Palanlı Mağarası; Adıyaman’ın Merkez İlçesi’ne bağlı Palanlı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.
Adıyaman merkeze yaklaşık 10 Km. mesafededir.
M.Ö. 40.000 yıllarında kullanılmış doğal bir mağaradır. Duvarında bulunan ve halen fark edilebilen dağ keçisi figürü yalın kontur çizgilerle oluşturulmuştur. Mağara arkeolojik sit alanı olarak tescillidir. Mağaranın yer aldığı derin vadi ise ender bulunur bir doğa parçasıdır.
Çarşı Camii; Adıyaman’ın Merkez İlçesi, Kapcami Mahallesi, Atatürk Caddesi üzerinde yer almaktadır.
Oturakçı Pazarı içinde yer alan Camii, merkeze yürüme mesafesindedir.
Hacı Abdulgani tarafından 1557 yılında yaptırılmış olup, 1640 yılında ise hacı Mehmet B.Seyfeddin Rızaullah tarafından onarılmıştır.
Eskiden düz ahşap örtülü iken, mevcut yapı dört payenin taşıdığı ahşap merkezi kubbe ile onun etrafında düz ahşap tavanla kapatılmış durumdadır. Dikdörtgen planlı caminin payandalarla desteklenen duvarları kesme taştan yapılmıştır.
Selçuklu Köprüsü; Adıyaman’ın Kahta İlçesi, Koç Hisay köyü sınırları içerisindedir. Ulaşım özel araçla veya Turlarla sağlanmaktadır.
Antik Nymphaios (Kahta Çayı) üzerinde yer almaktadır. Düzgün kesme taştan yapılmış sivri kemerli bir yapıya sahiptir. Köprünün üzerinde herhangi bir kitabe bulunmamaktadır.
Halk arasında Selçuklu Köprüsü diye adlandırılan köprünün mimari yapısına bakılarak Selçuklu Dönemi’nde yapıldığı tahmin edilmektedir.
Eskisaray Camii; Adıyaman’ın Merkez İlçesi, Eskisaray Mahallesi, Gülebatmaz Caddesi üzerinde yer almaktadır.
Eskisaray Camii, merkezinden yürüme mesafesindedir.
Eskisaray Camii Hicri 1148’de İbrahim Paşa tarafından yaptırılmıştır. Cami birçok defa onarım görmüş, son onarımda ise kuzeye doğru genişletilmiştir.
Kab Camii; Adıyaman’ın Merkez İlçesi, Kap Camii Mahallesi, Eski Kahta Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir merkezinde, yürüme mesafesindedir.
Hicri 1182 miladi 1768 yılında Hoca Ali tarafından yaptırılan caminin giriş kapısı üzerindeki kitabeden Hicri 1342 miladi 1923 yılında Hacı Mehmet Ali tarafından yenilendiği anlaşılmaktadır.
2008 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilen caminin yanında bir de yazlık cami bulunmaktadır. Cami düzgün kesme taştan yapılmış olup bölgedeki tek örnek olarak üzeri bağdadi sıvalı ahşap bir kubbe ile örtülüdür.
Kuzey kısımda ise iki mihrabiyeli ve üzeri düz ahşap tavanlı son cemaat yeri bulunmaktadır. Kıble duvarında bulunan mihrap mukarnas kavsaralı ve kesme taştan yapılmıştır. Caminin minberi ceviz ağacından yapılmıştır. Kuzeybatı kısmında bağımsız olarak yer alan minare; kare kaideli, silindirik gövdeli ve tek şerefelidir.
Kaya Mezarları; Adıyaman’ın Merkez İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Merkeze 5 km mesafededir. Ulaşım kolej minübüsleri ile sağlanmaktadır.
Perre Antik Kenti’nin Nekropol alanı, büyüklüğü ve yapısı ile bölgedeki diğer Nekropol alanlarından farklıdır. Kommagene Krallığı’nın kutsal alanı Nemrut Dağı Hierothesion’unu gören bu Nekropol alanının diğer Kommagene kentlerinde yaşayıp ölen önemli kişilerin gömüldüğü bölgesel bir Nekropol (mezarlık) olduğu düşünülmektedir.
Önceleri olumsuz bir görünüm arz eden, işlevi dışında kullanılan ve tahribatın her geçen gün çoğaldığı Nekropolde, Valilik imkanları ile Adıyaman Müzesi başkanlığında yürütülen kazı ve temizlik çalışmalarına 2001 yılında başlanmış ve 2009 yılına kadar devam etmiştir.
Ana kaya oyularak oda biçiminde yapılan mekanlar içinde yine kayalar oyularak yapılan ve ölülerin içine konulduğu lahitler bulunmaktadır. Bu lahit mezarlar aile bireylerinin sayısına göre yapılmıştır. Ayrıca buradaki mezarların basit veya gösterişli olması buraya gömülenlerin kişilerin sosyal statülerini de göstermektedir.
Musalla Camii; Adıyaman’ın Merkez İlçesi, Musalla Mahallesi, Atatürk Caddesi üzerinde yer almaktadır. Cami, merkezden yürüme mesafesindedir.
Camiinin yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir. 1308 hicri 1890 miladi yılında deprem sonucu minaresinin yıldığı rivayet edilmektedir. Dolayısıyla daha önce inşa edilmiş olmalıdır.
Yapıyı tarihlemeye imkan sağlayan tek veri olarak, mimari ve plan düzenine bakılarak camiinin 17 veya 18’inci yüzyılda inşa edildiği söylenebilir. Avluya sahip cami düzgün kesme taştan yapılmıştır.
Camiinin kuzeyinde orta kısımdaki kubbe, diğerleri düz dam örtülü olan sivri kemerler ile avluya açılan beş gözlü son cemaat yeri bulunmaktadır. Üç bölümden oluşan harimin orta kısmı kubbe ile diğer iki kısım ise çapraz tonoz örtüye sahiptir.
Kıble duvarının ortasına yerleştirilmiş olan mihrap, iki sütunceye oturan sivri kemerli mukarnas kavsaralıdır. Mihrabın yanında ise taştan yapılmış minbere sahiptir.
Minare ise camii avlusunun güneybatı köşesinde son cemaat yerine bitişiktir. Üç sıra mukarnasla çevrilen tek şerefeli minare, silindirik petek ve külahla son bulmaktadır.
Ulu Camii; Adıyaman’ın Tut İlçesi merkez yerleşim sınırları içerisinde yer almaktadır. Camiye ulaşım merkezden yürüme mesafesindedir.
Düzgün kesme taştan yapılmış minareye sahip caminin doğu ve güney cephe beden duvarları da kesme taştan yapılmıştır. Son cemaat yeri iki kemerlidir. Caminin üzeri düz dam olup sac ile örtülüdür.
Caminin içinde dörtgen ayaklara ve sütunlara oturan üç sıra kemerli yapı ve üzerindeki tavan ahşap kaplamadır. Minaresinin kaidesi üzerindeki yapım kitabesine göre 1736-37 yıllarında Hacı Hasan tarafından yaptırıldığı bilinmektedir.
Yenipınar Camisii; Adıyaman’ın Merkez İlçesi, Yenipınar Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır.
Yenipınar Camisii, şehir merkezinden yürüme mesafesindedir.
Düz bir alan üzerine kurulmuştur. Minare kaidesinde yer alan kitabeye göre Hicri 1133 (Miladi 1720) senesinde Hacı Mahmut tarafından yaptırılmıştır.
Vijne Köprüsü; Adıyaman’ın Gölbaşı İlçesi, Harmanlı Beldesi, Yaylacık Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.
Göksu Nehri’nin dar bir noktasına yapılmıştır. Köprü Tut İlçesi’ne geçişi sağlamaktadır.
Kemer kısımları düzgün kesme taş diğer yerler moloz taştan yapılmıştır. Biri ana diğeri tahliye olmak üzere iki kemere sahiptir. Tahliye kemerinin üzeri yıkık olduğundan geçiş ahşap hatıllarla sağlanmaktadır.
