Yeni yayınlanan bir araştırma, Güneş’in oluşumunun ilk dönemlerinde Dünya’dan birkaç kat daha büyük kütleye sahip kayalık bir gezegeni yutmuş olabileceğini ortaya koydu.
Haber Merkezi / Bilim insanları, Güneş’in derinliklerinde kalmış olabilecek kimyasal izlerin, yıldızımızın geçmişine ilişkin önemli ipuçları taşıdığını belirtiyor.
Ege Üniversitesi’nden araştırmacı Prof. Dr. Mutlu Yıldız ve ekibinin yürüttüğü araştırma, genç Güneş’in bir süper Dünya’yı içine çekmiş olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Yıldız, araştırmaya ilişkin değerlendirmesinde, “Dünya’dan birkaç kat daha büyük kütleye sahip bir gezegen genç Güneş’e düşmüş ve yıldızımızın derinliklerinde kalıcı bir kimyasal iz bırakmış olabilir” dedi.
Araştırmacılar, Güneş’in evrimini modelleyerek elde ettikleri sonuçları, yıldızın iç yapısına ilişkin hassas gözlemlerle karşılaştırdı. Çalışmada, bir süper Dünya’nın Güneş tarafından yutulmasının, standart güneş modelleri ile gözlemler arasındaki uzun süredir açıklanamayan farklılıkları anlamaya yardımcı olabileceği belirlendi. Özellikle Güneş’in iç yapısındaki küçük değişimler ve lityum bolluğundaki azalma, bu ihtimali destekleyen bulgular arasında değerlendirildi.
5-10 Dünya Kütlesinde Bir Gezegen
Araştırma ekibi, yıldızların yaşam döngülerini, iç yapılarını ve evrimlerini simüle etmek için açık kaynaklı MESA (Modules for Experiments in Stellar Astrophysics) yazılımından yararlandı. Bilim insanları, genç Güneş’e farklı türde maddelerin eklenmesinin yıldızın yapısını nasıl etkileyeceğini de modelledi.
Simülasyonların sonuçları, kütlesi Dünya’nın yaklaşık 5 ila 10 katı olan kayalık bir gezegenin Güneş tarafından yutulmuş olabileceğine işaret etti. Araştırmacılar, kayıp olduğu düşünülen bu gezegenin bir süper Dünya sınıfında yer alabileceğini belirtti.
Modeller, söz konusu gezegenin genç Güneş’in dış katmanlarından geçerken büyük ölçüde parçalanmadan ilerlemiş olabileceğini de gösterdi. Bu süreçte gezegene ait maddelerin Güneş’in iç yapısına karışarak günümüzde dahi gözlemlenebilir kimyasal değişikliklere yol açmış olabileceği değerlendiriliyor.
Kesin Kanıt İçin Yeni Gözlemler Bekleniyor
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların Güneş’in geçmişinde bir gezegeni yuttuğunu kesin olarak kanıtlamadığının altını çiziyor. Güneş modelleri ile gözlemsel veriler arasındaki farklılıkların başka fiziksel süreçlerden kaynaklanması da mümkün.
Ekibin bundan sonraki hedefi, simülasyonlarda öngörülen kimyasal ve yapısal izlerin heliyosismoloji başta olmak üzere bağımsız gözlem yöntemleriyle tespit edilip edilemeyeceğini araştırmak. Bu çalışmaların, Güneş’in erken dönemlerdeki evrimine ve gezegen sistemlerinin oluşum süreçlerine ilişkin yeni bilgiler sunması bekleniyor.
