Hacımusalar Höyüğü; Antalya’nın Elmalı İlçesi, Hacımusalar Köyü ile Beyler Köyü arasında yer almaktadır.
Elmalı İlçe Merkezine yaklaşık 15 km. mesafedeki höyüğü Hacımusalar ile Beyler Köyü dolmuşları ile ulaşabilirsiniz.
Deniz seviyesinden yaklaşık 1040 metre yüksekliktedir. Höyük yuvarlak bir görünüme sahip olup 300 x 350m boyutunda, 10-12 metre yüksekliğindedir. Kenarları yüksek ortası çukur olan höyüğün yamaçlarında teraslar görülmektedir.
Ketenci Ömer Paşa Camii; Antalya’nın Elmalı İlçesi, İplik Pazarı Mahallesi, Hükümet Caddesi üzerinde yer almaktadır.
Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.
Ketenci Ömer Paşa tarafından 1610 yılında yaptırılan Güneybatı Anadolu’nun en büyük ve en gösterişli eseri olan Ömer Paşa Camii ,Osmanlı Devri Türk Mimarisi’nin Anadolu’da yapılmış az sayıdaki önemli örneklerinden biridir.
Osmanlı Mimarisi yapı sistemi içinde merkezi planlı- tek kubbeli türün en geliştirilmiş bir örneği, tamamen kesme taştan inşa edilmiş, Mimar Sinan ekolünün bir şaheseridir.
Sinan-ı Ümmi Türbesi; Antalya’nın Elmalı İlçesi, Toklular Mahallesi, Sinan Ümmü Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.
Sinan-ı Ümmi Kimdir?
Tam adı Yusuf Sinan-ı Ümmi olup, daha çok “Ümmi Sinan”veya“Sinan-ı Ümmi“adıyla anılmıştır. Elmalı’da doğan Sinan-ı Ümmi’nin doğum tarihi kesin olarak bilinmekte birlikte, bazı kaynaklardan hareketle, 1563-1567 yılları arasında doğduğu tahmin edilmektedir. İlk ilmi tahsilini yöredeki medreselerde tamamlayan Sinan-ı Ümmi, tasavvufi ve manevi terbiyesini ise Halvetiyye Tarıkatı şeyhlerinden Vahibi Ümmi’nin talebesi olan ve Finike-Turunçova’da, Alacadağ’da medfun bulunan Eroğlu Nuri Hz.’nden almıştır. Bir müderris olarak ilmi birikimi yöredeki çeşitli vesilelerle halka vaaz ve nasihatlerde bulunmuştur. Diğer yandan tekkesinde, müridleri Hakk’a vuslata hazırlayan ahlaki, manevi ve tasavvufi bir eğitim vermiştir.
Böylece tarikatı ve tekkesiyle, hem halka belli seviyede dini bilgileri öğretmiş, hem de talipleri tasavvuf yolun da dairşad etmiştir. Sinan-ı Ümmi, Halvetilik’te usul sayılan yedi esmeyı şeyhi Eroğlu’ndan almış, onun vefatından sonra da füru denilen beş esmayı Vahab-i Ümmi’nin diğer halifesi Şeyh Ömer Mazhari’dan tamamlamıştır. Şeyh Süleyman (Hakırı) ve Selami Halil adında iki oğlunun bulunduğu ve her ikisinin de babasından hilafet alarak tekke şeyhi oldukları bilinmektedir.
25 Cemaziye’l Ahir 1067 Salı gecesi/9-10 Nisan 1657 tarihinde Elmalı’da vefat eden Sinan-ı Ümmi’nin kabri, kendi adıyla anılan camiin kıble tarafına bitişik konumdaki türbededir. 1926’da yıktırılan eski türbenin yerine 1959 yılında yenisi yapılmış olup günümüzde bir ziyaret yeridir. Yusuf Sinan-ı Ümmi’nin Türkçe iki eseri vardır: Kutbü’l-Maani, tasavvuftaki devir nazariyesini anlatan mensur bir eserdir. İkinci eseri Divan-ı İlahiyat adlı manzumesi ise içinde ikiyüz kadar ilahi ve nutk-ı şerif bulunan mürettep bir divan olup günümüze harfleriyle basılmıştır.
Yusuf Sinan-ı Ümmi’nin yetiştirdiği en büyük değer, hiç şüphesiz Niyaz-i Mısri’dir. Yusuf Sinan’dan sonra bu yolun manevi makamını o temsil etmiş, fikir ve telkinleriyle, yazmış olduğu otuzdan fazla tasavvufi eserleriyle insanlar üzerinde büyük tesirler bırakmıştır. Ondan başka yukarıda isimlerini andığımız iki oğlu ile birlikte, Muslihuddin Mustafa Uşşaki, Gülaboğlu Muhammed Askeri, Ahmed Matlai ve Müfti Derviş (Çavdaroğlu Ahmed) onun yetiştirdiği meşhur talebelerdir.
Vehhab-i Ümmi Hz. Türbesi; Antalya’nın Elmalı İlçesi, Camicedit Mahallesi, Pınarbaşı Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.
Vehhab-i Ümmi; Halvetiyye Tarikatı’nın Ahmeddiyye koluna bağlı Elmalı Halvetlerinin piridir. Tam adı Abdülvehhab el-Ümmi el-Elmalı el-Halveti’dir.
Şiirlerinde çokça kullanıldığı mahlası olan Vahib-i Ümmi ismiyle tanınır. Lakabı“Ümmi“ olmakla birlikte, bu ümmiliğin okur-yazarlıkla bir ilgisi bulunmamakta; aksine tasavvufi manada yüksek irfan sahibi yüce bir zat olduğuna işaret etmektedir.
Elmalı’da doğan Vahab-i Ümmi’nin doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. İlk ilmi tahsilini yöredeki medreselerde tamamlayan Vahab-i Ümmi, tasavvufi ve manevi terbiyesini ise Halvetiyye Tarikatı’nın Ahmediyye kolunun piri, Manisalı Yiğitbaşı Veli Ahmed Şemseddin-i Marmaravi’den almış ve ona insitsap etmiştir.Marmaravi’
nin vefatıyla birlikte Elmalı, Vahab-i Ümmi aracılığıyla bir tarikat merkezi haline gelmiş ve yaklaşık üç asır bu konumunu sürdürmüştür.
Bazı şiirlerinde artık oturup kalkamayacak kadar şikayet etmesinden, Vahab-i Ümmi’nin yaklaşık 110-120 yıllık uzun bir ömür sürdüğü anlaşılmaktadır.
Zincirli Kaya; Antalya’nın Elmalı İlçesi yerleşim merkezinin kuzeyinde Elmalı Dağının eteğinde yer almaktadır.
Elmalı Dağı 2250 m yükseklikte Elmalı’nın kuzeyindedir. Şehrin kurulması Elmalı Dağı’nın yamacından başlamıştır. Bu dağdan kopan büyük bir kaya kütlesi vardır ki hemen şehrin üzerinde, yamaçta eğreti vaziyette durur gibidir.
Manevi zincirle bağlı olduğuna inanılan bu kayanın hikayesi şöyledir; Şehrin üst tarafında dağın eteğinde Elmalı’nın mutasavvıf şairlerinden ve Halveti Şeyhi Vahab-i Ümmi’nin ( V.1004 H. / 1595 M. ) dergahı vardır. Günlerden bir gün müritleriyle zikir ve eğitimle meşgul iken bir gök gürlemesi ve sarsıntı olur, dağ başından kopup ayrılan büyük bir kaya kütlesi bütün hızı ile şehrin üzerine doğru yuvarlanmaya başlar.
Bu halin dehşeti, görenleri korku ve paniğe uğratır. Vahab-i Ümmi Hz. Bu heyecanlı anda, dağdan Üzerlerine doğru yuvarlanmakta olan kaya kütlesine karşı durup bakar ve Cenab-ı Hakk’a ellerini uzatıp öyle bir niyazda bulunur ki, o anın heyecanıyla yüksek bir sesle “Meded Sen’den Allah’ım, Zincirle“ diye bağırır.
Kulak zarlarını titreten bu niyaz herkesi şaşkına çevirir, zira o yuvarlanmakta olan kaya kütlesi dergaha az bir mesafe kala durmuştur ve 1500 yıllardan bugüne bulunduğu yerde adeta çakılıp kalmış gibi durmaktadır. Şehir halkı da, Allah tarafından manevi zincirlerle bağlandığını ifade etmek için bu kayaya “Zincirli Kaya“ demiştir.
Ağalar Camii; Antalya’nın Alanya İlçesi, Barbaros Mahallesi, Perge Yolu üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.
1800’lü yılların başında Perge Antik Kenti’nin taşları kullanılarak inşa edilmiştir. Ağalar Cami özellik, teknik ve malzeme açısından Türkiye’ nin sayılı camilerden biridir. Perge Antik Kenti’nden alınan ve bazılarının üzerinde antik döneme ait yazıların yer aldığı taşlar kullanılarak inşa edilen yapı günümüze kadar ayakta kalmayı başarmıştır.
Tamamen Perge Antik Kenti’nden getirilen taşlar ve çok iyi işçilikle yapılan tarihi Ağalar Camii; Aksu Belediyesinin girişimleri, , Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü, Antalya Valiliği ve Büyükşehir Belediyesi işbirliği ile 2016 yılında restore edilmiştir.
Marassos Antik Kenti; Antalya’nın Alanya İlçesi, Demirtaş Beldesi, Büyükpınar Köyü yakınlarında Asar Tepe mevkiinde yer almaktadır. Özel araçlarla ulaşım mümkündür.
Antik kent kalıntıları, deniz seviyesinden 670 m. yükseklikteki Asartepe’de iki yükselti üzerinde bulunur. Burada bulunan bir yazıttan ötürü Marasseon olarak adlandırılan kentin Helenistik dönemden itibaren yerleşim gördüğü anlaşılmaktadır.
Büyük bir kaya bloğu üzerine inşa edilmiş olan tapınak, oturma sıraları tespit edilen bir yapı, zeytin işliği, nekropoldeki mezarlar ve mezar yapıları antik kentten günümüze kalanlardır. Antik kentin güney doğusunda bir kaynak ve bunun yakınında üzerinde kabartmalar bulunan duvar yer almaktadır.
Alara Kalesi; Antalya’nın Alanya İlçesi, Çakallar Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Özel araçla ulaşım mümkündür.
Alanya’nın 37 km batısında, denizden 9 km içeride bulunan kale; Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat tarafından 1232’de yeniden imar edilerek, içerisinde bulunan Bizans kalıntıları da korunarak, bugünkü görünümüne kavuşturulmuştur.
Kale, döneminde bulunan ana ticaret yolunu ve Alara Hanı’nı korumak için yapılmıştır. Ticari gemilerin o dönemde kale önüne kadar geldiği düşünülmektedir.
Pisarissos; Antalya’nın Alanya İlçesi’ne bağlı Hacılar Köyü ile Esen Tepe Köyü arasında yer almaktadır. Köy araçları ile özel araçlarla ulaşabilirsiniz.
Hacılar Köyü ile Esen Tepe Köyü arasında bulunan bir tepe üzerinde (Gavurbeleni) yer alır. Tepe ve yamaçlarında bulunan kente ait kalıntılar bir sur ile çevrelenmiştir. Sur büyük blok taşlardan yapılmış olup, kent giriş kapısı ve buna ait kuleler batı yöndedir.
Tepedeki düzlüğün üzerinde birçok antik dönem yapısının yer aldığı anlaşılmaktadır. Bu yapılar arasında zeytin işlikleri, evler, agora ve mezar yapıları seçilebilmektedir. Kalıntılar arasında görülen bir yazıt nedeniyle Pisarissos adını almıştır. Kalıntılar Helenistik ve Roma Dönemine aittir. Kalıntılar oldukça kötü durumdadır.
Kadıini Mağarası; Antalya’nın Alanya İlçesi, Oba Beldesi, Kadıpınarı Mevkii’nde yer almaktadır. Oba Beldesi dolmuşlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.
Üst Paleolitik ve Eski Tunç Çağı dönemine ait insan iskeletleri bulunmuştur. Giriş salonu geniş bir galeriden oluşmaktadır.
Mağaranın uzunluğu ve nitelikleri hakkında ayrıntılı bilgi mevcut değildir. Mağara içerisinde zengin sarkıt ve dikitler göze çarpmaktadır.
