Akaryakıt Tasarrufu Mümkün Mü, Doğru Bilinen Yanlışlar Neler?

Akaryakıt fiyatları dünya çapında hızla artıyor. Türkiye’de geçerli olmak üzere benzine 2,18 TL, otogaza (LPG) ise 54 kuruş zam yapılması bekleniyor. İstanbul’da ortalama motorinin litre fiyatı 27,89 TL, benzinin litresi 26,23 TL, otogazın litre fiyatı ise 12 TL’ye yakın.

Geçtiğimiz günlerde İngiltere’de de benzin fiyatları rekor düzeye çıktı. Ülkede bu hafta ortalama bir aracın deposunu doldurmanın maliyeti ilk kez 100 sterlini (yaklaşık 2128 TL) aştı.

Benzin fiyatlarındaki artışın önümüzdeki dönemde sürmesi muhtemel. Peki araç sahiplerinin çeşitli önlemlerle benzin tasarrufu yapabilmeleri mümkün mü? Bu konuda doğru bilinen yanlışlar neler?

Saatte 90 kilometre hızla gitmek

Çok sayıda sürücü, yakıt verimliliği için saatte 90 kilometre hızla gitmeyi öneriyor. Ancak İngiltere merkezli RAC otomotiv hizmetleri şirketine göre bu bir şehir efsanesi ve yakıt tasarrufu için optimum bir hız seviyesi yok.

RAC, saatte 90 kilometre hız seviyesinin bir zamanlar yapılan yakıt verimliliği denemelerinden alındığını ve günümüzde kullanılan araçlarda geçerli olmadığını belirtiyor, yakıt tasarrufu için hız seviyesinin aracın modeline ve boyutuna göre saatte 72-80 arasında değiştiğini vurguluyor.

RAC aynı zamanda sürücülerin uzun yolculuklarda hız seviyelerini düşürmelerini de tavsiye ediyor, dışarıdaki hava direncine karşı hızlanmanın daha çok benzin tüketilmesine neden olduğuna dikkat çekiyor.

Klima mı pencere mi?

İngiliz otomotiv şirketi AA’ya göre araçlarda klima açmak benzin tüketimini yüzde 10 oranında artırıyor. Klima ilk açıldığında aracın içindeki ısıyı düşürmek için çok yoğun çalışıyor ve böylece daha çok benzin harcanıyor.

Diğer taraftan pencereyi açınca dışarıdan gelen hava aracı yavaşlatıyor, hız seviyesini sabit tutmak için sürücü gaza basıyor ve motor daha yoğun çalışıyor. Böylece daha çok benzin harcanıyor.

Bu iki seçenek arasında kaldığınızda gittiğiniz hıza göre karar verebilirsiniz. Yavaş gidiyorsanız pencere açmak, 80 kilometreden hızlı gidiyorsanız ise klimayı kullanmak daha tasarruflu olabilir.

Boş viteste gitmek iyi fikir mi?

Araçlarda boş viteste gitmenin daha az benzin tüketimine neden olduğu söyleniyor. Ancak otomobil güvenliği alanında çalışanlar bunun doğru olmadığını, üstelik boş viteste gitmenin tehlikeli olduğunu söylüyor. Boş viteste aracı kontrol etmenin zorlaştığı belirtiliyor.

AA, yeni üretilen araçların büyük çoğunluğunda artık elektrikli bir mekanizma olduğunu, sürücü ayağını gazdan çekince otomatik olarak benzin kullanımının kesildiğine dikkat çekiyor ve bu yüzden boş viteste gitmenin tasarruflu olmadığını söylüyor.

Aracın seyir kontrolünde kullanılması tasarruf sağlar mı?

Seyir kontrolü, sürücünün aracın içinde kalacağı hızı ayarlamasına ve gaz pedalına basmadan seyahat etmesine olanak sağlıyor.

Sürücüler devamlı gaz ve fren pedallarına basmadan, seyir kontrolünde araç kullanmanın daha tasarruflu olduğunu düşünüyor.

Ancak otomobil uzmanlarına göre bu yalnızca uzun ve eğimi az olan otoyollarda geçerli ve seyir kontrolü sistemi yokuşlu yollarda yavaşladığı için benzin tüketimi artıyor.

Buna örnek olarak seyir kontrolüyle yokuş aşağı gitmek örnek gösteriliyor. Bu durumda araç, önünde ne olduğunu göremediği için olması gerektiğinden daha yavaş gidiyor ve daha çok benzin harcıyor.

Lastiklerinizi yeterince şişirmezseniz ne olur?

Yeterince şişirilmemiş lastikler de aracın daha fazla benzin tüketmesine neden oluyor. Sürücülerin özellikle uzun yolculuklardan önce lastiklerini kontrol etmesi tavsiye ediliyor.

(Kaynak: BBC Türkçe)

Paylaşın

2021’de Bir Milyon 197 Bin Abonenin Doğal Gazı Kesildi

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) resmi verileri de Türkiye’deki ekonomik krizi ortaya koydu. EPDK verilerine göre 2020 yılında bir milyon 279 bin 990 aboneye doğal gaz kesintisi yapıldı.

Kesintilerin yaklaşık yüzde 65,7’si fatura bedeli zamanında ödenmemesinden kaynaklanırken, faturasını ödeyemediği için doğal gazı kesilen abone sayısı 840 bin 954 oldu.

EPDK verilerine göre 2020 yılındaki kriz geçen yıl da devam etti. 2021 bir milyon 620 bin 64 aboneye doğal gaz kesintisi yapıldı. Bu kesintilerin de yaklaşık yüzde 73,9’u fatura bedelinin zamanında ödenmemesinden kaynaklanırken, söz konusu yılda doğal gazı kesilen abone sayısı ise bir milyon 197 bin 228 oldu.

Her 15 aboneden birinin faturası kesildi

Sözcü’den Başak Kaya’nın haberine göre 2021’de faturasını ödeyemediği için doğal gazı kesilen abone sayısı 2020’e göre 356 bin 274 abone arttı. Toplam abone sayısının 17 milyon 885 bin 750 olduğu dikkate alındığında faturasını ödeyemediği için her 15 aboneden birinin doğal gazı kesildi. 2021 yılında faturasını ödeyemediği için doğal gazı kesilen abone sayısı yüzde 43,2 oranında arttı.

‘Isınma gibi temel bir ihtiyaç artık lükse döndü’

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı ve Balıkesir Milletvekili Ahmet Akın, söz konusu rakamlara ilişkin şu değerlendirmede bulundu;

“Bu durum, gizlenmek istense de Türkiye’deki enerji yoksulluğunu gözler önüne seriyor. İktidar 2020 yılında Karadeniz doğal gazı ile ilgili müjde vererek faturaların düşeceği vaadinde bulundu. Bu müjdeden bir yıl sonra 2021 yılında ise faturasını ödeyemediği için doğal gaz kesintisi yapılan abone sayısı rekor oranda arttı. İktidar gizlemek istese de her apartmanda, her sokakta bir komşumuzun doğal gazı kesildi. Isınma gibi temel bir ihtiyaç artık lükse döndü.”

Paylaşın

Doğalgaza Yüzde 30, Elektriğe Yüzde 15 Zam

Konutlarda kullanılan doğalgaza yüzde 30, elektrik üretimi için kullanılan doğalgaza yüzde 16, elektrik üretimi dışında kullanılan doğalgaza yüzde 10, elektriğe, meskenlerde yüzde 15, sanayi ve ticarethanelerde yüzde 25 zam geldi. Zamlar 1 Haziran 2022 itibarıyla geçerli olacak.

Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ) web sitesinde, Haziran ayına ilişkin doğal gaz toptan satış tarifesini yayımladı.

Tarifeye göre BOTAŞ’ın konut tüketicileri için gaz dağıtım şirketlerine Haziran’da uygulayacağı satış fiyatı bin metreküp doğal gaz için 3 bin 264 lira oldu. Mayıs ayına göre bu rakam yüzde 30’luk bir artışa işaret ediyor.

BOTAŞ açıklamasında dünya genelinde artan enerji fiyatlarına işaret edilerek bazı Avrupa başkentlerinde konut doğal gaz birim fiyatlarının Türkiye’ye göre daha yüksek olduğu belirtildi.

Elektrik üretim amaçlı tarifede bin metreküp doğal gazın fiyatı ise 12 bin 500 lira olarak belirlendi. Bu rakam Mayıs ayına göre yüzde 16 artışa işaret ediyor.

Sanayi abonelerinin tarifesi bin metreküp doğal gaz için 10 bin 416 lira olurken önceki aya göre yüzde 10’luk bir artış gerçekleşti.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) faaliyet bazlı, nihai ve yeşil tarife tabloları Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlandı.

Buna göre, ilk kademede bulunan mesken abonelerinin tarifesinde kilovatsaat başı fiyat 129,0639 kuruş, yüksek kademede yer alanların tarifesinde ise kilovatsaat başı fiyat, 192,7977 kuruş oldu.

İlk kademede yer alan ticarethane abonelerinin tarifesinde elektriğin kilovatsaat fiyatı, 208,9154 kuruş, yüksek kademedeki kilovatsaat fiyat da 278,0099 kuruş olarak belirlendi.

Alçak gerilim sanayi abonelerinin elektrik tarifesinde kilovatsaat fiyatının 287,5739 kuruş olması kararlaştırıldı.

Öte yandan, yeşil tarifede kilovatsaat fiyatı 268,2821 kuruş olarak belirlendi.

Paylaşın

Benzin Ve Motorine Bir Zam Daha!

Benzine 28 Mayıs gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere zam yapılırken, motorin fiyatlarında da artışa gidildi. Öte yandan LPG fiyatları ise bir önceki akşam 36 kuruş oranında zamlandı. Gelen zam sonrası benzin fiyatları, motorin fiyatları değişti.

Habertürk’ün sektör kaynaklarından aktardığına göre, 28 Mayıs tarihinden itibaren geçerli olmak üzere litrede benzine 70 kuruş, motorine 97 kuruş zam geldi. Dün gece benzine 1 lira 43 kuruş, motorine 1 lira 38 kuruş zam gelmişti. Bir önceki gün ise otogaz fiyatına 36 kuruş zam gelmişti.

Yeni fiyatlar;

Yeni yapılan zamla birlikte, benzinin litre fiyatı yaklaşık olarak İstanbul’da 24,99 TL’ye, Ankara’da 25,10 TL’ye, İzmir’de 25,11 TL’ye yükseldi.

Motorinin litre fiyatı ise yaklaşık olarak İstanbul’da 24,38 TL’ye, Ankara’da 24,49 TL’ye, İzmir’de 24,50 TL’ye yükseldi.

İstanbul

  • İstanbul Avrupa yakasında bir litre benzin fiyatı 24,99 TL’den işlem görüyor.
  • İstanbul motorin litre fiyatı Avrupa Yakası’nda 24,40 TL
  • İstanbul Anadolu yakasında bir litre benzin fiyatı 24,99 TL’den işlem görüyor.
  • İstanbul motorin litre fiyatı Anadolu Yakası’nda 24,38 TL

Ankara

  • Ankara benzin fiyatları: 25,07 TL
  • Ankara motorin fiyatları: 24,48 TL

İzmir

  • İzmir benzin fiyatı: 25,09 TL
  • İzmir motorin fiyatı: 24,49 TL
Paylaşın

‘Elektriğe Yeni Zam’ İddiası Yeniden Gündemde

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Akın, elektrikte piyasasında uygulanmaya başlanan tavan fiyat uygulamasının iki ayda ikinci kez değişmesiyle ilgili açıklama yaptı.

ANKA’da yer alan habere göre, Elektrik üretim maliyetlerindeki artışın ulusal tarifeye zam olarak yansıyabileceğine dikkat çeken CHP’li Akın, özetle şunları dile getirdi:

“AK Parti, yüzde 127’yi bulan Cumhuriyet tarihinin en yüksek elektrik zammını yılbaşında hayata geçirmişti. Sosyal tarife olarak kullanılması gereken kademeli tarifeyi zam yapma aracına dönüştüren iktidar, gelen tepkilerin ardından KDV indirimi gibi göstermelik adımlar atmıştı. Buna karşın yapılan fahiş zamlar hala geçerlidir. Temel bir hak olan elektrik kullanımının lükse dönüştüğü Türkiye’de resmi verilere göre 2021 yılında 3,5 milyon abonenin elektriği faturasını ödeyemediği için kesilmiştir.

“Lira değer kaybettikçe üretim maliyetleri artıyor”

İktidarın yanlış para politikaları nedeniyle Türk lirasındaki değer kaybı sürmektedir. İthal kömür ve doğal gaz gibi dışa bağımlı girdilerle üretim yapan elektrik santrallerinin maliyetleri bu kapsamda sürekli artmaktadır. İktidar elektrik üretimindeki maliyet artışını frenleyebilmek amacıyla, piyasasına sunulan tekliflerin arz ve talebe göre eşleşmesiyle belirlenen piyasa takas fiyatına (PTF) müdahale ederek 1 Nisan 2022 itibarıyla tavan fiyat belirlemiştir.

PTF tavan fiyatı 1 Nisan 2022’de bir megavatsaat başına ithal girdili santrallerde 2 bin 500 lira, yenilenebilir ve yerli santrallerde ise bin 200 lira olarak belirlenmişti. Ancak 19 Mayıs 2022 tarihinde; önce 2 bin 750 liraya çıkarıldı, sonra 1 Haziran 2022 itibarıyla de 3 bin 200 lira olarak uygulanması kararlaştırıldı. Böylece üretim maliyetlerini frenlemek amacıyla getirilen PTF tavan fiyat uygulaması iki ayda iki defa değişmiştir. Bu durum iktidarın üretim maliyetlerindeki artışı durduramadığını göstermektedir. Yaz aylarında yaşanabilecek olası bir kuraklık durumunda ithal girdili santrallerin elektrik üretim oranının artması büyük bir zam olasılığını gündeme getirecektir.

“Yanlış politika vatandaşa zam olarak yansımamalı”

Türk lirasında yaşanan olağanüstü değer kaybının temel nedeni iktidarın uyguladığı yanlış para politikalarıdır. İktidarın yanlış politikasının sonucunda artan döviz kuru nedeniyle sınırlandırılmak istenilmesine karşın elektrikte üretim maliyetleri kontrol edilememektedir. Üretim maliyetleri arttıkça ulusal tarifede zam baskısı da artmaktadır. İktidarı uyarıyoruz: Üretim maliyetlerindeki artışın nedeni uygulanan yanlış politikalarla Türk lirasındaki değer kaybıdır. Dolayısıyla iktidar kendi yanlış politikasının faturasını vatandaşa elektrik tarifesinde zam olarak yansıtmamalıdır.”

Paylaşın

Elektriğe Yüzde 100 Zam Yolda

“Devletin vatandaşını koruyacak gücü maalesef kalmamıştır. Enerji maliyetleri doğrudan yansıtılıyor. Ama en büyük zam elektriğe gelecek” diyen CHP Milletvekili Karabat, “Elektriğe yüzde 100 zam yolda” olduğunu ifade etti.

Haber Merkezi / Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, sosyal medya hesabından dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Elektriğe yüzde yüz zammın yolda olduğunu ifade eden Karabat’ın açıklamaları şu şekilde;

“Benzine yılbaşından bu yana yapılan 18’inci zamla birlikte litre fiyatı 24 TL’ye çıkacak. Devletin vatandaşını koruyacak gücü maalesef kalmamıştır. Enerji maliyetleri doğrudan yansıtılıyor. Ama en büyük zam elektriğe gelecek.

Mesken düşük kademe vergi dahil kilovatsaat (kWh) başına 1,26 TL’ye satılıyor. Yüksek tüketim bedeli 1,89 TL. Ancak bir kWh elektriğin üretim maliyeti 2,7 TL’ye kadar çıkmış durumda. Sanayi ve ticarethane aboneleri de kWh başına 2,74 TL ödüyor.

Dolayısıyla mesken elektriğinin sanayi ve ticarethane aboneleri tarafından sübvanse edilmesi de artık söz konusu değil. Enerji üretiminin yaklaşık %85’ini özel sektör yaptığı için, bunların da en az %70 oranında döviz borçlusu olduğundan zam kaçınılmaz!

Enerji sektöründeki yanlış özelleştirmeler ve tamamen dövize endeksli finans sistemi Türkiye’yi dünyanın en pahalı elektriğini tüketen ülkeler arasına soktu. Kamunun rezervleri boş olduğundan şimdi AKP Hükümeti mecbur bir şekilde %100 zam yapacak.

Dolar kuru, petrol-doğalgaz fiyatları ile elektrik üretim maliyetleri arttıkça, AKP kasada 5 kuruş para bırakmadığı için bunların faturasını halka kesecek. AKP’nin bunu çözecek kabiliyeti de kalmamıştır.

AKP eğer elektrik zammını memura ve emekliye daha fazla enflasyon farkı vermemek için temmuz ayına bırakırsa, bu zammın oranı %100 değil, %150 dahi olabilir. Buradan tüm vatandaşlarımızı ve yatırımcılarımızı uyarmış olayım.”

Paylaşın

Benzinin Litre Fiyatı 6 Ayda Yüzde 131 Arttı

Akaryakıt fiyatları cep yakmaya devam ediyor. 2 Aralık 2021 tarihinde litresi 9.12 TL’den satılan benzinin fiyatı dün itibarıyla 21.15 TL’ye çıktı. Böylece son 6 aydaki fiyat artışı yüzde 131.90 oldu.

Türk Lirası’ndaki değer kaybı ve petrol fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle önümüzdeki günlerde de zam dalgasının devam edeceği ifade ediliyor.

Benzine Ramazan Bayramı’ndan önce 1.33 TL zam yapıldıktan sonra 3 gün önce de 78 kuruş zam gelmişti. 20 TL seviyesini aşan benzin ve motorine dün gece yarısından itibaren gizli zam yapıldığı belirtiliyor.

Sözcü gazetesinin haberine göre; benzin fiyatına 4 kuruş, motorin fiyatına ise 3 kuruş zam yapıldığı iddia edilirken, bunun pompa fiyatına yansımadığı, dağıtıcı şirketin kârı için devreye alındığı kaydediliyor.

Zamları açıklayan Enerji Petrol Gaz İkmal İstasyonları İşveren Sendikası (EPGİS) ile EPDK arasında yaşanan gerilim nedeniyle, tüketiciler fiyat değişimlerinden haberdar olamıyor.

Yılbaşından sonra 16 kez zam geldi

Akaryakıta zam sağanağı yılbaşında başlamıştı. Yılbaşında motorine 1.29 TL, benzine 0.61 TL ve LPG’ye de 0.78 TL zam yapılmıştı. Sadece benzine yılbaşından bu yana yapılan zam sayısı da 16’yı buldu.

Paylaşın

EPDK’ya Yapılan Zam Şikayetleri Yüzde 121 Arttı

EPDK verileri, yurttaşların zamlara yönelik tepkilerini de ortaya koydu. CHP’li Murat Emir’in paylaştığı verilere göre akaryakıt fiyatlarına ilişkin şikayetlerde geçen yıl yüzde 121 artış yaşandı.

Akaryakıt fiyatlarına art arda gelen zamlar diğer sektörlerde zammı tetiklerken, yurttaşların şikayetleri de arttı. CHP Ankara Milletvekili Murat Emir, akaryakıt fiyatlarına yönelik Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na (EPDK) yapılan şikayet başvurularındaki astronomik artışı gündeme getirdi.

CHP’li Emir’in paylaştığı verilere göre, 2021 yılında EPDK’ye petrol sektörüne ait toplam 2 bin 767 şikayet bildirildi. Şikayetlerin bin 187’i, “Akaryakıt fiyatı ve fiyat artışları” başlığı altında sınıflandırıldı. Böylelikle, akaryakıt fiyatlarına yapılan şikayetlerin tüm şikayetler içindeki oranı yüzde 42,9 oldu.

BirGün’den Mustafa Bildircin’in haberine göre fiyat ve fiyat artışlarına yönelik şikayet başvurularından sonra en çok şikayet alınan konunun, “Teknik düzenlemelere aykırılık” konusu olduğu bildirildi. Bu konuda yapılan şikayetlerin tüm şikayetler içindeki oranı ise yüzde 11,3 ile ifade edildi.

‘2021 yılında şikayetler yüzde 121 arttı’

Emir, akaryakıt fiyatları ve fiyat artışlarına yönelik şikayetlerdeki artışa da dikkat çekti. 2020 yılında akaryakıt fiyatlarıyla ilgili yalnızca 537 şikayet bildirimi yapıldığının altını çizen Emir, “2021 yılında ise şikayetler yüzde 121 oranında arttı. Vatandaş artık canından bezdi” ifadelerini kullandı.

Akaryakıt fiyatlarındaki artışın her şeyi etkilediğini vurgulayan Emir, “İktidar, krizin faturasını doğrudan vatandaşa yansıtıyor. Kamyoncu esnafı kontak kapatma noktasına geldi. Pompaya yansıyan her zam, vatandaşımızın cebinden daha fazla para çıkmasına neden oluyor. Akaryakıt zamları ile birlikte iğneden ipliğe her şey de zamlanıyor. İktidar bu tabloya seyirci olmakla yetiniyor. İktidara çağrımız şudur, benzin ve motorindeki fiyat artışını yurttaşa yansıtmayın, ÖTV ve KDV’den karşılayın. Kıt kanaat geçinmek zorunda bıraktığınız insanların sırtına bir de akaryakıtı yüklemeyin” ifadelerini kullandı.

Paylaşın

Elektriğe Büyük Zam Yolda!

Elektriğe 1 Mayıs’tan itibaren yeni zammın gelebileceği belirtiliyor. Enerji Piyasaları Uzmanı Çağada Kırım, normalde sektörde zammın temmuzda beklendiğini belirtirken, maliyet makasının açılmasıyla bu zammın mayıs ayına çekilebileceğini kaydetti.

Yılbaşı ve nisan ayında yapılan elektrik zamları sonrası maliyet artışları nedeniyle yeni zammın kapıda olduğu ifade ediliyor. Özellikle mesken abonelerine verilen elektrikte üretim maliyeti ile satış fiyatı arasındaki farkın yüzde 92’ye çıkması nedeniyle durumun sürdürülemez olduğu vurgulanıyor. Enerji Piyasaları Uzmanı Çağada Kırım, normalde sektörde zammın temmuzda beklendiğini belirtirken, maliyet makasının açılmasıyla bu zammın mayıs ayına çekilebileceğini kaydetti.

Katlanarak artıyor

Sözcü’den Taylan Büyükşahin’in haberine göre, şu anda mesken düşük tüketim satış fiyatının kilovatsaat (kWh) başına 1,26 TL, üretim maliyetinin ise 2,41 TL olduğuna dikkat çeken Kırım, maliyet artış hızının böyle devam etmesi durumunda ağustos ayında üretim maliyetinin 3,54 TL’ye çıkacağını aktardı. Bu durumda aradaki farkın yüzde 92’den yüzde 181’e çıkacağını ifade eden Kırım, zammın gecikmesi durumunda oranının da katlanarak artacağını, zammın büyütülmek istenmeyeceğini dile getirdi.

Tüm abone gruplarında fiyat artışı söz konusu

BOTAŞ’ın elektrik üretim doğalgaz tarifesinin Ocak 2021’den bu yana standart metreküp başına 1.41 TL’den 10.75 TL’ye yükseldiğini söyleyen Çağada Kırım, artış oranının yüzde 600’ü bulduğunu belirtti. Tüm maliyetin elektrik satışına yansıtılmadığını ifade eden Kırım, ancak bunun sürdürülemez bir noktaya geldiğini aktardı. Kırım, “Tüm abone gruplarına zam bekleniyor. Zam oranını tahmin etmek şu an mümkün değil ama rakamlar ortada” dedi.

Paylaşın

BOTAŞ’ın Görev Zararı 55 Milyar Türk Lirası

TL’deki değer kaybı nedeniyle doğal gaz faturaları artarken; BOTAŞ’ın görev zararı ise AK Parti’nin halkın bütçesinden yarattığı sübvansiyonlar ile 55 milyar TL’yi buldu. Doğal gazda dünya genelinde yaşanan fiyat artışları, AK Parti iktidarının ekonomi ve kur politikaları ile yurttaş için krize dönüştü. 

Kur artışı nedeniyle altından kalkılamayacak büyüklüğe ulaşan faturaları sübvansiyonla düşürmeye çalışan AK Parti, BOTAŞ’ın görev zararının 55 milyar TL’ye çıkmasına neden oldu. Sübvansiyonla halka verildiği iddia edilen destek bütçe kaynaklarından karşılandığı için yine halkın cebinden çıktı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı 2021 yılı kamu sermayeli kuruluş ve işletmelerin ismi “görevlendirme gideri” olarak değiştirilen “görev zararı”nı açıkladı. Görev zararı, AK Parti iktidarlarının yanlış politikalarının ya da siyasi fayda sağlamak amacıyla izlediği politikaların, kamu işletmelerine verdiği çeşitli görevlerin sonucu ortaya çıkıyor. Geçmişte AK Parti’nin simgeleşen kömür yardımından doğan zarar bugün BOTAŞ aracılığıyla enerjiye verilmek zorunda kalınan desteğin yanında çok düşük bir tutar olarak kaldı.

BOTAŞ rekor kırdı

2018 yılında DHMİ, TCDD, TMO, ESK, TŞFAŞ, TKİ, TTK ve BOTAŞ’a verilen görevlerden dolayı ortaya çıkan ve 2,1 milyar TL olan görev zararı 2019’da 1,6 milyar TL, 2020’de 2 milyar TL iken enerji fiyatlarındaki yükseliş ve izlenen yanlış kur politikalarının sonucu 2021’de 60,6 milyar TL’ye çıktı.

Bunun 3,4 milyar TL’si Toprak Mahsulleri Ofisi, 191 milyon TL’si Et ve Süt Kurumu, 1,6 milyar TL’si Türkiye Kömür İşletmeleri, 24 milyon TL’si Türkiye Taş Kömürü Kurumu, 55,3 milyar TL’si ise BOTAŞ’a verilen görevlerden kaynaklandı. Bunun 23,8 milyar TL’si yıl içinde ödendi, 38,6 milyar TL’si bir sonraki yıla devretti.

Eski BOTAŞ Gaz Alımı Daire Başkanı Ali Arif Aktürk, BOTAŞ’ın görev zararının kur krizi ile dev boyutlara ulaşmasını ve iktidarın sübvansiyon politikasını değerlendirdi. BirGün’den Nurcan Gökdemir’in aktardığına göre Aktürk, şunları söyledi:

“Özellikle 2021’in ikinci yarısından itibaren yükselmeye başlayan enerji ve gaz fiyatlarını BOTAŞ özellikle konutlara yansıtmamak için sübvansiyon yoluna gitti, maliyetin altında satışlar yapma kararı aldı. 2021’de dünyada büyüyen ekonomik kriz ile artan gaz fiyatları 2022 başından itibaren Ukrayna krizi ile uçtu. Aralık ayındaki kur krizi ile BOTAŞ’ın maliyetleri daha da büyüdü. Bunu da sübvanse ederek halka yansıtmamaya çalıştılar. Böylelikle BOTAŞ’ın zararı patladı, kur krizi olmasaydı BOTAŞ’ın zararı yarı yarıya daha az olurdu.

Sübvansiyon nedeniyle bütçeye yansıtılan yük çok büyük, halka aktarıldığı iddia edilen bu tutar bütçeden karşılandığı için zaten halkın. Bunun bir başka boyutu daha var, sübvansiyon doğru kesimlere yapılıyor mu bilmiyoruz. Boğaz’da yalıda 2 bin-3 bin metrekarelik yerlerde oturanlara da yapıyoruz, Sultanbeyli’deki Ayşe Teyze’ye de yapıyoruz. Şubat ayından itibaren yapılan bu doğrudan destekler şeffaf değil neye göre yapıldığını bilmiyoruz. Yandaşa mı yapılıyor, bilmiyoruz. Ayrıca demir-çelik gibi cam gibi enerji yoğun sektörlerin sübvanse edilmesi günahtır. Bu sektör ucuz enerji kullanarak ürettiklerini yurt dışına satıyor. Bu yolla ülkeden yurt dışına sermaye transferi yapılıyor.”

2021 yılı Aralık ayında yapılan bir yasa değişikliği ile BOTAŞ’ın 55 milyar liralık görev zararı Hazine’ye aktarıldı. Karşılığında BOTAŞ’ın Ticaret Bakanlığı’na bağlı gümrük müdürlüklerine ödemesi gereken İthalde Katma Değer Vergisi ve onun gecikme zamları toplamı olan 32 milyar 300 milyon lira silindi.

Paylaşın