image

Tunceli: Ambar Kalesi

3

Ambar Kalesi; Tunceli’nin Merkez İlçesi, Ambar Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kalenin kitabesi bulunmamaktadır. Ne zaman ve kimin tarafından yaptırıldığı bilinmemektedir. Bununla ilgili kaynaklarda da yeterli bilgi bulunmamaktadır.

Kale kesme ve moloz taştan yapılmıştır. Giriş kapısı kayaların oyulması ile oluşturulmuş, bunun arkasına da iç içe üç oda yapılmıştır.

Kalenin çevresinde iki minare bulunur. Giriş kapısı taşların oyulmasından yapılmış olup, iç içe üç odası vardır.

Kalenin çevresinde sulama kanallarının kalıntıları vardır. Kalenin üst kısmında taştan oymalarla havuzlar yapılmıştır.

Paylaşın

Tunceli: Mazgirt Kalesi

0

Mazgirt Kalesi; Tunceli’nin Mazgirt İlçesi, Eltihatun Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

İlçe merkezinin kuzeyinde, ilçeye hakim bir tepe üzerinde kurulmuştur. Büyük ölçüde yıkılmış olan kale surlarının büyük bir kısmı hala ayaktadır. Kalenin yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir.

Kaleye bir mağara yoluyla gidilmekte olup mağaranın önünde kırk basamaklı bir merdiven vardır. Kalenin en yüksek yerinde bir köşk ve yel değirmeni olduğu sanılan kalıntılar bulunmaktadır.

Kale, M.Ö. IX. yüzyılda inşa edilmiştir. Kalenin içinde bulunan Urartu kitabesine göre, Urartu Kralı II. Rusas zamanında yapılmıştır.

Mazgirt Kalesinin yapımı sırasında kayalardan ve moloz taşlardan yararlanıldığı görülmektedir. Mazgirt Kalesinin içine girdiğiniz zaman geç devirlere ait yel değirmenlerinin kalıntılarını göreceksiniz.

Paylaşın

Tunceli: Çelebi Ağa Camii

0

Çelebi Ağa Camii; Tunceli’nin Pertek İlçesi, İstiklal Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Murat Irmağının kıyısında giriş kapısı üzerinde bulunan kitabeye göre 1569 yılında Ramazan ayında yaptırılmıştır.

Giriş kapısının üstünde Arapça silüs hatla yazılan kitabede “Emera bi’imareti hâzihi’l-mescid’ş-şerife el mubâreke ani’l-ekremi Çelebi Bey bin Ali Koca hacili gafferallâhü zünû beümâ fi tarihî şehr-i Ramazan sitte ve seb’în ve tis’a miete 976”. Türkçesi, “Bu mübarek camii şerifin yapımını koca hacili Ali oğlu Çelebi Bey emretmiştir. Allah onların günahlarını affetsin. Tarih 976 yılı Ramazan ayı (Miladi Şubat-Mart 1560)”

Kesme ve moloz taştan yapılan cami, üç kubbeli son cemaat yeri ve tek kubbeli ana mekândan oluşmaktadır. Ana mekânın batısında yer alan beşik tonozlu mekânın duvarında eyvanlı çeşme ve minare vardır. Çeşme, minare ve son cemaat yeri duvarları, iki renkli kesme taştan yapılmıştır.

Çelebi Ağa Camii, bu bölgenin Keban Baraj Gölü suları altında kalmasıyla, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Restorasyon Bölümü tarafından taşları numaralandırılmak suretiyle Pertek ilçe merkezine taşınmış ve burada yeniden monte edilerek kullanıma açılmıştır.

Paylaşın

Tunceli: Yelmaniye (Medrese) Camii

0

Yelmaniye (Medrese) Camii; Tunceli’nin Çemişgezek İlçesi, Tepebaşı (Medrese) Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

İlçeye hakim bir tepede bulunan caminin Timur zamanında Emir Taceddin Yelman bin Keykubat bin Halit el-Kürdi tarafından Hicri 800-809 tarihleri arasında medrese olarak yaptırıldığı sanılmaktadır.

Kitabesinde; “Emere-i bi imaret ül medresetü’l mübareketü el Melik-ül Adil Tacüddin Yelman bin Keykubad bin Halid el kürdi fi eyyami Timurhan min Maveraünnehir haledallahu devlet hüma Sene sitte semane. Hicri 806” (Bu mübarek medresenin yapımını adil yönetici Kürd Halid oğlu Keykubad oğlu Tacüddin Yelman, Timurhan -Allah ikisinin de saltanatını daim kılsın- zamanında emretti.)

Sonradan cami olarak kullanıldığından Medrese Camii diye de bilinir. Devamlı onarım ve değişiklik yapıldığı anlaşılan yapının çevresinde bazı ek yapıların izleri bulunmaktadır. Güney kısmında uzanan temel kalıntıları caminin bir yapılar topluluğu içinde kaldığını göstermektedir. Güneydeki ana bölüm, öğretimin yapıldığı medrese, kuzeydeki bölüm ise, öğrenci odaları, aşhane- imaret gibi mekânlardır.

Eğimli bir alanda kesme taştan yapılan caminin batı cephesindeki eyvan biçimindeki taç kapısı, özgünlüğünü koruyabilmiş tek bölümdür. Özenli taş işçiliği ve boyutlarıyla anıtsal bir görünümü olan giriş, geometrik bezemeli kuşaklarla çevrilidir.

Giriş kapısının iki yanındaki sekizgen, geometrik bezekli sütunlar, kapının açılmasıyla, kendi ekseni etrafında dönmektedirler. Cami tek kubbeli olup minaresi yoktur. Mihrabın etrafı yeşil çinilerle süslüdür. Çini ile taşın bir arada kullanıldığı göz alıcı mihrabın yanındaki minber yalındır. Cami, Selçuklu ve Osmanlı mimari tarzları arasında bir geçiş yapısı niteliğindedir.

Paylaşın

Tunceli: İn Delikleri (Derviş Hücreleri)

0

İn Delikleri (Derviş Hücreleri); Tunceli’nin Çemişgezek İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

İlçe merkezinin batısında Tahar Çayı Vadisinin yukarıya doğru uzanan sarp kalker kayalarına konut amaçlı oyulmuş 20 civarında oda bulunmaktadır. İn deliklerinin kimler tarafından yapıldığı bilinmemektedir. Üç kat halinde sıralı odalar ve bu odaları aydınlatan büyük pencereler ile uzun koridorlardan oluşmaktadır.

Odalar 2.5 metre genişlik ve 1.7 metre derinlikte yapılmıştır. Ayrıca su gereksinimini karşılamak üzere, kayaların arasından sızan suların toplandığı sarnıçlar, yukarıdaki odalara ulaşmak için kayalardan yapılan merdivenler ve galeriler bulunmaktadır.

İki kısımdan oluşan İn Deliklerinin birinci kısmına dışarıdan merdivenle çıkılmaktadır. İkinci kısım çok dar olup, girişinde bir bekleme yerine rastlanılmaktadır. Bekleme yerinden sonra merdivenle uzun bir koridora çıkılmaktadır.

Koridorun sağında ışık için pencereler, pencerelerin tam karşılarında oda kapıları yer almaktadır. Bu odaların bir kısmı düz tavanlı, bir kısmı ise tonoz biçimindedir. Bu odaların en üstünde daha zor çıkılabilen ve diğerlerine görece daha büyük olan oda, ‘Bey Odası’ olarak adlandırılmaktadır.

Paylaşın

Tunceli: Sungur Bey Camii

0

Sungur Bey Camii; Tunceli’nin Pertek İlçesi, Soğukpınar Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

“Baysungur Cami” ve “Yukarı Cami” olarak da bilinen bu cami, Murat Irmağının kıyısında 1569 yılında yaptırılmıştır. Yapı üzerinde bugün herhangi bir kitabe mevcut değildir.

Ancak Sungur Bey Camisinden alındığı belirtilen ve Harput Müzesinde bulunan beyaz mermer üzerine sülüs yazılı kitabede “Ve kad, Büniye fî eyyâm’ül-saltanâtı es-Sultânü’l-mufahham vel’hakânü’l-mua’zzam melîk’ül Rum ve’l-Arab’ül ve’l-Acem Sultân Murad Hân bin Selîm Hân halle dellâhu mülkehû benân hâza fahrü’l-enâm Sungur Bey bin Rüstem Bey bin Hüseyin Bey Pertek, ellazi gaferehü zunûbehüm fi 985”. yazmaktadır.

Türkçesi; “Rum, Arap, Acem Sultanı Selimhan Oğlu Sultan Murad zamanında Pir Hüseyin oğlu Rüstem oğlu Sungurbey tarafından yaptırılmış, Allah günahlarını affetsin sene 985. (Miladi 1569)”

Üç kubbeli son cemaat yeri ve tek kubbeli ana mekândan oluşmaktadır. Son cemaat yeri ile minare, iki renkli taştandır. Taç kapı ve mihrabın taş işçiliği çok özenlidir. Pencereler, sütunlara oturmuş sivri kemerlerle çevrelenmiştir.

Cami, çok kuvvetli süsleme tekniği ile Türk mimari tarzı tezyini sanatının ender yapılarından biridir. Sungur Bey Camii, bu bölgenin Keban Baraj Gölü suları altında kalmasıyla, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Restorasyon Bölümü tarafından taşları numaralandırılmak suretiyle Pertek ilçe merkezine taşınmış ve burada yeniden monte edilerek kullanıma açılmıştır.

Paylaşın

Tunceli: Salih Bey (Sağman) Camii

0

Salih Bey (Sağman) Camii; Tunceli’nin Pertek İlçesi, Sağman Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yapım tarihi kesin olarak bilinmese de, Keyhüsrev Bey’in oğlu Salih Bey tarafından inşaatına başlanmıştır.12 Yapı, medrese?, türbe ve çeşme birimleri ile bir külliye şeklinde tasarlanmış olup; bazı araştırmacılar tarafından çok fonksiyonlu cami olarak nitelenmiştir.

Cami, kare planlıdır. Sekizgen kasnağa oturan kubbe merkezi planlı ana mekânı örtmektedir. Kubbeye geçiş tromplarla sağlanmıştır. Ana mekânın giriş kısmında doğu-batı yönlü bir kemer açıklığı yer almaktadır. Ana mekân içerisinde yer alan ve üzerinde yer yer geometrik bezemelerin olduğu iki kristalli mermer minber ve yarım altıgen
planlı mukarnaslı mihrap oldukça sade tasarlanmıştır. Mihrap nişinin iki yanında sütunceler yer almaktadır. Minberin bir kısmı yıkılmıştır.

Ana mekânın iç duvarlarında yer yer 16.yüzyıla ait çini panolar yer almaktadır. Bu pano parçaları, iç mekânın duvarlarının belli bir seviyeye kadar çini ile kaplandığını göstermektedir. Bu çinilerin devşirme olduğu anlaşılmaktadır. Üç birimli son cemaat yeri kubbelerle örtülmüştür. Kubbelere geçişte pandantif kullanılmıştır. Son cemaat yerinin batısı minarenin giriş kapısı, doğusu ise işlevi kesinlik kazanmayan bir birimin duvarı ile sınırlandırılmıştır.

Yapının taç kapısı dikdörtgen bir çerçeve ile sınırlanmış, mukarnaslı, renkli taşlar ve oyma bezemelerle hareketlendirilmiştir. Kapının iki yanında ikişer adet sütunce yer almaktadır. Bu sütuncelerin iç kısımda kalanlarının alt bölümü kum saati şeklindedir. Yapı duvarlardaki ve kubbedeki pencereler ile aydınlatılmıştır. Ana mekânın batı ve doğu kısmında yapıya bitişik çeşitli birimler mevcuttur. Bu birimlerin ana mekâna sonradan eklendiği bilinmektedir.

Batı kısmında işlevi netlik kazanmayan, tonoz ve kubbe örtülü 4 birim, iki kubbeli revak birimi ile sekizgen planlı, kubbe örtülü türbe yer almaktadır. Türbenin içerisinde biri Keyhüsrev Bey veya oğlu Salih Bey’e ait üç adet sanduka yer almaktadır. Yapının doğu bölümünde de kubbe ve tonozlarla örtülü dört birim ve iki adet kubbeli revak birimi bulunmaktadır. Batı kısımda yer alan birimlerle bir simetri oluşturan bu birimler, oldukça harap durumdadır. Bu
birimlerin işlevi tam olarak bilinmemektedir.

Yapının minaresi, yapıdan bağımsız olup, batı kısımda yer almaktadır. Taş kaideli, silindirik gövdelidir. Minareye dışarıdan ve ana mekândan çıkılmaktadır. Minare gövdesi üzerindeki alçı bezemeler ve çiniler dikkat çekmektedir. Caminin iki adet çeşmesi ise kuzeybatı kısımda yer almaktadır. Her iki çeşme de geniş bir eyvan şeklinde tasarlanmış, kesme ve moloz taş ile yapılmıştır.

Çeşmelerden birinde ters konulmuş ve okunamaz halde bir kitabe mevcuttur. Diğer çeşmede ise bir kitabe ile onun üzerinde de bir kitabe boşluğu vardır. Külliye yapılarının tamamında kesme ve moloz taş birlikte kullanılmıştır. Özellikle iki renkli kesme taş kullanımı bu bölgedeki diğer yapılarda da göze çarpmaktadır. Yakın zamanda restore edilen Sağman Cami giriş cephesindeki mermer ve somaki taştan yapılmış sütunlar bugün yerinde mevcut değildir.

Paylaşın

Tunceli: Bağın Kalesi

0

Bağın Kalesi; Tunceli’nin Mazgirt İlçesi, Bağın (Dedebağ) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Peri Suyunun kenarında bir tepe üzerinde kurulu kaledeki bir kitabeden MÖ. IX. yüzyılda Urartu Kralı Menuas tarafından yaptırıldığı öğrenilmektedir. Bu kitabe Harput Müzesi’nde bulunmaktadır. Selçuklular XIII. Yüzyılın başlarında yöreye hâkim olmuş ve bu kaleyi bir süre kullanmışlardır.

Moloz taşlardan ve kayalardan yararlanılarak yapılan kalenin çevresindeki surlardan çok az bir kalıntı ile bazı temel izleri günümüze gelebilmiştir. Kalenin bulunduğu alanda çeşitli yapılara ait temel kalıntıları vardır. Ayrıca kalenin içerisine merdivenle çıkılmakta, girişin yanında kayalar oyularak oluşturulmuş bir mekân bulunmaktadır.

Bu merdivenler yer yer bölünmelere uğradığı için tam olarak işlevi anlaşılmamakla beraber, kale üzerinden kalenin bulunduğu nehrin yamacına doğru inmesi dolayısıyla su ihtiyacını karşılamada güvenli ve kısa bir yol olarak kullanıldığı varsayılmaktadır.

Paylaşın

Tunceli: Ergen (Ergan) Kilisesi

0

Ergen (Ergan) Kilisesi; Tunceli’nin Hozat İlçesi, Geçimli (Ergen) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kilisenin inşa tarihi ve asıl ismi tartışmalıdır. Yapının kuzey yönünde bulunan yan nef ile apsisin kuzeyinde kalan odayı birbirine bağlayan kapının üzerinde yer alan kitabesinde 425/975 tarihinde Mxit’ar tarafından yaptırıldığı ifadesi yer alsa da; 15.yüzyıla ait yazmalarda yapının inşa tarihi 15.yüzyıl olarak belirtilmiştir. Bu durum yapının kesin inşa tarihini sorunlu hale getirmiştir.

Fakat yapı asıl ününü burada üretilen elyazmalarından dolayı 15.yüzyılda kazanmış ve 16. yüzyılda oldukça etkin bir konuma sahip olmuştur. Yapı hakkında bilinen diğer bir bilgi ise 15. yüzyılda çeşitli restorasyonlar geçirdiğidir. Kilise, bu bölgede 19. yüzyılda Ermeni nüfusunun azalmasından dolayı 1865’den önce terk edilmiştir.

Kilise üç nefli ve bazilikal planlıdır. Yaklaşık 22×15 m ebatlarında olup; kuzey, güney ve batı duvarlarında yer alan üç kapıya sahiptir. Bu kapılardan günümüze sadece kuzey duvarında yer alan kapı ulaşmıştır. Yapının üç nefli plan şeması 10.yüzyılda farklı bölgelerde inşa edilmiş, kiliselerle benzerlik göstermektedir.. Sıra kemerler ve payelerler taşınan bir örtü sistemine sahip olduğu düşünülen yapının, güney ve doğu cephesi tamamen çökmüş, diğer
kısımları ise kısmen ayaktadır.

Yapının iç ve dış duvarlarında yoğun haç motifleri yer almaktadır. Yine bugün ayakta kalan kuzey kapısının etrafı geometrik bezemeler ile çevrilidir. Kilise kesme taş ve moloz taş dolgu ile inşa edilmiştir. Yapının bazı önemli taşları, özellikle 1944 yılında bu bölgede inşa edilen okulun yapımında ve yakın köy evlerinin inşasında kullanılmıştır.

Paylaşın

Tunceli: Tahar (Yusuf Ziya Paşa) Köprüsü

0

Tahar (Yusuf Ziya Paşa) Köprüsü; Tunceli’nin Çemişgezek İlçe Merkezi sınırları içerisinde yer almaktadır.

İlçe Merkezine 3 km. uzaklıkta Tahar Çayı üzerindeki taş köprü tek sivri kemerden oluşmaktadır. Yusuf Ziya Paşa tarafından yaptırılan köprünün yazıtından 1807 tarihi okunabilmektedir.

Bir kaynağa göre; 1902 yılında Diyarbakır Valisi Akif Paşa tarafından onartıldığı anlaşılmaktadır. Sivri kemerli tek gözlü olan köprü kesme taş malzeme ile yapılmıştır. Köprünün üst kısmında her iki tarafta 70 cm. yükseklikte korkuluklar yer almaktadır.

Yapının boyu 55 metre, döşeme uzunluğu 30 metre, yüksekliği 9 metre, kemer açıklığı 16 metre ve genişliği 4.30 metredir. Dört işaret taşından birine kavak ağacı motifi işlenmiştir. Bugün halen kullanılır vaziyettedir.

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos