Nevşehir: Kültür Müzesi

Kültür Müzesi; Nevşehir’in Ürgüp İlçesi’ne bağlı Ortahisar Kasabası sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Müze ,1954 yılında Kapadokya Bölgesinin ilk turistik oteli olarak, Ortahisar da yapılmış olan,eski “Göreme Otel” binasının resetorasyon çalışmaları yapıldıktan sonra kurulmuştur. “Göreme Otel” o yıllarda Bölgeye gelen bir çok ünlü ismi ağırlamıştır.Otelde çıkan bir yangın sırasında,Otel Kayıt Defteri yanmış ve o günkü bilgilere ulaşılamamaktadır.

Fakat Halktan öğrendiğimiz kadarı ile bu isimler arasında; Yaşar Kemal, Kasım Gülek, Yılmaz Güney, Hulisi Kentmen, Çolpan İlhan, Ayhan Işık, Sadri Alışık, Türkan Şoray, Tarık Akan gibi ünlüler ve halkın ismini bilmediği pek çok yabancı devlet adamı ve sanatçılar vardır.

Yaşar Kemal, Göreme Otelde kaldığı yaklaşık 1 ay süresince burada peribacalarından esinlenerek bir roman yazmak istemiş, köyün o zamanki cocuklardan ve şu anda hala hayatta bulanan Ahmet Köksal ile sık sık sohbet eder ve “çocuğum buralarda periler varmış sen hiç gördünmü”diye sorarmış. Ahmet Köksal ise Yaşar Kemal’e “ben hiç peri görmedim” diye cevap vermiş. Bunun üzerine Yaşar Kemal burada kaldığı süre içerisinde “Peri Bacaları” adlı kitabını yazmış ve o kitapta “Göreme Otel”den de bahsetmiştir.

Müze’de toplam 12 oda bulunmakta ve Kapadokya Bölgesinde yaşayan insanların geleneksel yaşam biçimleri etnografik bir dille, heykeller ile canlandırılarak anlatılmaktadır.

Kayaların oyularak, kilise ve ev haline nasıl getirildiği, tarım hayatı ve tarımda kullanılan aletler, eski kayıt damı (mutfak), pekmez yapımı, halı ve kilim dokumacılığı, kumaş baskı teknikleri, Türk Hamamı, eski bir köy meydanı, köy odası, kız isteme geleneği, kına gecesi merasimi, gelin odası ve finalde gelen ziyaretçilerimizin “Ortahisar Hatırası” fotoğrafı alabilecekleri bir bölüm bulunmaktadır.

Paylaşın

Nevşehir: Çavuşin Kilisesi

Çavuşin Kilisesi; Nevşehir’in Avanos İlçesi’ne bağlı Çavuşin Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Kilisenin girişinde sağda ve solda iki adet merdiven bulunmakta. Kilise bölümüne sağdaki  merdivenleri kullanarak çıkabilirsiniz. Çavuşin kilisesi üç apsisli ve tek nefli bir kilise. Yan taraflarında oturma bölümleri var. Sağ ve sol apsislerin önünde vaftiz taşları bulunuyor.

Kilisenin duvarları, Hıristiyanlık tarihinde gelişmiş önemli olayların anlatıldığı sahneler ve önemli kişilerin resimleri ile süslenmiş. Bilindiği kadarıyla kiliselerin boyanmasında üç farklı teknik kullanılmakta. Çavuşin kilisesi diğerlerine göre daha eski teknikle boyandığı için yer yer kayanın aşınmasına bağlı tahribata uğramış.

Özellikle ortadaki büyük apsisin iç kısmında hiç desen kalmamış ama yine de kilisenin geneli insan tahribatından korunmuş ve resimler hala capcanlı olarak tarihi gözler önüne seriyor. Bölgedeki tüm kiliselerde olduğu gibi flash, duvarlardaki boyalara zarar verdiği için resim çekmek yasaklanmış.

Ayrıca kilise Çavuşin Bölgesi’ndeki kiliselere göre yüksek tavanlı bir kilise olma özelliğine de sahip. Duvarlardaki resimlerde Hz. Isa’nın mahkum edilmesi, carmıha gidisi, carmıha gerilmesi ve ölümü betimlenmis.Yer yer Hz. Isa’nın Kudüs’e gidisini betimleyen resimlerde mevcut. Bu kilise Hz. Muhammed’in dogumundan bile önce yapılmıs.

Paylaşın

Nevşehir: Yılanlı (Aziz Onuphrius) Kilise

Yılanlı (Aziz Onuphrius) Kilise; Nevşehir’in Merkez İlçesi’ne bağlı Göreme Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Ana mekân enlemesine dikdörtgen planlı, beşik tonozlu, güneyde mezarların bulunduğu ek mekân ise düz tavanlıdır. Apsisi sol uzun duvara oyulmuş, kilise tamamlanmadan bırakılmıştır.

Kilise tonozunun her iki yanında Kappadokia’da saygın olan azizlerin tasvirleri bulunmaktadır. Kilise 11. yüzyıla tarihlenmektedir.

Sahneler; girişin tüm karşısında sol elinde İncil tutan Hz. İsa ve yanında kilisenin banisi, tonozun doğusunda ejderle savaşan Aziz George ve Aziz Theodore, gerçek haçı tutan Helena ve oğlu Konstantin; tonozun batısında çıplak, uzun saçlı ve önünde palmiye ağacı bulunan Aziz Onuphrius, yanında takdis pozisyonunda Aziz Thomas ve elinde bir kitapla Aziz Basil bulunur.

Paylaşın

Nevşehir: Kırk Şehitler Kilisesi

Kırk Şehitler Kilisesi; Nevşehir’in Ürgüp İlçesine bağlı Şahinefendi Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Kolonlarla birbirinden ayrılmış iki nefli kilisede Sebasten’in 40 din şehidinin resmini içermektedir. 1216 yılında Selçuklu egemenliği döneminde boyanmıştır.

Sivas’ta Romalı askerler tarafından öldürülen 40 Hıristiyan asker adına 13. yüzyılda Bizanslılar tarafından Kapadokya’da yaptırılmıştır.

Kırk Şehitler Kilisesi’nin restorasyonu Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde İtalya Tuscia Viterbo Üniversitesi Sanat Tarihi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Maria Andaloro’nun yanı sıra Türk ve İtalyan restoratörlerin katılımı ile gerçekleştirilmiştir.

Paylaşın

Nevşehir: Pancarlı Kilisesi

Pancarlı Kilisesi; Nevşehir’in Ürgüp İlçesi’ne bağlı Ortahisar Kasabası sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Ortahisar Kasabası’nın güneyinde, Ürgüp – Mustafapaşa yolunun sağındaki Pancarlık Vadisi’ndedir. Düz tavanlı tek nefli ve tek apsislidir.

Kilisedeki freskler daha çok yeşil zeminlidir ve oldukça iyi korunmuştur. İlk bakışta kiliseyi 2 farklı sanatçının farklı zamanlarda boyadığı düşünülse de sahneler ve tüm yazılar ayrı ayrı incelendiğinde aynı sanatçı tarafından süslendiği anlaşılmaktadır.

İncil’den sahnelerin yer aldığı freskler içeren kilise, 11. yüzyılın ilk yarısına tarihlenmektedir. Sahneler:

“Peygamberin Görünümü”, “Müjde”, “Ziyaret”, “Bakireliğin İspatı”, “Elizabeth’in Takip Edilişi”, “Vaftizci Yahya’nın Görevlendirilmesi”, “Şarap Mucizesi”, “Kötülüklerle Dolu Adamın İyileştirilmesi”, “Hz. İsa ve Samarralı Kadın”, “Başkalaşım”, “Masum Çocukların Katliamı”, “Yusuf’un İkinci Rüyası”, “Mısır’a Kaçış”, “Şeytan Çarpmış Adamın İyileştirilmesi”, “Hz. İsa’nın Göğe Çıkışı”, “Hz. İsa Golgota Yolunda”, “Hz. İsa Çarmıhta”, “Hz. İsa’nın Cehenneme İnişi” ve aziz tasvirleri.

Paylaşın

Nevşehir: Göreme Milli Parkı ve Kapadokya

Göreme Milli Parkı ve Kapadokya; Nevşehir’in Merkez İlçesi’ne bağlı Göreme Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Kuzeyde Kızılırmak, doğuda Yeşilhisar, güneyde Hasan ve Melendiz Dağları, batıda Aksaray ve kuzeybatıda Kırşehir ile sınırlanan Kapadokya bölgesi Kalkolitik Dönemden beri devamlı yerleşim alanı olmuştur.

Alanın en önemli özelliği, Erciyes Dağı ve Hasan Dağı tüflerinin, rüzgar ve su aşındırması sonucunda oluşan olağanüstü kaya şekilleri ve kışın ılık, yazın serin olan ve bu nedenle her mevsim için uygun iç iklim koşulları taşıyan kayaya oyma mekanlardır.

Göreme, özellikle 7-13. yüzyıllar arasında baskılardan kaçan Hıristiyanların yerleşmesiyle Hıristiyanlığın önemli bir merkezi haline gelmiştir.

UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan alanlar içinde, Göreme Milli Parkı, Derinkuyu ve Kaymaklı Yeraltı Şehirleri, Karain Güvercinlikleri, Karlık Kilisesi, Yeşilöz Theodoro Kilisesi ve Soğanlı Arkeolojik Alanı yer almaktadır.

Paylaşın

Nevşehir: Kaymaklı Yeraltı Şehri

Kaymaklı Yeraltı Şehri; Nevşehir’in Merkez İlçesi’ne bağlı Kaymaklı Kasabası sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

8 katlı olup ilk katı erken dönem tarihlenmektedir. Roma ve Bizans dönemlerinde de diğer alanların oyularak genişletilmesi suretiyle yeraltı şehri haline dönüştürülmüştür.

Bugün 4 katı ziyarete açıktır. Tüf kayalara oyulmuş bu yeraltı şehri, bir kitlenin geçici olarak yaşayabilmesi için gerekli barınma şartlarına haizdir.

Dar koridorlarla birbirlerine bağlanan oda ve salonlar, şarap depoları, su mahzenleri, mutfak ve erzak depoları, havalandırma bacaları, su kuyuları, kilise ve dışarıdan gelebilecek herhangi bir tehlikeyi önlemek için kapıyı içten kapatan büyük sürgü taşları vardır.

Paylaşın

Nevşehir: Rahibeler ve Rahipler Manastırı

Rahibeler ve Rahipler Manastırı; Nevşehir’in Merkez İlçesi’ne bağlı Göreme Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Göreme Açık Hava Müzesi’nin solunda yeralan peribacasının içine oyulmuş, 6-7 kattan oluşan mekanlar ‘Rahibeler Manastırı’ olarak anılır.

Manastırın 1. katında yemekhane, mutfak ve birkaç oda; 2. katında freskli ancak yıkılmış bir şapel, 3. katında ise bir tünel vasıtasıyla ulaşılabilen kilisesi bulunmaktadır.

Kilise, 3 apsisli, çapraz kubbeli ve 4 sütunludur. Ana apsiste yeralan templon oldukça iyi korunmuştur. Kilise’nin kuzeydoğu köşe tavanı hariç, diğer kısımları kubbelidir.

Duvarlarda direk ana kaya üzerine kırmızı boya ile geometrik süslemeler resmedilmiştir. Kuzey haç kolunda ise bir kaide üzerinde ayakta duran, sol elinde kitap, sağ eliyle takdis yapan İsa tasviri yeralır.

Kilise, İsa tasvirinin sol elinin aşağısında yeralan kazıma tekniğiyle yapılmış 1055 tarihine göre 11. yüzyılın ilk yarısına tarihlenmektedir.

Manastıra katlar arasındaki bağlantı tünellerle sağlanmıştır. Tehlike anında tünelleri kapatmak üzere -yeraltı şehirlerinde oldğu gibi- sürgü taşları kullanılmıştır.

Kızlar Manastırı’nın karşısında yeralan Rahipler Manastırı ise 3-4 kattan ibarettir. Erozyon nedeniyle katlar arasındaki geçişler kapandığından sadece giriş katındaki birkaç oda gezilebilmektedir.

Paylaşın

Nevşehir: Ortahisar Kalesi

Ortahisar Kalesi; Nevşehir’in Ürgüp İlçesi’ne bağlı Ortahisar Kasabası sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Bulunduğu kasabanın adıyla özdeşleşen Ortahisar Kalesi Kapadokya’nın en büyük peribacası diye de anılıyor. Tıpkı bir Babil kulesi gibi yükselen kale, dünyanın çok katlı yerleşimlerinin ilk bilinenlerinden ve İpek Yolu kervanlarının uğrak yerlerinden.

Üç yanı dik vadilerle çevrili Ortahisar Kalesi’nin bulunduğu kayalar, savaşların bol olduğu eski dönemlerde korunma ve sığınma amacıyla ilk Etiler tarafından oyulmuş. Daha sonraları ise Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlılar zamanında da sığınak olarak kullanılmış.

Kaleye, yabancılar şato adını takmış. 1.200 metre rakımıyla ve 86 metre yüksekliğiyle Kapadokya’nın en yükseklerinden olan Ortahisar Kalesi’nin kuzeyden yere mesafesi 80 metreyken, güney tarafının mesafesi 110 metreyi buluyor. Kalenin içine ise birbiriyle bağlantılı tüneller, odalar ve koridorlar oyulmuş.

Paylaşın

Nevşehir: Özkonak Yeraltı Şehri

Özkonak Yeraltı Şehri; Nevşehir’in Avanos İlçesi’ne bağlı Özkonak Kasabası sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Nevşehir’e 35 Avanos’a ortalama 17 km uzaklıkta olan Özkonak Yeraltı Şehri’nde çeşitli büyüklüklerde odalar ve bu odaları birbirine bağlayan tüneller bulunuyor. Yeraltı Şehri, yerin 3 kat altına inmektedir.

Nevşehir’de bulunan diğer yeraltı şehirlerine oranla daha küçük olan Özkonak Yeraltı Şehri; ağıl, mutfak, erzak deposu, şırahane, havalandırma tüneli gibi bölümlerden oluşuyor. Oldukça geniş bir alana yayılan Özkonak’a giriş ve çıkış arasındaki mesafe 10 km civarındadır.

Bölgede bulunan Kaymaklı ve Derinkuyu Yeraltı Şehirleri’nden farklı bir yapıya sahip olan Özkonak Yeraltı Şehri’nde katlar arasında haberleşme için oldukça dar ve uzun delikler bulunmaktadır.

O dönemde yaşayanlar odaların giriş kapılarını olası tehlikelere karşı kapattıklarında havalandırmaları bu dar deliklerden sağlarmış. Yeraltı Şehri’nin dikkat çeken bir başka farklı özelliği ise sürgü taşından sonra tünel üzerinde çeşitli delikler oyulmuştur.

Paylaşın