemli bir yer tutar.

Sanherib’in Yahudiye’ye karşı düzenlediği sefer, İncil’in 2. Krallar 18 – 19, Yeşaya 36 – 37 ve 2. Tarihler 32 bölümlerinde detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Bu metinlere göre, Sanherib, Yahudiye Kralı Hizkiya’nın isyan etmesi üzerine bölgeye bir ordu gönderir ve Kudüs’ü kuşatır. Ancak, İncil’e göre Tanrı’nın müdahalesi sayesinde şehir kurtulur. Bu olay, Yahudi inancında Tanrı’nın koruyuculuğunun bir sembolü olarak görülür.

Sanherib’in İncil’de yer almasının diğer bir nedeni, bu anlatının teolojik bir mesaj taşımasıdır. Yahudi ve Hristiyan geleneğinde, Sanherib’in başarısızlığı, Tanrı’nın halkını koruduğuna dair bir kanıt olarak yorumlanır. Yeşaya Peygamber’in Sanherib’in ordusunun Tanrı tarafından yok edildiğine dair kehanetleri, bu hikayeyi dini açıdan daha da önemli kılar.

Sanherib’in seferleri, İncil dışındaki kaynaklarla da doğrulanır. Örneğin, Sanherib’in Lakish Kuşatması ve Yahudiye’deki diğer fetihleri, Asur yazıtlarında (özellikle Sanherib Prismi veya Taylor Prismi olarak bilinen yazıtlar) detaylı bir şekilde kaydedilmiştir. Ancak, Asur kaynakları Kudüs’ün alınmadığını dolaylı olarak kabul ederken, İncil bu olayı Tanrı’nın mucizevi müdahalesine bağlamıştır.

Dönemin en büyük imparatorluklarından birinin lideri olan Sanherib, Orta Doğu’daki pek çok toplumu etkilemiştir. Sanherib’in Yahudiye seferi, sadece siyasi değil, aynı zamanda dini ve kültürel açıdan da Yahudi tarihinde derin izler bırakmıştır. Bu nedenle, İncil yazarları için Sanherib’in hikayesi, hem tarihsel hem de manevi bir anlatı olarak önem taşımaktadır.

Sanherib kimdir?

Sanherib (Akkadça: Sîn-ahhē-erība, MÖ 705-681), Asur Kralı II. Sargon’un oğlu ve halefidir. MÖ 705’te tahta çıkmış ve MÖ 681’de öldürülene kadar hüküm sürmüştür. Başkenti Ninova’yı görkemli bir merkez haline getiren Sanherib, saraylar, tapınaklar ve altyapı projeleriyle (örneğin, su kanalları) tanınmıştır.

Asur İmparatorluğu’nun genişlemesini sürdüren ve isyanları bastırmak için çok sayıda sefere liderlik eden Sanherib’in en bilinen seferi, MÖ 701’de Yahudiye Krallığı’na karşı düzenlediği seferdir.

Sanherib bu seferde, Yahudiye Kralı Hizkiya’nın isyanını bastırmak için Kudüs’ü kuşatmış, ancak İncil’e (2. Krallar 18 – 19, Yeşaya 36 – 37) göre şehir Tanrı’nın müdahalesiyle kurtulmuştur. Asur kaynakları (Sanherib Prismi) ise Kudüs’ün alınmadığını dolaylı olarak doğrular, ancak zafer olarak sunar.

Babil, Elam ve diğer bölgelere karşı seferler düzenleyen Sanherib’in hükümdarlığı, Sanherib Prismi gibi Asur yazıtlarıyla belgelenmiştir. Bu yazıtlar, onun Yahudiye seferi ve Lakish’in fethi gibi olayları detaylandırır. Ninova’daki sarayında bulunan kabartmalar, özellikle Lakish Kuşatması’nı tasvir eden rölyefler, onun askeri başarılarını gösterir.

Sanherib, MÖ 681’de oğulları Adrammelek ve Şareser tarafından Ninova’da bir tapınakta öldürülmüştür. Bu olay, hem İncil’de hem de Asur kaynaklarında doğrulanır. Tahtına oğlu Asarhaddon geçmiştir.

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos