Uykusuzluk tedavisinde tıbbi esrarın etkisine ilişkin yeni bir inceleme, mevcut bilimsel kanıtların uyku kalitesini ve gündüz işlevselliğini iyileştirdiğini ortaya koymak için yeterli olmadığını gösterdi.

Haber Merkezi / Araştırmacılar, eldeki verilerin tıbbi esrarın etkisiz olduğunu kanıtlamadığını, ancak olası faydalarının güvenilir biçimde değerlendirilebilmesi için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Uykusuzluk, yalnızca gece boyunca uykuya dalamamak ya da sık sık uyanmak anlamına gelmiyor. Uykuya dalma ve uykuyu sürdürme güçlükleri, kişinin dinlenmiş hissetmesini engelleyerek gün içindeki konsantrasyonunu, enerji düzeyini ve ruh hâlini de olumsuz etkileyebiliyor. Bu nedenle uykusuzluğun tedavisinde farklı yöntemlerin etkinliği ve güvenilirliği önem taşıyor.

2026 yılında Cochrane Sistematik İncelemeler Veritabanı’nda yayımlanan incelemede, 18 ila 76 yaş arasındaki toplam 537 yetişkinin katıldığı dokuz araştırmanın sonuçları değerlendirildi. Buenos Aires İtalyan Hastanesi Üniversitesi ve Manitoba Üniversitesi ile bağlantılı araştırmacılar tarafından yürütülen çalışma, uykusuzluk tedavisinde kullanılan tıbbi kenevir ürünlerinin olası yararlarını ve yan etkilerini ele aldı.

İncelenen ürünler, kenevir bitkisinde bulunan tetrahidrokannabinol (THC) ve kannabidiol (CBD) gibi bileşikleri farklı oranlarda içeriyordu. Kontrollü formülasyonların kullanıldığı araştırmalarda, ürünlerin içerik ve bileşim bakımından farklılık göstermesi, sonuçların karşılaştırılmasını zorlaştıran etkenlerden biri oldu.

Dokuz çalışmanın sekizinde tıbbi kenevir plaseboyla, birinde ise antidepresan ilaç amitriptilinle karşılaştırıldı. Dolayısıyla kanıtların büyük bölümü, tıbbi kenevirin etkili bir tedavi uygulanmadığında görülen sonuçlardan daha iyi sonuç verip vermediğine odaklandı.

Plaseboyla yapılan karşılaştırmalarda, tıbbi kenevirin uyku kalitesi veya uykuya ilişkin memnuniyet, toplam uyku süresi ve gündüz işlevselliği üzerinde klinik açıdan anlamlı bir iyileşme sağladığına ilişkin güvenilir kanıt bulunamadı.

Bununla birlikte araştırmacılar, bu sonucun tıbbi kenevirin kesinlikle etkisiz olduğu anlamına gelmediğine dikkat çekti. Çalışmalardaki katılımcı sayısının sınırlı olması ve sonuçlara ilişkin belirsizlik, tedavinin gerçek etkisini ortaya koymayı güçleştirdi.

İncelemede yaşam kalitesinde olası bir iyileşmeye ilişkin bulgular da elde edildi. Ancak bu sonuçlara duyulan güven çok düşük olarak değerlendirildi. Olası etkilerin hafif bir kötüleşmeden belirgin bir iyileşmeye kadar uzanması, tıbbi kenevirin yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin henüz netleştirilemediğini gösterdi.

Tıbbi kenevir kullanan katılımcılar, ağız kuruluğu ve baş dönmesi gibi istenmeyen etkiler bildirdi. Ancak güvenlik verilerinin az sayıda araştırmaya dayanması, bu etkilerin ne sıklıkta ortaya çıktığı ve uzun vadede ne gibi riskler taşıdığı konusunda kesin sonuçlara ulaşılmasını engelledi.

Araştırmacılar, mevcut kanıtların güvenilirliğini düşük veya çok düşük olarak sınıflandırdı. Küçük örneklem grupları, kullanılan ürünler ve ölçüm yöntemleri arasındaki farklılıklar ile araştırmaların tasarımındaki sınırlılıklar, tedavinin gerçek etkisini belirlemeyi zorlaştırdı.

İncelemenin önemli sınırlılıklarından biri de takip süresinin kısa olmasıydı. Araştırmalardaki en uzun takip süresinin 12 haftayla sınırlı kalması, tıbbi kenevirin uzun vadeli etkileri, tekrarlanan kullanımın sonuçları ve olası riskleri hakkında değerlendirme yapılmasını güçleştirdi.

Ayrıca katılımcıların yaklaşık dörtte üçünün kadınlardan oluşması ve araştırmaların ağırlıklı olarak genç yetişkinleri kapsaması, sonuçların farklı gruplara genellenmesini sınırladı. Uykusuzluğun temel sorun olarak ele alındığı çalışmaların bulgularının, ileri yaştaki kişiler veya eşlik eden başka sağlık sorunları bulunan hastalar için de geçerli olup olmadığı henüz net değil.

Daha Kapsamlı Araştırmalara İhtiyaç Var

Araştırmacılar, tıbbi kenevirin uykusuzluk tedavisindeki yerinin belirlenebilmesi için daha geniş katılımcı gruplarıyla yürütülen, daha uzun süreli ve iyi tasarlanmış klinik çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

İncelemenin temel sonucu, tıbbi kenevirin uyku üzerindeki olası etkilerine yönelik ilginin mevcut bilimsel kanıtların önüne geçtiği yönünde. Bugünkü veriler, bu ürünlerin uyku kalitesini güvenilir biçimde iyileştirdiğini söylemek için yeterli değil. Öte yandan, kesin bir sonuca ulaşmak için araştırmaların geliştirilmesi ve uzun vadeli etkilerin daha ayrıntılı incelenmesi gerekiyor.