Batman: Akça Höyüğü

Akça Höyüğü; Batman’ın Merkez İlçesi, Akça Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Akça Mahallesi hemen kuzeyinde, yaklaşık 150 m çapında, denizden 628 m yüksekte, mahalle yerleşiminden ise yaklaşık 12 m yüksekte yer almaktadır.

Höyük üzerinde herhangi bir tarımsal faaliyet olmamasına karşın, eteklerinde yer yer doğal tahribatlara rastlanmıştır.

Höyüğün yüzeyinde tespit edilen seramikler, Kalkolitik Dönemden, Ortaçağ’a kadar olan dönemleri kapsamaktadır.

Ayrıca MÖ 4-3. yüzyıla tarihlenen kahverengi firnisli bir adet seramiğe de rastlanılmıştır. Seramik buluntular dışında mikrolit alet ve obsidyen buluntuları da tespit edilmiştir.

Höyük; tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesi nedeniyle oluşmuş, çoğu kez içinde tarihsel kalıntıların gömülü bulunduğu yayvan toprak tepedir.

Paylaşın

Batman: Balpınar Höyüğü

Balpınar Höyüğü; Batman’ın Merkez İlçesi’ne bağlı Balpınar (Gresira) Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. İl Merkezi’nden Balpınar Beldesi’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Höyük, Balpınar (Gresira) Beldesinin hemen güneyindedir. Höyük, yaklaşık 150 m çapında olup, denizden 539 m, yüksektedir.

Höyük günümüzde beldenin mezarlık alanı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca, alanda çok fazla ağaçlandırma yapılmasından dolayı da tahribatın oldukça yoğun olduğu görülmektedir.

Alanda, Geç Neolitik Çağ’dan, Ortaçağ’a kadar olan dönemleri simgeleyen seramiklere rastlanmıştır. Ayrıca mortar olarak adlandırılan büyük taş kaplar, söve taşları, pres taşı, az miktarda çakmaktaşı ve obsidyen parçaları tespit edilmiştir.

Höyük; tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesi nedeniyle oluşmuş, çoğu kez içinde tarihsel kalıntıların gömülü bulunduğu yayvan toprak tepedir.

Paylaşın

Batman: Binatlı Höyüğü

Binatlı Höyüğü; Batman Merkez İlçesi Binatlı (Bleyder) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İl Merkezi’nden Binatlı (Bleyder) Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Binatlı (Bleyder) Köyünün 500 m batısında yer alan höyük 100 m çapında, deniz seviyesinden 639 m yüksekliğinde ve köy yerleşiminden 13 m yüksekte yer almaktadır.

Höyük üzerinde ve çevresinde köy yerleşimi olduğu için yoğun tahribat söz konusudur. Alanda Kalkolitik Dönem’den Ortaçağ’a kadar olan dönemleri simgeleyen seramikler ile karşılaşılmıştır.

Höyük; tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesi nedeniyle oluşmuş, çoğu kez içinde tarihsel kalıntıların gömülü bulunduğu yayvan toprak tepedir.

Paylaşın

Batman: Gre Hanik Höyükleri

Gre Hanik Höyükleri; Batman’ın Merkez İlçesi, Balpınar Beldesi, Yeniköy Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Balpınar Beldesi’nden Yeniköy Köyü’ne günün belirli saatlerinde tolu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

1 Nolu Höyüğün batı eteğine yakın alanda yüksek gerilim hattı geçmektedir. Höyük üstünde yoğun miktarda definecilerin yaptığı kaçak kazı çukurları bulunmaktadır. Kimi çukurlar 3-4 m genişliğinde ve 1.50 m derinliğindedirler. Söz konusu bu çukurlar içinde düzgün dikdörtgenimsi taşlar ve tuğlalardan yapılmış mimari ögeler gözlenmiştir.

Nitekim tahribat çukurlarında ve höyük yüzeyinde çok yoğun miktarda tuğla parçaları tespit edilmiştir. Höyük üstünde yer alan defineci çukurları dışında höyüğün kuzey eteklerinde su için açılmış bir kuyu bulunmaktadır. Höyük eteklerinde tarımsal çalışmalar yapılmaktadır.

Düz bir yerleşme olan 2 Nolu Höyük, geniş bir tarla içinde yer almaktadır. Tarla içinde küçük bir alanda geç dönem bir mimari yapı göze çarpmaktadır. Söz konusu alanın olasılıkla bir Orta Çağ yerleşimi olması söz konusudur.

Köylülerin beyanına göre bu bölgeden çok miktarda sikke ele geçmiştir. Nitekim bu alanda bir adet sikke tarafımızca saptanmıştır. Ayrıca tarla içinde tarımsal faaliyetler sırasında kemik parçaları da çıktığı köylüler tarafından belirtilmiştir.

Paylaşın

Batman: İluh Höyüğü

İluh Höyüğü; Batman’ın Merkez İlçesi, İluh Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

İluh Höyüğü, günümüzde tamamen kentsel yapıların altında kalmıştır. Höyük üzerinde günümüzde yerleşim olduğu için çok fazla tahribata maruz kalmıştır.

Alanda Kalkolitik Döneme tarihlenen saman katkılı seramiklerin yanı sıra, Orta Assur Dönemi’ne ve Ortaçağ’a tarihlenen seramik buluntular ile karşılaşılmıştır. Ayrıca, bir türbe içerisine konulmuş mortar (büyük taş kap) ve havan eli’ne rastlanmıştır.

Höyük; tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesi nedeniyle oluşmuş, çoğu kez içinde tarihsel kalıntıların gömülü bulunduğu yayvan toprak tepedir.

Paylaşın

Batman: Kale Arno Höyüğü

Kale Arno Höyüğü; Batman’ın Merkez İlçesi, Oymataş Köyü, Sincanlı Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

Oymataş Köyü, Batman İl Merkezinin 22 km güneybatısında bulunmaktadır. İl Merkezi’nden Oymataş Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Dicle kıyısında bulunan yerleşim, Hırbe Merdon yerleşimine benzeyen bir görünüm sergilemektedir. Köylüler tarafından kale olarak bilinmektedir, fakat höyük olduğu anlaşılan yerleşim doğal bir kayalığa yaslanmaktadır. Yerleşimin doğu eteğinde tali bir yol geçmektedir.

Yerleşimde erken dönem seramikleri özellikle Ubaid Boyalıları gözlenmiştir. Kale Arno’da daha önce yapılan incelemelerde M.Ö. II. Binyıldan başlayarak, Ortaçağ’a kadar giden nitelikli malzeme saptanmıştır (Gürol Barin). Yerleşim üzerinde bol miktarda obsidyen ve mikro alet parçalarına rastlanmıştır.

Paylaşın

Batman: Kuriki Höyüğü

Kuriki Höyüğü; Batman İl Merkezinin 14 km. güneyinde, Oymataş Köyünün 1 km güneybatısında ve Batman Çayı’nın Dicle Nehri’ ne birleştiği noktada yer almaktadır. İl Merkezi’nden Oymataş Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kuriki Höyük 1 ve Kuriki Höyük 2 olmak üzere birbirine yaklaşık 70 m uzaklıktaki iki tepeden oluşmaktadır. 250 x 150 m ölçülerinde olan höyüğün ilk bilgilerini 1988 yılında Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında G. Algaze ve ekibi tarafından yapılan yüzey araştırmalarından öğreniyoruz. İlk kazı çalışmaları ise 2009 yılında Ilısu ve HES Projesi kapsamında Mardin Müze Müdürlüğü başkanlığında gerçekleştirilmiştir.

Dört evrenin tespit edildiği yerleşmede, erken tabaka ana toprak üzerine kurulmuş olan Son Kalkolitik Çağ’dır. MÖ. 4. binyıla tarihlenen bu tabaka bitişik düzende inşa edilmiş taş temelli evleri, tahıl depoları ve mezar yapıları ile temsil edilir. Uzun bir aradan sonra yerleşim yeri Demir Çağ’ında yeniden iskân edilir. MÖ. 1. binyıla tarihlenen bu ikinci yerleşim, daha büyük bir alana yayılmaktadır.

Bu dönemin varlığını özellikle İlk Demir Çağı’na tarihlenen yivli çanaklar ve Assur geleneğini yansıtan kap parçaları kanıtlamaktadır. Döneme ait mimari kalıntılar taş taban ve duvar parçaları ile kil sıvalı silolarla sınırlıdır. Höyüğün üçüncü evresi ise, Part-Roma Dönemi’ni kapsamaktadır. Bu dönemin kalıntıları, büyük idari yapılar, konutlar ve mezarlık alanı ile temsil edilir. Son yerleşim evresi ise Ortaçağ’dan günümüze kadar uzanan dönemlere ait karışık dolgulardan oluşur.

Paylaşın

Batman: Şeyh Çoban Höyüğü

Şeyh Çoban Höyüğü; Batman İl Merkezinin 10.50 km, güneybatısındaki Balpınar (Gresira) Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

Höyük, Balpınar Beldesinin 4.00 km, Şeyh Çoban Mezrasının ise 0.90 km güneybatısında yer almaktadır. İl Merkezi’nden Balpınar Beldesi’ne günün belirli saatlerinde toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Höyük üzerinde modern bir yapı kalıntısı olan Şeyh Çoban Türbesi (ismini de buradan almakta) bulunmaktadır. Ayrıca, türbe etrafında yine modern birkaç tane mezar bulunmaktadır.

Ortaçağ Dönemi’ne ait Horasan haçlı duvar kalıntıları ve yine bu döneme ait İslami gelenekte yapılmış mezarlar höyük üzerinde görülen diğer mimari unsurlardır.

Höyüğün üst kısmı ve yamaçlarında yapılan gözlemlerde buluntu olarak Erken Tunç Çağından, Ortaçağ’a kadar olan dönemleri simgeleyen seramikler ile karşılaşılmıştır. Ayrıca, olasılıkla Ortaçağ’a ait cam bilezik buluntularda karşılaşılan örneklerdendir.

Paylaşın

Batman: Kumluca Resimli Kaya Sığınakları

Kumluca Resimli Kaya Sığınakları; Batman’ın Hasankeyf İlçesi sınırları içerisinde kalan Kumluca Köyünün 0.25 km güneybatısındadır.

Kumluca (Mirdese) Köyü, Batman İl Merkezinin 21 km güneydoğusunda, Hasankeyf İlçe Merkezinin 13.55 km batısında bulunmaktadır.

1 Nolu Resimli Kaya Sığınağı; Dicle Nehri’nin güneyinde başlayan resimli kaya sığınakları oldukça geniş bir alana dağılmıştır. Kayalık alanda toplam beş adet resimli kaya sığınağı tespit edilmiştir. Doğal oluşumlu kaya sığınaklarında, tasvirlerin yer aldığı duvarın yüksekliği 1.50 m, genişliği ise 4.70 m’dir.

Kaya sığınağının alt bölümünde kaya sığınağını veya dağı temsil eden (?) motifler ve bu motiflerin üzerinde ise dağ keçileri yoğun şekilde yer almaktadır. Dağ keçisi veya at (?) figürü üzerinde bir binicinin de olduğu düşünülen tasvir de kompozisyon içerisinde mevcuttur. Figürler ve motiflerin tamamı kazıma tekniğiyle yapılmıştır.

2 Nolu Resimli Kaya Sığınağı; Dicle Nehri’nin güneyinde başlayan resimli kaya sığınakları oldukça geniş bir alana dağılmıştır. Bu geniş alanda toplam beş adet resimli kaya sığınağı ile karşılaşılmıştır. Kaya sığınağı, Mirdese köyünün güneybatısında bulunan vadinin batı yamacında yer almaktadır.

Kaya sığınağında daha önceden de görülmüş olan dağ keçisi figürleri gözlenmiştir. Bir adet dağ keçisi figürü, diğer kaya sığınaklarındakinden farklı biçimde, bir zemin üzerine basar şekilde tasvir edilmiştir. Dağ keçilerinin bulunduğu kaya sığınağında yine diğer kaya sığınaklarındaki gibi dağ ya da kaya sığınağı tasvirleri (?) bulunmaktadır. Bunun dışında dağ keçisi figürlerinin alt kısmında bir adet haç tasviri de yer almaktadır.

Olasılıkla bu alan, Hıristiyanlar tarafından da bir süre ikamet yeri olarak kullanılan bir vadi olmalıdır. Ayrıca, figürler arasında insan, altı ayaklı bir hayvan ve bir sürüngene ait olduğu düşünülen figürler de bulunmaktadır. Figürler kazıma tekniğiyle yapılmıştır.

3 Nolu Resimli Kaya Sığınağı; Dicle Nehri’nin güneyinde başlayan resimli kaya sığınakları oldukça geniş bir alana dağılmıştır. Bu geniş alanda toplam beş adet resimli kaya sığınağı ile karşılaşılmıştır. Kayalık alana kazıma ile yapılmış olan tasvirler, dağ keçileri ve insan figürleridir.

Kaya sığınağına figürlerin kazınmasını kolaylaştıran kayaç türü olan kabuklu jips, aynı zamanda kazıma figürlerin iyi korunamamasına da neden olmaktadır. Bu kabuklu jipsin soyulması doğal bir şekilde devam edeceğinden resimlerin tamamı yok olma tehlikesi altındadır.

Paylaşın

Batman: Mirdese Resimli Kaya Sığınakları

Mirdese Resimli Kaya Sığınakları;  Batman’ın Hasankeyf İlçe sınırlarında kalan, Kumluca (Mirdese) Köyünün 0.40 km batısında, Dicle Nehri’nin güneyinde yer almaktadır.

Kumluca Köyü, Batman İl Merkezinin 21 km güneydoğusunda, Hasankeyf İlçe Merkezinin 13.55 km batısında bulunmaktadır.

İlçe Merkezi’nden Mirdese (Kumluca) Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

1 Nolu Kaya Sığınağı’nda kazıma yöntemiyle yapılmış dağ keçisi, ata benzer uzun gövdeli ve kuyruklu hayvanlar figürleri bulunmaktadır. Figürlerin bulunduğu kabuklu jips kayacının aşırı deforme olmasından dolayı figürlerde aşınmalar söz konusudur.

2 Nolu Kaya Sığınağı, tabanı tektonik hareketler sonucu çökmüş olup, resimlerin tasvir edildiği bölüm kimyasal ayrışmaya uğramıştır. Resimler, karstik kabuk üzerine işlenmiştir.

Karstik kabuğun zamanla soyulması resimlerin yok olması riskini arttırmıştır. Tasvir edilen figürler arasında yoğun olarak dağ keçisi figürleri ve bir adet daire motifi yer almaktadır.

Paylaşın