image

Berin Taşan Kimdir? Hayatı, Eserleri

0

1926 yılında Amasya’nın Merzifon İlçesinde dünyaya gelen Berin Taşan, 17 Haziran 2018 tarihinde hayata veda etti. Cenazesi İzmir’de defnedilen Berin Taşan’ın adı Karşıyaka’da bir sokağa verildi.

Haber Merkezi / Babası “Merzifon Tarihi” yazarı Aziz Taşan’dır. Ortaöğrenimini Samsun Lisesi’nde, yüksek öğrenimini Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde tamamladı. İlk görevi İzmir Savcı yardımcılığı (1954), “İmece” dergisinde çıkan bir şiirinden Türkiye İşçi Parti’sinin yayın organında alıntı yapılması üzerine Sinop’a gönderildi. Şiran (Gümüşhane), Karaburun ve tekrar Izmir’de (1960-1965) savcılık yaptı.

Otuz üç yıl cumhuriyet savcılığı yaptıktan sonra, 1985 yılında İzmir Karşıyaka Başsavcısı olarak emekli oldu. On üç yıl avukatlık yaptı. “Hukukçu, Şair, Yazar” kimliği nedeniyle Karşıyaka Adliyesine bitişik sokağa Karşıyaka Belediyesi tarafından adı verildi. Yetmiş yaşında Türkiye Yazarlar Sendikası tarafından onur plaketiyle ödüllendirildi.

İlk şiiri Varlık dergisinde yayımlandı, daha çok; Varlık, Yeni Ufuklar, Dost dergilerinde şiirlerini yayımladı. Toplumcu ve bireysel izlekleri inançlı ve kendine özgü bir ses rengiyle, akışkan ve doğal bir coşkuyla duru şiirler yazdı. Şiirin yanı sıra edebiyatla ilgili araştırmalar, incelemeler yaptı, “İçerdeki Adam” adında bir oyun ve Merzifonlu Şeyh Abdurrahim Rumi (15. yy.) üzerine bir incelemesi yazdı.

Bekir Yurdakul şair hakkında “Tam kırk çeşidini bilse de sarmaşık gülün, kırk düşünür, kırk tartar, bir söyler; alçak gönüllü bir dil dervişidir O” demiştir. Bu tanımlamanın eksiği belki vardır, ama fazlası asla…

Attilâ İlhan, üstat için “Bizim Kuşaktan hukukçu kimliğini sonuna kadar koruyan bir o kaldı ” demiştir.

Tarık Dursun K ise; “Eski ustalar ile yeniler arasına sıkışıp kalmış iki şair var: Berin Taşan biri, öteki de Hilmi Yavuz. Bakın yayınladıkları kitaplarına: Hem, Yüzünün Bir Yanında –hem de- Bakış kuşu- nda şiirin dikâlâsını bulacaksınız. Ama yine de adları çevresinde bir gürültü halesi yoktur. Neden? Belki de herhangi bir dergici bayın kanadı altına girmeyi kabullenememelerinden, özgür kalmayı yeğlemelerinden, sofra desteklerinden uzak durmalarından” demiştir.

Eserleri;

Ellerim,  Gözlerim, Yüreğim (1960)
Yüzünün Bir Yanında (1969)
Önce (1986)
Şahdamarından (seçilmiş şiirler, 200
İçerdeki Adam
Merzifonlu Şeyh Abdurrahim Rumi (15. yy.) İnceleme

Paylaşın

Bekir Sıtkı Erdoğan Kimdir? Hayatı, Eserleri

0

8 Aralık 1926 yılında Karaman’da dünyaya gelen Bekir Sıtkı Erdoğan, 24 Ağustos 2014 yılında İstanbul‘da tedavi gördüğü GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesinde hayatını kaybetti. Kuleli Askeri Lisesinde mezun oldu. Sonra Harp Okulunu 1948 yılında bitirdi.

Haber Merkezi / Askeri birliklerde 10 yıl görevini yaparken bir yandan da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde eğitime devam ederek oradan da mezun oldu. Ardından Heybeliada Deniz Lisesinde edebiyat öğretmeni olarak görev yaptı.

Daha sonra ise İstanbul Alman Lisesinde ve Marmara Koleji’nde edebiyat öğretmenliği yaptı. Şiirleriyle tanındı. Kıdemli albaylıktan emekli oldu. Bunlardan divan ve halk şiirimizin sadeleşmiş şekline benzer yazdığı ilk 22 şiirini bir kitap halinde 1949‘da çıkardı. Çeşitli edebiyat ve sanat dergilerinde şiirleri yayınlandı.

Aruz, hece ve serbest vezinle şiirler yazdı. Şiirlerinden bazıları bestelendi. 1963 yılında yaptığı “Kara Gözlüm Efkarlanma Gül Gayri” adlı eseri pek meşhurdur. En çok tanınan şiiri, Hancı adıyla meşhur olan Binbirinci Gece adlı manzumesidir. Şiirleri his ve hasret yüklüdür. Aruzla yazdıklarında bir varlık gösterememiştir.

1977 yılında yazdığı “Gurbetten Gelmişim Yorgunum Hancı” adlı şiiri de bestelendi. Gurbetten gelmişim, yorgunum hancı Şuraya, bir yatak ser yavaş yavaş… Aman karanlığı görmesin gözüm! Beyaz perdeleri ger yavaş yavaş.

Eserleri;

Bir Yağmur Başladı (1949-1957)
Dostlar Başına (1965)
Kışlada Bahar (1970)
Binbirinci Gece

Ödülleri;

Cumhuriyet’in 50. Yılı Şiir Yarışmasını Ellinci Yıl Marşı ile kazandı (1973).

“Acı salkım”

Vakit yaklaşıyor toparlan ahbap
Yarın bir gün bu meydanda talan var
Nasıl olsa görülecek şu hesap,
Sanma bu dünyada baki kalan var!

Nic’oldu ticaret, hani karımız?
Yağmaya gidiyor bütün varımız
Görmesek, şahittir kulaklarımız
Duymasak da kapımızı çalan var

Haramdan bir eksik tartıp helalı
Dengeye getirdik zehirle balı
Has diye yutturduk en sahte malı
Sanki kendimizden başka alan var.

Ne haklı iş tuttuk ne doğru sanat
Ayağa baş dedik, kuyruğa kanat
Komaz yakamızı şol meşhur inat
Ağızda gem, arkamızda palan var.

Bir kuru mantıkla kalmışız yayan
Menzile varır mı yerinde sayan
Bu dünyada ab-ı hayat tatmayan
Beklesin, ahrette kevser falan var.

Bekir Sıtkı’m kalem banıp özüne
Uykuları haram ettin gözüne…
Oysa kim aldanır şair sözüne
Sende dokuz köyden dönmüş yalan var!…

“Ayak sesleri”

Her akşam işte böyle gam gelir bana,
Benden kederli bir adam gelir bana!

Dostum değil gelen, benim garipliğim,
Dostum mu var ki bir selam gelir bana?

Zehr oldu yar elinden içtiğim kadeh
Zemzem de sunsalar, haram gelir bana!

Ağlar gönül o yemyeşil baharlara,
Meltemlerin hayali sam gelir bana!

Hüzzam olup giden o gizli yankılar,
Hala döner, makam makam gelir bana…

Toprak bu ızdırabı örtmez yarın,
Taş yağsa kubbe kubbe tam gelir bana!..

Dinler elif adım adım bu sesleri,
Her akşam işte böyle gam gelir bana

Paylaşın

Bekir Karadeniz Kimdir? Hayatı, Eserleri

0

1957 yılında Artvin’de dünyaya gelen Bekir Karadeniz, aşıklık geleneğinin yaygın olduğu bir çevrede büyümüş ve buna bağlı olarak edebiyat ve müzikle küçük yaşlarda ilgilenmeye başlamıştır. İlk ve orta öğrenimini Artvin’de, yükseköğrenimini Ankara’da tamamlamıştır.

Haber Merkezi / 1980’e kadar Türkiye’de yaşamış, 80’li yıllardan sonra yurt dışında hayatına devam etmiştir. Sazla sözden çok daha erken yaşlarda tanışan Karadeniz, 14 yaşında bağlama çalmayı öğrenmiştir. İlk şiirlerini ise 80’li yıllarda kaleme almıştır. Serbest tarzda yazdığı bu şiirleri 1996 yılında Yedi Yılın Şiirleri adındaki kitabında toplamıştır. Deniz mahlasını kullanmıştır. Geleneksel bir usta çırak ilişkisi içerisinde yetişmemiştir.

Bir ustası yoktur; ancak geleneğin tümünü usta olarak kabul etmektedir. Klasik manada bir çırağı da yoktur; ama arşivine ulaşan hemen her ozanı eksikleri konusunda yönlendirmiştir. Öykü, şiir, çeviri ve yazıları değişik ülkelerde yayınlanan Karadeniz, şiir anlamında şu an bulunduğu yere araştırmaları sonucunda gelmiş ve pek çok şiir yarışmasında birincilik, mansiyon gibi çeşitli ödüller almıştır. Deniz’in şiirlerinde tasavvuf ve sevda konuları önemli yer tutmuş, bu şiirlerde imgeli bir anlatımı benimsemiştir.

Gelenekle ilgili araştırmalarından dolayı, âşık makamlarını çok iyi bilen Karadeniz, Orhan Bahçıvan’la birlikte hazırladığı iki ciltlik Doğulu Halk Ozanları isimli eserinde bu konuyu ayrıntılı olarak işlemiştir. Karadeniz’in doğrudan şiir tarzını etkileyen ve belirleyen biri olmamış; çağdaşlarından hemen hemen herkesi tanımış; özellikle Zevraki ve Osman Kaya’nın şiirlerini beğendiğini ve önemsediğini dile getirmiştir. Katıldığı âşık atışmaları ve âşık meclislerinde ozan kimliği ile değil araştırmacı kimliği ile bulunmuştur.

Geleneğin temsilcisi olmasının yanı sıra bu gelenekte araştırmacı kimliğiyle de var olan Karadeniz, Kuzeydoğu Anadolu’dan başlayarak tüm yöreleri incelemiş, araştırmaları sırasında yazılı, sözlü ve görsel boyutlu çok büyük bir arşiv oluşturmuştur. Geleneksel türküler üzerine ayrıntılı araştırmalar gerçekleştiren Karadeniz, önceleri yalnızca yazmasına karşın, giderek kendi yazdığı ya da başka âşıkların şiirlerini de bestelemeye yönelmiştir.

Bugünün âşıklık geleneği hakkında usta-çırak ilişkisinin çözülmesi ve hızlı toplumsal dönüşümlerin, geleneği olumsuz yönde etkilediğini dile getirmiştir. Akıllı ve yetenekli ozanların geçmişi iyi öğrenerek ve değerlendirerek yeni kavramlar oluşturmakla beraber günün koşullarına ve bilgi çağına uygun düzeyler tutturmaya çalışmakta olduklarını, bu noktada sınırlı ama güzel örneklerin var olduğunu belirtmiştir.

Eserleri;

Şiir;

Yedi Yılın Şiirleri (1996)
Uzayda Bir Işık (1999)
Gecikmiş Şiirler (1999)
Kervan Oldum (2000)
Gitmeli Şiirler (2000)
Gün Döndü (2001)
Zamansız Şiirler (2007)

Araştırma;

Ela Gözlüm-Türküler (1997)
Kömür Gözlüm-Türküler (1999)
Gül Yüzlüm-Türküler (2000)
Hodlu Noksani-Yaşamı ve Şiirleri (2000)
Artvinli Halk Şairleri (2002)
1900’den 2000’e Halk Şiiri (2007)

Çeviri; (Ulla Karadeniz’le birlikte)

Erich Fried / Seçmeler (1994)
Erich Fried / Vatansız 100 Şiir (1998)
Hans Magnus Enzensberger / Seçme Şiirler (1998)
Erich Fried / Sevgi Şiirleri (2000)

Paylaşın

Bejan Matur Kimdir? Hayatı, Eserleri

0

14 Eylül 1968 yılında Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesine bağlı Maksutuşağı Köyü’nde dünyaya gelen Bejan Matur, ilkokulu Maksutuşağı köyünde, ortaokulu ve liseyi Gaziantep’te okudu. 1994’te Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi fakat bu alanda çalışmadı.

Haber Merkezi / Üniversite yıllarında çeşitli edebiyat dergilerinde yazıları yayımlanan Matur, sivil toplum çalışmalarında bulunarak Türkiye’de uluslararası bir “sanatçı-kadınlar kongresi” düzenlenmesine öncülük etti. Şiirleri İngilizceden Çinceye 24 dile çevrildi. Aralarında Grand Street Magazine (New York) gibi saygın dergilerin ve Language For a New Century (Norton yayınları) gibi önemli seçkilerin bulunduğu antoloji ve dergilerde yer aldı.

Şiirlerinden yapılan bir derleme 2004’de İngiltere’de ARC yayınları tarafından In The Temple of a Patient God adıyla yayımlandı. İngilizcedeki ikinci kitabı 2012’de How Abraham Abandoned Me adıyla okura sunuldu. Bir başka şiir seçkisi 2006’da Lüksemburg’da PHI yayınevi tarafından Winddurchwehte Herrenhauser adıyla; 2012 yılında da şiirlerinden yapılan bir derleme Barselona’da Katalanca yayımlandı.

2008 yılında kurulan Diyarbakır Kültür ve Sanat Vakfı’nın kurucu başkanlığını yapan olan Bejan Matur, 1996’da yayımlanan ilk kitabı Rüzgâr Dolu Konaklar ile 1997 Orhon Murat Arıburnu ve Halil Kocagöz Şiir ödüllerini aldı. Yaşamını İstanbul’da sürdüren şair, hâlen Erbil merkezli Rudaw gazetesinde periyodik yazılar yazmaktadır. Ayrıca çatışma çözümleri konusunda karşılaştırmalı çalışmalar yapan DPI (Demokratic Progress Institute)’in uzmanlar kurulu üyesidir (http://www.bejanmatur.com: 2018).

Bejan Matur’un “Gözleri Yanlış Hatırlanan Çingene” başlıklı ilk şiiri 1991 yılında Ankara’da çıkan Yazıt dergisinde yayımlanır. Şiirlerini Adam Sanat, Defter, Ekin Belleten gibi dergilerde yayımlamayı sürdürür. İlk kitabı Rüzgâr Dolu Konaklar çıktığında gerek işlediği gerçeklikler, gerekse Anadolu-Ortadoğu şiir birikimini özümseyip ondan yeni bir duyarlılık ve şiir bireşimi ortaya koyması ilgiyle karşılanır.

“İdeolojiden değil, bir yer duygusundan, coğrafyadan hareket ediyorum.” diyen Matur’un şiirlerinde temel izlekler doğayla bütünleşme, dinî göndermeler ve çocuklukla kurulan bağdır. Şair kendini mistik olarak tanımlamasa da doğayla kurduğu ilişkiyi ritüelleştirir. Bu bağlamda ağaçların, nehirlerin, toprağın ruhu olduğuna inanır. Matur şiir serüvenini anlattığı söyleşilerinden birinde, “Önceki kitaplarda, doğmadan sorular soran biri vardı sanki. İlk kitaplardan itibaren peşinde olduğum o kutsal konuşmayı sürdürdüğümü gördüm. Ama o önceki konuşmada, sezen ama belirsiz bir şüphe de taşıyan bir ses vardı. Daha içe dönük bir yaklaşım, daha çaresiz ve çocuksu bir sesti. Şimdi bulunduğu yerin farkında bir sesle konuşuyor şiir. Daha sesli bir okumayı talep eden bir şiir bu. Sese yaslanan, daha görünen bir şiir”.

Feridun Andaç da Bejan Matur için “Matur’un şiirinde Doğu’nun hüznü, acının bendinden geçmenin sızısı var. Bir dil yangını üzerine kuruyor sözünü. Kardeşi oluyor saklısında taşıdığı sözcüklerin. O yoğun imgelemindeki damıtılmışlık bundan biraz da. Şiirin hayatın içinden ağıp gelen bir deyileniş olduğunun bilinciyle yazıyor. (…) Günümüz şiirine getirdiği sesi önemsiyorum. Yapaylıktan, sığlıktan, söz yığınından arınmış bir şiirin muştusunu veriyor şair. Tenin altındaki rengi gösterirken o derin sızının labirentlerine döndürüyor, hayatın içinden gelenin nasıl şiirsel söz olabileceğini de ustalıkla işliyor.” değerlendirmesini yapar. 2009 yılında fotoğraflı bir kent kitabı olarak basılan Doğunun Kapısı Diyarbakır, prestij bir eser olarak tasarlanmış, eserde Diyarbakır’ın tarihî, kültürel, mimari birikimi fotoğraf ve şiir eşliğinde anlatılmıştır. (Kaynak: teis.yesevi.edu.tr)

Paylaşın

Behçet Necatigil Kimdir? Hayatı, Eserleri

0

16 Nisan 1916 yılında İstanbul’un Fatih İlçesinde dünyaya gelen Behçet Necatigil, 13 Aralık 1979 yılında İstanbul’da hayatını kaybetmiştir. İlkokula, Beşiktaş Cevri Usta Mektebi’nde başladı, Kastamonu’da Erkek Öğretmen Uygulama Okulu’nda tamamladı.

Haber Merkezi / Kastamonu Lisesi’nde başladığı ortaöğrenimini, Kabataş Lisesi’nde tamamladı ve lisenin edebiyat kolunu birincilikle bitirdi. Yüksek Öğretmen Okulu’na girdi ve okulun kontenjanından Edebiyat Fakültesi Türk Dili Edebiyatı bölümüne devam etti. “Deutscher Akademischer Austauschdienst”in davetlisi olarak Berlin’e gitti, edebiyat öğrenimini orada tamamladı.

Necatigil, Kars Lisesi’nde başladığı edebiyat öğretmenliği görevini Zonguldak Lisesi’nde sürdürdü. Askerlik görevini yedek subay olarak İzmir’de yaptı. Askerlik sonrası öğretmenlik görevini Pertevniyal Lisesi’nde, Kabataş Erkek Lisesi’nde yaptı ve İstanbul Eğitim Enstitüsü’nde atandı. Ekim 1972’de buradan emekli oldu.

Çağdaş Türk şiirinde başlı başına bir yer edinen Behçet Necatigil; mütevazi bir yaşam tarzını seçti, doğumundan ölümüne, orta halli bir vatandaşın, birey olarak başından geçecek durumları hatırlatmaya; ev-aile -yakın çevre üçgeninde, gerçek ve hayal yaşantılarını iletmeye, duyurmaya harcadı, duyarlıklı, içli bir şiir evreni kurdu.

Bireyin yaşam karşısındaki acılarını, özlemlerini, umutlarını yansıtan içten, dokunaklı söyleyişi, değişik tekniğiyle özgün bir kişilik yarattı. Tedirginlikleri, dışa açılmaları anımsamaları, güçsüzler karşısında duyarlığı, kendinii dinlemeleriyle lirizmin usta düzeylerine ulaşan bir şiir ortamında sundu, şiirimizinden yeni söyleyiş olanakları çıkararak yeni biçimler aradı.

İlk şiiri lisede öğrenciyken, Varlık dergisinde çıkan Necatigil, şiire adanmış bir ömür sürdürdü. Hep saklı tuttuğu, koruduğu özel bir alandı şiir onun için. Yazılar, çeviriler, oyunlar, dersler de girse araya; şiir için yaşadı, şiir için yazdı, şiiri hayat bilgisine dönüştürmeye çalıştı. Şiir ve yazıları; Varlık, Yenilik, Yeditepe, Türk Dili, Yeni Dergi, Yeni Edebiyat, Cumhuriyet , Milliyet-Sanat dergi ve gazetelerinde yayımlandı.

Almanca’dan yaptığı çevirileriyle de kültür yaşamımızı zenginleştiren Necatigil; şiirlerinin yanı sıra radyo oyunları yazdı, Türk edebiyatının yazarlar, eserler sözlüklerini hazırladı. Eski Toprak ile 1957 Yeditepe Şiir Armağanı’nı, Yaz Dönemi’yle de Türk Dil Kurumu 1964 Şiir Ödülü’nü kazandı. Yapıtları, ölümünden sonra, Hilmi Yavuz ve Ali Tanyeri tarafından “Bütün Eserleri” adıyla yayına hazırlandı. Bütün Yapıtları, 1995’te, Yapı Kredi Yayınları’nca yeniden yayınlanmaya başladı. Ölümünden sonra ailesi tarafından konulan Necatigil Şiir Ödülü 1980’den beri verilmektedir.

Eserleri;

Şiir;

Kapalı Çarşı (1945)
Çevre (1951)
Evler (1953)
Eski Toprak (1956)
Arada (1958)
Dar Çağ (1960)
Yaz Dönemi (1963)
Divançe (1965)
İki Başına Yürümek (1968)
En/Cam (1970)
Zebra (1973)
Kareler Aklar (1975)
Beyler (1978)
Söyleriz (1980)
Seçme şiirleri: Sevgilerde (1976).

Düzyazı;

Bile/Yazdı (1979)

Radyo oyunları;

Yıldızlara Bakmak (iki oyun, 1965)
Gece Aşevi (beş oyun, 1967)
Üç Turunçlar (altı oyun 1970)
Pencere (dört oyun 1975)

Araştırma, inceleme;

Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (1960,17. basım, 1998)
Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü (1979)

Çeviri şiirleri;

Yalnızlık Bir Yağmura Benzer (1984)

Ödülleri;

Yeditepe Şiir Ödülü (1957)
Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü (1964)

Paylaşın

Behçet Kemal Çağlar Kimdir? Hayatı, Eserleri

0

23 Temmuz 1908 yılında Erzincan’a bağlı Tepecik Köyünde dünyaya gelen Behçet Kemal Çağlar, 24 Ekim 1969 yılında kalp krizi sonucu hayatını kaybetmiştir. İlköğrenimine Bolu İmaret Mektebi’nde başlamış, Konya Numune Mektebi’nde devam etmiş; bir aralık babasının Kudüs’e tayini ile burada da eğitim görmüş ve nihayet Kayseri’de ilköğrenimini tamamlamıştır.

Haber Merkezi / Yükseköğrenimini ise Zonguldak’ta bitirmiştir. 1929’da yüksek maden mühendisi olarak mezun olan Çağlar, mesleğini uzun süre yapmamıştır. Ankara’da görev yaptığı sürede Türk Ocağı ve Halkevleri ile temas kurmuş; Halkevleri’nin açılışında oynanan oyunları Çoban ve Ergenekon ile dikkatleri üzerine çekmiş ve 1933’te Atatürk tarafından Ankara’ya davet edilmiştir. Atatürk’ün bu daveti hayatında önemli bir kırılma noktası olarak kabul edilebilir. Eserleri dolayısıyla Atatürk’ün takdirini kazanan Behçet Kemal Çağlar 1934 yılında millî edebiyat ve millî şiir konularında eğitim almak üzere Londra’ya gönderilmiştir.

1935’te Türkiye dönmüş, Halkevleri’nde müfettiş olarak görevlendirilmiştir. Bu görevi ile Anadolu’yu ikinci defa gezme fırsatı bulmuştur. Bu durum eserlerinin tematik zeminini oluşturacaktır. Diğer yarısında ise Atatürk sevgisi yer almaktadır. Atatürk’e tutkuyla bağlı olan Çağlar, onun ölümünün ardından Yücel dergisinde yazdığı Atatürk’e Raporlar başlıklı yazıları dolayısıyla Halkevleri müfettişliğinden ayrılmak zorunda kalmıştır. 1943 yılında Erzincan milletvekili olarak meclise girmiştir. Milletvekilliği uzun sürmemiş, 1949’da istifa yoluyla görevinden ayrılmıştır. Bundan sonra da öğretmenlik ve yazarlık yaparak hayatını devam ettirmiştir.

Behçet Kemal Çağlar ilk edebî deneyimini 15 yaşında iken, Kayseri’ye Atatürk’ün ziyareti dolayısıyla yazdığı hitabe ve şiirle yaşamıştır. Yazı hayatına ise Şadırvan dergisini çıkararak başlamıştır. Yazarın buradaki ilk kalem tecrübesi Türk Dili, Yücel, Hisar, Çaba, İstanbul Belediye Dergisi, Hayat, Kadro ve Türk Yurdu gibi dergilerde yazmış olduğu yazılarla devam etmiştir.

Babasından dinlediği hikâyelerle başlayan Atatürk hayranlığı yıllar içinde âdeta bir tutkuya dönüşmüştür. “Ben ilhamımı, heyecanımı hep O’ndan, hep o geceden, hep öyle gecelerden aldım” (Çağlar 1994: 5) diyen yazarın Atatürk’e duyduğu hayranlığı anlatan şiirlerinin yanında ölümünden sonra yazdığı “Atatürk’e Raporlar” başlıklı yazıları da vardır. Bu raporlarda Atatürk’e duyduğu özlemi anlatan Çağlar, Türk gençliğine onun izinden gitmeyi öğütlerken, Atatürk’ün ilkelerinden uzaklaştığını düşündüğü nesli de rapor verircesine Atatürk’e şikayet etmektedir.

Behçet Kemal Çağlar’ın eserlerinde büyük yer kaplayan diğer tema ise Anadolu’ya ve Türk milletine duyduğu sevgidir. Kendisini “60 yaşında bir köy çocuğu” olarak niteleyen Behçet Kemal, Burda Bir Kalp Çarpıyor, Erciyas’tan Kopan Çığ, Benden İçeri gibi şiir kitaplarında “bitmez tükenmez Anadolu”sunu anlatır. Anadolu onun için şehrin resmiyetine, sun’iliğine karşı direnen doğallık coğrafyasıdır. Buranın eli nasırlı halkı da eli öpülecek, saygı duyulacak bir halktır.

Çağlar’ın Ankaralı Âşık Ömer mahlası ile yazdığı şiirler halk şiiri çevresinde değerlendirilebilecek eserlerdir. İlk olarak “Atatürk’e Ağıt” şiirinde kullandığı bu mahlasla Ankara Samanpazarı’nda oturan bir âşık tasarlamıştır. Halk ağzıyla yazılan ve halk şiiri formunda kaleme alınan bu şiirler coşkulu bir söyleyişe sahiptir. Bunlardan en çok ses getirenlerden biri de “Cumhuriyet Destanı”dır.

Eserlerinden en dikkat çekeni, “Dar kafalı softanın elinden taassup silahını almak” üzere yazdığını söylediği Kur’an-ı Kerim’den İlhamlar’dır. Kuran’daki 118 surenin 38’inin manzum olarak çevirisini içeren eseri için Ömer Asım Aksoy, şimdiye kadar hiçbir çevirmenin başaramadığı bir işi başardığını söylemektedir.

Behçet Kemal Çağlar ile hocası Faruk Nafiz’in birlikte kaleme aldıkları “10. Yıl Marşı”ndan da bahsetmek gerekir. Faruk Nafiz’in ilk beytini yazdığı, gerisi Behçet Kemal tarafından tamamlanan marş cumhuriyet ideolojisinin sloganik yapısını yansıtmaktadır. Çağlar’ın çok sayıda eser vermesine karşılık edebiyat tarihlerinde kendisine geniş bir yer bulamamış olması, tesirinin devrinin hudutları içerisinde kalmış olmasında aranabilir. Şiirleri özelinde bütün eserleri, söyleminin ön planda olması dolayısıyla estetik prensipleri arka plana itilmiş eserler görünümündedir. Bu anlamıyla o, ideolojisinin şairidir. (Kaynak: teis.yesevi.edu.tr)

Paylaşın

Behçet Aysan Kimdir? Hayatı, Eserleri

0

28 Temmuz 1949 yılında Ankara’da dünyaya gelen Behçet Aysan, 2 Temmuz 1993 yılında Pir Sultan Abdal Kültür Festivali için gittiği Sivas’ta Madımak Oteli’nde Siyasal İslamcıların yaptığı toplu kıyımda hayatını kaybetti. Tam adı Behçet Safa Aysan’dır.

Haber Merkezi / İlkokula Ankara’da Demirlibahçe İlkokulu’nu (1960), Selimiye Askeri Ortaokulu’nu (1963) ve Kuleli Askeri Lisesi’ni (1967) bitirmiştir. 1967’de Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’ne askeri öğrenci olarak kaydolmuştur. Üniversite eğitimi, siyasi gerekçelerle 1973 senesinde tutuklanmasıyla kesintiye uğramıştır.

Beraat edince eğitimini sürdürmek istemiş ancak üniversite yönetiminin kararıyla ilişiği kesilmiş, silahlı kuvvetlerden de ihraç edilmiştir. 1975’te Adviye Gülel ile evlenmiş ve Eren adında bir kızı olmuştur. Eren Aysan da şair ve yazardır.

1976’da Dev-genç’te kısa süreliğine sekreterlik ve eğitmenlik yapmış, Türk Haberler Ajansı’nda gece sekreteri olarak çalışmıştır. 1979 yılında afla geri döndüğü okulundan 1983’te mezun olmuş ve İzmit Verem Savaş Dispanseri’nde göreve başlamıştır (1983), sekiz ay sonra Ankara’ya tayin olmuştur. Ankara Numune Hastanesi’nde 18988’de başladığı psikiyatri ihtisasını 1991’de tamamlamış ve ölümüne dek görev yapacağı SSK Yenişehir Dispanseri’ne psikiyatri hekimi olarak tayin olmuştur.

“Ateşi Çalmak İçin” adlı dosyasıyla 1984 Yaşar Nabi Nayır Şiir Ödülü’nü kazanmış, bu dosya Sesler ve Küller adıyla kitaplaşmıştır. 1986 Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü’nü, 1987 Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü’nü almıştır.

Behçet Aysan için, Yönetim Kurulu Üyeliği görevinde bulunduğu Edebiyatçılar Derneği tarafından hazırlanan Behçet Aysan Kitabı ile Deniz Feneri Behçet Aysan Kitabı adında iki anı kitabı yayımlanmıştır. Türk Tabipler Birliği tarafından 1995’ten beri verilen Behçet Aysan Şiir Ödülü sanatçının adını yaşatmaktadır.

Edebiyata ilgisi askeri ortaokul yıllarında başlayan Aysan’ın yayımlanan ilk şiiri, 1979 yılında Türk Dili dergisinde basılan “İlk Kar”dır. 1983 yılında dostlarıyla beraber Yaşam İçin Şiir adlı bir dergi çıkarmış, aynı yıl ilk şiir kitabı olan Karşı Gece basılmıştır. Şiirleri Varlık, Yarın, Broy, Gösteri, Düşün gibi dergilerde yayımlanmıştır.

Çocuklar için yazdığı Çocuk ve Yaşlı Ağaç ve Üç Kardeştiler adlı iki radyo oyunu, Aysan’ın ölümünden sonra, 1995 yılında basılmıştır. Şiirler (1990) şairin kendi el yazısıyla, daha önceki kitaplarında basılmış şiirlerini içermektedir. Aysan’ın ölümünden sonra yayımlanan Düello, toplu şiirler kitabıdır ve şairin daha önce kitaplarına girmemiş on şiiri de kapsamaktadır. Leke ve Şiir (1998) ise dostlarında ve ailesinde kalan şiirleriyle defterinde kalan daha önce basılmamış şiirleri içermektedir.

Neruda, Mayakovski, Atilla Jozsef ve Nazım Hikmet gibi isimlerden etkilenen Behçet Aysan, toplumsal duyarlılıkla eser verirken şiirsel dil ve üslupta ödün vermemiştir. Aşk, keder, ayrılık, ölüm, karamsarlık, kaçış, tabiat gibi bireysel temaları, toplumsal sorunlarla harmanlayarak işlemiş; bireysel dramıyla toplumsal dramının kesiştiği noktada eserler vermiştir. Didaktizm ve propaganda gibi çıkmazlara düşmeden, “kırık ve duygulu bir sesle” yazdığı şiirini, özgün imgeler, alışılmamış bağdaştırmalar, kısa ve kesik dizelerin yarattığı ahenk gibi inceliklerle örmüş, “toplumcu şiire bireyin yaşamından damıtılmış bir iç ses getirmiş”tir.

Geleneğe sırtını dönmeyen, divan edebiyatı ve halk edebiyatı estetiğinden beslenen Behçet Aysan’ın şiiri, çok sesli bir söyleme, zengin bir çağrışım evrenine sahiptir. Şiirin “toplumun tarihsel temeline inerek onu güncelle kaynaştırarak, geleceği olanı kavrayıp geliştirme, şiir anlamını kültür savaşımı içinde bulmakla yükümlü” olduğunu düşünen Aysan, şiiri bir tepki ve insanın varoluşunun ispatı olarak tanımlamıştır.

Aysan öncelediği toplumsal ve kültürel içeriğe rağmen şiirin bir dil ve üslup meselesi olduğuna inanmış, bu sayede 1980 sonrası Türk şiirinde, toplumcu şiir anlayışını slogancılığa düşmeden estetik söylemle buluşturmayı hedeflemiştir.

Eserleri;

Karşı Gece (1983)
Sesler ve Küller (1984 Yaşar Nabi Nayır Şiir Ödülü)
Eylül (1986, 1988 Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü)
Deniz Feneri (1987 Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü)
Şiirler (1990)
Behçet Aysan Kitabı (1993)
Üç Kardeştiler (Radyo Oyunu, 1995)

Ödülleri;

1984 Yaşar Nabi Nayır Şiir Ödülü / Sesler ve Küller ile
1986-1988 Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü / Eylül ile
1987 Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü / Deniz Feneri ile

Paylaşın

Bedri Rahmi Eyüboğlu Kimdir? Hayatı, Eserleri

0

1913 yılında Giresun’un Görele İlçesinde dünyaya gelen Bedri Rahmi Eyüboğlu, ilk ve orta öğrenimini Trabzon’da yaptı, Trabzon Lisesi’nde okurken, 1927’de bu okula resim öğretmeni atanan Zeki Kocamemi’nin öğrencisi oldu.

Haber Merkezi / Yükseköğrenimini Güzel Sanatlar Akademisi’nde tamamladı. İki yıl da Paris’te öğrenim gördü. Dönüşünde, öğretim üyesi olarak Güzel Sanatlar Akademisi’nde göreve başladı. Cemal Tollu, Nurullah Berk, Sabri Berkel, Zeki Faik İzer, Zühtü Müridoğlu ile birlikte d grubunu kurdu. Üç yıl Amerika’da kaldı. Ölünceye kadar Güzel Sanatlar Akademi’nin Resim Bölümü’ndeki profesör olarak görev yaptı. 21 Eylül 1975’te öldü.

Şiir yazmaya lise yıllarında başladı. Muhit, Yeni adam, Tan dergi ve gazetelerindeki ilk yazı ve öyküleriyle tanındı. Şiir, öykü ve yazıları Ses, İnsan, Gün, İnkilapçı Gençlik, İşte, Büyük Doğu, Yeditepe, Varlık, dergilerinde yayımlandı. Halk edebiyatının masal, şiir, deyiş gibi her türüne karşı duyduğu hayranlık, şiirlerine de yansımıştır.

Halk dilinden ve şiirinden aldığı öğeleri kendine özgü bir biçimde kullanarak halk diline yaklaşma çabasını sonuna dek götürmüştür. Bu nitelikleriyle şiirleri, resimleriyle büyük bir benzerlik gösterir. Akıcı, rahat bir dille kaleme aldığı gezi ve deneme yazılarında ise sürekli gündeminde olan halk kültürü, halk sanatı konularındaki görüşlerini sergilemiştir.

Yüksek sesle okunacak söyleyiş biçimleri içinde, yerli deyişlere yeni bir tazelik kazandırdığı ilk şiirleriyle akımın önde gelen şairlerinden sayıldı. Baki Süha’nın deyişiyle “oyuna, fazla gereksiz süslere, kapalılığa” eğilim duymadı, “bir mısra şairi” kimliği aramadı. Varlık ve Yeditepe dergilerinde yayımladığı sonraki şiirlerinde de aynı özellikleri gösterdi. Bu döneminde unutulmaz aşk şiirleri yazdı.

1940’lardan sonra duvar resimlerine yöneldi. 1950’de mozaik çalışmalarına başladı ve bu alanda uluslararası başarılar elde etti. 1958’de Uluslararası Brüksel Sergisi için 272 m²’lik bir mozaik pano gerçekleştirdi ve bu eseriyle serginin büyük ödülü olan altın madalyayı kazandı.

Bundan bir yıl sonra Paris’teki NATO yapısı için, şimdi Brüksel’de bulunan, 50 m²’lik bir mozaik pano hazırladı. 1960 ve 1961’de iki kez ABD’ye gitti. Orada birçok geziye katıldı, konferanslar verdi ve resim çalışmaları yaptı. 1969’da Sao Paulo Bienali’nde onur madalyası kazandı.

Eserleri;

Şiir;

Yaradana Mektuplar, 1941
Karadut, 1948
Tuz, 1952
Üçü Birden, 1953
Dördü Birden, 1956
Karadut 69, 1969
Dol Karabakır Dol, 1974
Yaşadım, 1977 (ölümünden sonra yayınlanan tüm şiirleri)
Türküler Dolusu
Sevgi Üstüne
Üç Dil
Mavi Gezi
istida
Çakıl
Bahar ve Biz
deniz Türküsü
Gel Vur
Büyük Şehir
Zindanı Taştan Oyarlar
Taze Taze

Gezi ve deneme;

Cânım Anadolu, 1953
Tezek, 1975
Delifişek, 1975
Resme Başlarken, 1977 (ölümünden sonra)

Monografi;

Nazmi Ziya, 1937
Resim Albümü: Binbir Bedros, 1977 (ölümünden sonra)
Karadut, 1979 (ölümünden sonra)
Babatomiler, 1979 (ölümünden sonra)
Babacan mert 1971

Ödülleri;

1958′ Uluslararası Brüksel Serginin Büyük Ödülü -altın madalya-
1969 Sao Paulo Bienali Onur Madalyası

Paylaşın

Bedriye Korkankorkmaz Kimdir? Hayatı, Eserleri

Post a comment

1965 yılında Bingöl’de dünyaya gelen Bedriye Korkankorkmaz, ilk orta ve liseyi Bingöl’de tamamladıktan sonra Sosyal Bilimler ön lisans eğitimini bitirdi. 1987 yılında Konya’da başladığı kamu görevinden 2014’de Mersin’de emekli oldu.

Haber Merkezi / Mersin’de yaşamayı sürdüren Bedriye Korkankorkmaz, çocukluğundan kalan bir hevesle okumayı ve yazmayı yaşam nedeni haline getirdim. Yazıya ve yazına kaldığı yerden devam ederek hem okuyor hem de üretmeye devam ediyor.

Şiirleri, öyküleri, kitap tanıtım yazıları, şiir üzerine değerlendirme ve söyleşileri Cumhuriyet Kitap, Öteki-siz, Budala, Mortaka, Kavram Karmaşa, Kül, Genç Kalemler, Lacivert, Berfin Bahar, Hayvan, Ünlem, Güzel Yazılar Andız, Kendi, Damar, Bireylikler, Çağdaş Türk Dili, Pencere, Öğretmen Dünyası, ABC, Ardıçkuşu, Aykırı Sanat, Papirüs, Kuvay- i Milliye, Virgül, Kültür Çağlayanı, Parşömen, İnsancıl, Her şeye Karşın, Afrodisyas, Güncel Sanat, Evrensel, Amanos Yazıları, Koridor, Emeğin Sanatı, Kıyı, Yaba, Süveyda Edebiyat, Edebiyat Nöbeti, Çini Kitap, Aydınlık Kitap, şiiri özlüyorum, Mühür, Patika, Sancı, Düşünbil, Kanon 2010, Şiirden, Sarmal Çevrim, ve Güney gibi dergilerde yayımlandı.

Eserleri;

Şiir; Yaşamak Çocuğum (2010), Eski Eser Karanfiller (2016), Paslı deniz (2020).

Deneme, inceleme, biyografi; Kitaplarla Söyleşi 2012), Ruhlarla Söyleşi (2014), Tinsel Söyleşiler (2016), Ölümsüz Karanfiller (Dosya halinde).

Ortak Kitap; Vecihi Timuroğlu Kitabı (Yay. Haz: Bedriye Korkankorkmaz, Nazire Akbulut, A. Alper Akçam, Munise Yıldırım, 2004).

Ödülleri; 68’liler Birliği Vakfı tarafından düzenlenen şiir yarışmasında Başarı Ödülü (1998)

“İnsanlığın madeni”

Sevilmemiş tenlerin
renklerini
Gülmemiş yüzlerin
Yaşlarını biliyorum

Bilirim işçiliğini
İkinci sınıf  yaşamların
Susamları dökülmüş
simitler gibi

İnsanlığın madenine
inmeden
Huzuru bulmayan yaram
Bayat ekmekler gibi
Gün görmüş ömrünü  yaşa

“Nasıl anlatsam”

Babamın sesiyle kendime kızım  diye seslenişimi
Minik bir serçe gibi o sese konuşumu
Nasıl anlatsam  yaşlandıkça konuşmayı unuttuğumu
Dedemin paltosu gibi  duvarda sallanan yıllarım

Yaralarımla kendimi yenilemek  isteyişimi
Minik  parmaklarımın   yaralarıma dokunamayışını
İnsanın  yaşadıkları  aydınlatmalı karanlığı
Nasıl anlatsam   bu yüzden  üstüme  gelenleri

Suları kirlenen çeşmeleri görünce
Yeni çeşmeler bulmak için yolları mesken tutuşumu
Her köşe başında   duvar diplerinde
Gömdüğüm gölgemi  öptüğümü nasıl anlatsam

Yaşamı elindeki ekmek gibi evine  taşıyanlar
Boşluğa düşen su damlalarının  yatağıyım ben
Gördüklerimin  bana nasıl dokunduğunu
Hangi sözcüklerle anlatsam  kırgınlığımı

“Suçluyum”

Kendime dair ne yazabilirim yaşadıklarımla
Kendi falıma bakamıyorum insanlığın falına bakmaktan
Gücün ve güçsüzlüğün karşısında verdiğim savaşlar
Hangi savaş insanın kendisiyle geçim derdini aklıyor

Barış meydanlarında çocuklar ölüyor
Ölenlere annelerinin yüreğiyle sesleniyorum
Yüz görümlüğü takarak duvağını açıyorum sessizliğimin
Hangi ses insanın sesinden daha yakın insanlığa

Her günü bir armağan gibi yaşamak
Ben gibi yaşam terzilerinin harcı
Elimde kalan son harca bakıyorum
Kalabalık bir kentin içinden geçiyorum

Şeker toplamak için kapılarını çalacağım evlerim
Poşetimin şekerle dolduğunu gören gözlerim
Ormanlara giden dolmuşlar
Dağılmadan kendimi toparlayacak gücüm olsaydı

Usum duygularıma düşman bir bedende kaç can taşıyor insan
Kaç kez öldürüyor yaşadıkları insanı tutmadım hesap
Tuşları bozuk telefon cihazıyım sesim içimde yankılanıyor
Kul hakkını dağıtan kervanların son yolcusuyum

Okulu oyun arkadaşıyım kendimin
İşim yok bir bardak çayı hesaplayanlarla
Varım yoğum üç beş kitapla birkaç yazma eser
Yazarlar yazdıklarını ben gibi yaşıyorlar mı?

Kent aksanıyla konuşanlar çakıl taşı sesimi duymuyor
Kentlinin kentliyi taşra sayma heveslileri
Bugünden yarına büyük payelerin erbapları
Bilmiyorlar hangi devirden geldiğimi benim

Gülün devri lale devri devrin devri geçti
Yirmi birinci yüzyılda evler evlerin balkonuna taşınıyor
Sınır ötesi getirim bekçileri devriye geziyor
Mezara kent soylu gömülme hırsı insanlığı tırpanlıyor

Çağın gerçeklerine asiyim
Asilerin hayat arkadaşıyım
Okulu oyun arkadaşıyım kendimin
Suçluyum beni anlamanızı istediğim için

Paylaşın

Cüneyt Ayral Kimdir? Hayatı, Eserleri

0

13 Şubat 1954 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Cüneyt Ayral, 19 Mayıs Şişli ortaokulunu bitirdi, Liseyi Ankara Atatürk Erkek Lisesinde tamamladı. 1979’da Ankara’da Türkiye ve Ordadoğu Amme İdaresi Enstitüsü Sevk ve İdare Bölümünde tamamladıktan sonra yeniden İstanbul’a döndü.

Haber Merkezi / AFSAD Ankara Fotoğraf Sanatçıları derneğinin kurucu genel sekreterliğini üstlendi. İstanbul’da bir gazete yayınladı. Kanal6, TRT2 TV ve Biz TV ‘den İstanbul, kültür, sanat ve yemek programları yaptı ve sundu. TRT radyolarında 70’li yıllar çok çok programa imza attı. 1997’de Fransa Paris’e yerleşti, halen Paris’te yaşıyor.

25’i aşkın kitap yazan Cüneyt Ayral, roman, şiir ve gezi yazılarında; ayrıntılarda kaybolmayan bir gözlem gücü ve kendine has bakışıyla, otobiyografik göndermeleri ve hesaplaşmaları da eksik olmayan eserlere imza atmaktadır. Zaman Bitti (2007) romanında; sokaklardaki gri kalabalıkların arasındaki insanların iç dünyalarını, geçmişlerini ve yaşam tutkularını, korkularını işliyor.

Ayral. Gümüş Gölge (2011) romanında; üç yaşındayken babası annesini terk edince dayısı ve teyzesi ile birlikte aynı evde yaşamaya mecbur edilen Deniz’in ilk gençlik yıllarını ve daha sonra Paris seyahatinden sonra değişen hayatını anlatıyor.

Geçmişi, Anıları, Öyküleri İle Sütyen (2006) kitabında; küçük şeyler büyük sonuçlar doğurabilir deyiminin sütyenler için de geçerli olduğunu mizahi bir dille anlatıyor Ayral. Mürekkep Kaat ve Sen (2009), bir ömrün bütün dönemlerini, katmanlarına sızmış ve sığmış sevdaları işliyor şiirleriyle.

Ayral, başkaldırarak başladığı şiir serüvenini, Kambur (2014) ile sürdürmüştür. Paris Notları (2013) gezi kitabının bir şairin kaleminden çıktığı; betimlemeler, gözlemler, yorumlar, değerlendirmelerde açıkça hissedilmektedir.

Eserleri;

Başkaldırma (Hakkı Göçeoğlu’nun fotoğraflarıyla birlikte, 1974), Şiir Mezarlıkları Gibi (1987), İstanbul Şarkılar Kitabı (1989), Lodos – Leandros – Lakhesis (1992), Birinci Nar Senfonisi “Opus Yedi” (Müzikle okunmuş metin, 1992 ), The Sütyen (1992). 

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos