Batman: Osmanlı Mescidi

Osmanlı Mescidi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi, İç Kale, Büyük Saray’ın kuzeydoğusunda yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapan ve yaptıranı belli olmayan yapı, bugünkü şekliyle geç dönem eseridir.

İç Kale’de halkın yaşadığı son döneme kadar kullanılan yapı, doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı olup iki bölümden oluşmaktadır.

Moloz taş ve devşirme malzemeden inşa edilen yapının giriş bölümü kare planlı, dıştan düz, içten kubbe ile örtülüdür.

Mihrabın bulunduğu ikinci bölüme geçiş, kuzeyden basık kemerli bir girişle sağlanmaktadır. Kubbe ile örtülü olan bu bölümün güney duvarında mihrap nişi ve mihrabın iki yanında birer niş bulunmaktadır.

Mihrap nişinin üst bölümünde geometrik bezemeli bir rozet, kubbenin merkezinde ise yer yer süslemeler yer almaktadır.

Paylaşın

Batman: Meşti Kaya Mescidi

Meşti Kaya Mescidi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi, Tepebaşı Köyü, Meşti Vadisi sınırları içerisinde yer almaktadır.

Hasankeyf İlçe Merkezi’nden Tepebaşı Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu taşıma araçlarıyla ulaşım yapılmaktadır.

Meşti Vadisi, Hasankeyf İlçe Merkezinin kuş uçumu 3,5 km güneybatısında, Tepebaşı Köyünün ise 3.50 km kuzeydoğusundadır.

Kaya Mescit, Meşti Vadisi’nin doğu yamacında yer almaktadır. Mescitte giriş, kuzeyden sağlanmaktadır. Doğu-batı yönünde dikdörtgen planlı mescit, tek mekandan oluşmaktadır.

Güney duvarında mihrap nişinin yer aldığı mescidin, doğu ve kuzey iç cephe duvarlarında raf olarak kullanılan nişler bulunmaktadır.

Paylaşın

Batman: Deriki Kilisesi

Küçük ölçekli basit bir plana sahip olan Deriki Kilisesi, Hasankeyf Kalesi’nin güneydoğusundaki vadiden Karaköy’e ulaşan yolun yaklaşık 1 km uzağında yer alan ikinci vadinin yamacına kurulmuştur.

Prof. Dr. Abdüsselam Uluçam başkanlığında, 2005 dönemi Hasankeyf Arkeolojik Kazı Çalışmaları ile plan ve mimari özellikleri ortaya çıkarılmıştır.

Doğu-batı doğrultusunda uzanan ve ana mekânı bir nartheks ile tek neften oluşan, yarım daire planlı, tek apsisli, basit bir plan özelliğine sahiptir. Kilisenin apsisi yarım kubbelidir. Yapı girişinin sağ tarafında birbiri ile bağlantılı iki mekan bulunmaktadır.

Beşik tonozla örtülü yapının üst örtüsü ile duvarlarının üst kısımları tamamen yıkılmıştır. Daha sonraki dönemlerde yapının güneyine iki küçük bölüm eklendiği gözlenmiştir.

Mimaride malzeme olarak duvar köşeleri ile kapı ve pencere açıklıklarında kesme kireç taşı, diğer duvar örgüsünde cas harcıyla tutturulmuş moloz taş kullanılmıştır. Kilisenin zeminine taş döşenmiş, tonoz örtü dıştan kiremitle kaplanmıştır.

Paylaşın

Batman: Süryani Kilisesi

Süryani Kilisesi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi, Süryani Mevkii sınırları içerisinde yer almaktadır. Hasankeyf İlçe Merkezi’ne yaklaşık 1.5 km mesafededir.

Dicle Nehri’nin kuzeyinde bulunan Süryani Yerleşim Alanı olarak adlandırılan alanının kuzeyinde, 2011 döneminde Prof. Dr. Abdüsselam Uulçam başkanlığında gerçekleştirilen kazı çalışmalarıyla bir kilise ile güneyinde bir mezarlık alanı açığa çıkarılmıştır.

Köyün kuzeyinde yüksek bir arazi üzerine inşa edilen, doğu- batı doğrultusunda uzanan kilise, tek neften oluşan küçük bir şapel niteliğindedir.

Tonoz örtüsü ve duvarlarının büyük bir kısmı yıkılmış vaziyettedir. Kilisenin etrafında birkaç mezar ile bir su kuyusu yer almaktadır. Avlu duvarları tamamen ortadan kaldırılmış, yeri tarım arazisine dönüştürülmüştür.

Paylaşın

Batman: Şabık Kilisesi

Şabık Kilisesi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi, Şabık Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kayaya oyularak yapılmış Şabık Kilisesi’nin IV-V. yüzyıllara ait olduğu tahmin edilmektedir. İslam hakimiyeti döneminde de Hıristiyanlarca kullanılmaya devam edilmiş olmalıdır.

İki bölümden oluşan kilise, kuzey-güney doğrultuda dikdörtgen plandadır. Ana mekanı, 3.75 m x 3.90 m ölçülerinde kare planlıdır.

Batı yönünde bulunan yuvarlak kemerli girişi büyük oranda tahrip olmuştur. Apsisle birlikte birbiriyle paralel üç nişi bulunmaktadır. Apsis nişi, 2.65 m x 3.45 m ölçülerinde olup 0.87 m derinliğe sahiptir.

Ana mekanın kuzeyinde, 2.20 m x 2.90 m ölçülerinde ikinci mekan yer alır. Apsis nişinde, kayaya kazınmış büyük bir haç işareti dışında herhangi bir mimari süslemeye rastlanmamıştır.

Paylaşın

Batman: Güney Vadi Kaya Kilisesi

Kaya Kilisesi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Hasankeyf Kalesi’nin yaklaşık 200 m güneyinde bulunan kanyon vadidedir.

Kilise, vadinin doğu yamacında yer alan 5.00 x 5.50 metre ölçülerinde ana kayaya oyulmuş, kuzey – güney doğrultuda kareye yakın dikdörtgen planlı ve tek nefli olarak düzenlenmiştir.

Ana kayada oluşan aşınma ve kırılmalar nedeniyle üst örtüsü tamamen çöken kilisenin kuzey ve batı cephe duvarları sonraki dönemlerde moloz taşlarla örülerek kapatılmıştır.

Paylaşın

Batman: Hasankeyf Kilisesi

Hasankeyf Kilisesi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Er-Rızk Camii’nin doğusunda yer alan Hristiyan Mahallesi kalıntılarının üzerine inşa edilmiştir.

Yeni evlerin arasında bulunan kilise kalıntısı, Prof. Dr. Oluş Arık’ın bilimsel danışmanlığında yürütülen 2003 yılı arkeolojik kazı çalışmalarında tespit edilmiştir.

Büyük oranda göçük altında kalan kilisenin orta sahın, apsis ve döşemeleri açığa çıkarılabilmiştir.

Kilise’nin günümüze kalabilen mimari doku ve süslemeleri, Diyarbakır, Mardin, Kars ve Ani yörelerinde 19. yüzyılda yaygınlaşan Hristiyan mimarisine özgü biçim ve bezeme özelliklerine sahiptir.

Paylaşın

Batman: İncirli Kaya Kilisesi

İncirli Kaya Kilisesi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi, İncirli Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

İncirli Köyü, Hasankeyf İlçe Merkezinin 13.30 km doğusundadır.

Yarım kaldığı için plan ve mimari özellikleri tam olarak anlaşılamayan kilise yapısı, ortalama 21.00 x 10.0 m’lik bir alana yayılmıştır.

Kilise alanı olarak belirlenmiş alanın doğusunda işlemesi bitirilememiş bir kaya üzerinde haç tasviri vardır. Bu haç tasvirli bloğun 5.50 m kuzeybatısında yine doğuya bakan yarım kalmış ya da yarısı tahrip edilmiş bir apsis zemini yer alır.

Alanda üst yapıyı destekleyici herhangi bir malzeme veya mimari öğeyle karşılaşılmadığı için yarım bırakıldığı veya açık hava kilisesi olarak düzenlendiği düşünülmektedir.

Paylaşın

Batman: Zevruney Kaya Kilisesi

Zevruney Kaya Kilisesi; Batman’ın Hasankeyf İlçesi, Zevruney Vadisi’nin kuzeyinde bulunan kayalık yamaçta yer almaktadır.

Hasankeyf İlçe Merkezinin kuş uçumu 2.00 km kadar doğusundadır.

Ana kayaya oyulmuş tek nefli kaya kilise dört bölümden oluşmaktadır. Naosun doğu, batı ve güney bölümlerinde yer alan üç bölümün zemin kodları daha yüksek tutulmuştur.

Ayrıca, naosun iç cephe duvarlarında kazıma tekniğinde yapılmış sayısı 1000’i geçen haç motifi yer almaktadır. Haç motifleri arasında az sayıda boyalı örnekler mevcut olup bu örnekler iyi korunmamıştır.

Paylaşın

Batman: Öğütlü Kaya Camii

Öğütlü Kaya Cami; Batman’ın Hasankeyf İlçesi, Öğütlü Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe merkezine yaklaşık 17 km. mesafededir.

Hasankeyf İlçe Merkezi’nden Öğütlü Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu taşıma araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Köy sınırları içinde bulunan, ana kayaya oyulmuş cami, iki mekandan oluşmaktadır. Güneyde yer alan ana ibadet mekânı dikdörtgen plan özelliğine sahiptir.

Kıble duvarında mihrap nişi ve minberin bulunduğu mekanın iç cephe duvarlarında farklı büyüklüklerde nişler yer almaktadır.

Kuzeyde yer alan ikinci mekana geçiş koridorla sağlanmaktadır. Dikdörtgen planlı mekanın kadınlar mahfili olarak düzenlendiği düşünülmektedir

Paylaşın