Şırnak: Kırmızı Medrese

Kırmızı Medrese; Şırnak’ın Cizre İlçesi, Dağkapı Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Cizre Beyliği döneminde II. Han Şeref Bey tarafından XIV. Yüzyılda yaptırılmıştır. Cizre Akkoyunluların eline 1475 yılında geçerken Cizre Emirleri sürgün edilmiştir.

Emir Bedrettin oğlu II. Şeref (Hanşeref) Boti Aşireti ve çevre halkının yardımı ile 1508 yılında Cizre’yi alırken duada bulunmuş. ” Yarabbi ben tekrar Cizre yi alabilsem sana bir Camii inşa edeceğim” demişti. Allah da bu duasını kabul buyurduğundan Kırmızı Medrese’yi inşa ettirmiştir. Cizre Suru’nu bu yerden yardığından surun üzerine bina etmiştir.

Cizre de Dağkapı Mahallesinin Şah Mahallesi ile kesiştiği noktada sur üzerindedir. Güneyinde Mescit ile altında Şeyh Ahmed El-Cezeri adlı meşhur müfessir, yazar, şairin türbesi ile, Cizre emirlerine ait aile mezarlığı da vardır. Medresenin içi avlulu olup, doğusunda batısında ve kuzeyinde dershaneler, yemekhane ve öğretmen lojmanları bulunur. Bunların bir kısmı halen yıkık olup, restorasyona ihtiyacı vardır.

Mihrabı beyaz taştan olup, 2.82 x 3.78 ölçülerindedir. Mihrab köşegeni 55 derecedir. Mihrabın çevresini iç bükey üçgenler sıralı bir dizi ters U şeklinde sararak, altlarda da, içe doğru döner. Mihrap boşluğu yarım daire planlıdır. Mihrabın üstü basık ve tuğla kubbe ile örtülüdür.

Medresenin güneybatısında kare planlı bir oda bulunur ki çok güzel motiflerle süslenmiştir. Bu oda Profesör ve başmüderris odasıdır. Şair ve yazar Şeyh Ahmet El-Cezeri kullandığı gibi, Mütfü Molla Zade’nin dedelerinden Şeyh İbrahim Sori de bu odada görev yaptığından burada gömülmüşlerdir.

Medrese Cizre’ye özgü kırmızı tuğlalardan örüldüğü için Kırmızı Medrese denilir. Cizreli dilbilimci ve yazar Kamuran Ali Bedirhan medresenin 2 bin metrekare olduğunu yazar.

Paylaşın

Şırnak: Mem-u Zin Türbesi

Mem-u Zin Türbesi; Şırnak’ın Cizre İlçesi, Dağkapı Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Medrese 840/1437 yılında Emir Abdal (Abdullah) ibn Abdillah Seyfettin Bohti tarafından yaptırılmıştır. Yapıdan günümüze mescit, türbe, bir medrese hücresi, avluya geçişi sağlayan giriş ünitesi ve bir eyvan gelebilmiştir. Medresenin doğu ve batı kanadındaki hücrelerin sadece temel kalıntıları günümüze ulaşabilmiştir.

Kuzey kanadında 80 hücre olup, olmadığı belli değildir. Günümüzde bu tarafa sonradan namazgâh, cami ve şadırvan eklenmiştir. Bu hücrelerin altında girişi avludan sağlanan Mem-u Zin Türbesi bulunmaktadır.

Türbeye avludan dokuz basamakla türbeye inilmektedir. Türbe, doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı olup, üzeri aynı doğrultuda uzanan sivri beşik tonozlu örtülüdür. İçerisi kuzeyinde yer alan bir pencere açıklığı ile aydınlatılmıştır. Türbenin içinde üç tane mezar vardır.

Mezarlar Zin, Bekir ve Mem’e aittir. Mezar taşlarının birinin üzerinde “Ölümü 854’te Allah onu ve tüm Müslümanlara rahmet etsin” ibaresi bulunmaktadır. Mem-u Zin içinde ilahi aşk olan bir öyküdür. Bu aşk olayı Cizre Beyi Emir Zeynuddin döneminde Hicri 854 (1450-1451) yılında meydana gelmiştir.

Paylaşın

Batman: Beşiri Höyüğü

Beşiri Höyüğü; Batman’ın Beşiri İlçesinin 7 km kuzeydoğusundaki İkiköprü Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. 

İlçe Merkezi’nden İkiköprü Beldesi’ne günün belirli saatlerinde toplu taşıma araçları ile ulaşım mümkündür.

Höyüğün yayılım alanının çapı 140 m’dir; ancak höyüğün ortasından yol geçirildiği için yalnızca 60 m’lik bir kısmı korunabilmiştir.

Höyük üzerinde ve çevresinde yapılan yüzey araştırması sonucunda seramik buluntular ve işlenmiş obsidyen aletler gözlenmiştir. Söz konusu buluntulardan yola çıkılarak en erken Kalkolitik Dönem’den başlayarak Ortaçağ’ın sonuna kadar höyüğün iskan gördüğünü söyleyebiliriz.

Höyük; tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesi nedeniyle oluşmuş, çoğu kez içinde tarihsel kalıntıların gömülü bulunduğu yayvan toprak tepedir.

Paylaşın

Batman: Danalı Höyüğü

Danalı Höyüğü; Batman’ın Beşiri İlçesi, Danalı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe Merkezi’nden Danalı Köyü’ne günün belirli saatlerde toplu taşıma araçları ile ulaşım mümkündür.

Höyük, Danalı Köyünün 1.50 km güneybatısındadır. Höyük, 130 m çapında ve ova seviyesinden yaklaşık 22 m; deniz seviyesinden ise 727 m yüksekliğe sahiptir.

Höyüğün eteklerinde günümüzde tarım yapılması nedeniyle tahribat söz konusudur. Alanda yapılan arkeolojik yüzey araştırmasında Erken Tunç Çağ’dan başlayıp Demir Çağlar’a uzanan seramik buluntular gözlenmiştir.

Höyük; tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesi nedeniyle oluşmuş, çoğu kez içinde tarihsel kalıntıların gömülü bulunduğu yayvan toprak tepedir.

Paylaşın

Batman: Gre Migro Höyüğü

Gre Migro Höyüğü; Batman’ın Merkez İlçesi, Bıçakçı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İl Merkezi’nden Bıçakçı Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Höyük, 220 m çapındadır; denizden yüksekliği 600.95 m’dir. Ovadan yüksekliği ise yaklaşık 30m’dir Höyük çevresinde yapılan yüzey araştırması sonucunda en erken Ubaid Dönemi, en geç Geç Osmanlı Dönemi’ne tarihlendirilen seramik buluntular gözlenmiştir.

Ayrıca, çok sayıda her döneme ait olabilecek kalın cidarlı depolama küpleri, çakmaktaşı alet parcaları, obsidyen parçaları, havaneli, bileği taşı ve söve taşı (?) buluntuları da alanda görülen diğer yüzey bulgularıdır.

Höyük; tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesi nedeniyle oluşmuş, çoğu kez içinde tarihsel kalıntıların gömülü bulunduğu yayvan toprak tepedir.

Paylaşın

Batman: Hasankeyf Höyüğü

Hasankeyf Höyüğü; Batman’ın Hasankeyf İlçesinin 1.5 km doğusunda, Dicle Nehri’nin kuzey kıyısında yükselen höyük, 200.00 x 160.00 m2’lik alanı kaplamaktadır.

2009-2014 yılları arasında yapılan kazı çalışmalarında Hasankeyf Höyüğü’nde Çanak Çömleksiz (Akeramik) Neolitik, Demir Çağ ve Hellenistik Çağ’a ait bulgular tespit edilmiştir.

Radyokarbon ölçümleri ile Hasankeyf Höyük Neolitik Dönem tabakaları, MÖ 10. binyılın ikinci yarısına tarihlenmektedir.

Bu tarihler yerleşmenin, Hallan Çemi, Demirköy Höyük, Körtik Tepe ve Gusir Höyük gibi, Yukarı Dicle Havzası’nda bulunan diğer Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ yerleşmeleri ile hemen hemen çağdaş olduğunu göstermektedir.

Bölgede yapılan çalışmalar sonucunda, söz konusu bu yerleşmeler arasında mimariden ölü gömme geleneklerine, taş aletlerden küçük buluntulara kadar birçok yönde ortak kültürel öğelerin paylaşıldığı tespit edilmiştir.

Höyük; tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesi nedeniyle oluşmuş, çoğu kez içinde tarihsel kalıntıların gömülü bulunduğu yayvan toprak tepedir.

Paylaşın

Batman: Lilabadi Höyüğü

Lilabadi Höyüğü; Batman’ın Gercüş İlçesi sınırları içerisinde bulunmaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Höyük, Gercüş İlçesinin 3.20 km kuzeybatısında yer almaktadır. 200 m çapındaki höyük ova seviyesinden yaklaşık 20 m, deniz seviysinden ise 895 m yüksekliğe sahiptir.

Höyükte, Erken Tunç Çağ sonundan başlayarak Ortaçağ’a dek tarihlendirilen seramik buluntuları gözlenmiştir. Ayrıca höyük üzerinde obsidyen ve çakmaktaşı aletlere de rastlanılmıştır.

Höyük; tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesi nedeniyle oluşmuş, çoğu kez içinde tarihsel kalıntıların gömülü bulunduğu yayvan toprak tepedir.

Paylaşın

Batman: Tileyli Höyüğü

Tileyli Höyüğü; Batman’ın Gercüş İlçesi, Hisar Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe Merkezi’nden Hisar Beldesi’ne günün belirli saatleri içerisinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Tileyli Höyüğü, yaklaşık 300 m çapında bir alanı kaplamaktadır. Hisar Beldesi, Batman Merkezin kuş uçumu 32.85 km güneydoğusunda, Gercüş İlçe Merkezinin 15 km kuzeybatısında bulunmaktadır.

Ortasından asfalt yol geçen ve tarım arazisi olarak kullanılan höyük, büyük oranda tahrip olmuştur. Höyük üzerinde ve çevresinde yapılan çalışmalarda büyük ve orta büyüklükte moloz taşların yanı sıra Prehistorik dönemlere ait olduğu düşünülen çakmak taşı, obsidyen dilgiler, mikrolit aletler ve ok uçları gibi küçük buluntular ayrıca bazalt öğütme taşı, ezgi taşı, perdah taşı ve seramik buluntular (ağız ve dip parçaları) gözlenmiştir.

Höyük; tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesi nedeniyle oluşmuş, çoğu kez içinde tarihsel kalıntıların gömülü bulunduğu yayvan toprak tepedir.

Paylaşın

Batman: Asmadere Höyüğü

Asmadere Höyüğü; Batman’ın Beşiri İlçesi, Asmadere (Hope) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.  Garzan Çayının kıyısındadır.

İlçe Merkezi’nden Asmadere Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Asmadere Köyü, Batman İl Merkezinin 32 km doğusunda, 14 km güneydoğusundadır.

Modern köy yerleşiminin höyük üzerinde kurulması, höyük alanında çok fazla beşeri tahribata neden olduğu için höyüğün tam sınırları belirlenememiştir.

Höyüğün yüzeyinde çok sayıda Erken Kalkolitik Dönem’den başlayıp Ortaçağ’a kadar devam eden seramik parçalarına rastlanmıştır.

Höyük; tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesi nedeniyle oluşmuş, çoğu kez içinde tarihsel kalıntıların gömülü bulunduğu yayvan toprak tepedir.

Paylaşın

Batman: Besnarin Höyüğü

Besnarin Höyüğü; Batman’ın Beşiri İlçesi, Çakıllı (Besnarin) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe Merkezi’nden Çakıllı Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Besnarin Höyük, Beşiri İlçesinin kuş uçuşu 28 km güneydoğusunda bulunan Çakıllı (Besnarin) Köyünün 500 m kuzeyinde yer almaktadır.

Yaklaşık 125 m x 105 m’lik alana yayılan höyüğün doğusunda eski bir dere yatağı bulunmaktadır. Höyük yüzeyinde yapılan çalışmalarda herhangi bir mimari öğe oluşturmayan dağınık taşlar ve dönemi tam olarak belirlenemeyen az sayıda seramik buluntusu tespit edilmiştir. Höyüğün çevresi günümüzde tarım arazisi olarak kullanılmaktadır.

Höyük; tarih boyunca türlü nedenlerle yıkılıp yok olmuş yerleşme bölgelerinde, yıkıntıların üst üste birikmesi nedeniyle oluşmuş, çoğu kez içinde tarihsel kalıntıların gömülü bulunduğu yayvan toprak tepedir.

Paylaşın