image

Türkiye, Kadına Şiddette Avrupa Ve OECD’nin Lideri

0

Avrupa’da erkeklerden fiziksel veya cinsel şiddet gören kadın oranının en yüksek olduğu ülke Türkiye. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyeleri arasında da kadına şiddetin en yüksek olduğu ülke yine Türkiye.

OECD 2019 yılı verilerine göre Türkiye’de kadına şiddet oranı yüzde 38. Neredeyse 10 kadından 4’ü hayatında mutlaka erkek şiddetine maruz kalıyor. Peki, dünyada kadına şiddetin en fazla olduğu ülkeler hangisi? Avrupa’da kadına şiddet ne durumda?

Kadına erkek şiddeti tüm dünyada büyük bir sorun. İstanbul Sözleşmesi’nden çıkmasının ardından Türkiye’de kadına karşı şiddetle mücadele tartışma konusu.

OECD verileri “hayatlarından en az bir kere eşi veya sevgilisinin fiziksel ve/veya cinsel şiddetine maruz kalan kadınların oranını” gösteriyor. Buna göre Türkiye’de kadına şiddet oranı yüzde 38. Gerek Avrupa ve OECD ülkeleri gerekse G20 üyeleri arasında kadına şiddetin en yüksek olduğu ülke Türkiye.

ABD kadına yönelik şiddette yüzde 36 ile 4. sırada

Kadına şiddet oranında Türkiye’nin ardından yüzde 37 ile Kolombiya geliyor. Ardından Kosta Rika ve ABD yüzde 36 ile sıralanıyor. Dünyanın en büyük ekonomik güçlerinden ABD’de kadınların yüzde 36’sının ömürlerinden en az bir kere erkeklerin fiziksel ve/veya cinsel şiddetine maruz kalması dikkat çekici. Yine hayat standardının oldukça yüksek olduğu ülkelerden Yeni Zelanda’da kadına şiddet oranı yüzde 35.

Kadına şiddetin en düşük olduğu ülke Kanada

OECD ülkeleri arasında kadına erkek şiddetinin en düşük olduğu ülke yüzde 2 ile Kanada. Hemen üstünde yüzde 7 ile Şili ve yüzde 10 ile İsviçre geliyor.

Avrupa’da kadına şiddet ne durumda?

Türkiye zirvede yer almasına rağmen birçok Avrupa ülkesinde de kadına şiddet oranının yüksek olması dikkat çekiyor. Buna göre Letonya ve Danimarka’da kadına şiddet oranı yüzde 32. Bu oran Finlandiya’da yüzde 30 ve İngiltere’de yüzde 29.

Kadına şiddet oranı diğer ülkelerde ise şöyle: İsveç yüzde 28, Norveç yüzde 27, Hollanda yüzde 25, Belçika yüzde 24, Almanya yüzde 22, İtalya ve Yunanistan yüzde 19, Japonya yüzde 15 ve Meksika yüzde 14.

Türkiye’de kadın cinayetleri

Öte yandan, Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun raporuna göre 2021 yılında Türkiye’de 280 kadın cinayeti yaşanırken 217 de şüpheli kadın ölümü gerçekleşti.

Dünyada kadına şiddetin en yüksek olduğu ülke Pakistan

OECD 2019 yılı verilerine göre dünyada kadına şiddetin en yüksek olduğu ülke yüzde 85 ile Pakistan. Bu oran Senegal’de yüzde 78, Yemen’de yüzde 67, Afganistan’da yüzde 61.

(Kaynak: Euronews)

Paylaşın

NATO’nun Savunma Harcamaları Yüzde 5 Arttı

0

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyelerinin savunma harcamaları 2021 yılında bir önceki yıla göre yüzde 5,8 artarak 1,18 trilyon doları buldu. Rusya’nın 24 Şubat’ta başlayan Ukrayna işgali nedeniyle savunma harcamalarının 2022’de önemli artış kaydetmesi bekleniyor.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg tarafından bugün Brüksel’de kamuoyuna açıklanan 2021 Yıllık Raporuna göre savunma harcamalarında ABD yine başı çekti. ABD geçen yıl, diğer 29 ittifak üyesinin neredeyse iki katı kadar; toplam 811 milyar dolar savunma harcaması yaptı. NATO ülkelerinin savunma harcamaları, ABD’nin harcamaları haricinde geçen yıl yüzde 11,6 artmış oldu.

Harcamalarda ABD ve Yunanistan başı çekiyor

ABD’nin savunma harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYİH) oranıysa yüzde 3,6 ile diğer ittifak üyelerinin çok daha ilerisinde yer aldı. ABD’yi, yüzde 3,59’luk oranla, son yıllarda savunma harcamalarını katlayan Yunanistan izledi. Yüzde 2 hedefini aşan diğer NATO üyeleriyse yüzde 2,34 ile Polonya, yüzde 2,25 ile İngiltere, yüzde 2,16 ile Hırvatistan ve üç Baltık ülkesi Estonya, Letonya ve Litvanya oldu. Türkiye’nin savunma harcamalarının GSYİH’ya oranı ise yüzde 1,6 olarak kaydedildi.

NATO üyeleri 2014 yılında, on yıllık bir süreçte savunma harcamalarını GSYİH’nın yüzde 2’si oranına yükseltme, savunma harcamalarının ise yüzde 20’sini ana silah sistemleri tedarikine ayırma hedefini belirlemişti.

NATO ülkelerinin toplam savunma harcamaları, en önemli hasımlar olarak görülen Rusya ve Çin’in savunma bütçesinden çok daha fazla. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nün (IISS) tahminlerine göre Rusya’nın savunma bütçesi 62,2 milyar dolarlık bir hacme sahipken Çin’in savunma harcamaları da 207,3 milyar dolar seviyesinde. Ancak uzmanlar, bu ülkelerin farklı maliyet yapıları nedeniyle yatırdıkları para karşılığında daha fazla etki gücüne sahip olabildiğine işaret ediyor.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de bugün yaptığı açıklamada, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaş için, “Yeni bir güvenlik politikası gerçeği ile karşı karşıyayız” diye konuştu.

Stoltenberg, Rusya’nın Kiev ve kuzey Ukrayna’daki askeri operasyonlarını azaltacağına dair son açıklamalarına değinerek “Bu açıklamaları duyduk. Ancak Rusya, niyetleri hakkında defalarca yalan söyledi. Dolayısıyla Rusya’yı sözlerine göre değil, sadece eylemlerine göre değerlendirebiliriz” diye konuştu. “İstihbaratımıza göre, Rus birlikleri geri çekilmiyor, yeniden konumlanıyor” diyen Stoltenberg, Rusya’nın savaşı derhal durdurması çağrısını da yineledi.

Türkiye’ye teşekkür

Stoltenberg, İstanbul’da Rus ve Ukraynalı heyetler arasında düzenlenen müzakerelerle ilgili DW’nin sorusu üzerine, “Türkiye’deki son görüşmeler de dahil olmak üzere, bu acımasız, anlamsız savaşa siyasi bir çözüm bulmaya yönelik tüm çabaları memnuniyetle karşıladığını” söyledi. “Bu görüşmelere ev sahipliği yapan Türkiye’ye de teşekkür ediyorum” diyen NATO Genel Sekreteri, aynı zamanda savaşın devam ettiğine dikkat çekerek Rusya tarafında siyasi bir çözüm konusunda isteksizlik olduğunu söyledi.

Paylaşın

Kovid 19’da Son Veriler Açıklandı: 56 Can Kaybı

0

Kovid 19’da son 24 saatte 14 bin 336 yeni vaka tespit edilirken, 56 kişi hayatını kaybetti. 18 yaş ve üstü nüfusta ikinci doz aşı uygulananların oranı yüzde 85,35 birinci doz aşı yapılanların oranı yüzde 93,09 olarak kayıtlara geçti.

Haber Merkezi / Sağlık Bakanlığı, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının Türkiye’deki seyrine ilişkin olarak yeni verileri yayınladı. Açıklanan verilere göre, son 24 saatte, 272 bin 196 test yapılırken, 14 bin 336 yeni vaka tespit edildi. 56 kişi hayatını kaybederken, 16 bin 435 kişi sağlığına kavuştu.

Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanan tabloda, 2 doz aşılama verilerine de yer verildi. En az 2 doz aşı olmuş 18 yaş üzeri nüfusu kapsayan verilere göre Türkiye’de 2. doz aşılama ortalama yüzde 85,35 oldu. 1. doz ortalaması yüzde 93,09 olurken, 1., 2. ve 3. doz aşısını olan vatandaşların sayısı toplamda 146 milyon 995 bin 383’e yükseldi.

Bakanlığın tablosuna göre Türkiye’de en çok aşılamanın gerçekleştirildiği Osmaniye’yi, Ordu, Amasya, Muğla, Kırklareli, Çanakkale, Eskişehir, Balıkesir, Manisa ve Zonguldak takip etti. Bakanlığın tablosuna göre Türkiye’de en az aşılamanın gerçekleştirildiği Şanlıurfa’yı sırasıyla Batman, Siirt, Diyarbakır, Bingöl, Muş, Mardin, Bitlis, Ağrı ve Elazığ takip etti.

Bakanlığın 30 Mart verilerine göre, 277 bin 537 test yapılmıştı. 14 bin 993 vaka tespit edilirken, 53 kişi hayatını kaybetmiş ve 18 bin 856 kişi sağlığına kavuşmuştu.

Paylaşın

Kılıçdaroğlu’ndan Erdoğan’a sert Sözler: 5’li Çetenin Tahsildarı

0

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “O, vergi memuru. Ama ben ekonomistim” sözlerine sosyal medya hesabı üzerinden yanıt verdi.

Haber Merkezi / CHP Lideri Kılıçdaroğlu, AK Parti döneminde dev kamu ihaleleri alan ve 5’li çete olarak tabir edilen şirketleri hatırlatarak, “Sen ekonomist değil, olsan olsan 5’li çetenin tahsildarı olursun. Halkın parasına göz dikmiş bir tahsildar!” dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Özbekistan ziyareti dönüşünde basın mensuplarına değerlendirmelerde bulunmuştu. Erdoğan, yap-işlet-devret uygulamasının ülkeyi zarara uğrattığı değerlendirmesinin hatırlatılması üzerine şu ifadeleri kullanmıştı;

“Yetişemediği üzüme koruk deme meselesi var ya, bununki bu. Varsa alternatifin, alternatifi söyle. Bugün kamu özel anlayışıyla dünyada bu tür yatırımların yapılması en gelişmiş ülkelerde bile var. Yani bugün Amerika bu şekilde 1,5 trilyon dolarlık altyapı üstyapı yatırımının planlamasını yapıyor. Almanya hakeza öyle. Biz milli bütçeye yük olmadan bu işleri nasıl yaparız, onun üzerine gidiyoruz. Biz kalkıp da bu yüklenici firmaya durup dururken, havadan para verecek değiliz ki. Nedir? Sözleşmeye göre burada diyelim ki şu kadar sayıda araç veya yolcu taşındı, taşınmadı; o farkı biz devlet olarak öderiz.

Kaldı ki şimdiye kadar da geçiş sayıları garanti edilenin üstünde olmuştur. Buradan niye rahatsız oluyor ki o? Bu yatırımda, devletin cebinden 1 kuruş çıkmıyor. Ama ben çok açık bir şey söyleyeceğim. Hazine’den 1 kuruş para çıkmayan böyle dev yatırımlar için kalkıp da kredi alsanız, bu kredinin faiz hesabını yapın. Bu faiz hesabı acaba nereye varır? Bu faiz hesaplamasını yaptığınız zaman ona, o yıl yapacağınız ödemeyi buluyor mu? Bulmaz.

Biz bunların hesaplarını çok yaptık. O vergi memuru. Ama ben ekonomistim. Aramızdaki fark bu. İşim benim bu işlerle geçti. Ama ona bundan sonra zaten vergi memurluğu da vermezler çünkü SSK’de genel müdürken orayı batırdı. Rahmetli Savaş Ay programında, onun dönemindeki hastanelerin halini göstermişti, o zaman bu işin hesabını ona nasıl sormuştu. O yavrular, insanlar imkansızlıklar sebebiyle o hastanelerde ne hale düşmüştü, o günleri hatırlayalım.”

Paylaşın

Merkez Bankası Rezervleri Swap Hariç Eksi 46,5 Milyar Dolar

0

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Haftalık Para ve Banka İstatistikleri yayımlandı. TCMB verilerine göre, brüt rezervler 25 Mart haftasında 108 milyar dolara geriledi. Bir önceki hafta brüt rezervler 108,7 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Haber Merkezi / Net rezervlerde de gerileme izlendi. Verilere göre, net rezervler 25 Mart haftasında 16 milyar dolara geriledi. Bir önceki hafta net rezervler 17,2 milyar dolar olmuştu. Swap hariç net rezervlerdeki bozulma da devam etti. 25 Mart haftasında swaplar dışarıda bırakıldığında net rezervlerin eksi 46,5 milyar dolar olduğu izlendi. Burada bir önceki hafta eksi 45,3 milyar dolar rakamı gerçekleşmişti.

Brüt ve net döviz rezervi nedir?

Ekonomist Mahfi Eğilmez, brüt ve net döviz rezervi arasındaki farkı şu şekilde açıklıyor: Merkez Bankası, döviz rezervlerinin tamamının sahibi değil.

TCMB’nin rezervlerinin bir bölümü bankaların Merkez Bankası’nda tutmak zorunda olduğu zorunlu karşılıklardan oluşuyor. Bunları bir çeşit emanet döviz olarak görmek mümkün.

TCMB’nin son yıllarda rezerv opsiyon mekanizması aracılığıyla, TL mevduatlar karşılığında alması gereken zorunlu karşılıkları dövizle yatırma esnekliği tanımasıyla bu döviz rezervlerindeki emanet tutarda artış oldu.

Döviz rezervlerinin bir bölümünün emanet olması nedeniyle Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinin toplamı brüt döviz rezervlerini gösteriyor. Merkez Bankası’nda emanet olarak duran miktarlar düşüldüğünde net döviz rezervine ulaşılıyor.

Net döviz rezervi nasıl hesaplanıyor?

Net döviz rezervi, TCMB verilerinde aktif kısımda yer alan dış varlıklardan, pasif kısımda bulunan toplam döviz yükümlülüklerini çıkardıktan sonra elde edilen rakamın o günün kuruna bölünmesiyle hesaplanıyor.

Formül şu şekilde: Net Rezerv = (Dış Varlıklar – toplam döviz yükümlülükleri) / Dolar-TL kuru

Swap hariç net rezerv ne demek?

Ekonomist Eğilmez’e göre net rezerv miktarı, swap işlemleriyle elde edilmiş (emanet) dövizleri de kapsadığı için bu rakam tam olarak net rezervi ifade etmiyor.

Bu yüzden net döviz rezervini emanet dövizleri çıkararak görebilmek için bu miktardan swap karşılığı elde edilmiş döviz tutarını düşmek gerekiyor. Swap hariç net rezerv ise şu şekilde hesaplanabiliyor:

Swap hariç net rezerv = Net rezerv – Swap işlemleri toplamı

Uluslararası rezerv nedir?

TCMB’nin (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası) tanımına göre uluslararası rezervler; ülkelerin para otoriteleri tarafından kontrol edilen, kullanıma hazır, birbirlerine çevrilebilme özelliği bulunan ve uluslararası ödeme aracı olarak kabul edilen varlıklar.

Uluslararası rezerv olarak sayılan varlıklar şunlar:

  • Konvertibl (birbirlerine dönüştürülebilir) döviz varlıkları (euro, ABD doları, İngiliz sterlini vb.)
  • Uluslararası standartta altın
  • Özel Çekme Hakları
  • Uluslararası Para Fonu (IMF) Rezerv Pozisyonu

TCMB, rezervleri nasıl saklıyor?

Merkez Bankası, rezervlerin yönetiminde ülke menfaatine öncelik verdiğini aktarıyor. Bu amaçla, uluslararası rezervleri, anaparanın korunması ve gerekli likiditenin sağlanması için düşük riske sahip yatırım araçlarında değerlendiriyor.

Merkez Bankası, rezerv yönetimi sırasında karşılaşılabilecek risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve kabul edilebilir sınırlar içinde tutulabilmesi için risk yönetim stratejisi uyguluyor. Ayrıca elindeki rezervlerin seviyesini, düzenli aralıklarla internet sitesinde yayımlıyor.

Paylaşın

Aktinik Şelitis Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

0

Aktinik Şelitis, dudak ve cilt koşullarının enfeksiyonu, beslenme eksikliği veya alerji, toksin, ilaç ve yaralanma olmak üzere üç faktörden kaynaklanan iltihaplı bir dudak durumudur. Dudak yüzeyi tüylü deri, vermilyon kenar, oral mukoza ve vermilyondan oluşur. 

Haber Merkezi / Dudak yüzeyi sıklıkla veya aşırı güneş ışığına maruz kaldığında, alt veya alt dudağın vermilyon kısmı kurur, çatlar, dağılır ve iltihaplanır. Bu kanser öncesi veya habis durum, Aktinik şelitis olarak kategorize edilir. Genellikle denizci dudağı, güneş şelitisi veya çiftçi dudağı olarak bilinir.

Aktinik şelitis hastalarında yaygın olarak kuru ve çatlamış dudak semptomları vardır. Ultraviyole (UV) maruziyetinin neden olduğu pullu veya kırılgan bir cilt büyümesi olan aktinik keratoz eğilimlidirler. Aktinik keratoz, solar keratoz olarak da bilinir. Aktinik şelitisli hastaların yaklaşık %6-10’unda dudaklarda skuamöz hücreli karsinom (SCC) da gelişebilir; SSC, aşırı güneşe maruz kalma nedeniyle vücudun tüm bölgelerinde oluşan bir cilt kanseridir.

Genel risk faktörleri

  • Beyaz tenli kişilerde aktinik şelitis gelişme riski daha fazladır.
  • UV ışınlarına kronik olarak maruz kalma, bu hastalığın en önemli risk faktörlerinden biridir.
  • Özellikle açık hava çalışanları olmak üzere, sıcak veya subtropikal bölgelerde yaşayan sigara içenlerin bu hastalıkla güçlü bir ilişkisi vardır.
  • Kötü ağız sağlığı ve uygun olmayan takma dişler de bu soruna katkıda bulunabilir.

Genellikle erkeklerde ve yaşlılarda ortaya çıkar ve erkeklerin güneşe daha fazla maruz kalması ve kendilerini korumak için çok az kozmetik kullanmaları veya hiç kullanmamaları nedeniyle erkeklerde kadınlara göre üç kat daha sık görülür.

Aktinik şelitisin özellikleri

Görünüşüne bağlı olarak, aktinik şelitis, benzersiz görünümler, perioral ve intraoral görünümler ve ekstra oral görünümler olarak sınıflandırılan çeşitli özelliklere sahiptir.

  • Eşsiz görünümler: Pullanma veya beyaz yamalar ile birlikte tedavi edici olmayan ülserli bir alana sahip alt dudak, aktinik şelitisin benzersiz özelliğidir. Alt dudakta vermilyon sınırı olmayan bir şişkinlik belirir ve sktinik şelitise ilerlediğinde kurur.
  • Perioral/intraoral görünümler : Lezyonlar dudağın perioral bölgesindeki dokularda bulunur ve ileri olgularda ıslak çizgi bölgesine kadar uzanabilir. Görünüm, ülsere lezyonlarla birlikte kabarık, keratotik ve huysuzdur. Bazen Aktinik şelitisin alt dudaktaki yapısı, beyaz lezyonların yanı sıra kırmızı lezyonların bir kombinasyonu gibi görünür. Ülserasyon olabilir veya olmayabilir.
  • Ağız dışı görünümler: Normal durumdayken alt dudakta küçük bir ince çizgi (vermilyon bordür) görülür; ancak sık sık güneşe maruz kaldığında doku tahrip olur. Bu ince çizgiler kaybolur ve beyaz lekeler oluşturur ve pürüzlü ve pullu hale gelir.

Aktinik şelitisin komplikasyonları

İkincil koşullar, semptomlar ve diğer bazı faktörler aktinik şelitisi karmaşıklaştırır. Çoğu durumda, semptomlar ve komplikasyonlar arasındaki fark belirsiz veya rastgele kalır.

Cildi intraepidermal karsinom (Bowen hastalığı veya skuamöz hücreli karsinom in situ) ve invaziv skuamöz hücreli karsinom için yatkın hale getirir. Siğil virüsü (onkojenik insan papilloma virüsü), alkol kötüye kullanımı ve immünosupresyon gibi diğer faktörler karmaşıklığı artırabilir.

Aktinik şelitisinin SCC’ye ilerlemesinin nedeni, hücre proliferasyonunu düzenleyici proteinler ve kanser baskılayıcı genlerdir. Dudakta gözle görülür hassas veya genişlemiş nodül gelişimi veya kalıcı ülserler varsa, invaziv SCC olduğundan şüphelenilebilir.  

Epitel hücresinin yüzeyinde parakeratin bulunur. Sürekli güneş ışınlarına maruz kaldığında, dikenli hücre bölgelerindeki bu kalın tabaka düzensiz hale gelir ve alttaki dokuya epitel uzantıları, rete sırtlarının uzamasına neden olur. Rete sırtlarının bazı alanları soğanlı bir yapıdan oluşur ve epitelde displastik değişiklikler gösterir. Bu duruma, Aktinik şelitisin sık ve önemli bir belirtisi olan solar elastoz (bağ dokularındaki kollajen hasarı) denir. Aktinik şelitisin bir ön aşamasıdır.

Lökoplaki, Aktinik şelitisin en yaygın biçimlerinden biridir ve skuamöz hücrelerde yani epidermiste ortaya çıkan anormal hücrelerin (beyaz yama) kontrolsüz büyümesi olarak tanımlanan oral mukozanın SCC’sine yol açabilir.

Aktinik şelitisin belirtileri

İlk aşamalarda semptomlar farkedilmeyebilir ve gelişmesi bir yıl kadar sürebilir. Alt dudaklarda birçok sorun yaşanabilir. Aktinik şelitisin yaygın semptomlarından bazıları şunlardır:

  • Kuru dudaklar: İlk aşamada dudaklar kurur. Dudakların kuruluğu nem eksikliği anlamına gelir.
  • Dudakların rengi: Dudakların rengi genellikle kırmızıdır, ancak aktinik şelitisli kişilerde dudaklar anormal derecede kırmızı görünür veya dudağın rengi aynı olmayabilir. Dudağın bazı kısımları beyazlaşır ve solgunlaşır.
  • Ağrı: Başlangıçta dudaklarda ağrı ve açıklanamayan lezyonlar vardır.
  • Şişme: Sıvı birikmesi nedeniyle dudaklarda anormal bir büyüme olabilir.
  • Dudakların kalınlaşması: Şişlik nedeniyle özellikle alt kısımda dudaklar kalın görünür.
  • Sınır kaybı: Dudaklardaki keskin çizgi veya kenarlık kaybolur.
  • Dudak çatlaması: Kurudukça, alt dudakta sık sık çatlama ve kanama gibi sorunlarla karşılaşılır.
  • Özellikle dudak ürünlerini uygularken kanama gibi zorluklarla karşılaşırlar.
  • Hastalığın yüz veya dudak çevresi gibi vücudun diğer bölgelerine yayılma olasılığı vardır.
  • Durum kötüleştiğinde, hasta kaşıntı ve yanma hissi yaşar.
  • Kişi yemek yemede, çiğnemede ve yutmada zorluklarla karşılaşabilir.

Aktinik şelitisin başlıca nedenleri

Güneşe maruz kalma

Güneşten gelen ultraviyole (UV) ışınları, potansiyel olarak zararlı bir radyasyon şeklidir ve aktinik şelitisin ana nedenidir. Üç tür ultraviyole ışını vardır; UV-A, UV-B ve UV-C. Atmosferin katmanları bu zararlı ışınları engeller veya filtreler. 100–290 nm aralığında yer alan UV-C, atmosferik katmanlar tarafından neredeyse tamamen engellenir ve sırasıyla 320–400 nm ve 290–320 nm aralığında yer alan UV-A ve UV-B atmosfere nüfuz eder. ve AC nedenlerine katkıda bulunur. İki UV radyasyonu (UVA ve UVB) arasında UVB, aktinik şelitisin indüklemede önemli bir rol oynar.

UV radyasyonuna aşırı maruz kalma, değişen bir epidermis hücre tabakasına yol açar ve ardından dudakların epitel hücrelerinde DNA’ya zarar verir. Değişmeli ultraviyole radyasyon cilde maruz kaldığında hücrede bulunan antijen aktivitelerinin baskılanmasına yol açar ve bağışıklık sistemini zayıflatır. Bu da hücresel hasarın ve DNA mutasyonunun saptanmasına yol açar.

Düşük melanine sahip insanlar aktinik şelitisden etkilenmeye çok yatkındır. Bu tür insanlar, güneşe maruz kalmaya karşı çok hassas olabilecek daha açık tenlidir. Bu, daha sonra aktinik şelitisi destekleyen faktörlerle ilişkili güneş yanıklarına neden olabilir.

Küçük nedenler

Aktinik şelitisin küçük nedenlerinden bazıları şunlardır:

  • Tütün: Tütün ve sigara, aktinik şelitisin küçük nedenlerine katkıda bulunur. Tütün ve sigaralar, Aktinik şelitis durumuna ve ağız ülseri gibi diğer ilgili hastalıklara ve ayrıca ağız kanserlerine yol açan toksik maddeler içerir. Sık veya uzun süreli kullanımı olan kişiler, daha az kullanıcılara kıyasla yüksek aktinik şelitis riski altındadır.
  • Kötü ağız hijyeni: Ağzı temiz ve her türlü ağız hastalığından uzak tutmak ağız hijyeninin en iyi uygulamasıdır. Dişlerin düzenli fırçalanması ve temizliği takip edilmelidir.
  • Alerjen madde: Dudak kremi, ruj gibi dudaklarda kullanılan birçok kozmetik ürün çeşidi vardır; bu tür ürünler kimyasal maddeler içerir. Bu güçlü kimyasal maddeler dudakta alerjik reaksiyonlara ve tahrişe neden olabilir ve aktinik şelitise neden olabilir veya daha da kötüleştirebilir.
  • Uyumsuz protezler: Uyumsuz protezlerin aslında aktinik şelitis üzerinde bir etkisi yoktur; bununla birlikte, uygun olmayan takma dişlerin uzun süreli kullanımı yoğun tahrişe, enfeksiyona ve iltihaplanmaya neden olabilir ve bunların tümü aktinik şelitise yol açabilir.

Aktinik şelitisin tanı ve tedavisi

Aktinik şelitisin tanısı, ilgili tıbbi ve aile öyküsü, yama testi, biyopsi testleri, görsel gözlem, videoroskopi ve yansıma konfokal mikroskopisi (RCM) ile tamamlanan dudakların klinik ve histopatolojik görünümüne dayanır.

Liken planus, atopik dermatit, lupus ve beslenme eksiklikleri gibi aktinik şelitis ile ilişkili sistemik durumların varlığı not edilmelidir. Ayrıca, varsa, akut, kronik veya karsinomatöz aktinik şelitis lezyonunun durumu da kaydedilmelidir.

Bir yama testi tamamlandıktan ve reaksiyon kaydedildikten sonra, aktinik şelitisin kesin teşhisi için biyopsi testi gerekecektir. Bir biyopsi testi, aktinik şelitisin varlığının veya yokluğunun incelenmesi için küçük bir enfekte dudak dokusu alanının çıkarılmasını içerir.

​Videoroskopi, alt dudağın görüntülerinin büyütme ve yeterli aydınlatma altında incelenmesi temelinde, aktinik şelitis teşhisi için biyopsi alanını seçmek için kullanılan bir teşhis aracıdır. Bu araç aynı zamanda tedavi edilen hastaların takibi için de kullanılır, çünkü videoroskopi her ziyarette aktinik şelitis görüntülerini kaydeder, bu da tedavinin etkinliğini ve tedavinin farklı aşamalarındaki değişiklikleri karşılaştırmaya yardımcı olur.

RCM, son zamanlarda aktinik şelitis tanısında kullanılan müdahaleci olmayan bir görüntüleme aracıdır. Bu amaçla, temel bulguları elde etmek, bir biyopsi testini takip etmek ve belirli aktinik şelitis tedavilerinden sonra doku hasarını ve tedavi etkinliğini ölçmek için RCM kullanılır. Yakın tarihli bir çalışma, aktinik şelitis teşhisi için RCM’yi kullandı ve aktinik şelitis %80’inin doğru bir şekilde belirlendiğini ve iyi huylu lezyonların tanımlanmasında %100’lük bir doğruluk elde edildiğini bildirdi.

Tedavi seçenekleri

Aktinik şelitis lezyonlarının tam tedavisini sağlamak ve aktinik şelitisin kanser öncesi evresinin yönetimi için birçok tedavi mevcuttur. Bu tedavi seçeneklerinin her biri, tedavinin etkinliğini değerlendirmek için birkaç haftalık tedaviden sonra hastanın klinik ve histopatolojik değerlendirmeden geçmesini gerektirir. Tedavi tamamlandıktan sonra düzenli takip de önemlidir.

Kriyoterapi

Kriyoterapi, aktinik şelitis lezyonunu tedavi etmek için aşırı soğuk sıcaklıkları kullanır. Kriyoterapi, aktinik şelitisin kanserojen aşamasını içeren lokalize kanserlerin tedavisinde uzmanlaşmıştır. Etkilenen bölgenin daha soğuk sıcaklığa maruz kalma süresi, oluşturulmak istenen hasarın düzeyine bağlıdır. Dudaklarda uyuşma ve kızarıklık gibi bazı yan etkiler görülebilir.

Vermilyonektomi

Vermilyonektomi, dudakların kanser öncesi lezyonları için cerrahi bir prosedürdür ve toplam anestezi altında dudak tabakasının çıkarılmasını içerir. Aktinik şelitisin kanserli aşamasında, bu tedavi genellikle olumlu bir estetik sonuç sağlamak için sonraki rekonstrüktif prosedürlerle birlikte gerçekleştirilir.

Lazer tedavisi

Lazer tedavisi, aktinik şelitisliyi tedavi etmek için dudak dokusuyla etkileşime giren belirli bir ışık dalga boyunu kullanır. Karbondioksit ve Erbiyum: Bu tedavide yaygın olarak Yttrium-alüminyum garnet (Er:YAG) lazerler kullanılmaktadır. Bu lazerlerin bireysel kullanımının bu tedavide daha etkili olduğu bulunmuştur. Er:YAG lazer tedavisini takiben sadece düşük kronik yara izi riski ile kozmetik sonuçlar kısa vadede mükemmeldir.

Alternatif Tedaviler

Cerrahi prosedürleri reddeden veya uygun olmayan hastalara fotodinamik terapi (PDT) ve topikal farmakoterapi gibi çeşitli alternatif tedaviler sunulmaktadır.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.

Paylaşın

Akromegali Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

0

Akromegali, vücutta hormonal dengesizliğin olduğu bir endokrin bozukluktur. Duruma çok fazla büyüme hormonu (GH) neden olur. Büyüme hormonu normalde hipofiz bezi tarafından üretilir. 

Haber Merkezi / Bu, beynin içinde yer alan küçük, bezelye büyüklüğünde bir bezdir. Akromegalide hipofiz aşırı miktarda GH üretir. Fazla üretim, hipofizdeki iyi huylu veya kanserli olmayan bir tümöre bağlı olabilir. Bu tümörlere adenom denir.

Akromegali ve diğer bozukluklar

Akromegali, aşağıdakiler de dahil olmak üzere diğer bozukluklara yol açabilir:

  • 2 tip diyabet
  • Yüksek tansiyon
  • Kalp-damar hastalığı
  • İlerledikçe kolon kanserine dönüşebilen kolon polipleri
  • Artrit

Gigantizm ve akromegali

Bozukluk çocuklukta ortaya çıkarsa akromegaliden çok gigantizme yol açar. Çocuklarda büyüme hormonu fazlalığı uzun kemiklerin (bacaklarda) aşırı uzamasına ve bu da aşırı boy uzamasına neden olur.

Büyüme hormonuna tepki olarak uzun kemikler, özellikle büyüme plakalarında, yani kemiğin her iki ucuna yakın bölgelerde büyür. Çocuk ergenliğe ulaştığında, büyüme plakaları birleşir ve bu nedenle ergenlik çağına ulaştıktan sonra aşırı büyüme hormonu devleşmeye veya aşırı boy uzamasına yol açmaz.

Akromegali hastalarında genellikle uzuvlarında büyüme olmaz. Ancak el, ayak ve yüz kemikleri büyümeye devam edebilir ve bunlar büyümeye başlar. Eller maça gibi görünüyor. Yüz kemikleri yüzün şeklini değiştirmek için büyür. Çene büyür, dişler arasında boşluklar oluşur ve kaşlar daha belirgin hale gelir. Cilt pürüzlü ve yağlı hale gelir ve dilin aşırı büyümesi de olur.

Nedenleri

Büyüme hormonu hipofiz bezi tarafından üretilir ve salınır. Bu, beynin hemen altındaki bezelye büyüklüğünde bir bezdir. Ergenliğe ulaşmadan önce büyüme hormonunun normal salınımı, insanların normal büyümesine izin verir.

Büyüme hormonu salınımını ne uyarır?

Büyüme hormonu salınımı beynin hipotalamus tarafından uyarılır. Hipotalamus, hipofizi düzenleyen hormonları üretir. Büyüme hormonunu düzenleyen hormonlardan biri, hipofiz bezini GH üretmesi için uyaran büyüme hormonu salgılatıcı hormondur (GHRH).

Büyüme hormonu salgılandığında ne olur?

Büyüme hormonu kana salındığında, karaciğeri başka bir hormon – insülin benzeri büyüme faktörü 1 (IGF-1) üretmesi için uyarır. Bu IGF-1, vücutta kas, kemik ve kıkırdak büyümesine neden olur. Yetişkinlerde bu süreç, vücut dokularının büyümesi ve onarımı için gereklidir.

Hormonların düzenlenmesi

Hipotalamus, somatostatin adı verilen başka bir hormon yapar. Bu, GH üretimini ve salınımını engeller. Normalde dört hormonun her birinin seviyeleri – GHRH, Somatostatin, Büyüme Hormonu ve IGF-1, birbirleri ve uyku, egzersiz, kan şekeri seviyeleri, stres vb. diğer faktörler tarafından sıkı bir şekilde düzenlenir.

Akromegali patolojisi

Akromegali , hipofiz bezi tarafından uzun süreli aşırı büyüme hormonu üretiminden kaynaklanır. Bu, aşırı kemik büyümesine ve organ genişlemesine yol açan IGF-1’in aşırı yükselmesine yol açar. IGF-1 seviyelerindeki artış, glikoz ve yağ metabolizmasını değiştirerek kalp hastalığı ve diyabet riskinde artışa neden olur. Akromegali nedenleri hipofiz tümörleri veya hipofiz dışı tümörlere bağlı olabilir.

Hipofiz tümörleri

Bu, durumu olan kişilerin yüzde 95’inden fazlasında akromegalinin nedenidir. Akromegali, adenom adı verilen hipofiz bezinin iyi huylu veya kanserli olmayan bir tümöründen kaynaklanır. Bu tümör aşırı GH üretir.

Hipofiz tümörleri boyutlarına göre belirlenen mikro veya makro adenomlar olabilir. Akromegali genellikle makro-adenomlardan kaynaklanır. Bu, boyutlarının 1 cm’den büyük olduğu anlamına gelir.

Bu daha büyük tümörler ayrıca beynin yakın yapılarına da baskı yapabilir. Tümör yukarı doğru büyürse optik kiazmaya baskı yapar. Bu bölgede, her iki gözden de gözlerden beyne görme ile ilgili bilgi taşıyan optik sinirler kesişir. Tümör optik kiazmaya baskı yaparsa görme sorunları ve görme kaybı olabilir.

Benzer şekilde, tümör yanlara doğru büyürse, beynin kavernöz sinüs adı verilen bir alanı ihlal edilebilir. Bu site, hasar görebilecek birkaç sinir içerir.

Tümörün büyümesi ayrıca hipofiz bezi tarafından üretilen diğer hormonların düzensizliğine neden olur. Bu, kadınlarda cinsel işlev bozukluğu, libido kaybı, anormal adet kanaması ve meme akıntısı gibi sorunlara yol açabilir. Tiroid hormonu üretimi de değiştirilebilir ve yetersiz tiroidlere veya hipotiroidizme yol açabilir.

Hipofiz bezinin işleyişi değişirse , hormon kortizol salgılayan adrenal bez işlevleri de etkilenebilir. Kortizol seviyelerindeki düşüş kilo kaybına, yorgunluğa, düşük tansiyona vb. neden olabilir. Hipofiz adenomlarından prolaktin gibi diğer hipofiz hormonlarının aşırı salgılanması görülebilir. Prolaktin, memeyi süt üretmesi için uyarır.

Çoğu hipofiz tümörü kendi kendine gelişir ve genellikle genlere bağlı değildir ve kalıtsal değildir. Hipofiz hücresinin DNA’sı, tümöre yol açacak şekilde değiştirilebilir. Buna mutasyon denir ve doğumdan beri mevcut değildir. Mutasyon, kimyasal sinyallerin iletimini düzenleyen ve hücrelerden kontrolsüz bölünmeye devam etmelerini isteyen sinyali kalıcı olarak açan bir gende meydana gelir.

Hipofiz dışı tümörler

Akromegali çok nadir vakalarda hipofiz dışı tümörlerden de kaynaklanabilir. Diğer tümörler arasında akciğerler, pankreas ve beynin diğer bölümleri bulunur. Bu tümörler ayrıca ya kendileri GH ürettikleri için ya da hipofizi GH salması için uyaran GHRH ürettikleri için aşırı GH’ye yol açarlar. Bu sekonder tümörlerden aşırı GHRH üretimi varsa, hipofizin boyutu artabilir ve yanlış bir hipofiz tümörü şüphesine yol açabilir.

Belirtileri;

Akromegalinin yavaş veya kademeli bir başlangıcı vardır ve semptomların ortaya çıkması da yavaştır. Mevcut fotoğraflar veya görünüm önceki fotoğraflarla karşılaştırılmadıkça, görünüşteki bariz değişiklikler hemen tespit edilemeyebilir.

Akromegali belirtilerinden bazıları şunlardır:

  • El ve ayakların büyütülmesi. Eller maça gibi görünür ve ayaklar, halihazırda kullanılan ayakkabıların rahatsız olmasıyla birlikte büyümeye devam eder.
  • Eklem ağrıları
  • Ellerin aşırı büyümesi nedeniyle, Median sinir adı verilen bilek sinirleri sıkışabilir ve bu da Karpal tünel sendromu adı verilen ağrılı bir duruma neden olabilir. Karpal tünel sendromu görülmese bile küçük sinirlerin sıkışması nedeniyle ellerde ve ayaklarda karıncalanma hissi olabilir.
  • Kalın, pürüzlü ve yağlı cilt. Ayrıca aşırı terleme, vücut kokusu ve cilt beneklerinin varlığı da söz konusudur. Cilt etiketleri, özellikle yüz ve boyunda ciltten sarkan küçük cilt dokusu parçalarıdır.
  • Dudakların ve burnun büyütülmesi. Çıkıntılı bir kaş ve büyümüş dil ve çene olabilir. Dişler de geniş aralıklı hale gelir. Bu, görünümü önemli ölçüde değiştirir. Alt çenede bir çıkıntı vardır ve buna prognatizm denir.
  • Sesin kalınlaşması ve kabalaşması var. Bunun nedeni sinüslerin ve ses tellerinin genişlemesidir. Dilin büyümesi, boyun ve boğazın arkasındaki yapılar nedeniyle uyku sırasında da uyku apnesi veya hava yollarında tıkanıklık olabilir. Bu da gün içinde uykusuzluktan dolayı halsizliğe, yorgunluğa ve yorgunluğa yol açar.
  • Yüz kemiklerinin değişmiş büyümesi nedeniyle baş ağrısı ve görme bozukluğu olabilir. Baş ağrısı, hipofiz bezi tümörünün büyümesinin yakındaki dokulara ve sinirlere baskı yaptığını da gösterebilir.
  • Erkeklerde cinsel istek veya libido kaybı ve iktidarsızlık ile cinsel işlev bozukluğu ve kadınlarda anormal dönemler vardır.
  • Artrit yaygın olarak görülebilir.
  • Kalp, karaciğer, prostat, böbrekler ve tiroid bezleri gibi vücut organlarının boyutları artabilir.
  • Yüksek tansiyon, kalp yetmezliği, kalp ritmi anormallikleri ve kardiyomiyopatileri içeren kalp hastalıkları yaygın olarak görülmektedir.
  • Hipofizden bir hormon olan Prolaktin’in artan salgılanması, kadınlarda galaktore (meme akıntısı) ve amenoreye (adet görmeme) yol açabilir.

Komplikasyonları

Akromegali tedavi edilmediği takdirde çeşitli komplikasyonlara neden olabilir. Bu komplikasyonlar, hastalığın semptomları gibi, kademeli olarak başlar ve gelişmesi aylar veya yıllar alabilir.

Bu komplikasyonlara karşı dikkatli olmak akromegali yönetiminin bir parçasıdır. Komplikasyonlardan bazıları şunlardır: –

  • Kalp hastalığı – akromegali, kalp krizi ve anjina riskinin kötüleşmesine yol açan iskemik kalp hastalığı riskini artırır. Kalbin büyümesi ve vücudun talepleri ile kalbin kan pompalama kapasitesi arasındaki dengesizlik ile kalp yetmezliği riski de artar.
  • Akromegali hastalarında inme riski de artmaktadır.
  • Akromegali hastalarında diabetes mellitus riski büyük oranda artmaktadır.
  • Akromegali olan hamile kadınların gestasyonel diyabet ve hamileliğe bağlı hipertansiyon veya yüksek tansiyon geliştirme riski yüksektir. Bu, erken doğum veya ölü doğum riskini artırabilir.
  • Akromegali hastaları artrit ve eklem ağrıları açısından da risk altındadır. Buna Akromegalik artropati denir ve hastaların %70’ini etkiler. Hem eksenel hem de periferik iskelet etkilenebilir. Bu, omurganın yanı sıra uzuvların eklemlerini de içerir. El sinirlerinin sıkışması nedeniyle hastada Karpal tünel sendromu gelişebilir.
  • Boğazın arkası ve dildeki yapıların aşırı büyümesi nedeniyle Obstrüktif uyku apnesi gelişebilir ve bu da uykunun bölünmesine yol açar.
  • Kolonik polip gelişme riski yüksektir. Bu polipler, erken tespit edilip çıkarılmazsa kolon veya bağırsak kanserinin adenokarsinomunu oluşturabilir. Akromegali hastaları bu nedenle bağırsak kanseri için erken ve düzenli tarama gerektirir.
  • Hipofiz tümörü, hipofiz bezi tarafından prolaktin hormonunun salgılanmasında artışa neden olabilir. Hipofiz hormonu üretimindeki kusurlar nedeniyle kortizol, tiroid hormonu üretimi ve seks steroidlerinde ek eksiklikler olabilir.
  • Hipofiz tümörü büyüdükçe optik kiazmaya baskı yapabilir. Bu optik kiazma, her iki gözden gelen optik sinirlerin birleştiği bir bağlantı noktasıdır. Kiazmaya basıldığında, ciddi görme bozukluğu olabilir. Görme kaybı tipik olarak dış görme alanlarını etkiler ve bitemporal hemianopi olarak adlandırılır.
  • Akromegalinin bir komplikasyonu olarak şiddetli baş ağrısı görülebilir.
  • Cerrahi veya radyasyon tedavisinin bir komplikasyonu olarak akromegali hastalarında hipopitüitarizm gelişebilir. Bu, hipofiz tarafından salgılanan hormonlarda ciddi düşüşe yol açar. Bunlar genellikle ömür boyu değiştirme gerektirebilir.
  • Böbrek yetmezliği geliştirme riski vardır.

Teşhisi

Akromegali yavaş bir seyir gösterir ve semptomların gelişmesi genellikle aylar hatta yıllar alır. Durumdan şüpheleniliyorsa, teşhis testleri reçete edilir. Testler aşağıdaki gibi özetlenmiştir.

Kan Testleri

Vücuttaki büyüme hormonu seviyelerini tespit etmek için kan testleri yapılır. Akromegali hastalarında büyüme hormonu seviyeleri yükselir.

Tanı için, kandaki yüksek büyüme hormonu seviyesinin tek bir ölçümü yeterli değildir. Bunun nedeni, normalde bu hormonun hipofiz tarafından impulslar veya spurts olarak salgılanması ve kandaki konsantrasyonu dakikadan dakikaya değiştirebilen birkaç sivri ve dalgaya sahip olmasıdır. Bu nedenle, Akromegali hastalarında bir noktada normal büyüme hormonu seviyeleri olabilir ve normal hipofiz fonksiyonuna sahip bir kişi, aynı zamanda birkaç kat daha yüksek bir seviyeye sahip olabilir.

Böylece anormal büyüme hormonu salgısı seviyeleri hakkında doğru bir fikir edinmek için kişi test koşullarına tabi tutulur. Sağlık uzmanları, Akromegali’yi teşhis etmek için sıklıkla oral glukoz tolerans testini kullanır.

75 ila 100 gram glikoz solüsyonu içen normal bir insanda, büyüme hormonunun kan seviyeleri mililitrede 1 nanogramın (ng/ml) altına düşer. Akromegali ve büyüme hormonu fazlalığı olanlarda bu baskılanma olmaz. Bu nedenle oral glukoz tolerans testi, Akromegali tanısını doğrulamak için güvenilir bir yöntemdir.

İnsülin benzeri büyüme faktörü 1’in (IGF-1) kan seviyelerini ölçmek için testler de reçete edilir. Büyüme hormonu seviyesi yükseldikçe bu seviye yükselir. IGF-I seviyeleri, gün boyunca büyüme hormonundan çok daha stabil olduğundan, IGF-1 seviyeleri ile Akromegali taraması daha güvenilir bir yöntemdir.

Yüksek IGF-I seviyeleri hemen hemen her zaman Akromegali’yi gösterir. Bununla birlikte, hamileliğin IGF-1’de iki ila üç kat fizyolojik bir artışa neden olduğu ve yaşla birlikte IGF-1 seviyelerinin düştüğü unutulmamalıdır. Kötü kontrollü diyabet veya karaciğer veya böbrek hastalığı olan kişilerde seviyeler düşük olabilir.

IGF-bağlayıcı protein-3 (IGFBP-3) vücutta dolaşan IGF’ye bağlanan bir proteindir. IGF-1 seviyeleri yükseldiğinde bu protein seviyeleri de yükselir. Akromegali tanısında kullanılabilir. Büyüme hormonu salgılatıcı hormon (GHRH) konsantrasyonu tahmin edilebilir.

Hipofiz bezinin tutulumu ile diğer hormonlar etkilenebilir. Prolaktin, adrenal, tiroid ve gonadal hormonlar dahil olmak üzere bu hormonların değerlendirilmesi anormallikleri tespit etmeye yardımcı olabilir.

Ayrıca kan şekeri, serum fosfat ve serum trigliseritleri de yükselebilir. İdrar muayenesi yükselmiş idrar kalsiyum seviyelerini ortaya çıkarabilir.

Görüntüleme çalışmaları

Kan seviyelerinin Akromegali’nin göstergesi olduğu tespit edildikten sonra, görüntüleme çalışmaları reçete edilir. Beyin ve hipofiz bezinin manyetik rezonans görüntüleme (MRI) taraması, özellikle araştırma için ilk tercihtir. Bu, tümörün yerini ve boyutunu tespit etmeye yardımcı olur.

MRG en hassas görüntüleme tekniğidir ancak alternatif olarak bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları kullanılabilir.

Büyüme hormonu veya Büyüme hormonu salgılatıcı hormon (GHRH) salgılayan başka bir yerde hipofiz dışı tümörü olan hastalarda BT taraması veya tüm vücut MRI taraması reçete edilebilir.

Somatostatin ile tüm vücut sintigrafisi, bazı hastalarda bu hipofiz dışı tümörlerin tespiti için reçete edilir.

Görme alanı testleri

Optik kiazma ve optik sinirlerdeki hasarın derecesini görmek için görme alanı testleri yapılır.

Elektrokardiyogram ve ekokardiyogram

Hastalar Elektrokardiyogram ve ekokardiyogram ile kalp hastalığı taraması yapılır. Akromegali hastalarında kolon kanseri ve kolon polip riski yüksek olduğundan, aynı şekilde değerlendirilmesi gerekir.

Tedavisi;

Akromegali tedavisi, aşırı büyüme hormonunu azaltmayı, tümörün çevre yapılara uyguladığı baskıyı hafifletmeyi ve böylece hastalığın semptomlarını iyileştirmeyi amaçlar. Tedavi edilmezse durum kötüleşebilir ve sonunda ciddi semptomlara ve ölüme yol açabilir.

Tedavi iki şekilde yapılabilir;

Cerrahi tedavi

Akromegali vakalarının çoğunda (% 85), durumun nedeni hipofiz bezindeki bir adenomdur. Bu kanserli olmayan ve iyi huylu bir tümördür ancak beynin çevredeki hayati yapılarına baskı yaparak görme kaybı gibi ciddi semptomlara neden olabilir.

Bu tümörü çıkarmak için ameliyat yapılır. Bazen tümör tamamen çıkarılamayacak kadar büyüktür. Bir hipofiz adenomunun çıkarılması genellikle genel anestezi altında yapılır, burada hasta ameliyat sırasında bilinçsiz hale getirilir. Cerrah, beze erişmek için burun içinden veya üst dudağın içinden bir kesi yapacaktır. Daha sonra tümör çıkarılır ve bu, çevredeki yapılar üzerindeki baskının dramatik bir şekilde azalmasına ve büyüme hormonu seviyelerinin düşmesine neden olabilir.

Trans-sfenoidal cerrahi çoğu durumda tercih edilen tedavi yöntemidir. Mikroadenomlar için %80-85, makroadenomlar için %50-65 remisyon veya kür oranına sahiptir. Ameliyattan sonra hastaların büyüme hormonu düzeylerini düşürmek için ilaç tedavisine ihtiyacı olabilir.

Çoğu durumda, tümör çok büyük değilse cerrahi başarılı tedavidir. Ameliyattan sonra birkaç gün içinde kaybolabilecek bazı yumuşak doku şişlikleri ve morluklar olabilir.

Başarılı olmasına rağmen, hipofiz cerrahisi karmaşıktır ve hipofiz bezinin sağlıklı kısımlarına zarar verme, beyin omurilik sıvısı sızıntısı, kanama ve enfeksiyon gibi çeşitli komplikasyonlara yol açabilir.

Akromegali için radyasyon tedavisi

Hipofiz tümörü büyükse ve ameliyat mümkün değilse, radyasyon tedavisi kullanılarak tümör küçültülebilir. Radyasyon tedavisinin bir dezavantajı vardır: Radyasyondan sonra büyüme hormonu seviyelerindeki azalma çok yavaştır.

Ek olarak, tüm bezin hasar görme riski vardır ve bu da bezden diğer hormonların üretiminde kademeli bir düşüşe neden olabilir. Bu, hastanın hayatının geri kalanı için hormon replasman tedavisini gerektirir. Ayrıca hipofizden gelen üreme hormonları üzerindeki etkileri nedeniyle radyasyon kısırlığa neden olabilir.

Radyasyon, tümörün dış ışınlarla hedeflendiği durumlarda geleneksel form olarak verilebilir. Hastanın dört ila altı hafta boyunca büyük bir X ışını benzeri makineden küçük dozlarda radyasyon alması için radyoloğun ofisine gitmesi gerekir. Normal dokuların iyileşmesine izin vermek için hafta sonları izin verilir. Bu tür radyasyon, hipofiz bezini ve beyin dokularını çevreleyen yapılara zarar verir.

Radyasyon ayrıca stereotaktik dağıtım olarak da verilebilir. Bu yöntemde yüksek doz radyasyon ışını tam olarak tümöre hedeflenebilir. Baş, sert bir kafa çerçevesi takılarak sabit tutulur. Işın genellikle tek seansta tümör hücrelerini öldürür.

İlaç tedavisi veya tedavi amaçlı ilaç kullanımı

Akromegali tedavisinde kullanılan ilaçlar şunlardır:

  • Bromokriptin veya kabergolin, büyüme hormonu üretimini baskılar. Ancak bunlar az sayıda hastada etkilidir. Bunlar dopamin agonistleridir.
  • Oktreotid veya lanreotid, büyüme hormonu salınımını kontrol eder ve ayrıca akromegali hastalarının üçte birinde hipofiz tümörünün küçülmesine neden olur. Bunlar somatostatin analoglarıdır. Somatostain, vücutta normal olarak büyüme hormonu salınımını engeller. Bunlar ayda bir kez kas içi enjeksiyonlar olarak verilir. Bunlar uzun vadede güvenle kullanılabilir.
  • Pegvisomant, büyüme hormonunun etkilerini doğrudan bloke eder ve semptomları iyileştirebilir. İnsan büyüme hormonunun genetiği değiştirilmiş bir analoğudur ve seçici bir büyüme hormonu reseptörü antagonistidir. Hastalarda %90 ila %100 oranında IGF-1’i düşürebilir. Bu, günde bir kez enjeksiyon olarak verilir. Tedavi sırasında büyüme hormonu seviyeleri yükselir ve tümör boyutunda azalma görülmez. Pegvisomant, cerrahi, radyoterapi veya somatostatin analoglarına yetersiz yanıt veren hastalarda akromegali tedavisi için lisanslıdır.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.

Paylaşın

CHP Lideri Kılıçdardoğlu: Türkiye’nin Kaderini Değiştireceğiz

0

Akhisar Belediyesi Toplu Açılış Töreni’nde konuşan CHP Lideri Kılıçdaroğlu, “Millet İttifakı diye ittifakımız var. 6 lider ile bir araya geldik. ‘Hayatta bir araya gelemezler’ diyorlardı. Bir araya geldik. ‘Anlaşamazlar’ diyorlardı anlaştık. ‘Bunlar gelirlerse yönetemezler’ diyorlar. Allah şahittir bunların 10 katı iyi yönetiriz. Biz Beşli çetelere değil 84 milyona hizmet edeceğiz” dedi.

Haber Merkezi / Kılıçdaroğlu, konuşmasında, “Biz Türkiye’yi buradan çıkartıp, sınıf atlatmak istiyoruz. Beş yılda Türkiye’nin kaderini değiştireceğiz. Hangi partiden olursa olsun insanımız rahat nefes alacak. ‘İyi ki Millet İttifakı kuruldu’ diyecekler” ifadelerini kullandı.

CHP Lideri Kılıçdaroğlu, “Bugün olmazsa yarın, bu ay olmazsa iki ay sonra sandık gelecek. Beraber gideceğiz. Bu ülkede hakkı, hukuku ve adaleti gerçekleştirmek için sandığa gideceğiz. Sandığa giderken elinizi vicdanınıza koyun ve oyunuzu öyle kullanın” dedi.

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Manisa’da Akhisar Belediyesi Toplu Açılış Töreni’nde konuştu. Kılıçdaroğlu’nun açıklamalarından satır başları şu şekilde:

“Siyasetçiler, vatandaştan vergi toplarız, para alırız. Belediye başkanlarımız bu hizmetleri yaparken sizlerin desteğiyle yapıyorlar. Sizlerin verdiği paralarla yapıyorlar. O paralar doğru yerde harcanırsa hizmet olarak size döner.

Yerel seçimlerde ‘Aman ha CHP’ye oy vermeyin bütün sosyal yardımlar kesilir’, ‘Faturaları teröristler toplayacak’ diyorlardı. Ben bu ülkenin insanlarının ferasetine güveniyorum. Onlar doğruyu ve yanlışı biliyorlar. Bütün bu olumsuz söylemlere karşı yerel yönetimlerde başarılara imza attık. Belediye başkanlarımızın gösterdikleri çabalar, mücadeleler bizim Türkiye’yi çok daha iyi, kararlı, nitelikli, kucaklayıcı yöneteceğimiz konusundaki algıyı gün geçtikçe pekiştiriyor. Buradan söz veriyorum. Türkiye’nin bütün sorunlarını çözeceğiz. Türkiye’nin önü aydınlıktır.

Bugün olmazsa yarın, bu ay olmazsa iki ay sonra sandık gelecek. Beraber gideceğiz. Bu ülkede hakkı, hukuku ve adaleti gerçekleştirmek için sandığa gideceğiz. Sandığa giderken elinizi vicdanınıza koyun ve oyunuzu öyle kullanın. Bu ülkenin işsizlik, zam, pahalılık, kadına şiddet sorunu olmamalı. Herkesin kazandığı bir ülke zenginleşen bir ülkedir ama herkesin kaybettiği ama bir avuç insanın kazandığı bir ülke yoksulluğun büyüdüğü bir ülkedir.

Biz Türkiye’yi buradan çıkartıp, sınıf atlatmak istiyoruz. Beş yılda Türkiye’nin kaderini değiştireceğiz. Hangi partiden olursa olsun insanımız rahat nefes alacak. ‘İyi ki Millet İttifakı kuruldu’ diyecekler.

Şanlıurfa’ya gittim. Çiftçiler elektrikten şikayet ediyorlar. Onlara, ‘Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi’ni bize verin. Şanlıurfa’daki bütün çiftçilere elektriği ücretsiz vereceğiz’ dedim. Biz yapacağız bunu. Diyarbakır’da aynı şeyi söyledim. Bize dediler ki, ‘Siz yapamazsınız. Elinizden tutan mı var buyurun yapın’ dediler. 2 milyon 300 bin dekar taşlık arazi var Şanlıurfa’da. Burası güneş tarlaları olduğunda sadece Şanlıurfa’daki çiftçimize değil önce 6 ilimize sonra Türkiye geneli tüm çiftçilerimize elektriği ücretsiz vereceğiz.

Söz veriyorum elektrik fiyatlarını da düşüreceğiz. Onlar yönetemiyorlar biz yöneteceğiz. Yine çağrımı yapıyorum. Öyle Beşli çeteye verdiği avantajları da istemiyorum. Normal bir sanayiciye verdikleri teşvikleri versinler çiftçilerin tamamına en geç 2 yıl içinde elektriği ücretsiz vereceğiz.

Millet İttifakı diye ittifakımız var. 6 lider ile bir araya geldik. ‘Hayatta bir araya gelemezler’ diyorlardı. Bir araya geldik. ‘Anlaşamazlar’ diyorlardı anlaştık. ‘Bunlar gelirlerse yönetemezler’ diyorlar. Allah şahittir bunların 10 katı iyi yönetiriz. Biz beşli çetelere değil 84 milyona hizmet edeceğiz.

İstanbul Sözleşmesi’ni de en geç 1 hafta içerisinde yürürlüğe sokacağız.

84 milyon vergi öder. Biz vatandaştan topladığımız vergilerin hesabını vereceğiz. Böylece vatandaş ödediği vergi nerelere gidiyor görmüş olacak. Sandığa giderken elinizi vicdanınıza koyup oyunuzu öyle kullanın.”

Paylaşın

“Kazanmak İçin Gözü Dönmüş Bir İktidarla Karşı Karşıyayız”

0

Seçim Kanunu içerisinde yer alan il ve ilçe seçim kurulları düzenlemesine ilişkin konuşan TİP Milletvekili Sera Kadıgil, “Biz 61 yıldır bu şekilde seçim yapıyoruz. Bakın darbe döneminde Kenan Evren’in bile aklına gelmedi. Kazanabilmek için gözü bu kadar dönmüş bir iktidarla karşı karşıyayız” dedi.

Türkiye İşçi Partisi (TİP) Sözcüsü ve İstanbul Milletvekili Sera Kadıgil, KRT TV ekranlarında gazeteci Savaş Kerimoğlu’nun sunduğu “Uyanma Vakti” programına konuk oldu. Kadıgil, Kerimoğlu’nun sorularına yanıt verirken Türkiye gündemine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Programın başında Kerimoğlu’nun “İçime sinmiyor’ dediğiniz bir şey var mı?” sorusuna yanıt veren Sera Kadıgil, “Halkın vergisiyle maaş alıp, halkın dertleriyle ilgili hiçbir şey yapmayan bir yerde çalışmak zorunda kalmak içime sinmiyor. Orası TBMM ve benim için çok saygın bir yer ama içine girip hâlini görmek, Gazi Meclis’in kimlere kaldığını görmek gerçekten hiç içime sinmiyor” dedi.

AKP ve küçük ortağı MHP’nin Seçim Kanunu’na ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kadıgil, “Oyunu kaybettiğini çok net gören bir iktidar var. Oyunu kaybettiği için de oyunun kurallarını ve hakemlerini değiştirerek ‘Millet iradesini ne kadar zedelersek o kadar çok koltuğa sahip oluruz’ düşüncesiyle hayal kuran bir iktidarla karşı karşıyayız” dedi.

TİP Milletvekili Sera Kadıgil şöyle devam etti:

“Kanunun nereden çıktığı çok açık. Bütün anketler önümüzde. ‘Bay bay Tayyip Erdoğan’ noktasındayız. Bunu sadece biz değil Saray’da oturan zat-ı muhterem de çok net görebiliyor. Geldiğimiz noktada seçime bir yıl iki ay kala çok stratejik bir zamanlamayla kendine göre bir seçim kanunu hazırladı. Bunu da utanmadan Meclis’te bize görüştürüyorlar.”

AKP iktidarının seçmen iradesini taşıyamayacağı için seçmen iradesini “sakatlamak” istediğine dikkat çeken Kadıgil, “Getirilen düzenlemelere baktığınızda çok ciddi siyasi mühendislik hesapları görüyorsunuz” dedi.

Kadıgil konuşmasının devamında şu ifadeleri kullandı:

“Yüzde 10 seçim barajı Kenan Evren’in marifetidir. 1982’de 20 milyon seçmen var ve yüzde 10 barajı 2 milyon seçmene tekabül eder. Bugüne geldiğimizde 2018’de bile seçmen sayısı 56 milyon. Yüzde 7’ye indiğinizde bile hâlâ 4 milyon seçmenin iradesini sandık dışında bırakıyorsunuz. Oran olarak güya aşağıya indirdiler ama zaten temsil edilemeyen seçmen sayısı darbecilerin anayasasına göre 2 katını aşmış durumda.

Komisyonda sordum burada bir kez daha sorayım: Türkiye’de yüzde 7 ile 10 bandında kaç siyasi parti var? Bir tane var; o da MHP. Yani ikili bir hesapla baraj düşürülmesi yapılıyor. Birincisi MHP kendine bir garanti almış durumda. İkincisi HDP, MHP’den daha fazla oy alıyor. HDP, şu anda ülkenin en büyük üçüncü partisi. ‘Barajı düşürürsek belki bir şey olur’ diyorlar.”

“Kazanabilmek için gözü bu kadar dönmüş bir iktidarla karşı karşıyayız”

Seçim Kanunu içerisinde yer alan il ve ilçe seçim kurulları düzenlemesine ilişkin de konuşan Sera Kadıgil, AKP iktidarının kazanabilmek için gözünün döndüğünü belirtti.

Kadıgil, şunları söyledi:

“Seçim günü veya öncesinde ve sonrasında bir usulsüzlük olursa şikâyet edilebilecek merci il ve ilçe seçim kurullarıdır. Çok önemli yerlerdir buralar ve bunların başında 61 yıldır o ilçenin veya ilin en kıdemli hakimi olur. Bu bir doğal hakim yasası dediğimiz şeydir. Kimse bunları seçemez, kimse bunları atayamaz. Hukukun bir gereğidir. Bunun da bazı sebepleri var. Açık açık söyleyeyim; en ‘eyvallahı’ olmayan hakimdir kıdemli hakim. Biz 61 yıldır bu şekilde seçim yapıyoruz. Bakın darbe döneminde Kenan Evren’in bile aklına gelmedi. Kazanabilmek için gözü bu kadar dönmüş bir iktidarla karşı karşıyayız.”

Türkiye’de AKP iktidarıyla birlikte yargıya güvenin kalmadığını söyleyen Sera Kadıil, konuşmasına şu sözlerle devam etti:

“Yargıya tabii ki güvenmiyorum. Neden güveneyim yargıya ben? Ben bir avukatım, benim güvenebileceğim bir yargı olsaydı zaten siyasetçi falan olmazdım. İnanın bayılmıyorum siyasetçi olmaya. Ben işini çok seven bir avukattım, yargı bırakmadılar ki ülkede. Bu bir tek benim görüşüm değil. Seda Sayan’ın, Haluk Levent’in güvenilirliği Türkiye yargısından daha yüksek şu anda. Bu rezilliği yaratan ben değilim.

Daha geçen sene AKP ilçe başkanlarını, eski milletvekili adaylarını hakim diye atayan ben miydim? Şimdi bu insanlar hakimlik yapmıyorlar mı? FETÖ’cülere sınav sorularını çaldırtarak, torpille en yüksek makamlara yerleştiren ben miydim? Ben yargıya güvenmiyorum ama yargıya güvenmememin sorumlusu ve suçlusu ben değilim. Yargıya bu hâle getiren AKP iktidarıdır.”

“Herkesle bir derdim var. Badem bıyıklılarla bir derdim var”

“Benim bu vatana ihanet eden, halkını değil de kendi cebini düşünen herkesle bir derdim var. Badem bıyıklılarla bir derdim var” diyen Sera Kadıgil, şunları söyledi:

“Bize bunlara güvenmemizi bekliyorlar, ben de onlara referandumu hatırlatıyorum. YSK, kanunda açık madde olmasına rağmen karar aldı ve mühürsüz oyları geçerli saydı bu ülkede. Bu şekilde bu berbat sistemi getirmeyi başardılar. O yüzden karşımızda her şeyi yapabilecek kapasitede olan bir iktidar var. Biz sonuna kadar mücadele etmekle mükellefiz. Ama ne yazık ki kanunun çıkmasını engelleyemeyeceğiz. Çünkü orada muhalefetin ne dediği zerre kadar umurunda olmayan, Saray’dan gelen bir virgül hatasını düzeltmeyi bile iktidarın zedelenmesi olarak gören bir güruhla iş yapmaya çalışıyoruz.”

Programın son bölümünde Adalet Komisyonu’nda kabul edilen kadınlara ve sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin önlenmesini öngören kanuna ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Sera Kadıgil, “Kadına şiddetle mücadele edecektin neden İstanbul Sözleşmesi’nden çıktın?” diye sordu.

Türkiye’nin toplumsal cinsiyet eşitliğinde dibe battığına dikkat çeken Kadıgil, şöyle konuştu:

“Kadın doğduğun için senin bazı yükümlülüklerin var’ diyor toplum. Erkeklere de ‘erkek adam ağlamaz’ diyor. Bu sorunu çözmüyoruz. İstanbul Sözleşmesi’nden bu yüzden nefret ediyorlar. Çünkü devlete cinsiyet eşitliği sağlama yükümlülüğü getiriyordu.

Dünyanın her yerinde ataerki devam ediyor ve daha acısı kapitalist düzen devam ettikçe ataerki zaten devam etmek durumunda. Bunlar dünyadaki insanların yüzde 90’ının hayatını cehenneme çeviren sistemler.

Türkiye’de tacize, tecavüze, evliyse evlilik içinde tecavüze maruz kalmayan kadın sayısı gerçekten çok düşük. Herkesin bir taciz geçmişi var. Hiçbir şeye uğramadıysanız toplu taşıma aracında tacize uğruyorsunuz bu ülkede. Bunlar konuşulduğu zaman tacize uğrayan kadında ne suç olduğunu tartışıyoruz.

Erkek kadını kendine ait sanıyor. Toplum öyle bir noktada ki, erkek kadını kendine ait sanmazsa ‘daha az erkekmiş gibi’ davranılıyor. Özgecan Aslan öldürülüyor, ‘O saatte orada ne işi varmış’ deniliyor. Biriniz de ‘Bu katiller neden bu insanları öldürüyor?’ diye sorun. Erkekler, kadınları öldürme, zehirleme, camdan hakkını nereden buluyor? Temel sıkıntı zaten burada başlıyor.”

Paylaşın

Zam Yağmuru Devam Ediyor: Kırmızı Et, Şeker, İnternet

0

İktidar her ne kadar ekonomide pembe tablo çizmeye çalışsa da, zamlar artarak devam ediyor. Son olarak, şekere yüzde 31, kırmızı ete yüzde 10, internete yüzde 67 oranında zam yapıldı.

Haber Merkezi / Türkşeker, şeker fiyatlarına yüzde 31 oranında zam yapıldığını açıkladı. Şekerin 5,96 lira olan kilogram fiyatı, 7,80 liraya yükseldi. Zamma ilişkin Türkşeker tarafından yapılan açıklamada “güncelleme” ifadesi kullanılarak şunlar kaydedildi:

“Raf Fiyat Garanti (RFG) Sistemi kapsamında vatandaşlarımızın uygun fiyatla paketli kristal toz ve küp şekere ulaşmasını sağlayan Türkşeker, artan maliyetleri dikkate alarak şeker fiyatında güncelleme yapmıştır. Bu kapsamda şekerin kilogram fiyatı 31.03.2022 tarihi itibari ile KDV dahil 7,80 lira olarak belirlenmiştir.

Ayrıca imalatçı firmalarımıza destek olmak için kapasite raporu, fiili kullanım durumu gibi kriterler dikkate alınarak imalatçılarımıza yeniden şeker arzına başlanmıştır. Bu çerçevede 50 kilogramlık şekerin çuval fiyatı ise KDV dahil 550 lira olarak güncellenmiştir.”

İnternete yüzde 67 zam

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yayımlanan yeni karar kapsamında, Türk Telekom’un toptan tarife fiyatlarında yüzde 67 oranında zam yapıldı.

Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER), 1 Nisan’da yürürlüğe girecek zamlı toptan tarifelerin, Türk Telekom’dan toptan hizmet alarak milyonlarca aboneye internet ve sabit telefon hizmeti sunan alternatif işletmecileri finansal olarak büyük zarara uğratacağına dikkatl çekti.

Telekomünikasyon sektöründe alternatif işletmecilerin korunmasının; rekabeti arttıracağı ve hizmet kalitesi kadar tüketicilerin uygun maliyetli haberleşme imkanlarından faydalanması anlamına geldiğini belirten TELKODER Yönetim Kurulu Başkanı Halil Nadir Teberci, karar ile ilgili olarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Türk Telekom tekrar devletin sahipliğine geçti ve ilk alınan kararın zam olması bizleri üzdü. BTK bu yüksek tarife artışına ilişkin kararı öncesinde mutlaka sektörün görüşünü almalı ve onaylanan yüksek oranlı yeni zamlı tarifelere geçiş için makul süre tanımalıydı.

Milyonlarca kurumsal ve bireysel aboneye hizmet sunan alternatif işletmeciler olarak alınan kararların gözden geçirilmesini ve geri alınmasını istiyoruz. Bu isteğimizin karşılık görmesi, sektördeki işletmecilerin doğacak büyük zararlarını engellemek kadar, daha makul seviyelerde oluşabilecek internet ve sabit telefon faturalarının daha yüksek fiyatlara çıkmasının önlenmesi adına değerli olacaktır.”

Kırmızı ete yüzde 10 zam

Dana karkasın toptan kilo fiyatı 5 lira arttı. Buna göre Pperakende de etin kilosu yüzde 10 dolayında zamlandı. Kasım 2021’de toptancılar dana karkası perakende esnafına kilosu 49 liraya verirken, bu rakam Ocak-Mart 2022’de 80-85 liraya kadar çıktı. Fiyatlar hızla yükselirken bugün bir zam daha yapıldı ve dana karkasın kilosu 31 Mart itibarıyla 90 liraya ulaştı. Kırmızı et maliyetlerinde yükselme nedeniyle önümüzdeki günlerde de zamlar devam edecek.

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos