İnsan vücudunun besinleri enerjiye dönüştürmesi sırasında ortaya çıkan karbondioksit miktarı, 1985-2015 yılları arasında yüzde 74 artarak yıllık 2,05 milyar tona ulaştı.
Haber Merkezi / Bath Üniversitesi öncülüğünde gerçekleştirilen araştırmaya göre bu artışın temel nedeni, kişi başına düşen karbondioksit üretimindeki yükseliş değil, dünya nüfusunun büyümesi.
Bath Üniversitesi öncülüğünde yürütülen yeni bir araştırma, insan metabolizması sonucu ortaya çıkan küresel karbondioksit üretiminin boyutlarını ortaya koydu.
The Lancet Planetary Health dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, insanların besinleri enerjiye dönüştürmesi sırasında üretilen karbondioksit miktarı, 1985 yılında yıllık 1,18 milyar metrik ton seviyesindeyken 2015 yılında 2,05 milyar metrik tona yükseldi. Böylece söz konusu dönemde insan metabolizmasından kaynaklanan CO2 üretimi yüzde 74 arttı.
Araştırmacılar, bu yükselişin yüzde 60’tan fazlasının dünya nüfusundaki artıştan kaynaklandığını belirledi. Kişi başına düşen karbondioksit üretimindeki değişimin ise toplam artış üzerindeki etkisinin oldukça sınırlı olduğu tespit edildi.
Araştırmaya, Bath Üniversitesi Egzersiz, Beslenme ve Metabolizma Merkezi’nden Profesör Javier Gonzalez liderlik etti. Gonzalez, insan metabolizmasının küresel ölçekte ne kadar karbondioksit ürettiğine ilişkin bugüne kadar yeterince kapsamlı veriye sahip olunmadığını belirterek, çalışmanın karbon döngüsünün anlaşılmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
Metabolik CO2 İle Fosil Yakıt Emisyonları Arasındaki Fark
Araştırmacılar, insan metabolizması sonucu ortaya çıkan karbondioksit ile fosil yakıtların yakılmasıyla atmosfere salınan CO2’nin birbirinden farklı süreçler olduğunu vurguladı.
İnsanlar nefes verirken vücutlarında üretilen karbondioksitin büyük bölümünü atmosfere bırakıyor. Bu karbonun kaynağı ise tüketilen besinler. Bitkiler, büyüme süreçlerinde atmosferdeki karbondioksiti fotosentez yoluyla bünyelerine alıyor. İnsanlar da bitkisel ve hayvansal besinleri tüketerek bu karbonu besin zinciri aracılığıyla alıyor ve metabolizma sonucunda yeniden atmosfere salıyor. Bu süreç, doğal karbon döngüsünün bir parçasını oluşturuyor.
Fosil yakıtların yakılması ise farklı bir mekanizmaya dayanıyor. Kömür, petrol ve doğal gaz, milyonlarca yıl boyunca yer altında depolanmış karbon içeriyor. Bu yakıtların kullanılmasıyla uzun süredir yer altında bulunan karbon atmosfere taşınıyor ve atmosferdeki karbondioksit miktarının artmasına katkıda bulunuyor.
Bu nedenle insan solunumuyla ortaya çıkan CO2 ile fosil yakıt kaynaklı emisyonların iklim üzerindeki etkileri aynı şekilde değerlendirilmiyor.
Binlerce Ölçüm Ve Nüfus Verisi İncelendi
Araştırma ekibi, insan metabolizmasından kaynaklanan karbondioksit miktarını hesaplamak için bebeklikten ileri yaşlara kadar farklı yaş gruplarından elde edilen binlerce ölçümü analiz etti.
İnsan vücudunun günlük faaliyetleri sırasında ürettiği CO2 miktarına ilişkin veriler, dünya genelindeki nüfus ve vücut ağırlığı istatistikleriyle birleştirildi. Böylece farklı yaş gruplarındaki insanların metabolik karbondioksit üretimi hesaplanarak 1985-2015 dönemindeki değişim ortaya konuldu.
Elde edilen sonuçlar, toplam üretimdeki artışın başlıca nedeninin nüfus artışı olduğunu gösterdi. Bireylerin metabolik karbondioksit üretimindeki değişimler ise bu yükselişte daha düşük bir paya sahip oldu.
Araştırmacılara göre insan metabolizmasından kaynaklanan CO2 üretiminin hesaplanması, küresel karbon bütçelerinin daha doğru oluşturulması açısından önem taşıyor. Özellikle nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu kentlerde insanların metabolik faaliyetleri, yerel karbon ölçümlerinde dikkate alınması gereken unsurlar arasında bulunuyor.
Karbonun atmosfer, okyanuslar, kara ve canlı organizmalar arasındaki hareketini inceleyen küresel karbon döngüsünün daha doğru modellenmesi, bu tür biyolojik kaynakların da hesaplamalara dahil edilmesini gerektiriyor.
Araştırma Nefes Almanın Küresel Isınmaya Neden Olduğunu Göstermiyor
Çalışmada ortaya konulan yüksek karbondioksit miktarının, insan solunumunun küresel ısınmanın başlıca nedenlerinden biri olduğu şeklinde yorumlanmaması gerektiği belirtildi.
Araştırmacılar, insanların metabolik CO2 üretimini azaltmak amacıyla fiziksel aktivitelerini sınırlandırmaları veya beslenme alışkanlıklarını değiştirmeleri gerektiğini savunmuyor. Çalışmanın temel amacı, doğal karbon döngüsünün bir parçası olan biyolojik karbondioksit üretimini daha doğru ölçmek ve fosil yakıt kaynaklı emisyonlarla arasındaki ayrımı netleştirmek.
Profesör Javier Gonzalez de nefes verme yoluyla atmosfere salınan karbondioksitin fosil yakıtların yakılmasıyla ortaya çıkan emisyonlarla aynı olmadığını vurguladı.
Araştırmacılar, insan metabolizmasından kaynaklanan karbondioksit üretiminin küresel ölçekte daha kapsamlı biçimde hesaplanmasının, karbon döngüsüne ilişkin bilimsel modellerin geliştirilmesine ve emisyon azaltma politikalarının etkisinin daha doğru değerlendirilmesine katkı sağlayacağını belirtiyor.
