Sivas: Taşhan

Taşhan; Sivas’ın Merkez İlçesi, Eskikale Mahallesi, Fevzi Çakmak Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

İki katlı, tamamen kesme taştan inşa edilmiş, ortası açık avlulu, dikdörtgen planlı, üç girişi bulunan bir handır. Doğu, güney ve kuzey yanlarındaki girişler yuvarlak kemerli ve demir kanatlıdır.

Tabanı blok taş döşemeli orta avluda, elips şeklinde taş bir havuz, ortada zıt yönde çift başlı aslanların ağzından su akmaktadır. Orta avlunun güney ve kuzey yönünde, tek parça silindirik gövdeli altı büyük sütunların oluşturduğu revak bölümünün gerisinde dükkânlar sıralanmıştır. Sütunlar birbirlerine düz olarak bağlanmıştır.

Üst kata güney ve doğu yönündeki girişlerin hemen yanındaki taş basamaklı merdivenler yardımı ile çıkılmaktadır. Üst kat da alt kat gibi altı sütunlu ve revaklı olup sütunlar birbirlerine yuvarlak kemerlerle bağlanmıştır. Revak gerisindeki odalar ve revak üzeri beşik tonoz örtülüdür. Dıştan ise her mekânın üzeri kırma çatılı ve oluklu kiremit kaplıdır.

Alt kat dükkânlar boydan boya camekânlı, kuzeydekiler hem içe hem de dışa dönüktür. Üst kat odaları ise dikdörtgen pencereli demir şebekelidir. Kırma çatıların dış üçgen alınlıklarına elips şeklinde birer pencere yerleştirilmiştir. 2010 yılında çatısı onarılmıştır.

Paylaşın

Sivas: Ahi Emir Ahmet Kümbeti

Ahi Emir Ahmet Kümbeti; Sivas’ın Merkez İlçesi, Tokmakkapı Mahallesi. Arapşeyh Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Ahi Emir Ahmed vakfiyelerinden hareketle kümbetin yapımı 14. yüzyılın ilk yarısına tarihlendirilebilir. Kesme taştan sekizgen olarak yapılmıştır. İçeri giriş beş basamaklı merdivenle olmaktadır. Giriş kapısı dar ve basıktır. İçeride güney tarafta Selçuk devri özelliği gösteren bir mihrap vardır. Kümbet çatısı konik şekilli olup, taşla kaplıdır. Saçak altında yer alan sülüs hatla yazılmış kitabesi okunamayacak derecede yıpranmıştır.

Sivas’ta Ahilik teşkilatının büyük isimlerinden biri olan “Ahi Emir Ahmed’in türbesinin kitabesinde ve vakıf senedindeki kayıtta ismi Ahî Emir Ahmed bin Zen-el-Hac olarak geçmektedir. Konuyla ilgi yapılan araştırmalardan Ahi Emir Ahmed’in 13. yüzyılın ikinci yarısı ile 14. yüzyılın ilk yarısında Sivas’ta yaşadığı anlaşılmaktadır.

Türbeye giriş geniş beş basamaklı merdivenle olmaktadır. Giriş kapısı dar ve basık olup kesme taştan kemerli olarak inşa edilmiştir. İçerde güney tarafında Selçuk Devri özelliği gösteren bir mihrap vardır. Bugün orijinalliğini kaybetmemiştir. Çatısı taşla kaplı olan kümbet koni şeklindedir. Sekizgen pramidal külahının saçak altında, yer yer harap olmuş tarihsiz bir kitabe vardır. Kitabe sağlıklı okunamamaktadır.

Türbe, kare kaide üzerinde sekizgen planlı olarak inşa edilmiştir. Sekizgen gövdenin kuzey yönüne giriş doğu ve batı yönlerine süslemesiz sade sivri kemerli pencereler açılmıştır. Kare kaideden sekizgen gövdeye geçişler pahlanmış ters üçgenler yardımı ile sağlanmıştır. Asıl mezar hücresine giriş kapısı doğu yönündedir. Üzeri çapraz tonozla örtülü olup içerisinin aydınlığı doğu ve batı yönündeki dar dehliz pencerelerle sağlanmıştır. 1985–1991 yıllarında Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nce yapılan onarım sırasında parçalanan sandukası da yenilenmiş, kemikler bir araya getirilmiş özenle sandukaya yerleştirilmiştir.

1985-86, 1989, 1995 ve 2005 yıllarında onarım görmüştür. 2005 yılında yapılan onarımda beden duvarları derzlenmiş ve temizlenmiştir. Hasarlı taşlar çürütülmüş, merdivenler taşla kaplanmış, türbe içerisinde bozulan döşeme taş kısımlar elden geçirilmiştir.

Paylaşın

Sivas: Ayanağa Konağı

Ayanağa Konağı; Sivas’ın Divriği İlçesi, Kara Yusuf Mahallesi, Kara Yusuf Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

1838 yılı civarında yapıldığı tahmin edilmektedir. Konağı Karamahmud oğlu Mehmed Ağa yaptırmıştır. Büyük bir konak olarak inşa edilen yapı tahribata rağmen Divriği’nin eski evlerinin en dikkate değerlerindendir. İnşaatta yerli ustalar ile birlikte Sivas’tan ve Trabzon’dan getirilen ustalar da çalışmıştır. Bugün sekiz ayrı kapı numarası olan yapı orjinalde tek ve bütün bir konak olarak yapılmıştır.

Konağın orijinal plan şekli; selamlık, arkada avluya bakan ‘mabeyn’, daha arkada ara sokak boyunca uzayan harem olmak üzere üç ana bölümden meydana gelmiştir. Ancak bu orijinal plan şekli korunamadığı gibi günümüzde ancak Selamlık bölümünün bir kısmı restore edilerek ziyarete açılmıştır. Bu üç bölüm alt ve üst katta birbirine sofalar, dehlizler ve kapılarla bağlıdır ancak bugüne bu bütünlük ve bağlantı kalmamıştır. Avlular da birer ara duvarı ile bölünmüştür. En büyük tahribat ise selamlıkla mabeyn daireleri arasındaki bağlantıda olmuş, burada mevcut bulunan büyük divanhane ve dört oda ile alttaki ahır tamamen yıkılmıştır.

Konağın orijinal yapısında avlusu iki kanatlı kapı ile sokağa açılmaktadır. Bu kapılardan kuzeyde kalan kapı asıl cümle kapısıdır. Diğer kapı ise daha çok hizmetlilerin ve hayvanların giriş çıkışı için kullanılmıştır. İki katlı olan selamlık bölümünün alt katı ahır, depo ve hizmetli odasından oluşmaktadır. Üst kata çıkan ‘ayakçak’, bunun bağlı olduğu ‘ayakçakbaşı’, ‘divanhane’ ve divanhanenin altında bulunan ‘at örtmesi’ kısımları yıkılmış durumdadır.

Konağın orijinal planında üst katta geniş bir ‘selamlık sofası’, sokak cephesinde bir ‘başoda’ (büyük yaz odası), kahve ocağı, yaz odası ve bir oda daha bulunmaktadır. Başodanın avlu tarafında büyük kış odası ve selamlık sofasının etrafında beş oda daha vardır. Günümüze ön cephedeki başoda, kış odası, kahve ocağı, ikinci yaz odası ve arka odalardan bir tanesi kalmıştır. Başoda Divriği evlerinde selamlığın en önemli bölümüdür.

Paylaşın

Sivas: İnönü Konağı

İnönü Konağı; Sivas’ın Merkez İlçesi, İnönü Mahallesi, Ali Baba Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran kadronun önde gelen şahsiyetlerinden biri ve 2. Cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü’nün 1891-1897 yılları arasında orta öğrenim gördüğü dönemde yaşadığı konak Sivas Belediyesi tarafından 1945 yılında satın alınıp müzeye dönüştürülmüş ve uzun yıllar müze olarak kullanıldıktan sonra Sivas İl Özel İdaresine devredilmiştir. 2014 yılında restorasyona alınan konakta Sivas Hizmet Vakfı görev yapmaktadır.

Temeli taş örgülü bodrum kat üzerine iki katlı olarak yapılmıştır. Ahşap dikme araları kerpiç dolma sistemiyle yapılmış olup üzeri kireç sıvalıdır. Çatısı Marsilya tipi kiremitle kaplı olan yapının birinci ve ikinci katlarında çıkıntılar mevcuttur.

 1945 yılında Sivas Belediyesi tarafından mülk sahiplerinden satın alınarak “İnönü Müzesi” adı altında ziyarete açılan konak daha sonra İl Özel İdaresine devredilmiştir. 2006 yılında İl Özel İdaresi tarafından restore edilen konağın bir odasıyla sofasında, 1891–1897 yılları arasında bu konakta oturmuş ve çocukluğunu geçirmiş olan İkinci Cumhurbaşkanımız İsmet İnönü’nün eşya ve fotoğraflarının sergilendiği bir bölüm oluşturulmuş ve diğer odalarla birlikte ziyarete açılmıştır. Konağın oldukça geniş olan bahçesi ziyaretçilerin dinlenmesine yönelik olarak yeniden düzenlenmiştir. İki katlı ahşap yapının bir de bodrumu bulunmaktadır. Yapı kırma çatılı ve oluklu kiremit kaplıdır.

Paylaşın

Sivas: Mihrali Bey Konağı

Mihrali Bey Konağı; Sivas’ın Ulaş İlçesi, Acıyurt Köyü, Konak Mezrası sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Konak, Türk evlerinin özelliklerini taşımaktadır. Zemin kat; haremlik, depo ve kiler olarak kullanılmıştır. Konağın zemin kat temeli 1 m yüksekliğe kadar kesme taştan, kalan kısmı moloz taştan, 1 kat ise ahşap ve kerpiç malzemeden yapılmıştır.

1995 yılına kadar içinde insanların yaşadığı, Mihrali Bey Konağı, sahiplerinin İstanbul’a yerleşmesi sonucu kaderi ile baş başa kalmış; ancak 2004-2006 yılları arasında onarılarak, yeniden tarih severlerin ziyaretine açılmıştır.

Mihrali Bey, Gürcistan’da doğmuş, 1877 Osmanlı-Rus Harbinde büyük kahramanlık göstermiş ve daha sonra devlet tarafından maiyetiyle Sivas’a gönderilerek Ulaş’a yerleştirilmiş Kara Papak kökenli bir halk kahramanıdır.

Bir süre Acıyurt’taki konağında kaldıktan sonra Hamidiye alayları içinde yer alan birliğiyle isyanları bastırmak üzere Yemen’e görevlendirilir ve orada şehit düşer. Meşhur “İndi m’ola Mihrali Bey Yemene” türküsü onun için söylenmiştir.

Paylaşın

Sivas: Güdük Minare (Şeyh Hasan Künbedi)

Güdük Minare (Şeyh Hasan Künbedi); Sivas’ın Merkez İlçesi, Güdük Minare Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Basık bir minareye benzediği için halk arasında ismi Güdük Minaredir. Türbe kare şeklinde olup100 m²lik bir alan üzerinde yapılmıştır. Yapımında kesme taş ve tuğla kullanılmıştır. Gövdesi yuvarlaktır. Ziyaret hücresinin kuzeyinde kapısı diğer yönlerde birer penceresi vardır. Beylikler Dönemi mimarisinin önemli örneklerinden biri olan yapının çatısı tuğla ile örtülüdür.

Selçuklu Devletinin parçalanmasından sonra kurulan beylikler içerisinde Eratna Beyliği merkezi Sivas olmak üzere kurulmuştur. Bu eser bu devre aittir. Türbe üç kısımdır: I. Kriptah. 2. Ziyaret yeri. 3. Örtü sistemi.

Türbe kriptesi sivri tonozla örtülü haç planlı bir hücredir. Üç tarafında birer dar pencere vardır.

Türbe içinde iri ve yüksek kabartma rozetler bulunur. Üzerleri geometrik ve nebati motiflerle süslenmiştir. Pandantifler üç katlı bir kasnağa oradan da silindirik yüksek tanbura geçilir. Siyah mermerden mezar sandukaları burada bulunur. Çatı örtüsü tuğladır.

Türbenin kare şekilli kesme taştan yapılmış alt kısmından sonra üzerinde silindirik tuğla ve çini işlemeli silindirik gövdesi bulunur. Hali hazırda bakımlı ve sağlamdır. 

1963, 1998, 2006 yıllarında onarım görmüştür. 2006 onarımında kaidedeki yonu taşı yüzeylerindeki çatlaklar giderilmiş, türbenin bozuk olan tuğlaları itina ile sökülerek orijinaline uyumlu şekilde yeniden örülmüştür. Türbenin külahı kurşun kaplanmış, tuğla ve taş yüzeyler temizlenmiş ve çevre düzenlemesi parsel sınırları çerçevesinde yapılarak, duvar ile koruma altına alınmıştır.

Paylaşın

Sivas: Susamışlar Konağı

Susamışlar Konağı; Sivas’ın Merkez İlçesi, İnönü Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Bugünkü konağın girişinin üstündeki köşk kısmı ile konağın önündeki çeşme 1815 yılında Benderli Ali Ağa tarafından yapılmıştır.

Konağın diğer kısımlarının bu tarihe yakın bir zamanda yapılmış olduğu söylenebilir. Osmanlı döneminde bilhassa 17. ve 18. asırlarda konağın müştemilatının daha fazla olduğu bilinmektedir.

O dönemlerde yazlık ve kışlık odalar, mutfak, kiler, çardak, yolcular için misafirhane (han), anbar, iki ahır, samanlık, kapıcı odası, fırın ve çeşme ile avlu ve bahçesi bulunuyordu.

Günümüze ulaşan kısmı Sivas Belediyesi tarafından restore edilen konak eski ihtişamına kavuşturulmuş olup, Susamışlar’ın (Mehmed Nuri Susamış ve oğulları) adına izafeten Susamışlar Konağı olarak adlandırılmıştır.

Paylaşın

Sivas: Kangal Ağası Konağı

Kangal Ağası Konağı; Sivas’ın Merkez İlçesi, Çarşıbaşı Mahallesi, Nalbantlarbaşı Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 1965 ve 2002 yıllarında sahipleri tarafından onarılmıştır.

Bodrum+zemin+1. kat olarak inşa edilmiştir. Subasman seviyesi kesme taş, devamı olan katlar ise ahşap karkas arası kerpiç dolguludur. Güneyi, kuzeyi ve batısı cadde üzerinde, doğu cephesi kapalıdır. Giriş bahçe kapısı ile batı cepheden ve cadde üzerinden sağlanmıştır.

Yığma taş duvarlı bahçe içinde, zemin beton kaplama+toprak, kömürlük ve depo müştemilatları ve havuz bulunmaktadır. Bahçe kapısı demir kanatlı olup subasman seviyesine kadar yığma taş+ahşap karkas arası kerpiç dolguludur.

Kuzey Cephe: Zemin kat iki, üst kat 9, çatı boşluğu iki mazgal pencereli olup pencereler demir parmaklıklıdır. Doğuda harem, batıda selamlık olmak üzere iki bölümlüdür. Selamlık kısmına girilememiştir. Harem kısmı; doğu cephesi bodrum altı küçük pencereli, zemin kat üç dikdörtgen pencereli, köşk odası dört pencereli olup, köşkün yan yüzleri ikişer pencerelidir.

Güney Cephe: Bodruma bir adet ahşap kanatlı kapı açıklığı mevcut olup, yanları üç pencerelidir.

Zemin Kat: Sonradan eklenmiş olan camekanlı ahşap antre ile giriş sağlanmış olup, betonarme merdivenle çıkılır. Batısı ve doğusu birer dikdörtgen pencerelidir. Güney cephe üst kat dışa çıkıntılı olup, ikişerden 6 pencerelidir.

Selamlık Kısmı: Batı cephesi üç pencereli, köşk odası ön yüzü dört, yan yüzler ikişer pencereli, güney cephe zemin kat bir pencerelidir. Kırma çatılı, alaturka kiremitli. Geniş saçaklı, saçak altı ahşap kaplamalıdır.

Pencere ve kapı söveleri ahşap, çift kanatlıdır. Bodrum pencereleri ve kuzey cephe pencereleri demir kanatlıdır. Köşeler ahşap, zemin kat silmeli taş, zemin ile üst katı ayran silme ahşaptır.

İç Birimler: Orta sofalı, köşe odalı, üst kat doğu ve batıda köşk odalıdır. Doğu bölümünün köşk odasının tavanı oval ve içbükey olup, alçı ve yaldız boya ile bitkisel bezelidir. Karşılıklı iki duvarda dikdörtgen yatay ve dikey olmak üzere bitkisel çevreli altışar pencere yer alır.

Giriş kapısı yuvarlak kemerli niş içine alınmış olup, ahşap, çift kanatlıdır. Kapının iki yanında yuvarlak kemerli birer niş ve lambalı (şerbetlik) mevcuttur. Tavan ahşap olup, odalarda da şerbetlik, dolap ve yüklükler yer almaktadır. Oda kapıları çift ahşap kanatlı olup, geometrik kartuşludur. Köşk odasının tavan bezemeleri açısından Sivas konaklarının önemli bir örneğidir.

Paylaşın

Sivas: Alacahan Kervansarayı

Alacahan Kervansarayı; Sivas’ın Kangal İlçesi, Alacahan Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Alacahan Kervansarayı, Selçuklu Hükümdarı Alaeddin Keykubat tarafından 1150-1180 yılları arasında inşa edilmiştir. Belde merkezinde bulunan Alacahan Kervansarayı, siyah ve beyaz taşlardan yapılmış olduğundan beldeye de Alacahan adı verilmiştir.

Alacahan Kervansarayı, hacim olarak oldukça büyük ve geniş, üstü tamamıyla kapılı, “kışlık han” özelliğindedir. Alacahan Kervansarayı’na dışa çıkıntılı yuvarlak kemer gerisindeki alçak basık kemerli kapısından girilir. Ortada beşik tonozlu büyükçe bir orta sahın ile bu sahından açılan yine büyük iki yan sahına geçilir.

Uzun yıllar kervanların konaklandığı bu yapı yakın tarihte Vakıflar Genel Müdürlüğünce onarıldıktan sonra Belediye’ye verip burayı çok amaçlı kültür merkezine dönüştürülmüştür. Burada bulunan yapılar ve kültürel ögeler sergilenmektedir. Adeta bir müze andıran bu yapıyı ziyaret etmelisiniz.

Paylaşın

Sivas: Sarissa Antik Kenti

Sarissa Antik Kenti; Sivas’ın Altınyayla İlçesi, Başören Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kuşaklı Ören Yeri olarak bilinen Sarissa, Hititlerin önemli yerleşimlerinden biridir. M.Ö. 1400 ve 1500’lü yıllarda önemli bir yerleşim merkezi olan ve Hitit krallarının başkent boğaz köyden gelerek yazlık olarak konakladıkları Sarissa şehri, ülkemizde tablet buluntusu veren 5. şehirdir.

1993 yılında Sivas müze müdürlüğü adına başlatılan arkeolojik kazılar 1994 yılından beri Almanya Malburg üniversitesinden Prof. Dr. Andras Müler Karpe başkanlığındaki bir ekip tarafından yürütülmektedir.

Kazılarda şimdiye kadar bilinen en büyük Hitit tapınaklarından C binası ile kralın sarayı ile şehrin güney ve kuzeybatı sur kapıları ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca Kazılarda büyük bir tapınağa, bir mektuba, çömlekten yapılmış ikiz boğa Rhyton heykeline çeşitli tabletlere rastlanılmıştır.

Kuşaklı höyüğünün güneyinde, Hitit barajı ve açık hava tapınağı yer almaktadır. Mezra yaklaşık 1,5 km uzaklıktadır. Kuşaklı höyüğünün içme suyunun karşılandığı ve dinsel ayinlerin yapıldığı bir alandır. Güney kısmı kayalık ve dik yamaçlardan oluşan bir düzlükte taşlarla set yapılarak gölet oluşturulmuştur.

Göletin batı tarafında Hitit yazılı metinlerinde geçen Huwaşi Taşı’nın bulunduğu tapınma alanının mimari öğeleri, kuzeyde suyun tahliye edildiği taştan örülen kanallar, doğu ve batı yönde bazı mimari kalıntıların izleri görülür. Kuşaklı Hitit Kral’ının burada bazı dini törenlere katıldığı Hitit Yazılı metinlerinden anlaşılmaktadır.

Paylaşın