Bayburt: Aydıntepe, Yeraltı Şehri

Yeraltı Şehri; Bayburt’un Aydıntepe İlçesi, Hacı Ali Efendi Mahallesi, Atatürk Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Yeraltı Şehri , tüf içerisinde , yüzeyden 2-2,5 metre derinde başka yapı malzemesi kullanmadan ana kayaya oyulmuş galeriler , tonozlu odalar ve bu odaların açıldığı daha geniş mekanlardan oluşmaktadır. Yaklaşık bir metre genişliğinde ve 2 ile 2,5 metre yüksekliğinde tonoz örtülü galeriler yer yer her iki yana genişlemektedir .

3 x 8 Metre Kareye yakın planlı odalar bu mekana açılmaktadır. Ayrıca gözetleme mekanlarının oluşturduğu havalandırma amaçlı konik biçimdeki deliklerin , galeri odalarını aydınlatmak için duvarlara delik açıldığı gözlenmektedir . Halen kazı çalışmaları devam edilen kent hakkında şu an ileri sürülen iki görüş; Mevcut olup , bunlardan biri ; bu kentin , bölgede daha önce sözü edilen Halde şehrine ait olduğu , Halde’nin “Khalde” olduğu eski ismi Hart (Aydıntepe) olan ilçenin isminin de “Halt” dan geldiği görüşü mevcuttur.

Diğer görüşe göre; Hart’ta bu yer altı kentinden başka Geç Roma Erken Bizans devirleri arasında yer alan bir mezarın ortaya çıkarılması , Hıristiyanlığın henüz yerleşmediği bir devirde bu bölgenin bir sığınak teşkil ettiği , Romalılar tarafından kovulan ilk Hıristiyanların bu bölgeye geldikleri ve sığındıkları , yer altı kentinde bu Erken Hıristiyanlık dönemine ait olabileceğidir.

Paylaşın

Bayburt: Buz Mağarası

Buz Mağarası; Bayburt’un Merkez İlçesi, Helva Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Bayburt İl Merkezi’ne 33 km mesafededir.

Bayburt’a ulaşım esas olarak kara yolu ile sağlanır Erzurum ve Trabzon hava limanları ise Türkiye’nin dört bir yanından ulaşımı kolaylaştırır. Bayburt Erzurum havalimanına 1.5 saat , Trabzon havalimanına 2.5 saat mesafede bulunur.

Bayburt’un gizli kalmış doğal güzelliklerinden biri olan mağaraya yazın en sıcak dönemde bile gidilmiş olsa son derece  soğuk bir hava ile karşılaşılmaktadır.

Eskiden sıcak yaz günlerinde yiyeceklerin korunması amacıyla köylüler tarafından soğuk hava deposu olarak kullanıldığı söylenmektedir.Her mevsim buzullarla kaplı olan mağarada buzdan oluşmuş sarkıt ve dikit bulunmaktadır.

Paylaşın

Bayburt: Çımağıl Mağarası

Çımağıl Mağarası; Bayburt’un Merkez İlçesi, Aşağı Çimağıl Köyü, Taşın Dibi Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Bayburt İl Merkezi’ne yaklaşık 35 km mesafededir.

Bayburt – Erzurum ana tur güzergahının 20. km sinden maden mevkiinden masat deresine ayrılan yol takip edilerek aşağı Çimağıl köyüne oradan da mağaraya stabilize yolla ulaşılır.

1100 metre uzunluğunda ve 11 bölümden oluşan Mağaranın tavan yüksekliği yer yer 30 metredir. Mağarada küçük su birikintileri, sarkıtlar, dikitler,org desenli duvarlar,mağara içleri, mağara çiçekleri , traverten basamakları, fil kulaklıkları bulunmakta ve doğal yapısıyla eşsiz bir manzara oluşturmaktadır.

Mağaranın girişi ve ilki büyük salonda su yoktur. Kremalı oda ve hayaletler odasında küçük su birikintileri vardır. Mavi odanın sonunda ise 5 metre uzunluğunda ve 20 metre eninde bir gölcük bulunur. Mağara içerisinde çok az hava harekeyi vardır.

Girişte kuru olan hava iç kısımlarda nemlidir. Mağara genel olarak güney – kuzey doğrultuludur. Mağaranın ağız genişliği 20 m kadar olup, mağara girişi içeriye doğru 30  metre derinliğe sahiptir.

 

Paylaşın

Bayburt: Saat Kulesi

Saat Kulesi; Bayburt’un Merkez İlçesi, Şeyhhayran Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Saat Kulesi, günümüzde Bayburt’un merkezinde, odak noktası olarak işlevselliğini sürdürmektedir. Saat Kulesi’nin yapımına 30 Ekim 1923’te başlanmış ve 29 Ekim 1924’te de bitirilmiştir.

Yapımına Tabur Köylü Muhittin Usta başlamış, Rizeli İbrahim Usta da tamamlamıştır. Kuleye takılan 4 adet saat ve makine aksamı Almanya’dan getirilmiştir. Yığma yapım sistemiyle inşa edilen yapıda malzeme olarak kesme taş kullanılmıştır.

Silindirik kule gövdesi, silindirik bir kaide üzerinde yükseltilmiştir. Kaideden gövdeye geçişte silme bulunmaktadır. Gövdenin üst kısmına doğru yer alan şerefeden sonra saat kısmı gelmektedir.

Paylaşın

Bayburt: Korgan Köprüsü

Korgan Köprüsü; Bayburt’un Merkez İlçesi, Akşar Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Bayburt – Gümüşhane yolu üzerinde, Gümüşhane yönünde, Akşar Köyü’ne 2 km uzaklıkta, yolun solunda bulunmaktadır. Çoruh Nehri üzerinde kurulu Selçuklu Dönemi’ne ait köprünün diğer adı Meliğin Köprüsü’dür.

43,20 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğinde olan köprü, iki gözlüdür. 13. yüzyıla tarihlenen köprünün gözleri sivri kemerlidir. Kemerlerde ve korkuluklarda yonu taşı kullanılmıştır. Diğer kısımları ise yöresel açık sarı moloz taş ile örülüdür. İnce yonu taş kullanılan kemerlerin üst kısımlarında ince ve sade bir silme yer almaktadır.

İki kemerin birleştiği köprü ayağında her iki yönde yarım daire şeklinde ayak ağırlıkları bulunmaktadır. Kemer açıklıkları eşit değildir. Köprü korkulukları, altta dikdörtgen taş üstüne oval bitimli taş olmak üzere örülmüştür. Köprünün her iki yanında, kemerlerin dışı kısımlarında nişler bulunmaktadır.

Paylaşın

Bayburt: Sırakayalar Şelalesi

Sırakayalar Şelalesi; Bayburt’un Merkez İlçesi, Sırakayalar Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Bayburt-Erzurum karayolunun 6. kilometresinden ayrılarak 16 kilometre yol aldıktan sonra ulaşılan Sırakayalar Şelaleleri’nin, köyün girişi ve köy içinde olmak üzere iki adet olan şelale çevresinin yaz aylarında mesire yeri olarak kullanılmaktadır.

Yöre halkının sürekli gidip zaman geçirdiği bölge yapılan pikniklerle kalabalıklaşır. Mükemmel doğa manzaralarıyla karşılaşacağınız şelaleye gitmeden önce tüm ihtiyaçlarınızı karşılamanızı öneririz. Şelalelerin bulunduğu bölgede ihtiyaçlarınızı karşılayacağınız işletme bulunmamaktadır.

Şelalenin yer aldığı vadiye yaya olarak inmeniz ve yürümeniz gerekmekte. Zaman zaman dere içerisinden geçmek zorunluluğu olacağından kıyafet ve ayakkabı konusuna dikkat etmeniz gerekmektedir.

 

Paylaşın

Bayburt Kalesi

Bayburt Kalesi; Bayburt’un Merkez İlçesi, Halfikale (Kaleardı) Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Zigana ve Kop Dağları’ndan aşılarak ulaşılan Bayburt Kalesi aynı zamanda Karadeniz’i Basra Körfezi’ne bağlayan ticaret yolu üzerinde bulunmaktadır. Bu yolu izleyen her seyyahın uğradığı kalenin adı, önem, ihtişamı ve günlük yaşamıyla ilgili pek çok bilgi mevcuttur.

Şehrin kuzeyinde yalçın kayalar üzerinde inşa edilmiş olan kalenin kimler tarafından yapıldığı kesinlikle bilinmemektedir. İlk yapının Ermenilere ait olduğu öne sürülse de, Bağrat sülalesi zamanında (885 – 1044) varlığından söz edilen Bayburt Kalesi’nin çok daha önce miladın ilk yüz yıllarında mahalli prens ve mücadelerinde rol oynadığı anlaşılmaktadır.

Khorenli Movses’den öğrenildiğine göre Bağratların geliştikleri devrede birinci asırda Bağrat’lı Piurad oğlu “Senbad” (Asbed) süvari başbuğu ve batı ordusu başkumandanı olarak atabeyliğini yaparak kurduğu hükümdar çocuklarını kendi müstahkem yerleri olan “Pepert” yani Bayburt Kalesi’ne 58 yıllarından önce kurulduğu ortaya çıkmaktadır. Kale Türklere geçmeden önce Roma, Ermeni, Bizans, Arap ve Kommenos hakimiyetlerinde kalmıştır. Zengin bir tarihe sahip olan Bayburt Kalesi’nin bir çok defa onarım gördüğü duvarlarında görülen farklı inşaat ve tarihi kaynaklardan anlaşılmaktadır.

Buna göre Selçuklu Hükümdarı II. Kılıçarslan’ın oğlu ve Erzurum Meliki olan Tuğrul Şah (Ö.622/1225) özellikle Trabzon İmparatorluğu’ndan gelecek saldırılara karşı müstahkem bir mevki olan bu kaleyi âdeta yeniden inşa ettirmiştir. Kale üzerinde bu yapımı belgeleyen 20 adet Arapça kitabe mevcuttur. Daha çok kapılarla şehre bakan cephelerdeki burçlarda yoğunlaşan kitabelerin 17’si Tuğrul Şah Dönemi, bir adeti Kanûnî Dönemidir ve diğer iki adeti okunamamıştır.

Bir müddet de Akkoyunlular’ın elinde kalan kale 1514 yılında Osmanlılara intikal ettikten sonra Kanûnî Sultan Süleyman ve III. Murat dönemlerinde de büyük onarımlar görmüştür. 1647’de Bayburt’u ziyaret eden Evliya Çelebi kale içinde 300 evlik bir mahalle ile Ebü’l Feth Camii’nin bulunduğu yazmaktadır.

Zaman zaman işgal ve tahribata uğrayan kale, en son olarak 1828 Osmanlı – Rus savaşı sırasında Ruslar tarafından büyük çapta tahrip edilmiştir . Ayrıca bu kaleye “Çinimaçin Kalesi” de denilmektedir. Kaleye bu ismin verilmesine sebep olan çini süslemelerdir. Bunların dış yüzeylerinde tezyinat olarak mor ve yeşil renkli firuze çiniler kullanılmıştır.

Gerek savaşlar, gerekse tahribat yüzünden bu gün bu çinilerden eser kalmamıştır. Bayburt Kalesi, Dede Korkut hikayelerinden “Kam Büre Oğlu Bamsı Beyrek Boyunu Beyan Eder” adını taşıyan hikayede Beyrek’in (Bey Böyrek veya Bamsı Böyrek) fethedip ün kazanmak için yola çıktığı kaledir.

Paylaşın

Yalancı Dolma, Malzemeleri, Hazırlanışı

Yalancı Dolma; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • ½ kg. lahana yaprağı,
  • 2 su bardağı bulgur,
  • 250 gr. parça et veya kavurma,
  • 2 yemek kaşığı salça, 150 gr. tereyağı,
  • 2 çorba kaşığı un,
  • 1 adet kuru soğan (büyük)
  • Tuz ve kırmızıbiber

Hazırlanışı;

Önce bulgur, pilav gibi pişirilir, lahana yaprakları ise sıcak su ile haşlanır, pişirilmiş bulgur içerisine 2 çorba kaşığı un karıştırılır. Dolma iç hazırlanarak yapraklara sarılır. Başka bir kapta soğan pembeleşinceye kadar kızartılır. Üzerine parça etler eklenerek pişirilir. Sonra dolmalar eklenir. Kavurma ile pişiriliyorsa dolma ile birlikte kavurmalar konulur. 2 bardak su birkaç taşım pişirilir. Servis yapılır.

Paylaşın

Tatlı Çorba, Malzemeleri, Hazırlanışı

Tatlı Çorba; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • ½ kg. kurutulmuş kuşburnu veya ½ kg. kuşburnu marmeladı
  • 100 gr. kuru üzüm
  • 1,5 kg. toz şeker
  • ½ kg. yarma (gendime)
  • 100 gr. incir (istenirse)
  • 100 gr. kuru fasulye
  • 100 gr. kayısı, 100 gr. erik (istenirse)
  • 250 gr. fındık, 1 su bardağı un ve tuz

Hazırlanışı;

Kuşburnu iyice pişirilerek ezilir önce süzgeçten sonra elekten geçirilerek süzülür. Başka bir kapta iyice pişirilen yarma ve önceden pişirilen fasulye süzülen suya katılır, un su ile karıştırılarak bulamaç halinde üzerine ilave edilir bir taşım kaynatılır. Başka kapta diğer malzemeler (kayısı, üzüm, erik, incir) pişirilerek şekerle birlikte karışıma ilave edilir ve bir taşım kaynadıktan sonra, soğumaya bırakılır. İyice soğutulan tatlı çorba üzerine fındık serpilerek servis yapılır.

Paylaşın

Eşki Lahana, Malzemeleri, Hazırlanışı

Eşki Lahana; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 250 gr. parça et veya kavurma
  • 1 kg. ekşi lahana (salamura)
  • 1 su bardağı bulgur
  • 2 yemek kaşığı börek yağı
  • 1 adet kuru soğan (orta),
  • 1 çay kaşığı kırmızı biber
  • 2 yemek kaşığı salça (domates)
  • 1 tutam tuz

Hazırlanışı;

Su ile et yaklaşık 20 dakika haşlanır. Önce üzerine bulgur ilave edilerek bir taşım kaynaması sağlanır, sonra küçük küçük doğranmış ekşi lahana ilave edilir. Bir başka kapta soğanlar pembeleşinceye kadar yağ, kırmızı biber, salça karıştırılarak pişirilir. Bu karışım ekşi lahananın içine konulur. Kavurma ile pişirilerek bu aşamada karışım ilave edilir ve yaklaşık 45 dakika pişirilir. Bir müddet dinlendirildikten sonra servis yapılır.

Paylaşın