image

Her şeye rağmen ayakta kalan ‘Amasya Bedesteni’

0

Amasya Bedesteni; Amasya’nın Merkez İlçesi, Dere Mahallesi, Kocacık Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

1483 yılında II. Bayezid’in kapı ağalarından Hüseyin Ağa tarafından yaptırılan bedesten, günümüze ilk haline göre önemli değişikliklere uğrayarak ulaşmıştır. Amasya ve çevresinde birçok hayratı olan Hüseyin Ağa’nın, vakıflarına gelir sağlamak amacıyla inşa ettirdiği bedesten 1668 yılında yaşanan depremde büyük zarar görmüştür.

Uzun süre belli bir onarım görmeyen bina 1865 yılında zamanın Amasya Mutasarrıfı Ziya Bey’in (Şair Ziya Paşa) Amasya’da başlattığı imar çalışmalarına dahil edilmiştir. Ancak bu çalışmalarla bedesten yeniden ihya edilmemiş, aksine, üzerlerindeki kurşun kaplamaları sökülerek kubbeleri yıkılmış, yıkılan kubbelerin yerine yapılan çatıyla binanın üzeri kapatılmıştır.

Fakat bu da uzun ömürlü olmamış, yapılan çatının bir süre sonra çökmesiyle bedesten uzun bir süre üzeri açık bir halde ayakta kalmaya çalışmıştır. Yıllar içerisinde harap hale gelen ve sadece beden duvarları sağlam kalabilen bedestenin Yeşilırmak’a yakın olan bölümü 1950’lerde yıkılarak yerine iş hanı yapılmıştır.

Bedesten’in geriye kalan kısmının bugün gördüğümüz halini alması Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce 1971’de yapılan restorasyonla mümkün olmuştur. Bu kapsamlı restorasyonla, neredeyse 500 yıldır her şeye rağmen ayakta kalmayı başarabilmiş yaşlı duvarlar yeniden hayat bulmuş, üzerleri örtülmüş, sayıları azalmış olsa da bedesten yeniden kubbelerine kavuşmuştur

Paylaşın

Amasya: Gümüş Yeni (Maden) Camii

0

Gümüş Yeni (Maden) Camii; Amasya’nın Gümüşhacıköy İlçesi, Gümüş Kasabası’nın Maden Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

Gümüşhacıköy ilçesi Gümüş kasabasının Maden Mahallesi’nde bulunan caminin orijinal hali 19. yy.’ın ortalarında burada inşa edilmiş bir kilisedir. 1928 yılında Batı Trakya’dan buraya göç edenlerce orijinal yapısı korunarak camiye çevrilmiştir.

Dikdörtgen planlı caminin cephe duvarlarının köşeleri silme taş, beden duvarları normal taş örgülüdür. İç mekan batıdan doğuya uzanan ve üstleri tonozla örtülü üç sahından oluşur. Kilisenin orijinal halinde yapının doğu cephesinde bulunan apsis kısmı yıkılmış ve düz duvar biçiminde kapatılmıştır.

Güney duvarındaki mihrap nişi ise sonradan açılmıştır. İç mekanın en dikkat çeken yanlarından biri minber, vaaz kürsüsü ve mahfil bölümlerinde kullanılan ahşap işleridir. Bunlar kiliseden kalma orijinal ahşap işleme ve süslemelerdir.

Caminin tavanında, önceleri üzerleri badanayla kapatılmış olan ancak sonraki restorasyonlarda badananın temizlenmesiyle ortaya çıkartılan Hz. İsa ve dört havarisi Matta, Markos, Yuka ve Yuhanna’ya ait figürler bulunur. Özellikle Hıristiyan ziyaretçilerin oldukça ilgisini çeken bu figürler, cami tavanına yapılan açılır kapanır bir sistem sayesinde sergilenebilmektedir

Paylaşın

Amasya: Abide Hatun Camii

0

Abide Hatun Camii; Amasya’nın Merzifon İlçesine bağlı Karamustafapaşa Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.

Camiyi Kara Mustafa Paşa’nın annesi Abide Hatun 17. yy.’da yaptırmıştır. Köy içinde bir tepe üzerinde bulunan cami oldukça düzgün bir dikdörtgen plana sahiptir.

Kuzey cephesinde ahşap tavanlı bir son cemaat yeri bulunur. Caminin en dikkat çekici yanı iç mekanında bulunan, türünün en güzel örneklerinden olan ahşap nakış işlemeleridir.

İç mekanın ahşap kirişlerden oluşan tavanı, kirişlerin arası, kuzey kısmında kalın bir kirişin taşıdığı kadınlar mahfilinin tavanı bitki ve çiçek motifleriyle rengarenk süslenmiştir.

Bezemeleri bakımından en güzel Osmanlı eserleri arasında yer alan caminin kündekari tekniğiyle yapılmış ahşap cümle kapısı da görülmeye değerdir

Paylaşın

Amasya: Abdullah Paşa (Sofular) Camii

0

Abdullah Paşa (Sofular) Camii; Amasya’nın Merkez İlçesi, Sofular Mahallesi, Müftü Kamil Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Beylerbeyi Abdullah Paşa’nın 1502 yılında yaptırdığı cami tek kubbeli, tek minareli ve zaviyeli camilerdendir. Beden duvarlarında moloz taşın kullanıldığı yapının köşelerinde düzgün kesme taş kullanılmış, ön cephesi moloz taş ve tuğla ile inşa edilmiştir. Caminin kuzeydoğu köşesinde kare kaideli silindirik minaresi bulunur. Tek şerefeli minare tuğla malzemeden yapılmıştır.

Üzerinde üç satırlık inşa kitabesinin bulunduğu kapıya birkaç basamakla çıkılır. Üzeri tonoz örtülü girişin sağ ve solunda yine tonoz örtülü iki oda bulunur. Bu odalar zamanında hadis ilminin öğretildiği yerlerdir. Ana ibadet mekanı ise giriş ve odalardan yüksektir. Camiyi, yüksek kasnaklı bir kubbe örtmektedir.

Paylaşın

Amasya: Hızır Paşa Camii

0

Hızır Paşa Camii; Amasya’nın Merkez İlçesi, Hızırpaşa Mahallesi, Kumru Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yörgüç Paşa’nın kardeşi Hayrüddin Hızır Paşa tarafından 1466 yılında yaptırılmıştır. Cami, hamam, medrese ve şadırvandan oluşan bir külliye iken bugün sadece cami ve hamam ayakta kalmıştır.

İlk dönem Osmanlı mimarisinde görülen ve Amasya’da Bayezid Paşa ve Yörgüç Paşa camilerinde de örneği görülen zaviyeli (ters T planlı) camilerdendir. Ancak bu camilerin girişleri kuzey cephedenken Hızır Paşa Camii’nin girişi, bulunduğu yerin yüksek eğimi nedeniyle doğudan verilmiş, şadırvan da bu cepheye yerleştirilmiştir.

Yapımından bu yana pek çok kez hasar gören ve onarılan caminin gerçek örtü sistemi hakkında net bir bilgi edinilememekte; ortadaki iki bölümün iki kubbeyle, yan mekanların da muhtemelen tonozla örtülü olduğu sanılmaktadır

Paylaşın

Amasya: Gümüşlü Camii

0

Gümüşlü Camii; Amasya’nın Merkez İlçesi, Gümüşlü Mahallesi, Mehmet Paşa Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Geçirdiği yangın ve depremlere rağmen her defasında ya yeniden yapılarak ya da onarılarak günümüze kadar ulaşan bu güzel cami Hükümet Köprüsü karşısında, Yavuz Selim Meydanı’na biraz yukarıdan bakan ve kendisini daha heybetli gösteren ufak bir yükselti üzerindedir.

Caminin ilk yapım tarihi 1326, yaptıranı Taceddin Mahmud Çelebi’dir. Ahşap çatılı olduğunu bildiğimiz bu cami 1419 yılındaki depremde yıkılmıştır. Cami ikinci kez 1491 yılında, bu defa Defterdar Mahmut Bey tarafından yaptırılmıştır. 1612 yılında yaşanan yangında büyük hasar gören caminin onarımını Şemseddin Paşa yaptırmıştır. Cami 1688 yılında bir kez daha onarımdan geçirilmiştir.

Camiye bugün kullanılan adını da veren bu onarımı Gümüşlüzade İbrahim Bey yaptırmış, bu zamandan sonra camiye Gümüşlü Camii denmiştir. Ancak bu da caminin son büyük onarımı olmamış, 1721 yılında bir yangın daha geçiren camiyi bu kez de vakfın mütevellisi Mustafa Ağa onartmıştır.

Kare planlı caminin tamamı düzgün kesme taştan inşa edilmiş, kuzey cephesine 1903 yılında bir son cemaat yeri eklenmiştir. Üzerindeki üçgen alınlıklı çatının ahşap direklerle desteklendiği bu bölüm, ahşap direklerin birbirlerine ve beden duvarına kemerlerle bağlanmasıyla beş gözlü bir yapı oluşturur.

Caminin kuzeydoğu köşesinde kesme taştan kare biçimli kaidesinin üzerinde tuğla örgülü silindirik minare bulunur. İç mekanın üzeri ise her yüzünde ikişer küçük pencerenin yer aldığı sekizgen bir kubbeyle örtülüdür. İç mekanın en dikkat çekici yanı burayı süsleyen kalemişi bezemelerdir. Bu bezemeler 1960 yılında yapılmıştır.

Paylaşın

Amasya: Yörgüç Paşa Camii

0

Yörgüç Paşa Camii; Amasya’nın Merkez İlçesi, Hacılar Meydanı Mahallesi, Yörgüç Paşa Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Cami 1428 yılında Yörgüç Paşa tarafından yaptırılmıştır. Yörgüç Paşa bir dönem Amasya’da Sancakbeyliği yapmış, daha sonra Çelebi Mehmet’in,oğlu Murat’ı küçük yaşta Amasya Sancakbeyliği’ne atamasıyla Şehzade Murat’ın lalası olarak Amasya’da kalmıştır.

Sultan II. Murat zamanında vezirlik de yapacak olan Yörgüç Paşa’nın Amasya ve çevresinde önemli hizmetleri olmuştur. Yörgüç Paşa Camii Amasya’da sık görülen ters T planlı camilerdendir. Duvarlarında düzgün kesme taş kullanılmıştır. Kalın duvarlarda ve mekanı aydınlatan pencere kemerlerinde yer yer kırmızı ve beyaz mermer kullanılması yapıya renkli bir görünüm kazandırmıştır.

Orta bölümdeki giriş kapısı büyükçe bir eyvan biçimindedir. Eyvanın büyük kemeri de yine kırmızı ve beyaz mermerden oluşur ve kemer doğrudan doğruya duvarlara oturtulmak yerine duvarlardan biraz çıkıntı yapılarak örülmüş, bu da girişe zarif bir görünüm kazandırmıştır. Kapının üstüne yerleştirilmiş, geometrik motifler ve çiçek motifleriyle süslü sağır pencerelerin altında kitabe yer almaktadır.

Caminin ilgi çekici özelliklerinden biri son cemaat yerinin caminin ana mekanı içinde olmasıdır. Giriş kapısının ardında ana ibadet mekanının büyük kubbeli birinci bölümü bulunur. Buradan doğu ve batı duvarlarındaki birer kapı ile yan bölümlere geçilir. Bu bölümlerin üzeri de birer kubbeyle örtülüdür.

Paylaşın

Amasya: Şirvanlı (Azeriler) Camii

0

Şirvanlı (Azeriler) Cami; Amasya’nın Merkez İlçesi, Mehmet Paşa Mahallesi, Atatürk Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kendisi de Karabağlı olan Şeyh Hacı Mahmut Efendi tarafından, Azerbaycan’ın Karabağ ve Şirvan şehirlerinden yollanan yardımlar ve yine buralardan gelerek Amasya’ya yerleşenlerden toplanan yardımlarla 1873-1895 yılları arasında yaptırılmıştır. Amasya’daki camilerin çoğu bir devlet adamı ya da yine devletin ileri gelenlerinden biri tarafından yaptırılmışken, Şirvanlı Camii bir mürşidin, Mir Hamza Nigari’nin adına, sevenleri ve müridlerince yaptırılmıştır.

1886 yılında Harput’ta vefat eden Mir Nigari Hazretleri’nin cenazesi, vasiyeti üzerine sonradan Amasya’ya getirilerek burada bir evin arsasına defnedilmiş ve söylendiği üzere Şeyh Hacı Mahmut Efendi öncülüğünde toplanan yardımlarla mezarın üzeri bir türbeyle örtülerek yanına da bir cami yaptırılmıştır.

Cami kare planlı, tek kubbeli ve tek minarelidir. Yapımında kesme taş ve moloz taş malzeme birlikte kullanılmıştır. Kuzey cephesinde dört sütunlu, üç gözlü bir son cemaat yeri bulunur. Klasik sütun başlıklarının üzerindeki sivri kemerler kırmızı ve beyaz mermer kullanılarak süslenmiş, bu bölümün üzeri üç küçük kubbeyle örtülmüştür. Beyaz mermerden yapılmış giriş kapısındaki işçilik ve motifler Türk mimari anlayışında yapılmamıştır.

Türbe, caminin doğu cephesinde yer alır ve camiye bitişiktir. Yine kare planda yapılmış türbeye caminin içinden büyük bir kemerli kapı açılır. Camiyle aynı mimari özellikleri gösterir. Sekizgen kasnaklı bir kubbe ile örtülüdür. Türbenin bitişiğinde dört lahit mezarın bulunduğu bir de hazire vardır. Bezemesiz olan lahitlerin birinin mermer başlığı bitkisel kabartma süslüdür.

Paylaşın

Amasya: Saraçhane Camii

0

Saraçhane Camii; Amasya’nın Merkez İlçesi, Hatuniye Mahallesi, Ziya Paşa Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Camiyi 1372 yılında Amasya Emiri Şadgeldi Paşa yaptırmıştır. Önceleri kare planlı ve tek kubbeli bir yapıyken sonradan bir mekan eklenerek planı dikdörtgene çevrilmiş, bu yeni mekanın üzeri de kubbeyle örtülmüştür.

Moloz taş ve tuğla malzemenin birlikte kullanıldığı caminin yine tuğladan silindirik bir minaresi bulunur. Caminin kuzeyindeki son cemaat yeri yedi gözden oluşur. Buradan girilen iç mekan kalemişleri ile süslenmiştir. Kubbeler kiremit kaplıdır ve kubbe kasnaklarının üst kısımlarında kuşevi örnekleri görülmektedir.

İlk zamanlar yaptıranından dolayı Şadgeldi Paşa Camii olan caminin ismi, etrafında bulunan saraç dükkanlarından dolayı Çelebi Mehmet devrinden itibaren Saraçhane Camii olarak değişmiştir. Cami günümüze kadar birçok onarım görmüş, bu onarımlarda caminin bazı kısımları ve duvarlarının bir bölümü tamamen yenilenmiştir.

Paylaşın

Amasya: Mehmet Paşa Camii

0

Mehmet Paşa Camii; Amasya’nın Merkez İlçesi, Pirinççi Mahallesi, Mehmet Paşa Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

1486 yılında II. Bayezid’in oğlu Şehzade Ahmet’in lalası Mehmet Paşa tarafından yaptırılmıştır. Ters T planlı caminin asıl ibadet mekanı kare biçimlidir ve yüksek tavanı sekizgen kasnaklı bir kubbeyle örtülüdür.

Caminin kuzey cephesinde yedi adet sekizgen biçimli sütunun altı bölüme ayırdığı bir son cemaat yeri bulunur. Her bölümün üzeri kubbeyle kapatılmıştır. Sütunlar birbirlerine kırmızı beyaz renkte işlenmiş mermer kemerlerle bağlıdır.

Camiye soldan üçüncü bölümde bulunan ve üzerinde caminin yapım kitabesinin bulunduğu yay kemerli kapıdan girilir. Giriş kapısı derin bir niş şeklindedir. Caminin, ağaç oymacılığının en güzel örneklerinden biri olan kapısı Amasya Müzesi’nde sergilenmektedir.

Benzer biçimde caminin, kıvrak dal ve yaprak motifleri ile süslenmiş mermer minberi, Türk mermer işçiliğinin nadir örneklerinden biridir.

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos