HDP, Seçim Öncesi Kapatılırsa Hangi Adımları Atacak?

Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) seçimden önce kapatma kararı vermesi durumunda ise bu kararın verildiği tarih oldukça önemli. Yüksek Seçim Kurulu (YSK) takvimine göre “listelerin sunulma,” “listelere itiraz” ve “listelerin kesinleşmesi” süreçlerine göre farklı durumlar ortaya çıkacak.

Eğer listelerin sunulma aşaması öncesi kapatma kararı çıkarsa HDP’den siyasi yasak almayan isimler başka partilerden aday olabilecek. Ancak YSK’nin milletvekili aday listelerini kesinleştirdikten sonra parti kapatma kararı verilirse HDP listesindeki tüm isimlerin adaylıkları düşecek ve seçime giremeyecek.

Bu durumda HDP’nin seçmene, seçime giren bir partiye oy verilmesi çağrısı yapması bekleniyor. Olası bu partinin de Emek ve Özgürlük İttifakı bileşenlerinden biri olabileceği gibi Demokratik Bölgeler Partisi ve Yeşil Sol Parti gibi seçenekler olduğuna da dikkat çekildi.

Türkiye’de yapılacak cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerinin resmi tarihi 18 Haziran 2023 tarihi. Ancak hükümet ve AK Parti kanadından gelen açıklamalara göre seçimler öne çekilecek. Henüz bir karar alınma da olası tarihler olarak 30 Nisan ile 14 Mayıs öne çıkıyor.

Seçime giden süreci etkileyecek önemli davaların başında HDP’ye yönelik Anayasa Mahkemesi’nde (AYM) devam eden kapatma davası geliyor. 2018 seçimlerinde yaklaşık 6 milyon kişiden destek alarak yüzde 11,7 oy oranına ulaşan HDP’nin seçime girip girmemesi ya da kapatma kararı çıkması durumu da 2023 seçimlerini etkileyecek önemli faktörlerin başında.

HDP “seçim sonrası” dedi

HDP Eş Genel Başkanı Mithat Sancar,  katıldığı Habertürk televizyonunun yayınında, AYM’ye işaret ederek “Son ana kadar kendilerinin hukuka ve vicdana uygun karar verecek olan inancımı korumak istediğimi belirttim ama Türkiye’de yargının durumu ortada. Sadece mahkeme salonunda karara bağlanacak bir davadan söz etmek naiflik olur.

Biz de naif değiliz. İktidarın bu kararların herhangi birinde etkisi olacağı açık. Bu kararlardan hangisinin ne zaman çıkacağı önemlidir. Seçim sürecinin öncesinde çıkması önemlidir. Seçim sonrasına bırakılması hukuka ve vicdanlara en uygunu olandır. Biz AYM’den böyle bir talepte bulunacağız” açıklaması yaptı.

Serhat Eren: Yargı siyasete yön vermiş olacak

DW Türkçe’den Kıvanç El, Sancar’ın açıklamaları sonrası hem bu başvuru sürecinin nasıl işleyeceğini hem de olası kapatma kararlarına karşın HDP’nin yol haritasını araştırdı.

HDP Hukuk ve İnsan Hakları Komisyonundan Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı ve kapatma davası avukatlarından Serhat Eren, başvuruya dair çalışmaların sürdüğünü ve henüz olgunlaşmadığını söyledi. Serhat Eren, “Seçimin hemen öncesinde AYM’nin vereceği bir karar yargının siyasete yön vermesi olacaktır. Böyle olmayacağını umuyoruz ancak biz kararın seçim sonrasını bırakılmasını da resmen talep edeceğiz” değerlendirmesi yaptı.

Başvuru 4 Şubat’a kadar yapılacak

“Tam seçime giderken adil bir seçim kampanyası yapılması gerekiyor ama kapatma davası bunu engelleyen bir süreç oldu” ifadelerini kullanan Serhat Eren, başvuruyu hangi çerçevede ve ne zaman yapacaklarına dair soruya da şu yanıtı verdi:

“AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararları çerçevesinde öngörülebilirlik ilkesi gereği kanunlardan doğacak sonuçların önceden kestirilebilir olması gerekir. Şu an böyle bir süreç yok. Biz HDP olarak öngörülebilirlik ilkesi çerçevesinde AYM’ye 4 Şubat’a kadar başvurumuzu yaparak kararın seçim sonrasına ertelenmesini isteyeceğiz.

AYM, Hazine yardımına ilişkin tedbir kararını 4 Şubat’ta değerlendirecek ve buna dair savunma için bir ay süre vermişti. Biz de 4 Şubat’a kadar bu başvurumuzu yaparak kapatma davasının seçim sonrasına bırakılmasını isteyeceğiz. Daha sonra da kararı bekleyeceğiz.”

HDP Eş Genel Başkan Yardımcısı Mehmet Rüştü Tiryaki de, “Seçim arifesinde verilecek karar kesinlikle siyaseti dizayn etme kararı olacaktır” dedi. Tiryaki, “Seçim sonrası oluşabilecek olası tabloya göre AYM kararını değiştirme ihtimali görüp görmediğine” dair soruya da “Bu talebimiz kapatma tehdidini ortadan kaldıran bir durum değil. Sadece AYM’ye seçimler geçsin, kararını öyle ver seçime müdahale etme diyeceğiz” yanıtını verdi.

HDP kararı neden seçim sonrasında istiyor?

Peki HDP hakkında olası kapatma kararına karşın nasıl bir yol haritası izleyecek? Edinilen bilgilere göre HDP, çok sayıda çeşitli senaryolara göre hazırlık yapılıyor.

Seçim sonrası Anayasa Mahkemesi’nden olası bir kapatma kararı çıkması durumunda seçilecek milletvekilleri siyasi yasak kapsamına alınsa dahi milletvekillikleri düşmüyor. Ancak bir partiye üye olamıyor. Bu süreçte yeni bir parti kurulsa dahi siyasi yasak gelen isimler bu partiye katılamayacak, üye olamayacak. Ancak siyasi yasak, bağımsız olarak siyaset yapmaya engel değil.

Bu durumda Meclis’te siyasi yasak kapsamında olmayan 20’den fazla isim bulunması halinde siyasi parti grubu kurulabilecek. HDP’nin listelerini yaparken en az 20 ismi buna göre siyasi yasak almayacak isimler içerisinden belirlemesi planlanıyor.

Seçim öncesi HDP kapatılırsa ne adım atacak?

Anayasa Mahkemesi’nin seçimden önce kapatma kararı vermesi durumunda ise bu kararın verildiği tarih oldukça önemli. Yüksek Seçim Kurulu (YSK) takvimine göre “listelerin sunulma,” “listelere itiraz” ve “listelerin kesinleşmesi” süreçlerine göre farklı durumlar ortaya çıkacak.

Eğer listelerin sunulma aşaması öncesi kapatma kararı çıkarsa HDP’den siyasi yasak almayan isimler başka partilerden aday olabilecek. Ancak YSK’nin milletvekili aday listelerini kesinleştirdikten sonra parti kapatma kararı verilirse HDP listesindeki tüm isimlerin adaylıkları düşecek ve seçime giremeyecek.

Bu durumda HDP’nin seçmene, seçime giren bir partiye oy verilmesi çağrısı yapması bekleniyor. Olası bu partinin de Emek ve Özgürlük İttifakı bileşenlerinden biri olabileceği gibi Demokratik Bölgeler Partisi ve Yeşil Sol Parti gibi seçenekler olduğuna da dikkat çekildi.

HDP’li Eren: Seçeneksiz değiliz

HDP’de olası bu süreçlere dair görüşmeler ve liste hazırlıkları da sürerken henüz kesin alınmış bir karar bulunmadığına da dikkat çekiliyor.

HDP’li Serhat Eren, “HDP seçmeni hiçbir zaman seçeneksiz kalmaz. Geçmişte de benzeri gelişmeler oldu seçeneksiz kalmadı. Belki hemen yeni bir parti kurmak mümkün olmayacak ancak bizimle birlikte mücadele eden çok sayıda parti var. Bu partiden birkaçı seçime girebilecek durumda. Seçeneksiz değiliz” değerlendirmesi yaptı.

Kapatma davası süreci

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Anayasa Mahkemesi’ne sözlü mütalaasını sundu. Böylece sözlü aşamada başlamış oldu. HDP’ye savunma için süre verilecek ve ardından savunmadan sonra Anayasa Mahkemesi Başkanı dosyayı raportöre iletecek.

AYM Genel Kurulu ise son kararını verecek. Partiyi kapatma, kapatmama ve Hazine yardımından men etme gibi karar seçenekleri bulunuyor. Kararlar üçte iki çoğunluk ile alınıyor. Bu durumda 15 üyeden 10’unun kapatma yönünde oy kullanması gerekiyor. Bu süreçte kapatma ile birlikte “siyasi yasak” kararı da verilebiliyor.

Paylaşın

Akşener’den Erdoğan’a: Cumhurbaşkanlığın Kötü Geçti, Jübilen Güzel Olsun

Partisinin TBMM’deki grup toplantısında konuşan İYİ Parti Lideri Akşener, “Halının altına süpürdükleri pisliklerin hazirana kadar ortaya çıkmasından korkuyorlar. Enflasyonu düşürdük yalanı patlar diye korkuyorlar. Maaş zamları eriyip gidecek diye korkuyorlar. Kendileri de biliyor ki sözde ekonomik model işlemiyor. Enflasyon canavarı açıklanandan daha fazla büyüyor” dedi ve ekledi:

Haber Merkezi / “Sayın Erdoğan, sen kendini yorma. Önümüzdeki 5 ayda senin seçilebileceğin herhangi bir tarih yok. Sandıkta senin için emeklilikten başka seçenek yok. Cumhurbaşkanlığın kötü geçti bari jübilen güzel olsun.”

Akşener, konuşmasının devamında, “Bay Kriz sözde lütuflarını milletimizle paylaştı. Daha önce yüzde 25 olarak açıkladığı memur ve emekli zammını yüzde 30’a çıkarttı. Padişahımız, efendimiz lütfettiler. Niye en başında yapmadı kimse bilmiyor. Hangi hesaba dayandı onu da kimse bilmiyor.

Sayın Erdoğan yersen siyaseti ile devlet yönetilmez. Öyle keyfine göre konuşamazsın. Öyle bahis oynar gibi milletin geleceği ile oynayamazsın. Madem yüzde 30 artış yapma imkanın vardı neden önce yüzde 25 açıkladın? Milletimize yoklama mı çektin, memura emekliye kupon mu yaptın?” ifadelerini kullandı.

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener partisinin TBMM’deki grup toplantısında konuştu. Akşener’in konuşmasından satırbaşları şöyle:

“Geceleri uyutmayan dertlerimizin biteceği günlere bir hafta daha yaklaştık. Memleketimizi saran kasvetli havanın yerini bayram coşkusuna bırakmasına bir hafta daha yaklaştık. Sayın Erdoğan ve beceriksiz yönetimine sandıkta elveda diyeceğimiz o kutlu güne bir hafta daha yaklaştık.

Son günler işi gücü bıraktılar seçim tarihiyle uğraşıyorlar. En son güzelim haziran ayına bile çamur atmaya başladılar. Neymiş haziran ayı çok sıcak oluyormuş. 2018’de seçim kararı aldığınızda haziran pek bir güzeldi de şimdi mi sıcak oldu? O zaman öğrenciler aklınızda değildi de şimdi mi aklınıza geldi.

Halının altına süpürdükleri pisliklerin hazirana kadar ortaya çıkmasından korkuyorlar. Enflasyonu düşürdük yalanı patlar diye korkuyorlar. Maaş zamları eriyip gidecek diye korkuyorlar. Kendileri de biliyor ki sözde ekonomik model işlemiyor. Enflasyon canavarı açıklanandan daha fazla büyüyor. Sayın Erdoğan, sen kendini yorma.

Önümüzdeki 5 ayda senin seçilebileceğin herhangi bir tarih yok. Sandıkta senin için emeklilikten başka seçenek yok. Cumhurbaşkanlığın kötü geçti bari jübilen güzel olsun. Mesela son 5 ayın kalmışken, hazır EYT çıkmışken Nebati Bakanı emekli et, Merkez Bankası Başkanı’nı emekli et, 5 maaşlı danışmanlarını emekli et, partinin değil, milletin Cumhurbaşkanı ol.

İktidar kalan son aklını da koltuk elden gidecek telaşıyla kaybetmiş durumda. İşin en trajikomik tarafı konuştukça saçmalıyorlar, daha da rezil oluyorlar” ifadelerini kullandı. EYT işle yeni tanışan ışıltılı bakan ÖTV ile de yeni tanışmış. Şakacı şirin diyor ki ÖTV’yi indireceklermiş de araba kıtlığı çektiğimiz için indirmiyorlarmış.

Patronu bay krizle birlikte Edi’yle Büdü gibiler. Kendisi de çıktı, ‘Türkiye’nin 20 yılı ücretli çalışanların enflasyon karşısında en güçlü olduğu, asla ezilmediği yıllar olarak tarihe geçti’ dedi. Bay kriz ve arkadaşları sanal iktidarlarının fantastik dünyasında yaşayadursun, biz milletimizin ve memleketlimizin gerçeklerini konuşmaya devam edeceğiz.

“Memur ve emekli maaş artışını yüzde 30’a çıkardı. Padişahımız lütfettiler. Sayın Erdoğan yersen siyasetiyle devlet yönetilmez. Devlet yönetmek ciddiyet ister. Böyle keyfine göre davranamazsın. Madem yüzde 30 imkanın vardı, neden önce yüzde 25 açıkladın? Milletimize yoklama mı çektin?

2022 yılında çalışanlar yüksek enflasyon nedeniyle ciddi bir refah kaybına uğradılar. 6 ayda bir enflasyon farkı verilmesi yetmiyor. Enflasyon farkını TÜİK’in makyajlı enflasyonuna göre hesaplarsan refah kaybı hiç telafi edilmiyor. Memur ve emekliler için maaş artışının en az yüzde 55 olan asgari ücret artışı kadar olması gerekiyordu.

Gördüğü rüyanın ve yaptığı hamasi konuşmaların aksine esnafı, memuru, emekliyi, öğrenciyi, çiftçiyi bu ucube sisteme geçtiğimizden beri enflasyona ezdiriyor. Her gün daha fazla açlıkla sınıyor, yoksulluğa itiyor. Hala milletimize masal anlatmaya devam ediyor. Artık çok az kaldı Sayın Erdoğan. Sayın Erdoğan uzun ince bir yoldasın, gideceksin sandık gelince. Acınacaksın bir haldesin gideceksin sandık gelince. Artık sandık göründü, o sene bu sene.

Ekonomimizdeki tahribat eğitimde de yeni krizlere neden oluyor. 1,5 milyon öğrencimize hizmet eden 400 bin öğretmen için istihdam oluşturan, 1,6 milyon kişinin geçimini sağlayan özel okullar mali krizle karşı karşıya. 1100 özel okul kapandı. Bu durumdan en çok etkilenenler de öğretmenlerimiz oldu. AK Parti iktidarı yüzünden hayatı atanamama kaygısıyla geçen öğretmenlerimiz. Bu sefer de işsizliğe mahkum edildiler.

Yeni yılla birlikte özel okul ücretlerine yüzde 65 zam yapılacağı öngörülüyor. Öğretmenlerimizin maaşları ne olacak? Yüzde 30’luk artışı bile alamayacaklar. Biz de bu sorunu çözmek için hem öğretmenlerimizi hem velilerimizi hem özel okul sahiplerini gözeterek kanun teklifi verdik. Kanun yasalaşırsa, özel okullarındaki öğretmenlerimizin SGK primlerinin yüzde 50’si devlet tarafından karşılanacak. Hem öğretmenlerin maaşları artacak hem okullardaki yük azalacak. Özel okullardaki KDV’nin de kaldırılmasını öneriyoruz.

Türk kültürü dinamik ve yüksek bir kültürdür. Türk kültürü varlığını her koşulda sürdürebilen bir medeniyet yolculuğudur. Türk milleti başta Avrupa olmak üzere yurtdışına yerleşmiş, öz kimliğini kaybetmeden söz sahibi olma noktasına gelmiştir. 7 milyondan fazla insanımız yurtdışında yaşıyor. Gönüllerinde vatanımıza duydukları bağlılığı hissediyorlar. Yaşadıkları ülkelere uyum sağlamış olmalarına rağmen dillerine, dinlerine ve kültürlerine sahip çıkan duruşlarıyla toplumlar arası köprü vazifesi görüyorlar. NSU cinayetlerinde katledilen vatandaşlarımızı anıyorum.

Bu varolma gayretinin haricinde, yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın birçok sorunları var. Çifte vatandaşlık, hukuki sorunları, katılım ve entegrasyon, yabancı düşmanlığı sorunları var. Zor koşullara göğüs geren vatandaşlarımız, memleketlerine duydukları sevgiden taviz vermediler. Sıla ve gurbet arasında vatan, memleket sevgisini yüreklerinde yaşattılar. Onları döviz kaynağı olarak göremeyiz. Yaşadıkları sorunlarla baş başa bırakamayız.

Paylaşın

Davutoğlu’ndan ‘Altılı Masa’ Açıklaması: Hedefimiz 400 Milletvekili Almak

GP Lideri Davutoğlu, Altılı Masa’nın seçim hedeflerine ilişkin yaptığı açıklamada, “Bizim hedefimiz 5 sene değil, çok daha erken süreçte güçlendirilmiş parlamenter sisteme geçmek. Hedefimiz 400 milletvekilini almak. Parlamenter sisteme geçmişsek, bir Başbakan çıkıp, yönetecek” dedi.

Altı liderin stratejik kararlarda imza yetkisi olacağı yönünde yaptığı konuşmaya açıklık getiren Davutoğlu, “Bizim kitleleri ikna etmemiz için ‘merak etmeyin, Türkiye’yi temsil edecek Cumhurbaşkanı seçeceğiz, biz onun yanında yönetim sürecinde olacağız’ dememiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Davutoğlu, altılı masa liderlerinin seçimden sonra cumhurbaşkanı yardımcısı olacağını ve her partiye bir bakanlık verileceğini söyledi.

Gelecek Partisi (GP) Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, Habertürk’te katıldığı programda soruları yanıtladı. Davutoğlu konuşmasında şunları söyledi:

“Hükümet kurulduktan sonra sayın Cumhurbaşkanının güçlü hükümeti yönetebilmesi için halkın hepimizin yanında olduğun görmesi, o Cumhurbaşkanını rahatlatır. Meclis’te Cumhurbaşkanının arkasında 6 partinin de grubu Cumhurbaşkanının arkasında diye onu desteklemekten daha büyük bir yetki Cumhurbaşkanına verilmez.

Böylece o Cumhurbaşkanının arkasında duracağız, üstünde durmayacağız. Önce Cumhurbaşkanı olacak arkasında 6 tane ya da 5 tane Cumhurbaşkanı yardımcısı olacak. Halk bilecek ki, 5 ya da 6 genel başkan onun yanında. Yetkiyi ve sorumluluğu da paylaşıyor diye düşünecek.”

“Eşitlik stratejik kararlarda”

“6’lı masada olanların hepsi cumhurbaşkanı yardımcısı ve en az 1 bakanlık alacak” diyen Davutoğlu,  “Aynı zamanda sorumluluk üstleniyoruz. Risk alıyoruz. Kendi kitlemizi ikna edeceğiz. Eşitlik stratejik kararlarda. Mesela önemli atamalar. Herkesin içine, toplumun içine sinecek şekilde. Seçim günü akşamı Türkiye’de hiçbir kesimin ‘biz kaybettik’ anlayışına kapılmaması” dedi.

Davutoğlu’nun açıklamalarından öne çıkan bazı başlıklar şöyle:

Bizim hedefimiz 5 sene değil, çok daha erken süreçte güçlendirilmiş parlamenter sisteme geçmek. Hedefimiz 400 milletvekilini almak. Parlamenter sisteme geçmişsek, bir Başbakan çıkıp, yönetecek.

Sayın Erdoğan üzerinde Bahçeli vesayeti var, Perinçek vesayeti var. Beştepe’de bir güruh var.

Sayın Erdoğan’ın takvimine uymayacağız. O istediği zaman değil, biz istediğimiz zaman adayımızı açıklayacağız. Onların oyun planına gelmeyeceğiz. Adayımızı açıkladığımızda ola ki bir kesim memnun olmazsa, o kesimlere dönüp diyeceğiz ki ‘Bakın biz ekibiz, burada bir kişi yok’.

Kitleler şunu görecek ‘Bu cumhurbaşkanı benim partimden değil ama arkasında benim genel başkanım var’. diyecek.

Paylaşın

TÜİK Açıkladı: İnşaat Maliyetleri Yüzde 103 Arttı

Kasım ayında inşaat maliyet endeksi aylık yüzde 1,17, yıllık yüzde 103,47 yükseldi. Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 1,09, işçilik endeksi yüzde 1,47 arttı. Yıllık bazda malzeme endeksi yüzde 108,55, işçilik endeksi yüzde 87,92 artış gösterdi.

Haber Merkezi / Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) İnşaat Maliyet Endeksi Kasım 2022 verilerini açıkladı. Buna göre, inşaat maliyet endeksi kasım ayında aylık artış yüzde 1,17, yıllık artış ise yüzde 103,47 oldu.

Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 1,09, işçilik endeksi yüzde 1,47 arttı. Yıllık bazda malzeme endeksi yüzde 108,55, işçilik endeksi yüzde 87,92 artış gösterdi.

Bina inşaatı maliyet endeksi, geçen yıl kasımda bir önceki aya göre yüzde 1,23, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 101,48 yükseldi.

Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 1,14, işçilik endeksi yüzde 1,52 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 105,94, işçilik endeksi yüzde 88,16 yükseldi.

TÜİK verilerine göre bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi, geçen yıl kasımda aylık bazda yüzde 0,99, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 110,16 arttı.

Ekim 2022’ye kıyasla malzeme endeksi yüzde 0,9, işçilik endeksi yüzde 1,32 artış gösterdi. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 117,07, işçilik endeksi yüzde 87,03 yükseldi.

Paylaşın

80. Altın Küre Ödülleri Sahiplerini Buldu

Hollywood Yabancı Basın Birliği (HFPA) tarafından Altın Küre Ödülleri, dün akşam sahiplerini buldu. Beverly Hills’deki Hilton Oteli’nde gerçekleşen törenin sunuculuğunu Afrika kökenli Amerikalı komedyeni Jerrod Carmichael yaptı.

Üyeleri arasında siyahların bulunmaması sebebiyle eleştirilerin hedefinde olan Hollywood Yabancı Basın Birliği (HFPA) ödülleri 80 yıldır veriyor.

Törende “The Banshees of Inisherin” ve Steven Spielberg’ün “The Fabelmans” sinema ödüllerinde öne çıkan yapımlar arasında yer alırken televizyon ödüllerinde ise Abbott Elementary ile HBO yapımları “Game of Thrones” ve “White Lotus” ödül aldı.

Bazı adaylar ve kazananlar şöyle:

En İyi Film – Drama

Avatar: The Way of Water
Elvis
Kazanan: The Fabelmans
Tár
Top Gun: Maverick

En İyi Film – Müzikal veya Komedi

Babylon
Kazanan: The Banshees of Inisherin
Everything Everywhere All at Once
Glass Onion: A Knives Out Mystery
Triangle of Sadness

En İyi Kadın Oyuncu – Drama

Kazanan: Cate Blanchett – Tár
Olivia Colman – Empire of Light
Viola Davis – The Woman King
Ana de Armas – Blonde
Michelle Williams – The Fabelman

En İyi Erkek Oyuncu – Drama

Kazanan: Austin Butler – Elvis
Brendan Fraser – The Whale
Hugh Jackman – The Son
Bill Nighy – Living
Jeremy Pope – The Inspection

En İyi Kadın Oyuncu – Müzikal ya da Komedi

Lesley Manville – Mrs Harris Goes to Paris
Margot Robbie – Babylon
Anya Taylor-Joy – The Menu
Emma Thompson – Good Luck To You, Leo Grande
Kazanan: Michelle Yeoh – Everything Everywhere All At Once

En İyi Erkek Oyuncu – Müzikal ya da Komedi

Diego Calva – Babylon
Daniel Craig – Glass Onion: A Knives Out Mystery
Adam Driver – White Noise
Kazanan: Colin Farrell – The Banshees of Inisherin
Ralph Fiennes – The Menu

En İyi Yönetmen – Film

James Cameron – Avatar: The Way of Water
Daniel Kwan, Daniel Scheinert – Everything Everywhere All At Once
Baz Luhrmann – Elvis
Martin McDonagh – The Banshees of Inisherin
Kazanan: Steven Spielberg – The Fabelmans

En İyi Senaryo – Film

Todd Field – Tár
Daniel Kwan, Daniel Scheinert – Everything Everywhere All At Once
Kazanan: Martin McDonagh – The Banshees of Inisherin
Sarah Polley – Women Talking
Steven Spielberg, Tony Kushner – The Fabelmans

En İyi Animasyon Film

Kazanan: Guillermo del Toro’s Pinocchio
Inu-Oh
Marcel the Shell with Shoes On
Puss in Boots: The Last Wish
Turning Red

Yabancı Dilde En İyi Film

All Quiet on the Western Front – Germany
Kazanan: Argentina, 1985 – Argentina
Close – Belgium/France/Netherlands
Decision to Leave – South Korea
RRR – India

En İyi Dizi

Better Call Saul
The Crown
Kazanan: House of the Dragon
Ozark
Severance

En İyi Kadın Oyuncu – TV Drama

Emma D’Arcy – House of the Dragon
Laura Linney – Ozark
Imelda Staunton – The Crown
Hilary Swank – Alaska Daily
Kazanan: Zendaya – Euphoria

En İyi Erkek Oyuncu – TV Drama

Jeff Bridges – The Old Man
Kazanan: Kevin Costner – Yellowstone
Diego Luna – Andor
Bob Odenkirk – Better Call Saul
Adam Scott – Severance

Paylaşın

Peru’daki Protestolarda Can Kaybı 47’ye Yükseldi: Soykırım Soruşturması

Peru’da Cumhurbaşkanı Castillo’nun görevinden azledilip hapishaneye gönderilmesinin ardından başlayan protestolarda can kaybı 47’ye yükseldi. Peru Başsavcılığı, aralarında Cumhurbaşkanı Boluarte ve Başbakan Otarola’nın da olduğu devlet yetkilileri hakkında “soykırım, nitelikli cinayet ve ciddi yaralama” suçlarından soruşturma başlattı.

Cumhurbaşkanı Pedro Castillo’nun görevinden azledilip hapishaneye gönderilmesinin ardından protestoların sürdüğü ülkenin güneydeki Puno bölgesinde pazartesi günü (9 Ocak) protestocular ve güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalarda 17 sivil hayatını kaybetmişti.

Savcılığın “soykırım” suçlamasıyla soruşturma başlatma kararı, Güney Amerika ülkesinde 17 kişinin daha hayatını kaybetmesiyle protestolarda yaşanan sivil can kayıplarının 47’ye yükselmesinin ardından geldi.

The Guardian gazetesinin aktardığına göre, pazartesi günü yaşanan çatışmanın ardından şiddet olayları salı günü de devam etti. Aracı ateşe verilen bir polis memuru, hayatını kaybetti.

Başbakan Alberto Otarola, yaptığı açıklamada, Puno bölgesinde 3 günlüğüne gece sokağa çıkma yasağı ilan ettiklerini açıkladı. Bakanlar kurulu toplantısında bu kararın alındığını belirten Otarola, “Bu herkesin özgürlüğü ve güvenliği içindir” dedi.

“Soykırım, nitelikli cinayet, ciddi yaralama”

Yaşanan bu protesto, çatışma ve can kayıplarının ardından Peru Başsavcılığı, Pedro Castillo’nun ardından göreve gelen cumhurbaşkanı Dina Boluarte, Başbakan Alberto Otarola, Savunma Bakanı Jorge Chavez ve İçişleri Bakanı Victor Rojas hakkında “soykırım, nitelikli cinayet ve ciddi yaralama” suçlarından soruşturma başlattığını duyurdu.

Başsavcılıktan yapılan açıklamaya göre, Boluarte’nin cumhurbaşkanlığı döneminde görevde bulunan eski başbakan Pedro Angulo ve eski içişleri bakanı Cesar Cervantes hakkında da soruştırma açılacak.

Peru’daki hak örgütleri, güvenlik görevlilerini protestoculara karşı ateşli silahlar kullanmak ve helikopterlerden sis bombası atmakla suçlarken, ordu, protestocuların silah ve ev yapımı patlayıcılar kullandığını söylüyor. Soykırım soruşturması ile ilgili olarak Peru Cumhurbaşkanlığı Ofisi’nden henüz bir açıklama yapılmadı.

Ne olmuştu?

Peru Cumhurbaşkanı Pedro Castillo, hükümeti devirmekle suçladığı Kongre tarafından “kalıcı ahlaki yetersizlik” suçlamasıyla görevinden azledildi. Castillo’nun görevinden alınması yönündeki karar, 7 Aralık’taki genel kurul toplantısında altı aleyhte, 10 çekimser oya karşı 101 lehte oyla alındı.

Kongrede Castillo’nun görevden azledilmesi kararına gerekçe olarak “kamu fonksiyonlarını gasp etmeye, devlet yetkilerinin işleyişini engellemeye ve siyasi anayasa tarafından kurulan düzeni ihlal etmeye çalışmak” gösterildi.

Pedro Castillo, Kongreyi feshetme ve ulusal acil durum hükümeti kurma kararının ardından polis tarafından gözaltına alındı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Boluarte, Castillo’nun görevinden alınmasının ardından ülkenin yeni cumhurbaşkanı olarak 8 Aralık’ta yemin etti.

Castillo’nun 7 Aralık’ta azledilmesinin ardından göreve gelen Dina Boluarte, 11 Aralık’ta yaptığı açıklamada, “ülke için sağlıklı olmayan siyasi bir çatışma olduğunu” söylemiş, erken seçim önerisinde bulundu: Birkaç gün içinde Kongreye erken seçim önerisini getireceğim, cumhurbaşkanı olarak görevim çoğunluğun iradesine uymaktır.

Boluarte’nin seçimlerin 2026 yerine Aralık 2023’te yapılması önerisi Kongre’de yapılan oylamada reddedildi. Eski Cumhurbaşkanı Pedro Castillo, 18 ay süreyle “önleyici” bir tedbir olarak tutuklu yargılanıyor.

Paylaşın

TTB Başkanı Şebnem Korur Fincancı Hakkında Tahliye Kararı

Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Konseyi Başkanı Şebnem Korur Fincancı’nın “Terör örgütü propagandası” yaptığı iddiasıyla 7 yıl 6 aya kadar hapis cezası istemiyle tutuklu yargılandığı davada karar çıktı. İstanbul 24. Ağır Ceza Mahkemesi, Fincancı hakkında 2 yıl 8 ay 15 gün hapis cezası verdi ve tahliyesine hükmetti. Fincancı akşam saatlerinde tahliye edildi.

TTB Başkanı Fincancı’nın tahliyesi öncesinde polis cezaevi önünde barikat kurdu. Avukatlar da dahil girişler yasaklandı. Korur Fincancı, işlemlerinin tamamlanmasının ardından 18.00’da cezaevinden çıktı.

“Jin-jiyan azadi”, “TTB susmadı susmayacak” sloganlarıyla karşılanan Fincancı, daha sonra açıklama yaptı. TTB Başkanı Fincancı, “Tüm baskılara rağmen, bizlerle dayanışma içinde olan içinde olanlara teşekkür ediyorum” dedi.

Kendisine verilen cezaya değinen Korur- Fincancı, şöyle devam etti: “Bir kanalın yayın politikasının suç sayılması ve benim bundan sorumlu tutularak cezalandırılmam akıl alır gibi değil. Biz sadece insanlar için değil, tüm canlılar için tehdit olan her şeyi söylemeye devam edeceğiz. Bitmedi kavgamız, yeryüzü aşkın yüzü oluncaya dek mücadeleye devam edeceğiz.”

Duruşma öncesinde basın açıklaması yapan TTB, destek için gelen siyasi partiler ve sivil toplum kuruluşları, Çağlayan Adliyesi önündeki alana alınmadı. Açıklama, adliyenin yan tarafındaki metro istasyonu önünde yapılabildi. Basın açıklamasında Şebnem Korur Fincancı’nın derhal beraati ve tahliyesi talep edildi.

MSB’nin katılma talebine ret

Açıklamanın ardından polis ablukasındaki Çağlayan Adliyesi’nde görülmeye başlayan davanın duruşmasında, Milli Savunma Bakanlığı katılma talebini yineledi. Önceki duruşmalarda olduğu gibi bu duruşmada da, mahkeme heyeti bakanlığın katılma talebini reddetti. Fincancı’nın avukatları ise, 3 avukat sınırının hukuki dayanağı olmadığını ifade etti ve bu sınırın kaldırılmasını talep ettiler. Yargılamanın yapıldığı İstanbul 24. Ağır Ceza Mahkemesi’nin heyeti, bu talebi de reddetti.

Fincancı: İnsan öldüren değil bilimsel görüşünü veren hapse giriyor

Taleplerin reddinin ardından Fincancı savunmasına başladı. Kendisi üzerinen bir korku iklimi yaratıldığını öne süren Fincancı, bunun ifade ve bilim özgürlüğüne saldırı olduğunu söyledi. “Herkese nitelikli, ücretsiz sağlık hizmeti istediği için, şehir hastanelerine ve sağlıkta şiddete karşı çıktığı için, pandemide hakikati açıkladığı için Türk Tabipleri Birliği hedefte” diyen Fincancı, savunmasında “Bu ülkede, insan öldürmek insanları cezaevinde tutmaya yetmiyor ama bilimsel görüşünü vermek insanların cezaevine girmesine neden oluyor” ifadelerini de kullandı.

“Vatan hainleri yargılanacak”

“Ülkesinin yazgısını çıkar karşılığında birilerine teslim eden vatan hainleri yargılanacak. Emre itaat etmek kimseyi sorumsuz kılmıyor. Bizim karşı duruşumuz budur; kötülük hiç kimseye bulaşmasın diye…” diyerek sözlerini sonlandıran Fincancı, mahkeme salonunda bulunanlar tarafından alkışlandı.

Fincancı’nın savunmasının ardından avukatları söz alarak savunmaya başladı. İnsan Hakları Derneği Genel Başkanı avukat Öztürk Türkdoğan, Meriç Eyüboğlu ve Hülya Yıldırım’ın savunmalarının ardından, mahkeme karar için duruşmaya ara verdi.

Hükümle birlikte tahliye

Aradan sonra kararını açıklayan mahkeme, Fincancı’nın ‘terör örgütü propagandası yapma’ suçunu işlediği gerekçesiyle 2 yıl 8 ay 15 gün hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme heyeti, Fincancı’nın hükümle birlikte tahliye edilmesine de karar verdi.

Ne olmuştu?

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi sınırları içinde ekim ayında yürüttüğü operasyonlar sırasında kimyasal silah kullandığı iddiaları gündeme gelmişti. Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı Şebnem Korur Fincancı da, katıldığı bir televizyon programında bu iddialarla ilgili “Bölgenin bağımsız heyetler tarafından etkin biçimde araştırılması gerektiğini” yorumunu yaptı.

Fincancı’nın sözlerinin ardından Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, 20 Ekim’de Fincancı hakkında soruşturma başlattığını duyurdu. Bunun üzerine 26 Ekim’de İstanbul’da gözaltına alınan Fincancı, götürüldüğü Ankara’da ifadesinin ardından 27 Ekim’de tutuklandı.

Fincancı hakkında “terör örgütü propagandası yapma” suçunun işlediği gerekçesiyle hazırlanan iddianamenin ardından açılan dava 2 Aralık’ta İstanbul 24. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Savcılık, ilk kez 23 Aralık’ta hakim karşısına çıkan Fincancı hakkında mütalaasını verdi. Mütalaada, Fincancı’nın “Terör örgütü propagandası yapmak” suçundan üst sınırdan cezalandırılması ve tutukluluk halinin devamı istendi.

7 yıl 6 aya kadar hapis istemiyle yargılanan Fincancı’nın davasının görüldüğü mahkemenin heyeti, 23 Aralık’taki duruşmayı 29 Aralık’a erteledi ve “adli kontrol tedbirlerinin yetersiz kalacağı” gerekçesiyle Fincancı’nın tutukluluk halinin devamına karar verdi.

29 Aralık’taki duruşmada ise karar çıkması bekleniyordu ancak Fincancı’nın avukatlarının reddi hakim talebi nedeniyle dava ertelendi. Mahkeme, karar duruşması için 11 Ocak tarihini belirledi.

Paylaşın

Daha Sağlıklı Akciğerler İçin Egzersizler

Vücudun temel fonksiyonlarından biri olan nefes almak vermek, hayatta kalmak için çok önemli bir eylemdir, ancak bunu genellikle hafife alırız. Bir şeyler ters gidene kadar, nefessiz kalmanın ne kadar önemli ve hayati olduğun fark etmiyoruz.

Haber Merkezi / Akciğerler vücuda oksijen sağlar, karbondioksit ve diğer atık gazları vücuttan uzaklaştırır. Akciğerler istenmeyen mikropların vücuda girişini engeller ve bağışıklık sistemini geliştirir.

Akciğerlerimiz, sağlığımızla ilgilenmeyi düşündüğümüzde aklımıza ilk gelen şey olmayabilir. Akciğerlerimizin sağlığı, doğal yaşlanmanın yanı sıra, sigara, çevre kirliliği, kimyasal kirleticilerin solunması, çeşitli hastalıklar ve iltihaplardan olumsuz etkilenebilirler.

Akciğer sağlığını nasıl iyileştirebiliriz?

Sağlıklı akciğerler, kişinin ister egzersiz, ister günlük işlerini yaparken daha kolay nefes almasını sağlar. Akciğerleri sağlıklı tutmak için yapabilecek bazı adımlar şunlardır:

  • Akciğerlerin erken yaşlanmasını önlemek ve KOAH, akciğer kanseri gibi çeşitli kronik akciğer hastalıkları riskini azaltmak için sigara ve diğer tütün ürünlerinin bırakılması.
  • İş yerinde iç ve dış kirleticilere ve kimyasallara maruz kalmaktan kaçınmak için koruyucu maskeler ve teçhizat kullanılması.
  • Bol taze meyve ve sebze ile sağlıklı bir beslenme rutini oluşturulması.
  • Düzenli fiziksel egzersiz yapılması. Özellikle akciğer kapasitesini artırmak için akciğer egzersizleri.

Egzersizler ciğerleri nasıl güçlendirir?

Fiziksel egzersizler yaptığımızda, kalbimiz ve ciğerlerimiz ek oksijen gereksinimini karşılamak için daha çok çalışır. Bu nedenle düzenli egzersiz yapmak kalbimizi ve ciğerlerimizi güçlendirir. Ek olarak, akciğer güçlendirme egzersizleri nefes darlığı yaşama olasılığınızı da azaltabilir.

Akciğer sağlığını iyileştirmek için en iyi egzersizler nelerdir?

  • Diyafram nefesi

Diyafram veya karın solunumu, nefes alma sırasında diyaframı harekete geçiren bir pulmoner egzersizdir. Doktorlar bu nefes egzersizini kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan kişilerde önermektedir.

  • Derin nefes

Doktorlar, günlük derin nefes egzersizlerinin diyafram fonksiyonlarını iyileştirmeye ve akciğer kapasitesini artırmaya yardımcı olabileceğini belirtmektedir. Derin nefes egzersizleri aynı zamanda stres ve kaygı ile başa çıkmaya da yardımcı olabilir.

  • Alternatif burun deliği solunumu

Alternatif burun deliği solunumu, yalnızca solunum kontrolüne odaklanır ve akciğer işlevini ve solunum verimliliğini iyileştirmeye yardımcı olmada etkilidir. Gergin sinirlerimizi gevşetmede ve sakinleştirmede de faydalıdır.

  • Büzük dudak solunumu

Bu nefes egzersizinde, dudaklarınızın şekli, hava yollarınızın uzun süre açık kalmasını sağlayarak nefes almayı kolaylaştırır. Büzülmüş dudak solunumu egzersizi gerçekleştirmek kolaydır ve oksijen doygunluğu, egzersiz toleransı ve arteriyel oksijenasyonda iyileşme gösterir.

  • Tutarlı nefes alma

Tutarlı veya eşit nefes alma, akciğer kapasitesini ve solunum dayanıklılığını artıran bilinçli nefes almayı içeren ünlü bir nefes pranayamadır. 

  • Kaburga germe egzersizi

Göğüs kafesi eklemleri ve göğüs duvarı germe egzersizleri, ciğerlerinizi temizlemeye, akciğer kapasitesini artırmaya ve solunum kas tonusunu iyileştirmeye yardımcı olabilir.

  • Uğultulu arı nefesi

Uğultulu arı nefesi, nefes alıp verme sırasında yüksek sesle uğultu içeren bir nefes egzersizidir. Bu egzersiz, akciğer fonksiyonlarını güçlendirmenin yanı sıra fiziksel, duygusal ve zihinsel sağlığa da fayda sağlar.

Not: Sunulan bilgilerin amacı herhangi bir hastalığı teşhis veya tedavi etmek, iyileştirmek veya önlemek değildir. Tüm bilgiler yalnızca genel bilginize yöneliktir, tıbbi tavsiye veya belirli tıbbi durumların tedavisinin yerine geçmez. Uygulamadan önce bu bilgileri doktorunuzla görüşün.

Paylaşın

CHP’nin Yeni “Kürt Oyları” Stratejisi Ne?

Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) ‘bir değişim yaşadığını’ ve bu değişimle birlikte Kürtlerin yoğun yaşadığı bölgenin sorunlarına CHP’nin çözüm olabileceğini anlatan parti kaynakları, “Her halükarda 2018 seçimlerine göre oyumuzu artırıyoruz. Ancak önemli olan bu oyların milletvekili çıkarmamıza yetmesi” diyor.

Bu çalışmaların sonucunda oluşturulan CHP’nin yeni Kürt oyları stratejisi öncelikli olarak iki büyükşehirde, Diyarbakır ve Van’da milletvekili çıkartmayı hedefliyor. Diyarbakır’da milletvekili çıkarmanın çok önemli olduğunu ifade eden partili kaynaklara göre, bir milletvekili garanti ancak iki güçlü ismin aday gösterilmesi durumunda iki milletvekilinin çıkarılması mümkün.

Altılı Masa ve HDP’nin Cumhurbaşkanı adayının kim olacağı tartışılırken CHP, Kürtlerin yoğunluklu yaşadığı illerde milletvekili çıkarma stratejileri oluşturuyor.

Son dönemde yapılan kamuoyu araştırmalarında bu illerde oyunu arttırdığı ifade edilen CHP, genel seçimlerde Kürt oylarını almak için uygulayacağı stratejiyi neredeyse tamamladı.

Bu strateji ağırlıklı olarak 2019 yerel seçimleri sonrasında oluşturulan ve başında CHP Genel Başkanı Oğuz Kaan Salıcı’nın bulunduğu “Doğu Masası’nın çalışmaları sonucu şekillendi.

Euronews Türkçe’den Dilek Gül’ün haberine göre, Doğu Masası’nın kurulma amacının partinin hem Doğu Anadolu hem de Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki yapılanmasını genişletmek ve oy oranını artırmak olduğunu vurgulayan CHP’li kaynaklar, partinin bölgede öncelikli olarak; “AK Parti ile HDP arasındaki çözümsüzlük siyasetinin oluşturduğu durumun değişmesini isteyen seçmenlerle bağ kurmak” olduğunu söylüyor.

Amaç geçmişte CHP’ye oy veren ve sosyal demokrat kimlikleriyle bilinen aşiretlerin, ailelerin ve seçmenlerin geri dönüşünü sağlamak.

CHP’nin ‘bir değişim yaşadığını’ ve bu değişimle birlikte bölgenin sorunlarına CHP’nin çözüm olabileceğini anlatan parti kaynakları, “Her halükarda 2018 seçimlerine göre oyumuzu artırıyoruz. Ancak önemli olan bu oyların milletvekili çıkarmamıza yetmesi” diyor.

Bu çalışmaların sonucunda oluşturulan CHP’nin yeni Kürt oyları stratejisi öncelikli olarak iki büyükşehirde, Diyarbakır ve Van’da milletvekili çıkartmayı hedefliyor.

Diyarbakır’da milletvekili çıkarmanın çok önemli olduğunu ifade eden partili kaynaklara göre, bir milletvekili garanti ancak iki güçlü ismin aday gösterilmesi durumunda iki milletvekilinin çıkarılması mümkün.

CHP’nin Diyarbarkır milletvekili aday listelerinde konuşulan isimler kim?

Bu kapsamda parti içinde çok sayıda isim aday olarak anılıyor ama en sürpriz isim öldürülen Diyarbakır Barosu Eski Başkanı Tahir Elçi’nin eşi Türkan Elçi.

Türkan Elçi isminin CHP’de aday olarak anılmasının Diyarbakır’da şimdiden sinerji yarattığını belirten aynı partili kaynaklara göre, bu durum bölgedeki diğer illerde de CHP’nin oylarında artış sağlayacağı görüşünde.

Diyarbakır’da milletvekilliği için adı geçen bir diğer isim ise partinin mevcut İl Başkanı Abdullah Atik.

Adaylığına kesin gözüyle bakılan Atik’in yanı sıra sürpriz bir şekilde CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun Başdanışmanlığı görevine getirilen Şırnak Barosu Eski Başkanı Nuşirevan Elçi’nin de Diyarbakır için parti içinde ismi anılıyor.

Bununla birlikte, Nuşirevan Elçi’nin Kürt seçmenlerin yoğun yaşadığı İstanbul ikinci veya üçüncü bölgeden de aday gösterebileceği konuşuluyor.

CHP’nin Van için seçim stratejisi ne?

CHP’nin bu seçimde özel önem verdiği Van’da ise en son 2002 genel seçimlerinde DEHAP’ın baraj altı kalması nedeniyle CHP bir milletvekili çıkartabilmişti.

O tarihten sonra HDP ve öncülü partiler ile AK Parti’nin sadece vekil çıkarabildiği Van’da, CHP içinde en güçlü aday olarak Avukat Seracettin Bedirhanoğlu ismi anılıyor.

Genel Merkez’in aldığı karar doğrultusunda 2021’de il başkanı olarak atanan, ardından olağanüstü kongrede oy çokluğuyla aynı göreve seçilen Bedirhanoğlu, geçtiğimiz günlerde milletvekili aday adayı olmak için istifa etti.

Parti kaynaklarına göre araştırma şirketleri tarafından yapılan anketlerde CHP’nin Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde oyunu en çok artırdığı illerin başında Van geliyor.

Van aynı zamanda CHP’nin son dönemde üye sayısını da en çok arttırdığı illerden biri.

”CHP’nin Mardin’de vekil çıkarması zor, Kars’ta ise HDP ve AK Parti’den kopan seçmenin desteği şart”

HDP ve AK Parti’nin bölüştüğü Mardin’de ise CHP’nin vekil çıkartma olasılığının daha az olması nedeniyle Diyarbakır ve Van’daki heyecan yaşanmazken, CHP’nin Doğu’da milletvekili çıkartmak istediği bir başka il ise Kars.

Bölge illerinde son genel seçimlerde CHP’nin oy ortalaması yüzde 8.5, Kars’ta ise bu oran yüzde 14 civarında.

CHP’li kaynaklara göre Kars’ta milletvekili çıkarılabilmesi hem HDP’nin tabanından hem de AK Parti’den kopan seçmenlerin oyunun alınmasıyla mümkün.

Bu kentte de iki isim adaylık için ön plana çıkıyor. Kars Belediyesi Eski Başkanı Naif Alibeyoğlu ve iş insanı Mehmet Yıldız.

Paylaşın

DİSK-AR Açıkladı: İşsiz Sayısı 8 Milyona Ulaştı

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) raporunu referans alarak hazırladığı verilere göre, geniş tanımlı işsiz sayısı pandemi öncesine göre 2,4 milyon artarak 8 milyona ulaştı.

Haber Merkezi / Açıklanan verilere göre, geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 20,8, geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 27,5 oldu.

TÜİK’in Kasım 2022 Hanehalkı İşgücü Araştırması bugün yayımlandı. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 10,2, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı ise yüzde 20,8 seviyesinde gerçekleşti.

DİSK-AR tarafından TÜİK verilerinden yararlanarak yapılan hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı ise Kasım 2022’de 7 milyon 872 bin kişi olarak gerçekleşti. TÜİK’e göre Kasım 2019’da yüzde 13,3 olan işsizlik Kasım 2022’de yüzde 10,2 olarak gerçekleşti. Ancak aynı yıllarda geniş tanımlı işsizlik yüzde 18,4’ten yüzde 20,8’e yükseldi.

Ümidini kaybedenlerin sayısı arttı

Öte yandan dar ve geniş tanımlı işsizlik oranı arasındaki fark pandemi öncesine göre artış gösterdi. Pandemi öncesinde 6,4 puan olan fark Kasım 2022’de 10,2 oldu. Bu da iş bulma ümidini kaybedenlerin, iş aramayıp çalışmaya hazır olanların ve iş arayıp işbaşı yapamayacak olanların sayısının arttığını gösterdi.

TÜİK verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori yüzde 27,5 ile geniş tanımlı kadın işsizliği oldu. İkinci en yüksek işsizlik kategorisi yüzde 23,9 ile genç kadın (15-24 yaş) işsizliği oldu.

Öte yandan işsizlik ödeneğinden yararlanma koşullarının ağır olması ve işsizlik sigortası kaynaklarının amacı dışında kullanılması sebebiyle işsizlerin büyük çoğunluğu işsizlik ödeneğinden yararlanmasını zorlaştırdı.

Kasım 2022’de TÜİK toplam dar tanımlı işsiz sayısını 3 milyon 576 bin kişi olarak açıklarken İŞKUR’un Kasım 2022 verilerine göre ise bu ayda işsizlik ödeneği alabilenlerin sayısı 408 binde kaldı. Böylece Kasım 2022’de resmi işsizlerin sadece yüzde 11,4’ü işsizlik sigortası alabildi.

Paylaşın