image

Hatimoğulları: Demokrasi Ve Seçim Güvencesi En Temel Talep

0

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, partisinin grup toplantısında yaptığı konuşmada hem Türkiye’deki siyasi gündemi hem de bölgesel gelişmeleri değerlendirdi.

Tülay Hatimoğulları’nın konuşmasında özellikle demokrasi, seçim güvenliği ve seçilmişlerin durumu öne çıktı.

Hatimoğulları, Türkiye’de yurttaşların en temel taleplerinden birinin demokratik hakların korunması ve seçimle göreve gelenlerin görevlerini sürdürebilmesi olduğunu vurguladı. Seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınmasına tepki gösteren Hatimoğulları, “Yurttaş seçme ve seçilme hakkının korunmasını istiyor. Seçilmiş belediye başkanlarının görevlerine iade edilmesini talep ediyor” dedi.

Toplumun geniş kesimlerinde demokrasiye yönelik güçlü bir talep olduğunu ifade eden Hatimoğulları, “Ülkenin tamamına yakını Türkiye’de demokrasinin kırıntısının kalmadığını söylüyor ve demokrasi istiyor. Yargının bağımsız olmadığına, kararların siyasi saiklerle verildiğine dair güçlü bir kanaat var” diye konuştu.

Seçilmiş siyasetçilere yönelik tutuklamalara da değinen Hatimoğulları, Ekrem İmamoğlu, Figen Yüksekdağ, Selahattin Demirtaş ve Can Atalay gibi isimlerin durumuna dikkat çekerek bu isimlerin serbest bırakılması çağrısında bulundu.

Hatimoğulları, iktidarın meşruiyetinin yalnızca güvenlik aygıtlarıyla değil, halkın rızası ve demokratik katılımıyla sağlanabileceğini belirterek, “Bir iktidarı meşru kılan şey polis ve yargı gücü değildir, halkın sesine kulak vermesidir” ifadelerini kullandı.

DEM Parti’nin demokratikleşme hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdürdüğünü vurgulayan Hatimoğulları, “Demokrasi herkes içindir diyerek yola çıktık. Bu odaktan asla ayrılmayacağız” dedi.

Bölgesel gelişmeler ve 1 Mayıs mesajı

Konuşmasında Orta Doğu’daki çatışmalara da değinen Hatimoğulları, savaşların sivil halklar üzerinde ağır yıkımlara yol açtığını belirterek “Savaşa hayır demeyi sürdüreceğiz” mesajını yineledi.

Yaklaşan 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’ne ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Hatimoğulları, işçi sınıfının güvencesiz çalışma koşullarına dikkat çekti. “1 Mayıs, emekçilerin adalet ve eşitlik çağrısıdır” diyen Hatimoğulları, DEM Parti olarak tüm kadrolarıyla alanlarda olacaklarını söyledi.

Hatimoğulları ayrıca iktidara çağrıda bulunarak Taksim’in 1 Mayıs kutlamalarına açılması gerektiğini ifade etti.

Paylaşın

Kronik Ağrı Ve Sigara Kullanımı Arasında “Kısır Döngü”

0

Kansas Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırma, kronik ağrı yaşayan bireylerin sigara ve elektronik sigara kullanımına çok daha yüksek oranda yöneldiğini ortaya koydu.

Haber Merkezi / 2014–2023 yılları arasında Ulusal Sağlık Görüşme Anketi (NHIS) verilerinin incelendiği çalışma, kronik ağrı ile tütün kullanımı arasında güçlü ve çift yönlü bir ilişki bulunduğunu gösterdi.

Bulgular, American Journal of Preventive Medicine dergisinde yayımlandı.

Araştırmaya göre, kronik ağrı yaşayan kişiler hem sigara hem de elektronik sigara kullanımında, ağrı şikâyeti olmayanlara kıyasla belirgin şekilde daha yüksek oranlara sahip. Çalışma, ABD genelinde sigara kullanım oranları düşerken, bu düşüşün kronik ağrı yaşayan bireylerde çok daha yavaş gerçekleştiğini de ortaya koydu.

Kansas Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nden Yardımcı Doçent Jessica Powers, bu ilişkiyi “kısır döngü” olarak tanımladı. Powers, “Ağrı sigara içmeyi tetikliyor, sigara içmek ise ağrıyı daha da kötüleştiriyor. Bu durum bırakmayı da oldukça zorlaştırıyor” dedi.

Nikotin kullanımının kısa vadede geçici bir rahatlama hissi oluşturabildiğini ancak uzun vadede ağrı eşiğini düşürebildiğini belirten Powers, kronik ağrı riskinin de artabileceğine dikkat çekti.

Araştırmada, 195 binden fazla katılımcının verilerinin analiz edildiği belirtildi. Bulgulara göre kronik ağrı çeken bireylerin sigara, elektronik sigara veya her ikisini birden kullanma olasılığı, ağrısı olmayanlara kıyasla yaklaşık iki kat daha fazla.

Powers, kronik ağrıyla yaşayan bireylerin sigarayı çoğu zaman bir başa çıkma yöntemi olarak gördüğünü belirterek, “Hastalarımızın bir kısmı evden çıkamama, günlük aktiviteleri yapamama ve ruhsal çöküntüyle baş etmek için sigaraya yöneliyor. Ancak bu yöntem durumu daha da ağırlaştırıyor” ifadelerini kullandı.

Araştırma, ağrı şiddeti arttıkça tütün kullanımının da yükseldiğini gösterirken, sigara bırakma oranlarının kronik ağrı hastalarında daha yavaş ilerlediğine işaret etti.

Elektronik sigara kullanımına da dikkat çeken araştırmacılar, nikotinin ağrı sistemi üzerindeki etkilerinin hâlen tam olarak anlaşılmadığını ancak ağrı duyarlılığını artırabileceğine dair bulgular bulunduğunu aktardı.

Powers, bu sonuçların klinik uygulamalar açısından önemli olduğuna vurgu yaparak, kronik ağrı tedavisi ile sigara bırakma programlarının birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. “Elimizde etkili ağrı tedavileri ve sigara bırakma yöntemleri var. Ancak asıl etki, bu iki yaklaşım birleştirildiğinde ortaya çıkacak” dedi.

Paylaşın

Mansur Yavaş Hakkında “Soruşturma İzni”

0

Ankara Büyükşehir Belediye (ABB) Başkanı Mansur Yavaş hakkında, 2023 Cumhurbaşkanlığı seçim sürecinde yaşandığı iddia edilen bir olayla ilgili önemli bir gelişme yaşandı.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından, ABB’ye ait araçların seçim mitinginde kullanıldığı iddiası kapsamında soruşturma izni verildi.

Soruşturma iznine konu olayın, 2023 seçim döneminde Karabük’te düzenlenen bir cumhurbaşkanlığı mitingi sırasında yaşandığı öne sürülüyor. Dosyada yer alan iddialara göre, ABB’ye ait altı minibüsün miting için Karabük’e gönderildiği belirtildi.

Söz konusu seçimde muhalefetin cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu olmuştu.

Çiftçi imzalı soruşturma izni yazısında, Mansur Yavaş’ın araçların Karabük’e gönderilmesine ilişkin doğrudan bir talimatının bulunduğuna dair herhangi bir bulguya rastlanmadığı ifade edildi. Ancak aynı yazıda, araçların bu şekilde sevk edilmesinin Yavaş’ın bilgisi dışında gerçekleşmiş olamayacağı yönünde bir değerlendirmeye yer verildi.

Bu ifade, kararın hukuki dayanağına ilişkin tartışmaları beraberinde getirirken, ABB cephesinin “varsayıma dayalı sorumluluk yükleme” eleştirilerinin de temelini oluşturdu.

Ankara Büyükşehir Belediyesi, soruşturma iznine yazılı açıklamayla tepki gösterdi. Açıklamada, kararın somut bir delile dayanmadığı ve yalnızca varsayım üzerinden kurulduğu savunuldu.

Belediye ayrıca, 2023 seçim kampanyası sürecinde Mansur Yavaş’ın belediye başkanlığı maaşını dahi almadığını vurguladı. Bu durumun, kamu kaynaklarının seçim faaliyetiyle ilişkilendirilmemesi adına gösterilen hassasiyetin bir göstergesi olduğu ifade edildi.

Açıklamada, iddiaların bir televizyon programında gündeme gelmesinin ardından Yavaş’ın konuyu doğrudan teftişe açtığı, yapılan incelemede ise herhangi bir bulguya rastlanmadığı da aktarıldı.

ABB açıklamasında ayrıca, geçmiş döneme ilişkin dikkat çekici bir karşılaştırmaya yer verildi. Eski belediye yönetimi döneminde çalışanların zorla mitinglere götürüldüğü, belediye otobüsleriyle siyasi organizasyonlara katılım sağlandığı iddia edilirken, buna rağmen herhangi bir soruşturma açılmadığı savunuldu.

Bu durumun kamuoyunun takdirine bırakıldığı belirtilirken, mevcut soruşturma izninin “sindirme ve itibarsızlaştırma girişimi” olduğu görüşü tekrarlandı.

Belediye, verilen soruşturma iznine karşı hukuki sürecin başlatılacağını ve kararın Danıştay nezdinde itiraza taşınacağını duyurdu.

Siyasi tartışma büyüyor

Gelişme siyasi cephede de geniş yankı buldu. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, soruşturmaya ilişkin ilk değerlendirmesinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçmiş seçim süreçlerinde devlet araçlarını ve resmi imkânları kullandığını öne sürerek uygulamayı eleştirdi. Özel, bu tür uygulamalara geçmişte sessiz kalındığını, bugün ise farklı bir hassasiyet gösterilmesinin çelişki oluşturduğunu savundu.

Özel ayrıca, Erdoğan’ın seçim dönemlerinde valilerin eşlik ettiği resmi programlarla mitinglere katıldığını belirterek, bu durumların da kamu kaynakları kullanımına ilişkin tartışma yarattığını ifade etti.

Soruşturmalar gündemde

Öte yandan, son dönemde CHP’li belediyelere yönelik soruşturmaların arttığı da siyasi tartışmaların bir diğer başlığı oldu. Son iki ay içinde Bolu, Uşak ve Bursa belediye başkanlarının tutuklanması, muhalefet tarafından “siyasi operasyon” olarak değerlendirilirken, iktidar cephesi ise soruşturmaların hukuki süreçler kapsamında yürütüldüğünü savunuyor.

Dosyanın ilerleyen süreçte nasıl şekilleneceği ve Danıştay’a yapılacak itirazın sonucu, hem siyasi hem de hukuki açıdan yakından takip ediliyor.

Paylaşın

Yapay Zeka, Yaratıcılığı Tek Tipleştiriyor Mu?

0

Yüz binlerce büyük dil modeli (LLM) geliştirilmiş olmasına rağmen, piyasada GPT-4, Claude ve Gemini gibi az sayıda ticari sistemin baskın olduğu görülüyor.

Kullanıcılar özellikle yazma gibi yaratıcı görevlerde farklı modeller arasında tercihler yapsa da, yeni araştırmalar bu modellerin düşündüğümüz kadar “çeşitli” üretimler sunmadığını ortaya koyuyor.

Duke Üniversitesi tarafından yürütülen ve Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) Nexus dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmaya göre, ticari yapay zeka modellerinin yaratıcı çıktıları insanlara kıyasla çok daha benzer bir yapıya sahip. Araştırmacılar, farklı modellerden alınan yanıtların beklenenden daha az çeşitlilik gösterdiğini tespit etti.

Duke Üniversitesi Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nden Emily Wenger, “İnsanlar farklı yapay zeka modellerinin yaratıcı görevlerde farklı yönlere evrilip evrilmediğini merak edebilir. Bu çalışma temel olarak ‘hayır’ diyor. Model çıktıları, insanlara göre daha düşük çeşitlilik gösteriyor” ifadelerini kullandı.

Araştırma, 22 farklı yapay zeka modeli ile 100’den fazla insan katılımcının karşılaştırıldığı üç standart yaratıcılık testi üzerinden yürütüldü: Alternatif Kullanımlar Testi (AUT), Farklı Çağrışım Görevi (DAT) ve İleri Akış (FF) testi. Bu testler, ıraksak düşünme ve yaratıcı çeşitliliği ölçmeyi amaçlıyor.

Sonuçlara göre, tek bir yapay zeka modeli bazı durumlarda bireysel insanlardan daha yüksek “yaratıcılık puanı” alabilse de, genel olarak modellerin ürettiği yanıtların birbirine oldukça benzer olduğu görüldü. Araştırmacılar, bu durumun modellerin benzer veri setleri üzerinde eğitilmesi ve benzer hedef fonksiyonlara sahip olmasından kaynaklanabileceğini belirtiyor.

Technion – İsrail Teknoloji Enstitüsü’nden Yoed Kenett ise, “Yapay zeka son derece özgün gibi görünse de aslında yanıtlar giderek homojenleşiyor” diyerek bu eğilimin uzun vadede yaratıcı düşünce üzerinde olumsuz etkiler doğurabileceği uyarısında bulundu.

Araştırmada ayrıca, kullanıcıların yapay zekayı bir “yaratıcı ortak” olarak giderek daha fazla kullandığına dikkat çekildi. Ancak uzmanlara göre bu durum, üretimlerin birbirine daha çok benzemesine yol açabilir.

Emily Wenger, yapay zeka kullanımının artmasıyla birlikte yaratıcı çeşitliliğin azalabileceğine işaret ederek, “Aşırı güven, fikirlerin aynı kalıplara sıkışmasına neden olabilir” dedi.

Araştırmacılar, özgün fikir üretmek isteyenler için yalnızca yapay zekaya değil, farklı bakış açılarına sahip insanlarla yapılan beyin fırtınalarına da önem verilmesi gerektiğini vurguladı.

Paylaşın

Kemer Sıkma Politikaları: Borçlandırma Yoluyla Terbiye

0

Küresel ekonomi, son on yılda art arda yaşanan krizler, yükselen kamu borçları ve finansal kırılganlıklarla birlikte yeniden “kemer sıkma” tartışmalarının merkezine yerleşti.

Haber Merkezi / Uluslararası finans kuruluşlarının ve borç veren mekanizmaların dayattığı mali disiplin politikaları, birçok ülkede yalnızca ekonomik bir dengeleme aracı olarak değil, aynı zamanda toplumsal yaşamı yeniden şekillendiren bir “yapısal kontrol mekanizması” olarak eleştiriliyor.

Ekonomi literatüründe kemer sıkma politikaları; kamu harcamalarının kısılması, vergilerin artırılması ve sosyal devletin daraltılması üzerinden borç sürdürülebilirliğini sağlamayı amaçlayan uygulamalar olarak tanımlanıyor. Ancak akademik çalışmalar, bu politikaların kısa vadede mali disiplin sağlasa bile uzun vadede büyümeyi zayıflattığını, işsizliği artırdığını ve gelir eşitsizliğini derinleştirdiğini ortaya koyuyor.

“Borçla disiplin” modeli ve küresel deneyimler

Özellikle Uluslararası Para Fonu (IMF) programları üzerinden uygulanan kemer sıkma reçeteleri, birçok ülkede borç krizlerinin ardından devreye sokuldu. Vergi artışları ve kamu harcamalarında sert kesintiler, borçların azaltılması için temel koşul haline gelirken, bu süreç sosyal harcamaların daralmasına yol açtı.

Latin Amerika’dan Güney Avrupa’ya, Asya krizinden Afrika ülkelerine kadar uzanan geniş bir coğrafyada uygulanan bu politikalar, ekonomik istikrar hedefiyle başlatılsa da sıklıkla derin toplumsal kırılmalarla sonuçlandı. Arjantin, Yunanistan ve Endonezya gibi örneklerde kamu borcunu azaltma hedefi, uzun süreli resesyonlar, işsizlik artışı ve sosyal huzursuzlukla birlikte anıldı.

Eşitsizlik ve sosyal daralma eleştirisi

Eleştirel ekonomik yaklaşımlar, kemer sıkma politikalarının yalnızca mali bir tercih değil, aynı zamanda gelir dağılımını yeniden şekillendiren politik bir tercih olduğunu vurguluyor. Kamu harcamalarının kısılması, eğitim ve sağlık gibi temel alanlarda devletin geri çekilmesine neden olurken, bu boşluğun piyasa mekanizmaları tarafından doldurulması sosyal eşitsizlikleri artırıyor.

Bu çerçevede bazı araştırmalar, kemer sıkmanın yalnızca bütçe dengesi değil, aynı zamanda “toplumsal disiplin” üretme işlevi gördüğünü savunuyor. Özellikle kriz dönemlerinde devreye sokulan bu politikaların, borçlu toplumları finansal piyasalara daha bağımlı hale getirdiği ve ekonomik karar alma alanını daralttığı ileri sürülüyor.

“Reçete” mi, “bağımlılık döngüsü” mü?

Kemer sıkma politikalarının savunucuları, bu uygulamaların devletleri aşırı borçlanmadan koruduğunu ve kredi güvenilirliğini artırdığını belirtirken, eleştirmenler tam tersine bir borç döngüsü yarattığını savunuyor. Buna göre kamu harcamalarındaki kesintiler ekonomik büyümeyi yavaşlatarak vergi gelirlerini düşürüyor, bu da yeni borçlanma ihtiyacını yeniden doğuruyor.

Bu kısır döngü, bazı akademik çalışmalarda “mali tuzak” olarak tanımlanıyor ve borçlandırma mekanizmasının ekonomik olmaktan çok siyasal bir araç haline geldiği ileri sürülüyor.

Ekonomiden toplumsal mühendisliğe

Eleştirel perspektife göre kemer sıkma politikaları, yalnızca bütçe dengeleme aracı değil; aynı zamanda devletlerin sosyal harcamalar üzerinden yeniden yapılandırıldığı, toplumların tüketim ve yaşam biçimlerinin dönüştürüldüğü bir yönetim modeli olarak işliyor.

Bu çerçevede borç, yalnızca finansal bir yük değil; aynı zamanda ülkelerin ekonomik tercihlerini sınırlayan ve siyasal alanı daraltan bir “disiplin aracı” haline geliyor. Tartışmalar ise temel bir soruda yoğunlaşıyor: Kemer sıkma, gerçekten bir ekonomik zorunluluk mu, yoksa borç üzerinden kurulan yeni bir küresel düzenin yönetim teknolojisi mi?

Paylaşın

Çocuklarda Kronik Kabus Döngüsü Nasıl Kırılır?

0

Yeni yayınlanan bir araştırma, çocukların neden bu kabus döngüsüne hapsolduğunu ve terapinin bu süreci nasıl durdurabileceğini açıklayan yeni bir model öneriyor.

Haber Merkezi / Her çocuk kabus görür. Genellikle bu kötü rüyalar sadece geçici bir rahatsızlık verse de, bazen kalıcı hale gelerek gelişimin kritik bir döneminde uyku düzenini ciddi şekilde bozabilir. Tedavi edilmediği takdirde kronik kabuslar, hızla daha karmaşık sorunlara yol açabilir.

Frontiers in Sleep dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, çocukların neden bu kabus döngüsüne hapsolduğunu ve terapinin bu süreci nasıl durdurabileceğini açıklayan yeni bir model öneriyor.

Tulsa Üniversitesi’nden araştırmacı Lisa Cromer, durumu şöyle özetliyor: “Kabus, uyanmanıza neden olan kötü bir rüyadır. Eğer uyanmazsanız, beyniniz rüyadaki korkuyu çözme görevini yerine getiriyor demektir. Ancak çocuk uyanırsa, aslında kabustan kaçmaya çalışıyordur. Çocuk uyandığında kabusu zihninde çözümleyemez; bu da sorunu daha da kötüleştirir. Bu yüzden kabusların tedavi edilmesi hayati önem taşır.”

DARC-NESS Modeli Nedir?

“DARC-NESS” (Karanlık) olarak kısaltılan bu model, çocukların kabus döngüsünde sıkışıp kalmasına neden olan çeşitli faktörleri tanımlar. Çerçevenin merkezinde “kabus öz yeterliliği” yer alır; yani çocuğun kabuslarla başa çıkma, onları kontrol etme veya azaltma yeteneğine olan inancı.

Döngüyü devam ettiren ve kabus öz yeterliliğini düşük tutan diğer faktörler şunlardır:

Rüya içeriği ve rüyanın nasıl değerlendirildiği.
Duygu düzenleme kaynakları.
Koşullu uyarılma.
Uyku hijyeni, uyku miktarı ve kalitesi.

Döngüyü Kırmak: Terapötik Müdahale

Bu faktörler sadece kabusları şiddetlendirmekle kalmaz, aynı zamanda döngüyü durdurmak için birer terapötik araç olarak da kullanılabilirler. Örneğin; bir çocuk başlangıçta kabusu, kendi iyiliğini tehdit eden ve kontrol edilemez bir olay olarak görebilir (değerlendirme). Ancak kabusu “fiziksel olarak zararsız bir görüntü” olarak yeniden çerçeveleyebilirse, bu durum sarmal üzerindeki kontrolü yeniden kazanması için bir giriş noktası sağlar.

Lisa Cromer, “DARC-NESS modeli, kabusları sürdüren mekanizmaların yanı sıra bu döngüyü kırabilecek yöntemleri de inceliyor,” diyor. “Çocuğun kabusa verdiği tepki, kronikleşmeye neden oluyor. Eğer kabuslara farklı tepki vermeyi öğrenirsek, bu döngüyü kırabiliriz. Rüyalarımızı kontrol altına alabileceğimizi anlamak, çocuk için güçlendirici bir adımdır.”

Araştırmacılar, DARC-NESS modelinin çocukların kontrol edebilecekleri unsurlara odaklanarak onlara müdahale etme özgüveni kazandırdığını belirtiyor. Model, çocukları sistemdeki “en zayıf noktayı” belirleyip o çarkı kırmaya teşvik eden hedefli bir terapi sunuyor.

Kabuslar büyümenin bir parçası olabilir, ancak yaşamın bu kadar büyük ve yıkıcı bir parçası haline gelmemelidir.

Paylaşın

Karanlık Madde Arayışında Yeni Yaklaşım

0

Journal of Cosmology and Astroparticle Physics (JCAP) dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, karanlık maddeyi arama yöntemlerimizi yeniden düşünmemiz gerektiğini öne sürüyor.

Haber Merkezi / Araştırma, karanlık maddeyi anlamak için her gözlemsel sistemde aynı “izleri” bulmanın zorunlu olmayabileceğini vurguluyor.

Bu yaklaşıma göre, galaksimizin merkezinde olası bir karanlık madde sinyali (örneğin parçacıkların yok oluşundan kaynaklanan gama ışını fazlalığı) gözlemlense bile, aynı sinyalin cüce galaksilerde görülmemesi bu açıklamayı tamamen dışlamak için yeterli olmayabilir. Karanlık madde, tek tip bir parçacıktan ziyade, farklı koşullarda farklı davranabilen bir yapıdan oluşuyor olabilir.

Galaktik Merkezdeki Gama Işını Fazlalığı

Karanlık maddenin varlığı, görünür madde üzerindeki yerçekimsel etkilerinden biliniyor; ancak doğrudan gözlemlenemediği için doğası hâlâ büyük bir gizem.

Birçok model, karanlık maddeyi parçacıklardan oluşan bir yapı olarak ele alır. Bu senaryolara göre, iki karanlık madde parçacığı karşılaştığında birbirini yok ederek yüksek enerjili gama ışınları üretebilir.

Fermilab’dan teorik fizikçi Gordan Krnjaic, Samanyolu merkezine yakın bölgelerden gelen fotonlarda bir fazlalık gözlendiğini belirtiyor. Bu fazlalık, Fermi Gamma-ray Space Telescope verilerinde tespit edilen sinyallerle ilişkilendiriliyor ve karanlık madde yok oluşundan kaynaklanıyor olabileceği düşünülüyor.

Ancak bu emisyonun, pulsar popülasyonu gibi astrofiziksel kaynaklardan da oluşabileceği alternatif açıklamalar arasında yer alıyor.

Bu ikilemi çözmek için farklı sistemlere bakmak gerekiyor. Krnjaic’e göre, “Eğer bazı karanlık madde modelleri doğruysa, benzer sinyallerin her galakside, özellikle de cüce galaksilerde görülmesi gerekir.”

Cüce Galaksiler: “Temiz” Gözlem Alanları

Cüce galaksiler küçük ve sönük yapılar olmalarına rağmen karanlık madde açısından oldukça zengindir. Az sayıda yıldız içermeleri ve düşük astrofiziksel arka plan gürültüsü sayesinde, karanlık madde sinyallerini aramak için “temiz” gözlem alanları olarak kabul edilirler.

Standart teoriler, karanlık madde parçacıklarının yok oluşu için iki temel senaryo öngörür:

Sabit olasılık: Yok oluş ihtimali parçacık hızına bağlı değildir. Bu durumda Samanyolu’nda gözlenen bir sinyalin cüce galaksilerde de görülmesi beklenir.

Hıza bağlı olasılık: Yok oluş ihtimali parçacık hızına bağlıdır. Cüce galaksilerde parçacıkların çok düşük hızlarla hareket etmesi, etkileşim ihtimalini azaltabilir ve sinyalin neredeyse görünmez olmasına yol açabilir.

İki Bileşenli Karanlık Madde Senaryosu

Krnjaic ve ekibi, cüce galaksilerde sinyalin gözlenmemesini açıklarken Samanyolu verileriyle çelişmeyen daha karmaşık bir model öneriyor.

Bu modele göre karanlık madde, iki farklı parçacıktan oluşuyor olabilir. Bu parçacıkların yok olabilmesi için birbirlerini karşılamaları gerekir.

Bu durumda yok oluş olasılığı, her galaksinin içindeki parçacık dengesine bağlıdır. Samanyolu gibi büyük galaksilerde bu denge görece korunurken, cüce galaksilerde ciddi bir asimetri oluşabilir. Eğer bu sistemlerde bir parçacık türü baskın değilse, yok oluş olasılığı düşer ve gama ışını sinyali ortaya çıkmayabilir.

Önerilen model, klasik karanlık madde senaryolarına göre daha esnek bir çerçeve sunuyor. Gelecekte Fermi Gamma-ray Space Telescope tarafından yapılacak daha hassas gözlemler, cüce galaksilerden gelen sinyallerin varlığını ya da yokluğunu netleştirebilir.

Sinyalin tespit edilmesi, iki bileşenli karanlık madde modelini destekleyebilirken; sinyalin yokluğu, parçacıklar arasındaki dengesizliğe işaret edebilir. Her iki durumda da, “görünmeyen” veriler karanlık maddenin doğasını anlamak için önemli ipuçları sunabilir.

Paylaşın

Tükenmişlik Nasıl Bir Moda Gerçeğine Dönüştü?

0

Jenna Ortega ile popülerleşen “yorgun kız” estetiği, kusursuz görünüm baskısına karşı çıkarak yorgunluğu saklamak yerine görünür kılıyor; modern yaşamın tükenmişliğini dürüst bir stil ifadesine dönüştürüyor.

Haber Merkezi / Son dönemde “yorgun kız” (tired girl) estetiği hızla popülerlik kazanıyor. Bu akım, göz altındaki koyu halkaları, dağılmış eyeliner’ı ve solgun ifadeyi gizlemek yerine, kolektif bir tükenmişliğin görünür bir ifadesi olarak sahipleniyor.

Jenna Ortega gibi isimlerin de ilişkilendirildiği bu trend, yorgunluğu örtmekten çok onu bir stil ifadesine dönüştürüyor.

Yorgunluk: Yeni Bir Estetik Kod

Bir zamanlar iyi dinlenmiş, parlak ve “kusursuz” görünüm ideal kabul edilirken, artık yorgunluk farklı bir anlam kazanıyor. “Yorgun kız” estetiği, sürekli enerjik ve kusursuz görünme baskısını tersine çevirerek bitkinliği bir görünüm unsuru haline getiriyor.

Koyu göz altları, hafif dağılmış makyaj ve solgun tonlar artık saklanması gereken kusurlar değil; aksine bilinçli bir stil tercihine dönüşmüş durumda.

“Clean Girl” Estetiğinden “Tired Girl”e

Uzun yıllar boyunca güzellik standartlarını “clean girl” estetiği şekillendirdi. Işıltılı cilt, minimal makyaj ve zahmetsiz bir şıklık bu anlayışın temelini oluşturuyordu. Bella Hadid, Hailey Bieber ve Kendall Jenner gibi isimler bu görünümün popülerleşmesinde etkili oldu.

Ancak günümüzün hızlı, stresli ve sürekli çevrim içi yaşamı içinde bu kusursuzluk idealine karşı farklı bir yönelim ortaya çıktı: yorgunluğu kabul eden, daha gerçekçi bir estetik.

Jenna Ortega ve Görünümün Yayılması

Bu estetiğin en dikkat çekici temsilcilerinden biri Jenna Ortega oldu. Wednesday dizisinin tanıtım sürecinde ortaya çıkan solgun teni, gölgeli gözleri ve belirgin yorgunluk hissi, bu görünümü geniş kitlelere taşıdı.

Benzer şekilde Lily-Rose Depp, Emma Chamberlain, Gabbriette, Danielle Marcan ve Lara Violetta gibi isimler de bu estetiğin yayılmasına katkı sağladı. TikTok’ta “yorgun kız makyajı” başlığıyla paylaşılan videolar ise yüz binlerce izlenmeye ulaşarak bu trendi dijital bir fenomene dönüştürdü.

İsyandan Çok Bir Dürüstlük Hali

“Yorgun kız” estetiği, klasik anlamda bir isyan hareketi değildir. Ne 90’ların grunge tarzı gibi sistem karşıtı bir duruş taşır ne de belirli bir güzellik idealini tamamen reddeder. Bunun yerine daha sade bir şeyi öne çıkarır: gerçeklik.

Bu yaklaşım, insanların günlük yaşamda hissettiği yorgunluğu saklamak yerine onu görünür kılmayı tercih eder.

Kolektif Tükenmişliğin Görsel Yansıması

Bu trend yalnızca bir makyaj tarzı değil, aynı zamanda içinde yaşadığımız dönemin ruh haline dair bir işaret olarak da okunabilir. Sürekli ekranlara maruz kalmak, yoğun iş temposu ve bitmeyen bildirimler, birçok kişide ortak bir tükenmişlik hissi yaratıyor.

“Yorgun kız” estetiği ise bu durumu inkâr etmek yerine kabul ediyor: “Evet, yoruluyoruz ve bu görünür olabilir.”

Hiçbir Şey Yapmama Kültürü

Bu estetiğin arkasındaki düşünce, daha geniş bir tartışmayı da beraberinde getiriyor: dinlenme ve durma ihtiyacı.

Sürekli üretken olma baskısı içinde “hiçbir şey yapmamak” çoğu zaman yanlış ya da verimsiz görülüyor. Oysa zihnin toparlanması için durgunluk anlarına da ihtiyaç var.

Belki de bu trendin en önemli mesajı şudur: Yorgunluğu gizlemek yerine kabul etmek, bazen sadece durmayı ve kendimize alan açmayı öğrenmekle başlar.

Paylaşın

Çocukların Abur Cubur İsteği Nasıl Yönetilir?

0

Çocuklarda abur cubur isteğini tamamen yasaklamak yerine, sağlıklı alternatifler sunmak, ev ortamını düzenlemek ve doğru ebeveyn tutumlarıyla dengeyi öğretmek daha kalıcı ve etkili bir beslenme alışkanlığı kazandırır.

Haber Merkezi / Çocuklarda abur cubur isteğini tamamen ortadan kaldırmak yerine, bu isteği sağlıklı bir şekilde yönetmek daha etkili ve kalıcı bir yaklaşımdır. Bunun için hem ev ortamı hem de ebeveyn tutumu büyük önem taşır.

1. Evde Abur Cubur Bulundurmamaya Dikkat Edin

Çocukların sürekli sağlıksız atıştırmalıklara yönelmesini önlemenin en etkili yollarından biri, bu gıdaların erişimini sınırlamaktır. Evde göz önünde bulunan abur cuburlar, çocukların ilgisini artırır ve tüketim isteğini tetikler.

Bunun yerine, kolay ulaşılabilir alanlarda meyve, yoğurt, kuruyemiş gibi daha sağlıklı alternatiflere yer vermek faydalı olur.

2. Sağlıklı Alternatifler Sunun

Çocukların sevdikleri tatlardan tamamen vazgeçmesini beklemek yerine, daha sağlıklı alternatifler sunmak daha doğru bir yaklaşımdır.

Örneğin:

Ev yapımı patlamış mısır
Meyveli smoothie’ler
Fırınlanmış sebze cipsleri
Yoğurtlu parfe
Tam tahıllı sandviçler

Bu tür seçenekler, hem lezzet hem de besleyicilik açısından çocukların ilgisini çekebilir. Sunumun eğlenceli hale getirilmesi de sağlıklı beslenmeyi teşvik eder.

3. Abur Cuburu Ödül Olarak Kullanmayın

Yiyecekleri ödül ya da ceza aracı olarak kullanmak, çocukların besinlerle duygusal bir bağ kurmasına yol açabilir. Bu durum, ilerleyen yaşlarda sağlıksız yeme alışkanlıklarını tetikleyebilir.

Bunun yerine ödül olarak:

Oyun zamanı
Park gezisi
Çıkartmalar
Yatmadan önce ekstra hikâye

gibi yiyecek dışı seçenekler tercih edilebilir.

4. Yasaklamak Yerine Dengeyi Öğretin

Sağlıksız yiyecekleri tamamen yasaklamak, çocuklarda bu gıdalara karşı daha fazla merak ve istek oluşturabilir. Bunun yerine denge kavramını öğretmek daha sağlıklıdır.

Hangi yiyeceklerin günlük tüketime uygun olduğu, hangilerinin ise “ara sıra” tüketilmesi gerektiği çocuklara anlaşılır bir şekilde anlatılmalıdır. Böylece çocuklar suçluluk hissetmeden sağlıklı seçimler yapmayı öğrenir.

5. Rol Model Olun

Çocuklar en çok ebeveynlerini örnek alır. Bu nedenle sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazandırmada en güçlü etken, ebeveynin kendi davranışlarıdır.

Ebeveynler abur cubur tüketirken çocuklara bunu yasaklamak tutarsız bir mesaj verir. Bunun yerine birlikte sağlıklı beslenmeye özen göstermek, çocukların bu alışkanlığı benimsemesini kolaylaştırır.

Paylaşın

AİHM, Ekrem İmamoğlu İçin Türkiye’den Savunma Talep Etti

0

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı ve cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu hakkında yapılan başvuruyu öncelikli inceleme kapsamına aldı.

Mahkeme, “siyasi tutukluluk” ve “seçilme hakkının ihlali” iddialarını değerlendirerek Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’nden kapsamlı bir savunma istedi.

İmamoğlu’nun tutukluluk süreci, 2025 yılı Mart ayında başlayan bir dizi kritik gelişmeyle şekillendi:

19 Mart 2025: Diplomasının iptal edilmesinin ardından gözaltına alındı.
23 Mart 2025: Mahkeme kararıyla tutuklanarak cezaevine gönderildi.
13 Mayıs 2025: Avukatları, Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) bireysel başvuru yaptı.
10 Kasım 2025: AYM sürecinden sonuç alınamaması üzerine dosya AİHM’e taşındı.
23 Mart 2026: AİHM İkinci Bölümü, başvuruyu ciddi bularak Türkiye’ye resmi savunma talebinde bulundu.

Başvurunun Temel Gerekçeleri

Başvuruda, tutukluluğun yalnızca hukuki değil aynı zamanda demokratik hakları hedef aldığı iddia ediliyor. Öne çıkan gerekçeler şu şekilde sıralanıyor:

Hukuka aykırı tutuklama: Somut ve yeterli suç şüphesinin bulunmadığı savunuluyor.

Etkin yargısal denetim eksikliği: Tutukluluğa yönelik itirazların hızlı ve tarafsız biçimde değerlendirilmediği iddia ediliyor.

Siyasi saik iddiası: Tutuklama kararının hukuki değil, siyasi bir sürecin parçası olduğu ileri sürülüyor.

Seçilme hakkının ihlali: Cumhurbaşkanlığı adaylığının bu süreçle engellendiği savunuluyor.

AİHM’in Sorduğu Kritik Sorular ve “Siyasi Amaç” Tartışması

AİHM’in Türkiye’ye yönelttiği sorular arasında, davanın seyrini etkileyebilecek nitelikte kritik başlıklar yer alıyor. Mahkeme özellikle, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 18. maddesi kapsamında olası “siyasi amaçlı kısıtlama” iddialarına dikkat çekti.

Bu kapsamda Türkiye’ye şu sorular yöneltildi:

Tutuklama kararı, Sözleşme’nin 18. maddesi kapsamında siyasi amaç taşıyor mu?
Bu süreç, İmamoğlu’nun siyasi faaliyetlerini ve seçilme hakkını kısıtlama amacı güdüyor mu?

Değerlendirmelere göre bu sorular, mahkemenin dosyayı yalnızca bireysel bir özgürlük ihlali değil, aynı zamanda demokratik süreçlere müdahale iddiası olarak ele aldığını gösteriyor.

Ayrıca Mahkeme, önceki içtihatlar arasında yer alan Selahattin Demirtaş kararı kararına da atıfta bulundu.

Hukuki Takvim: Süreç Nasıl İşleyecek?

AİHM’in Türkiye’den savunma istemesiyle birlikte dosya resmî bir takvime bağlandı.

Hükümetin savunması (16 hafta): Adalet Bakanlığı, mahkemenin sorularına yanıt veren kapsamlı bir savunmayı delilleriyle birlikte sunacak.

Cevap hakkı: Savunmanın ardından İmamoğlu ve hukuk ekibi karşı görüşlerini AİHM’e iletecek.

Nihai karar: Tüm belgeler tamamlandıktan sonra AİHM, başvurunun kabul edilebilirliği ve esas yönünden ihlal olup olmadığına karar verecek.

Sürecin yalnızca hukuki değil, aynı zamanda siyasi sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor. Kararın, Türkiye’nin iç siyasi dengeleri ve yaklaşan seçim atmosferi üzerinde etkili olabileceği yorumları yapılıyor.

Özellikle “siyasi amaç” iddiasına ilişkin değerlendirme, davanın en kritik noktası olarak öne çıkıyor.

AİHM’in Türkiye’den savunma istemesiyle birlikte dosya yeni ve resmî bir aşamaya geçti. Önümüzdeki süreçte verilecek yanıtlar, davanın hem hukuki yönünü hem de siyasi etkilerini belirleyecek temel unsur olacak.

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos