Şırnak: Kırmızı Medrese

Kırmızı Medrese; Şırnak’ın Cizre İlçesi, Dağkapı Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Cizre Beyliği döneminde II. Han Şeref Bey tarafından XIV. Yüzyılda yaptırılmıştır. Cizre Akkoyunluların eline 1475 yılında geçerken Cizre Emirleri sürgün edilmiştir.

Emir Bedrettin oğlu II. Şeref (Hanşeref) Boti Aşireti ve çevre halkının yardımı ile 1508 yılında Cizre’yi alırken duada bulunmuş. ” Yarabbi ben tekrar Cizre yi alabilsem sana bir Camii inşa edeceğim” demişti. Allah da bu duasını kabul buyurduğundan Kırmızı Medrese’yi inşa ettirmiştir. Cizre Suru’nu bu yerden yardığından surun üzerine bina etmiştir.

Cizre de Dağkapı Mahallesinin Şah Mahallesi ile kesiştiği noktada sur üzerindedir. Güneyinde Mescit ile altında Şeyh Ahmed El-Cezeri adlı meşhur müfessir, yazar, şairin türbesi ile, Cizre emirlerine ait aile mezarlığı da vardır. Medresenin içi avlulu olup, doğusunda batısında ve kuzeyinde dershaneler, yemekhane ve öğretmen lojmanları bulunur. Bunların bir kısmı halen yıkık olup, restorasyona ihtiyacı vardır.

Mihrabı beyaz taştan olup, 2.82 x 3.78 ölçülerindedir. Mihrab köşegeni 55 derecedir. Mihrabın çevresini iç bükey üçgenler sıralı bir dizi ters U şeklinde sararak, altlarda da, içe doğru döner. Mihrap boşluğu yarım daire planlıdır. Mihrabın üstü basık ve tuğla kubbe ile örtülüdür.

Medresenin güneybatısında kare planlı bir oda bulunur ki çok güzel motiflerle süslenmiştir. Bu oda Profesör ve başmüderris odasıdır. Şair ve yazar Şeyh Ahmet El-Cezeri kullandığı gibi, Mütfü Molla Zade’nin dedelerinden Şeyh İbrahim Sori de bu odada görev yaptığından burada gömülmüşlerdir.

Medrese Cizre’ye özgü kırmızı tuğlalardan örüldüğü için Kırmızı Medrese denilir. Cizreli dilbilimci ve yazar Kamuran Ali Bedirhan medresenin 2 bin metrekare olduğunu yazar.

Paylaşın

Şırnak: Mem-u Zin Türbesi

Mem-u Zin Türbesi; Şırnak’ın Cizre İlçesi, Dağkapı Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Medrese 840/1437 yılında Emir Abdal (Abdullah) ibn Abdillah Seyfettin Bohti tarafından yaptırılmıştır. Yapıdan günümüze mescit, türbe, bir medrese hücresi, avluya geçişi sağlayan giriş ünitesi ve bir eyvan gelebilmiştir. Medresenin doğu ve batı kanadındaki hücrelerin sadece temel kalıntıları günümüze ulaşabilmiştir.

Kuzey kanadında 80 hücre olup, olmadığı belli değildir. Günümüzde bu tarafa sonradan namazgâh, cami ve şadırvan eklenmiştir. Bu hücrelerin altında girişi avludan sağlanan Mem-u Zin Türbesi bulunmaktadır.

Türbeye avludan dokuz basamakla türbeye inilmektedir. Türbe, doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı olup, üzeri aynı doğrultuda uzanan sivri beşik tonozlu örtülüdür. İçerisi kuzeyinde yer alan bir pencere açıklığı ile aydınlatılmıştır. Türbenin içinde üç tane mezar vardır.

Mezarlar Zin, Bekir ve Mem’e aittir. Mezar taşlarının birinin üzerinde “Ölümü 854’te Allah onu ve tüm Müslümanlara rahmet etsin” ibaresi bulunmaktadır. Mem-u Zin içinde ilahi aşk olan bir öyküdür. Bu aşk olayı Cizre Beyi Emir Zeynuddin döneminde Hicri 854 (1450-1451) yılında meydana gelmiştir.

Paylaşın

Bırınzer, Malzemeleri, Hazırlanışı

Bırınzer; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • Su
  • Şeker
  • Pirinç
  • Tarçın
  • Sarı boya

Hazırlanışı;

Şeker ile su karıştırılıp şerbet yapılır. Ateşe konulup kaynatılır. İçine pirinç atılıp pişirilir. Biraz tarçın ve sarı boya katılır. Ateşten indirilip soğuk olarak servis yapılır.

Paylaşın

Fıreydin, Malzemeleri, Hazırlanışı

Fıreydin; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • Sac ekmeği
  • Dövülmüş ceviz
  • Yağ
  • Toz şeker
  • Şıra

Hazırlanışı;

Saç ekmeği ince açılır. Dövülmüş ceviz ile toz şeker karıştırılıp ekmek olacak hamurun üzerine serilir. Güzelce kıvrıldıktan sonra, simit gibi yuvarlak yapılıp, dolanır. Fıreydin kızgın yağda kızartılır ve şıra dökülür. Soğuyunca servis yapılır.

Paylaşın

Devin, Malzemeleri, Hazırlanışı

Devin; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • Yoğurt
  • Öğütülmüş buğday
  • Su

Hazırlanışı;

Yoğurt, öğütülmüş buğday bir tencerenin içine saf su konur ve ateşe bırakılır. Su kaynamaya başlarken bu arada devin için ayran hazırlanır. Yoğurt bir kaba dökülür ve karıştırılır. Ayran haline gelen yoğurt kaynamakta olan suyun içine dökülür bir süre karıştırılır. Kıvamına gelince son aşama olan öğütülmüş buğday atılır. Ve tekrar karıştırmaya başlanır. Kıvamına gelince ateşten alınarak sıcak servis yapılır.

Paylaşın

Mahmılatık, Malzemeleri, Hazırlanışı

Mahmılatık; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • İnce bulgur
  • Şalgam
  • Su

Hazırlanışı;

İnce bulgur küpe bırakılır. Şalgam kaynadıktan sonra, soğutulur ve süzülerek küpe bırakılır. Biraz su ve biraz hamur üzerine katılır. (Mayalı hamur olmalıdır) Ağzını kapatıp örttükten sonra çamurla kapatılır. Kırk gün bekletildikten sonra açılır ve turşu gibi kullanılır.

Paylaşın

Gulul, Malzemeleri, Hazırlanışı

Gulul; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • Ayran
  • Pirinç
  • Tereyağı

Hazırlanışı;

Ayran iyice kaynatıp yıkadığınız pirinci tencereye boşaltıp iyice kaynadıktan sonra ateşten kaldırılıp büyük bir tepsiye boşaltıp soğuması beklenir ve sonra kızartılmış tereyağı yemeğin üzerine dökerek yenilir.

Paylaşın

Meyre (Mehir), Malzemeleri, Hazırlanışı

Meyre (Mehir); Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • Dövme buğday
  • Ayran
  • Yumurta
  • Kabak
  • Pancar

Hazırlanışı;

Ayran ve dövme ateşe bırakılır. Yumurta çırpılır içine bırakılır. Devamlı bir şekilde karıştırılır. Kaynayıncaya kadar devam edilir. Parçalanmış kabaklar ve Pancar yaprakları içine katılır. Bir parça pişince ateşten indirilir. Soğuk servis yapılır.

Paylaşın

Hekeheşandi, Malzemeleri, Hazırlanışı

Hekeheşandi; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 1 su bardağı pirinç
  • 300 gr. kıyma
  • 2 adet yumurta
  • Birkaç dal maydanoz
  • Yeteri kadar tuz ve karabiber

Hazırlanışı

Pirinci yıkayıp tuzunu ilave edin. Yağ koymadan pilav olarak pişirin. Bu pilav soğuyunca içine kıyma ile karabiberi ilave edip karışımı pirinçleri kırmadan iyice yoğurun. Karışımdan istediğiniz büyüklükte köfteler yapın. Bunları çırptığınız yumurtaya bulayın. Bir tavada kızgın yağda köftelerin iki tarafı da kızaracak şekilde kızartın. Üzerine kıyılmış maydanoz doğrayıp sıcak olarak servise sunun.

Paylaşın

Serbıdev, Malzemeleri, Hazırlanışı

Serbıdev; Herkesin mutlaka tadması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 500 gr yarma
  • 200 gr tereyağı
  • Susam
  • Tuz
  • Çökelek

Hazırlanışı;

Yarmaya suyu ve tuzu ekleyerek iyice pişirin. Bir kaba çökeleği alın ve içine azar azar su ekleyerek yoğurun. Koyu ayran kıvamına gelecek. Tavada tereyağını iyice kızartın, rengi kırmızıya dönene kadar. Servis için pişen yarmayı tepsiye alın ve ortasını havuz yapın. Ayranı içine dökün ve tereyağını hem ayrana hem de yarmanın üzerinde gezdirin. En son yarmaya susam dökerek servise hazır hale getirin.

Paylaşın