Karaman: Kozak Hanı

Kozak Hanı; Karaman’ın Merkez İlçesi, Medreselik Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Karaman – Mut yolu üzerindedir.

Karaman’ın tarihi ve kültürel envanterine bakıldığında kent genelinde hem mimari hem de tarih açısından önemli yapılar olduğu görülmektedir.

Roma ve Bizans döneminde Hıristiyanlığın önemli bir merkezi olan kentte daha sonra Türklerin yerleşmesiyle Türk-İslam yapıları ön plana çıkmış, Karamanoğulları ve Osmanlı dönemlerinde pek çok yapı inşa edilmiştir.

Bu yapılar arasında hanlarda önemli bir yer tutmaktadır. Bugünün otel ve garaj vazifesini birlikte gören yapılar olan Hanlar, vasıtalı, vasıtasız yabandan gelen yolcuların barınacağı, hayvanlarla insanların geceleyebileceği yerlerdir.

Selçuklular ve Osmanlılar, sosyal bir vazife gördüğü için hanların yapımına önem vermişler ve mimari bakımdan güzel eserler inşa etmişlerdir. Bu eserlerden biride Kozak Hanı’dır.

Karamanoğulları zamanında yapılan Kozan Hanı, 3×6 m. ebadında olup taştan yapılmıştır. Hiçbir yerinde kitabesi yoktur. Ancak Karamanoğlu Halil Beyzâde Alâeddîn Bey’in yaptırdığı kabul edilmektedir.

İçten uzunlamasına 2 yığma ayak üzerine oturan 4 kemer dizisi ile iki paralel nef halinde uzanan dikdörtgen planlı yapıdadır.

2008 yılında Konya Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından restorasyon çalışmaları tamamlanan Kozak hanı, lokanta olarak hizmet vermeye başlamıştır.

Paylaşın

Karaman: Gelindi (Dilendi) Hanı

Gelindi (Dilendi) Hanı; Karaman’ın Merkez İlçesi, İhsaniye Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İl Merkezi’nden İhsaniye Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Karaman’ın tarihi ve kültürel envanterine bakıldığında kent genelinde hem mimari hem de tarih açısından önemli yapılar olduğu görülmektedir.

Roma ve Bizans döneminde Hıristiyanlığın önemli bir merkezi olan kentte daha sonra Türklerin yerleşmesiyle Türk-İslam yapıları ön plana çıkmış, Karamanoğulları ve Osmanlı dönemlerinde pek çok yapı inşa edilmiştir.

Bu yapılar arasında hanlarda önemli bir yer tutmaktadır. Bugünün otel ve garaj vazifesini birlikte gören yapılar olan Hanlar, vasıtalı, vasıtasız yabandan gelen yolcuların barınacağı, hayvanlarla insanların geceleyebileceği yerlerdir.

Selçuklular ve Osmanlılar, sosyal bir vazife gördüğü için hanların yapımına önem vermişler ve mimari bakımdan güzel eserler inşa etmişlerdir. Bu eserlerden biride Gelindi (Dilendi) Hanı’dır.

Gelindi (Dilendi) Hanı, içten altı ayak üzerine oturan 2 kemer dizisi ile 3 paralel nef halinde uzanan dikdörtgen planlı bir yapıdır. Karamanoğulları döneminde inşa edilmiştir.

Paylaşın

Karaman: Burhan Hanı

Burhan Hanı; Karaman’ın Ermenek İlçesi ile Bucakkışla Köyü arasındaki yol üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Karaman’ın tarihi ve kültürel envanterine bakıldığında kent genelinde hem mimari hem de tarih açısından önemli yapılar olduğu görülmektedir.

Roma ve Bizans döneminde Hıristiyanlığın önemli bir merkezi olan kentte daha sonra Türklerin yerleşmesiyle Türk-İslam yapıları ön plana çıkmış, Karamanoğulları ve Osmanlı dönemlerinde pek çok yapı inşa edilmiştir.

Bu yapılar arasında hanlarda önemli bir yer tutmaktadır. Bugünün otel ve garaj vazifesini birlikte gören yapılar olan Hanlar, vasıtalı, vasıtasız yabandan gelen yolcuların barınacağı, hayvanlarla insanların geceleyebileceği yerlerdir.

Selçuklular ve Osmanlılar, sosyal bir vazife gördüğü için hanların yapımına önem vermişler ve mimari bakımdan güzel eserler inşa etmişlerdir. Bu eserlerden biride Burhan Hanı’dır.

Burhan Hanı’n doğuya açılan kapısı önünde bir sundurma mevcuttur. Kitabesi ve süslemesi bulunmayan yapı Karaman Beyliği devrine aittir. Dikdörtgen planlı, tek mekanlı bir yapıdır.

Paylaşın

Karaman: Atlas Hanı

Atlas Hanı; Karaman’ın Ayrancı İlçesi, Hüyükburun Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe Merkezi’nden Höyükburun Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Karaman’ın tarihi ve kültürel envanterine bakıldığında kent genelinde hem mimari hem de tarih açısından önemli yapılar olduğu görülmektedir.

Roma ve Bizans döneminde Hıristiyanlığın önemli bir merkezi olan kentte daha sonra Türklerin yerleşmesiyle İslam ön plana çıkmış, Karamanoğulları ve Osmanlı dönemlerinde pek çok yapı inşa edilmiştir. Bu yapılardan biride Atlas Hanı’dır.

Karaman-Ayrancı karayolu ile demiryolu arasında, karayoluna yaklaşık 2500 m. uzaklıkta, düz ovada tarihi İpek Yolu üzerindedir. Yapı, halk arasında Atlas Han olarak adlandırılmaktadır. Hanın yapımı ile ilgili herhangi bir kitabe rastlanmamıştır.

Selçuklu dönemine ait bir handır. Kesme taşlardan ve devşirme malzemelerden kireç harcı ile inşa edilmiştir. Efsaneye göre bir yaşlı kadının yaptırdığı söylenir. Kaçak kazıların yapılmasıyla tahrip olan han şimdilerde ağıl olarak kullanılıyor.

Paylaşın

Karaman: Ayran Dede Türbesi

Ayran Dede Türbesi; Karaman’ın Ayrancı İlçesi, Yeni Mahallesi, Gündüz Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Efsaneye göre, Yavuz Sultan Selim 1514 yılında İran Seferine giderken Karaman-Ereğli güzergâhından geçerken, Komutanlarından birisi Hilmi Dede ile karşılaşır.

Komutan Hilmi Dede’ye askerinin nerede su içebileceğini sorar. O da evdeki ayranı, taştan oyulmuş bir tasın içine katar, gelir. Bu durumu gören komutan, “ilahi dede, bu kadarcık ayran, koca orduya yeter mi?” der.

Hilmi Dede besmele ile ayranı uzatır. Ayranı bütün asker içtiği halde tükenmez. Sonunda komutan Hilmi Dede’nin ellerine sarılar “Sen Hilmi Dede değil, bilakis, Ayran Dedesin” der.

Bunun üzerine ilçenin adı Ayrancı konmuştur. Bu gün bu zatın kabrinin bulunduğu yer çevrilmiş ve üzeri örtülmüştür.

Paylaşın

Karaman: Kerimüddin Karaman Bey Türbesi

Kerimüddin Karaman Bey Türbesi; Karaman’ın Ermenek İlçesi, Balgusan Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.

İlçe Merkezi’nden Balgusan Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

2001 yılında restore edilen türbe, Nurettin Bey’in (Nure Sufi) oğlu olan Kerimüddin Karaman Bey’e aittir. Burası tahminlere göre, cami, imaret ve medreseyi de içine alan geniş bir ma’mure idi.

Ancak günümüzde yalnızca türbe kısmı kalmıştır. Muntazam kesme taştan yapılmış, üzeri kubbeli, beşik tonoz örtülü ve çevresi mezarlıktır. Türbe içinde yer alan mezarlardan birisi Kerimüddin Karaman Bey’e diğer dördü de yakınlarına aittir.

Paylaşın

Karaman: İbrahim Bey Türbesi

İbrahim Bey Türbesi; Karaman’ın Merkez İlçesi, İmaret Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

İbrahim Bey İmaretinin kuzey batı köşesindedir. İmaret Caminin sağ duvarına (Batısına) bitişik olarak yapılmıştır. Türbe dışta bütünüyle kesme taştır. 4 köşe kaide üzerine sekizgen tamburla yükselen, üzerine bir piramit çatı ile örtülü bir yapıdır.

Ortada İbrahim Bey’in, sağda Kasım Bey’in, solda ise Alaaddin Bey’in alçıdan lahitleri bulunmaktadır. İçte kemerler, kemer ayakları ve duvarlar kesme taşla yapılmıştır. Kubbe ve geçiş elemanları sıvanmıştır. Kemer gergileri ve döşeme kaplaması ahşap olup sandukalar alçıdan yapılmışlardır.

Kümbetin içi tümüyle yalındır. Tek süslü elemanlar içteki alçı sandukalardır. Büyük ölçüde tahrip olmuş olan bu sandukalar döneminin en önemli alçı örneklerini oluşturmaktadırlar. Sandukalar üzerinde yazı, geometrik süsler, bitkisel motifler yanı sıra yanlarda kabartma iri çiçek motifleri görülmektedir.

Paylaşın

Karaman: Kızlar Türbesi

Kızlar Türbesi; Karaman’ın Merkez İlçesi, Hamidiye Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Kesme taştan yapılmış olup, Karaman Mezarlığının içindedir. Türbe Karamanoğlu İshak Bey’in kızı adına yaptırılmıştır. Sekizgen planlı yine üstü kubbeli olarak yapılmıştır.

Dış yüzey beyaz ve kırmızımtırak taşların birbirine geçmesi ile dekore edilmiştir. Türbe, giriş yönünde revaklı, sekizgen gövde üstünde sekizgen kasnaklı kubbeyle örtülü bir yapıdır.

Girişin önündeki revakı yıkılmıştır. Türbenin girişi kuzeyde yer almakta diğer asal yönlere büyük dikdörtgen pencerelerle açılmaktadır.

Pencerenin açılmadığı dört ara yöne bakan yüzeylere ise taşlardan düz ve ters zambak motifleri işlenmiştir. Düz söveli, basık yuvarlak kemerli kapının çevresi, dıştan içe doğru düz, dış bükey, iç bükey ve eğimli dört silme kuşağıyla sarılmaktadır.

Paylaşın

Karaman: Kaya Halil Türbesi

Kaya Halil Türbesi; Karaman’ın Merkez İlçesi, Hoca Mahmud Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

II. İbrahim Bey’in başkadısı Kaya Halil adına 1409 yılında yaptırılmıştır. Yapı küçük boyutuyla biblo gibi durmaktadır. Kesme taşın doğal güzelliği içerisinde, mimari biçimin ve elemanların düzeninde süs aranmıştır. Kapının üzerinde bir yazıt yeri görülmektedir.

Doğu cephenin iki köşesi altta pahlanarak üstleri mukarnaslarla süslenmiştir. Doğu cephedeki taşın biri üzerinde, yüzeysel daireler içerisinde çiçek motifleri işlenilmiştir. Pencerelerin önünde düğümlü demir şebekeleri bulunmaktadır.

Kümbetin dikdörtgen planlı olması nedeniyle kubbenin oturtulabilmesi için, doğu ve batı kenarlarda kubbe eteğindeki silme biraz içeride yapılmış, güney ve kuzeyde bir miktar duvarın içine gömülmüştür. Böylece kubbe oval olmaktan bir ölçüde kurtarılmaya çalışılmıştır. Kümbetin içerisinde yan yana iki sanduka bulunmaktadır.

Sandukalardan birinin şahidesi sarıklıdır. Pencereler içte de taş söveli ve sivri kemer alınlıklı yapılmışlardır. Kuzey duvarda bir dolap nişi bulunmaktadır. Kümbetin altında bir cenazelik katından söz edilmekteyse de bunu doğrulayacak herhangi bir buluntu ile karşılaşılmamıştır.

Paylaşın

Karaman: Demir Gömlek Türbesi

Demir Gömlek Türbesi; Karaman’ın Merkez İlçesi, Koçak Dede Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Yapı dış biçimiyle özellik taşımaktadır. Sekizgen gövdenin sekizgen bir kasnakla yükseltilmesi bir yeniliktir. Külahın iyice basıklaşarak kubbeyi anımsatacak biçimde oluşturulması, kubbeli dış örtüye geçişte bir aşama olmaktadır.

Girişin önünde yeralan iki sütunlu ve büyük bir olasılıkla kubbeli revak Osmanlılarla ilişkinin yoğunlaştığını göstermektedir.  Yapının altında cenazelik katı bulunduğuna dair herhangi bir iz bulunmamaktadır. Kümbet bütünüyle kesme taşla inşa edilmiştir. Yalnız içte kubbe kaba yonu taşla örülmüş ve üzerleri badanalanmıştır.

Dışta kubbeyi örten külah,  bugün harçli moloz taş şeklindedir. Büyük bir olasilikla çevredeki diger yapilar gibi, kesme taş kaplamali oldugu düşünülebilir.  Yapı genelde yalındır. Süs, kesme taşin dogal görüntüsü içinde, mimari elemanların düzeninde aranmıştır.

Sekizgen gövdeyi ve kasnağı dış bükey ve iç bükey kavisli taş silmeler sarmakta, kapı ve pencereler ise 45°’lik açılar yapan pahlı silmelerle çerçevelenmiştir. En süslü eleman yapinin girişinde bugün bulunmayan, revak kemeri üzengi taşlaridir. Bunlar mukarnaslarla süslenmişlerdir. Türbe Karamanoğlu Emirlerinden Eminüddin Bey adına yapılmıştır.

(Görseller: evliyalar.net)

Paylaşın