Amasya: Maket Amasya Müzesi

Maket Amasya Müzesi; Amasya’nın Merkez İlçesi, Hacı İlyas Mahallesi, II. Bayezid Külliyesi’nin İmarethane Binası’ndadır.

Yaklaşık 300 metrekare genişliğindeki bu salona, Amasya’nın neredeyse yüz yıl önceki hali 1/150 ölçeğinde
küçültülerek yeniden inşa edilmiştir. 1914 yılında çekilmiş bir fotoğraftan yararlanılarak yapılan maket şehir, benzerlerinden farklı olarak sadece mekanları ve mimariyi yansıtmak yerine yaşayan bir Amasya’yı gösterecek biçimde tasarlanmıştır.

Yeşilırmak şehrin ortasından nazlı nazlı akarken onlarca yıldır yolcularını taşıyan tren bir kez daha çıkar seferine. Yollarında faytonların dolaştığı şehrin gecesi ayrı gündüzü ayrı güzeldir. Gökyüzü olarak tasarlanmış tonozlu tavanda yıldızlar ve mehtap ışıl ışıl parlarken ara sıra oluşan yıldız kaymaları izleyenlere gerçek bir gökyüzü altında oldukları hissini verir.

Ziyaretçiler yaklaşık yirmi dakika süren ziyaretleri boyunca hafif bir müzik eşliğinde şehrin seslerini dinleyebilir, renk ve ışık oyunlarıyla yaratılan atmosferde yüz yıl öncesinin Amasya’sını yaşayabilirler. İl Özel İdaresi tarafından işletilen Müze’de fotoğraf çekilebilmekte ve görüntü alınabilmektedir. Ziyaretçiler Müze’ye küçük bir ücret vererek girebilmektedir.

Paylaşın

Amasya: Şehzadeler Müzesi

Şehzadeler Müzesi; Amasya’nın Merkez İlçesi, Hatuniye Mahallesi, Hazeranlar Sokak üzerinde yer almaktadır.

İki katlı ahşap bina Şehzadeler Müzesi olarak tasarlanmıştır. Şehzadelikleri Amasya’da geçmiş olan Osmanlı sultanlarının aslına uygun resimlerinden yola çıkarak yaptırılan heykelleri ve kendi dönemlerini yansıtan kıyafetleri ile müze, Amasya’ya gelen turistlerin önemli ziyaret yerlerindendir.

Duvarları ve tavanları Hatai ve Rumi desenlerle süslenen müze, duvarlarında yer alan özgün hat ve tezhip örnekleri; dokuması, renkleri ve motifleriyle geleneksel halı dokumacılığının en güzel örneklerini yansıtan ahşap tabana serili halıları ve her biri özenle seçilmiş, dönemi yansıtan aksesuarlarıyla 15-16. yy.’lara ait bir Anadolu Türk evinin tam olarak bugüne taşınmış halidir.

Müzenin üst katında bulunan yedi heykel, şehzadelik dönemlerini Amasya’da geçirdikten sonra Sultan sıfatıyla Osmanlı Tahtı’na oturmuş şehzade ve sultanlara aittir. Bunlar: Yıldırım Bayezid Han, Çelebi Mehmet Han, II. Murat Han, Fatih Sultan Mehmet Han, II. Bayezid Han, Yavuz Sultan Selim Han ve III. Murat Han’dır. Alt katta bulunan beş heykel ise yine şehzadelik dönemlerini Amasya’da geçirmiş ancak Osmanlı tahtına oturamamış şehzadelere aittir.

Bunlar: Kanuni’nin oğulları Şehzade Mustafa ve Şehzade Bayezid, II. Murat Han’ın oğulları Şehzade Ahmet ve Şehzade Alaeddin ve II. Bayezid Han’ın oğlu Şehzade Ahmet’tir. Müzede, her heykelin kendisini ve döneminin önemli görülen yanlarını anlattığı bir video filmi sürekli biçimde oynatılmaktadır.

Dileyenler yaklaşık 30 dakika süren bu filmi izleyerek bu sultan ve şehzadelerden, yaşadıkları dönemleri daha derinlemesine öğrenebilmektedirler. Yabancı ziyaretçiler bu filmi, kendilerine verilen kulaklıklar aracılığıyla İngilizce seslendirmeli izleyebilirler. İl Özel İdaresi tarafından işletilen ve küçük bir ücret karşılığında gezilebilen müzede amatör makinelerle fotoğraf ve görüntü alınabilmektedir.

Paylaşın

Amasya: Mehmet Paşa (Mustafa Bey) Hamamı

Mehmet Paşa (Mustafa Bey) Hamamı; Amasya’nın Merkez İlçesi, Pirinççi Mahallesi, Habibi Sokak üzerinde yer almaktadır.

1436 yılında Yörgüç Paşa’nın oğlu Mustafa Bey tarafından yaptırılmıştır. Osmanlı hamam mimarisine uygun biçimde sıcaklık, ılıklık ve soğukluk bölümlerinden oluşur. Soyunmalık kare planlıdır ve duvarlarında büyük nişler görülür.

Niş üzerleri mukarnaslı olan soğukluk bölümünün üzeri kubbeyle örtülüdür. Sıcaklık bölümü asıl olarak dört yönü
dört büyük nişle çevrili üzeri kubbeli bir mekandır. Beden duvarlarının inşasında moloz taş ve tuğlanın kullanıldığı hamama mermerden bir çerçeve içinde yay kemerli bir kapıdan girilir.

Paylaşın

Amasya: Kumacık Hamamı

Kumacık Hamamı; Amasya’nın Merkez İlçesi, Beyazıtpaşa Mahallesi, Mehmet Paşa Caddesi üzerinde yer almaktadır.

Künç Köprü hizasında bulunan hamam 1495 yılında Kapıağası Ayas Ağa tarafından yaptırılmıştır. Moloz taş kullanılarak inşa edilen hamam geleneksel Osmanlı hamam mimarisine uygun bir şekilde soğukluk, ılıklık ve sıcaklık kısımlarından oluşur.

Soyunmalık kısmı kare planlıdır ve üzeri Türk üçgenleriyle geçilen büyük bir kubbeyle örtülmüştür. Sıcaklık bölümü üzeri de yine kubbeyle örtülüdür. Kubbelerin üzeri alaturka kiremitle
kapatılmıştır.

Paylaşın

Amasya: Kara Mustafa Paşa Hamamı

Kara Mustafa Paşa Hamamı; Amasya’nın Merzifon İlçesi, Gazimahbup Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. 

Hamam 1678 yılında Kara Mustafa Paşa tarafından yaptırılmıştır.

L biçimli bir plana sahip hamam uzunca bir dikdörtgen oluşturan soğukluk, bunun arkasında yer alan sekizgen planlı, merkezi kubbeli bir sıcaklık ve sıcaklığın dört kenarındaki eyvan biçimli nişler ile köşe hücrelerinden oluşmaktadır.

Paylaşın

Amasya: Yukarı (Şirvanlı İsmail) Türbe

Yukarı (Şirvanlı İsmail) Türbe; Amasya’nın Merkez İlçesi, Şamlar Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Şirvanlızade Mehmet Rüştü Paşa’nın 1870 yılında babası İsmail Siraceddin için yaptırdığı türbedir. Türbede Rüştü Paşa’nın kardeşi İstanbul Kadısı Seyyid Ahmet Hulusi Siraceddin’in de mezarı bulunur. Tuğla ve taş malzemeden inşa edilmiş türbe, üzerleri kubbelerle örtülmüş iki kare mekandan oluşur.

Batıda kalan bölüm diğerinden daha büyüktür. Köşelerinde kesme taşın kullanıldığı türbenin sekizgen kubbe kasnağında kuşevleri görülür. Duvarlarda moloz taş ve tuğla birlikte kullanılmıştır. İç mekan, yuvarlak taş kemerli pencerelerle aydınlanır. Eğimli arazide, sağlam duvarlarla çevrili geniş bir teras üzerinde bulunan türbenin etrafı bahçeyle çevrilidir.

Bahçenin doğu duvarı üzerine son zamanlarda yapılmış, birkaç basamakla çıkılan ahşap seyir sofalarından şehir, günün her saatinde ayrı bir güzel görünür. Türbenin hemen kuzeyindeki iki katlı konak ile konağa bitişik sekizgen ahşap yapı bugün Kur’an
Kursu olarak kullanılmaktadır.

Paylaşın

Amasya: Torumtay Türbesi

Torumtay Türbesi; Amasya’nın Merkez İlçesi, Gökmedrese Mahallesi, İstiklal Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Gök Medrese’nin hemen karşısında bulunan türbe 1278 yılında Amasya Valisi Seyfeddin Torumtay tarafından yaptırılmıştır. Türbede Seyfeddin Torumtay’ın yanı sıra çocukları ve torunlarının da mezarları bulunur.

Türbenin planı ve süslemeleri diğer Selçuklu türbelerine göre oldukça farklıdır. Dikdörtgen planda yapılmış iki katlı türbenin yapımında ağırlıklı olarak kesme taş kullanılmış, moloz taşın kullanıldığı iç duvar örgüsü ve tuğlanın kullanıldığı tonoz, sıva tabakası altına gizlenmiştir.

Merdivenler ve duvarları destekleyen payandalar beden duvarlarında çıkıntılar oluşturur. Selçuklu türbelerinde genel olarak kapı ve pencere etraflarında toplanan süslemeler bu türbede daha çok yapının üst kısımlarında yer alır. Tüm süslemelerinin tamamlanamadığı düşünülen türbenin ön cephesi olan güney cephesinin sağ ve sol üst köşelerinde yüksek kabartmalar bulunur.

Yine bu cephede mermer niş içinde süslü bir pencere yer alır. Alışılanın tersine süslemesiz bırakılan nişin alınlığında dört satırlık yapım kitabesi bulunur. Nişin kemeri üzerindeki kitabede ise Kur’an’dan ayetler vardır. Doğu cephesinde ve batı cephesinde bulunan pencerelerinin üst kısımları ise zarar görmüştür.

Doğu ve batı cephelerindeki kapılardan girilen türbenin içinde, güney cephesinde bulunan pencerenin üzerindeki manzum tamir kitabesinden yapının 1891-1892 yıllarında onarım gördüğü anlaşılmaktadır. Alt kattaki cenazelikte bulunan sandukalardan Torumtay’a ait olanın üzerinde celi hatla yazılmış Kur’an Ayetleri bulunur.

Paylaşın

Amasya: Sultan Mesud Türbesi

Sultan Mesud Türbesi; Amasya’nın Merkez İlçesi, Üçler Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Bugün Mumyalar Müzesi olarak kullanılan türbe dikdörtgen planlı Selçuklu devri türbelerindendir. 12. yy.’da yapıldığı bilinen yapı esas olarak eyvan tipli türbelerdendir. Kuzeye bakan ön cephesi kesme taştan örülmüş, diğer kısımların inşasında moloz taş kullanılmıştır.

Türbenin üzeri beşik tonozla örtülüdür. Kenarlardan başlayarak merkeze doğru daralan iç içe profiller ortasında her iki kenarda ikişer sütuna dayanan büyük bir yay kemerli kapıdan türbeye girilir. Örtü sistemi iç mekan ortasında büyükçe bir kemerle takviye edilmiştir. Türbenin batı tarafından alt kat hazire bölümüne girilir.

Paylaşın

Amasya: Pir Sücaaddin İlyas Türbesi

Pir Sücaaddin İlyas Türbesi; Amasya’nın Merkez İlçesi, Mehmet Paşa Mahallesi, Şeyh Abdurraman Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Çilehane’nin güneyinde Pirler Parkı içinde bulunan türbe Yukarı Pirler Türbesi adıyla da bilinir. 1486 yılında Gümüşlüzade Ahmet Bey tarafından Gümüşlüzade ailesinden Şeyh Sücaeddin Pir İlyas için yaptırılmıştır. Türbede Pir İlyas’tan başka damadı Pir Celaleddin Abdurrahman, torunu Pir Hayreddin Hızır Çelebi ve bunların ailelerinin mezarları bulunur.

1688 yılında Gümüşlüzade İbrahim Paşa tarafından yenilenen bina 1895 depreminin ardından yıkılmışsa da sonraki bir tarihte yeniden yapılarak bugünkü halini almıştır. Enine dikdörtgen planlı türbenin iç mekanı, kuzey ve güney duvarlardaki payandalara dayanan iki sivri kemerle üç bölüme ayrılmıştır.

Bölümlerin üzeri kubbelerle örtülüdür. Batıda kalan bölüm, kıble duvarına açılmış bir mihrapla mescid olarak kullanılmaktadır. Yapımında düzgün kesme taş kullanılan türbe, cephelerinde bulunan yuvarlak kemerli pencerelerle aydınlanır. Giriş kapısı üzerinde türbenin orijinal yapım kitabesi ile II. Abdülhamit Dönemi onarım kitabesi bulunmaktadır.

Paylaşın

Amasya: Kurtboğan Türbesi

Kurtboğan Türbesi; Amasya’nın Merkez İlçesi, Hızırpaşa Mahallesi, İstasyon Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Türbe içindeki mezar Fatih Sultan Mehmet’in hocası Akşemseddin’in babası Hamza Şami bin Mehmet’e aittir. Kurtboğan ismi ölümünden sonra yaşanan bir olaya dayanır.

Rivayete göre bu kişinin vefat edip gömüldüğü gece bir kurt gelip cenazeyi mezarından çıkararak parçalamak istemiş ancak kabirden uzanan bir kol kurdu boğarak öldürmüştür.

Paylaşın