Artvin: Salih Bey Camii

Salih Bey Camii; Artvin’in Merkez İlçesi, Çayağzı (Korzul) Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kitabesine göre cami, H:1207 (M:1792) tarihinde Livana sancak beylerinden Salih Bey tarafından yaptırılmıştır. Son cemaat yeri sonradan eklenmiştir. Yapı, 1980’li yıllarda Cami Yaptırma Derneğince restore edilmiş olup, günümüzde işlevini sürdürmektedir.

Yapı, bodrum katı üzerinde yükselmekte olup, kuzeyinde sonradan eklenmiş olan son cemaat yeri, kuzeybatı köşesinde minare, batı cephesinde yakın zamanda inşa edilen üç katlı betonarme Kuran Kursu binası, doğu yönünde ise şadırvanının yanı sıra kuzeybatı yönünde tarihi çeşmesi yer almaktadır.

Cami, kareye yakın plana sahiptir. Yapının cepheleri oldukça sade tutulmuştur. Yapıya dıştan bakıldığında tarihi değeri olduğu anlaşılmakla birlikte, yapılan onarımlarla orijinal dokuya uyulmuş olsa da iç mekan hayli farklılaşmıştır.

Paylaşın

Artvin: Satlel Kilisesi

Satlel Kilisesi; Artvin’in Şavşat İlçesi, Söğütlü Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Kilise, ilçe merkezinden yürüme mesafesindedir.

Değişik zamanlarda onarımlar geçirdiği anlaşılan yapı, muhtemelen Ortaçağ Dönemi’nden sonra kilise olarak inşa edilmiştir. Daha sonra, kilise büyütülmüştür. 1923 yılında kilise camiye çevrilmiştir. Günümüzde herhangi bir amaç için kullanılmamaktadır. Vakıf arazisi üzerinde bulunmakta olup, etrafı Osmanlı döneminden kalma hazire ile çevrilmiştir.

Kuzey güney doğrultusunda dikdörtgen çerçeveden oluşan yapı, dıştan 15.75×11.75 m. ölçülere sahip olup, karmaşık bir plan arz etmektedir. Kuzeyde ve güneyde dikdörtgen planlı iki mekan bulunmaktadır. Tüm yapı, dıştan kuzey güney doğrultusunda çift pahlı çatıyla örtülmüştür. Yapı, plastik ve freskli süsleme açısından sadedir. Ancak doğu cephesinde, haç motiflerinden oluşan plastik süslemelere yer verilmiştir.

Cephe duvarları, dolgu duvar tekniğinde örülmüştür. Yer yer düzgün kesme taş malzeme de kullanılmıştır. Kuzey cephesi dışında, diğer tüm cepheleri sağlam olan yapının özellikle kuzey mekanın ( son cemaat yerinin ) üst örtüsü tümüyle çökmüştür. Çatısı anarıma muhtaçtır. Minberi yerinden alınmıştır.

Paylaşın

Artvin: Borçka Şehitliği

Borçka Şehitliği; Artvin’in Borçka İlçesi yerleşim sınırları içerisindedir. Şehitlik, ilçe merkezinden yürüme mesafesindedir.

1877- 1887 Osmanlı- Rus Savaşında Şehit düşen Yüzbaşı İsmail Bey, vazife başında şehit düşen Yüzbaşı Ahmet Berk ve Üsteğmen Lütfi Dalkıran adına inşa edilmiştir. 14 şehit için yapılmıştır.

Paylaşın

Artvin: Ulukent Camii

Ulukent Camii; Artvin’in Arhavi İlçesi, Ulukent Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kitabesi bulunmayan yapı, kayıtlara göre XIX. yy.’ın başlarında inşa edilmiştir. 1896 tarihinde son cemaat yeri eklenmiştir. Orijinalde ahşap olan minaresi rüzgarla yıkılarak, günümüzde taş minare yeniden inşa edilmiştir.

Güneyden kuzeye doğru meyilli bir alan üzerinde bulunan cami, yüksekçe bir kaide üzerinde oluşturulmuş olup, kuzeyinde 3.50 m. genişliğinde son cemaat yeri, kuzeydoğusunda minaresi ile birlikte asıl mekan dıştan 12.25 X10.60 m. ölçülerinde kareye yakın dikdörtgen plana sahiptir.

Ana mekan ve son cemaat yerinin bu yöndeki yüzeylerinden oluşan doğu cephesinin eksenden kuzeye kayan kısmında dışa taşıntı yapan minare kaidesi ve gövdesi yükselmektedir. Arazi durumundan her iki mekanın alt seviyelerinde hiçbir pencere bulunmamaktadır.

Üst seviyede ise her iki bölümün ikişer penceresi yer almaktadır. Cephe üstten dışa taşırılmış düz ahşap saçakla sonlanmaktadır. Güney cephenin yüzeyinde ise iki sıradan oluşan ve simetrik olarak yerleştirilmeyen altta dört, üstte iki pencere yer almaktadır. Alttakiler üsttekilere göre büyük tutulmuş ve demir korkuluklara sahiptir. Pencerelerin tümü dikdörtgen formludur. Zemine oturtulan cephe tabanı üstten doğu cephesine olduğu gibi düz saçaklıdır.

Kapı, pencere ve mihrapta düzgün kesme taş kullanılmışken iç mekanın duvarları tümüyle sıvanarak kaplandığından buranın malzemesi anlaşılmamaktadır. Geri kalan kısımlarda iyi işçilikli ahşap malzeme görülmektedir. Çatıda alaturka kiremit kullanılmıştır. Kısmı onarımlar geçiren yapı günümüzde ibadete açık durumdadır.

Paylaşın

Artvin: Esbeki Manastırı

Esbeki Manastırı; Artvin’in Yusufeli İlçesi, Darıca Köyü, Havuzlu Mahallesi, Esbeki Kalesinin batısında yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Manastır, Kilise, Şapel, Gözetleme kulesinden oluşmaktadır. Etrafı surlarla çevrelenmiştir. Manastırın günümüze ulaşan kitabesi bulunmamaktadır. Üç nefli bazilikal planlı manastır kilisesinin örtü sistemi dışında kalan kısımları ayaktadır. Yapı yöredeki kiliseler içerisinde en fazla tahrip görenlerin başında gelmektedir.

Apsis içerisinde freskolara rastlanmaktadır. Duvarlar büyük boyutlu, kaba yontulmuş taşlarla örülmüş, arada ince harç kullanılmıştır. Bu yapı tekniği ile kilise 9. yy’a tarihlenmektedir. Kilisenin güneyinde tek nefli, iki katlı mezar şapeli bulunmaktadır. Doğu batı doğrultusunda beşik tonoz örtüye sahiptir.

Dıştan tuğla kaplıdır. Doğu ve batı duvarlarında birer adet mazgal pencere açıklıkları yer almaktadır. Kuzeyde ve batıda farklı dönemlere ait sur duvarları, gözetleme kulesi, tek nefli şapel manastırın diğer yapılarıdır. Günümüze mezar şapeli dışında oldukça harap bir şekilde ulaşmıştır.

Paylaşın

Artvin: Orta Mahalle Camii

Orta Mahalle Camii; Artvin’in Merkez İlçesi, Orta Mahalle, Cami Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Caminin herhangi bir kitabesi bulunmamakla birlikte, XVIII y.y’ın sonu veya XIX. y.y’ın başlarında inşa edilmiş olduğu tahmin edilmektedir. 1971 ve 1994-1995 yıllarında iki kez tamir görmüştür. 1994 yılında Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nce başlatılan restorasyon çalışmaları halen devam etmektedir.

Günümüzde yapı bazı eksikliklerle birlikte ibadete açık bulunmaktadır. Caminin kuzeybatı köşesinde altı şadırvan üste geçici Kuran Kursu olarak kullanılan betonarme bir yapı ile doğu yönünde haziresi bulunmaktadır. Altında bodrum katı bulunan cami, kareye yakın planlı olup, son cemaat yeri ve minaresi bulunmamaktadır. Minaresi bulunmayan yapı; kapı, pencere ve köşelerinde izlenen kesme taş dolgusu olamasa tamamıyla yeni inşa edilmiş bir görünüm vermektedir. Süsleme açısından oldukça sadedir.

Paylaşın

Artvin: Çavuşlu Camii

Çavuşlu Camii; Artvin’in Borçka İlçesi, Çavuşlu Köyü yerleşim sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Caminin giriş kapısı üzerinde olan kitabeye göre cami miladi 1860 yılında yapılmıştır. İki katlı olarak yapılan yapı dikdörtgen planlıdır. Giriş kapısına merdivenler vasıtasıyla ulaşılmaktadır.

Caminin neredeyse tamamında ahşap malzeme kullanılmıştır. Mihrabı ahşaptandır ve oyma tekniğinde yapılmıştır. Caminin üzeri kırma çatıyla kapatılmıştır. Minaresi olmayan cami küçük ölçülerdedir.

Paylaşın

Artvin: İbrikli Kilisesi

İbrikli Kilisesi; Artvin’in Borçka İlçesi, İbrikli Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Literatürde adına rastlanmamakla birlikte yöredeki diğer Hıristiyan dini mimarisine yakın benzerlik gösterdiğinden yapı, muhtemelen Ortaçağ dönemi içinde Bagratlılar zamanında inşa edilmiştir. Hangi tarihe kadar işlevini sürdürdüğü bilinmeyen kilise, yörenin İslamlaşmasından sonra herhangi bir amaç için kullanılmamıştır.

Günümüzde harabe bir durumdadır. Günümüze ulaşan veya kayıtlara geçen kitabesi bulunmamaktadır. Birkaç evden oluşan mahallenin güneydoğusunda bulunan çayır içinde yer almaktadır. Etrafı ağaçlarla çevrilen ve adeta gizlenen kilise, oldukça küçük boyutlu olup, serbest haç plana sahiptir.

Haç kolları dıştan iki pahlı çatıya sahiptir.Haç kollarının arasında kalan orta mekanın üzerinde yapıya göre abartılmış yükseklikte silindirik gövdeli ve üstü konik külahlı kasnak bulunmaktadır. Kansak gövdesinin her birinin ekseninde yuvarlak kemerli, dar, uzun ve dikdörtgen formunda dört pencere bulunmaktadır. Girişi batıdan olan kilisenin içi iki bölümden oluşmaktadır.

Batı kısmında üzeri doğu-batı doğrultusunda tonoz örtülü mekan ve bunun devamında asıl mekan yani naos gelmektedir. 4.40×4.40 m. ölçüsündeki naos, köşelerdeki duvar payelerine iki kademeli kemerler yardımıyla oturtulan, pandantif geçişli ve yüksek kasnaklı kubbe ile örtülmüştür. Naosun kenarlarındaki haç kolları oldukça kısa tutulmuş olup, üstleri tonoz örtüye sahiptir.

Kilisenin vurgulanması gereken en önemli yanı freskli süslemeleridir. Naos bölümünde burayı tabandan tavana kadar kuşatan çeşitli freskli süslemeler görülmektedir. Burada Aziz figürlerinin yanısıra Tevrat ve İncil’den seçilmiş çeşitli dini konulu sahneler işlenmiştir. Kahverengi, mavi, yeşil ve sarı renklerin hakim olduğu süslemeler iyi işçiliğe sahiptir. Ancak günümüzde hayli harap olmuştur.

Paylaşın

Artvin: Çarşı Camii

Çarşı (Merkez) Camii; Artvin’in Merkez İlçesi, Çarşı Mahallesi, Direkdibi Sokak üzerinde yer almaktadır. Camii, merkezden yürüme mesafesindedir.

Çarşı (Merkez) Cami’si 1860-1861 (Hicri 1277/1278) yılları arasında, Artvin’in merkezinde, Artvin halkı tarafından yaptırılmıştır. Zamanla eskiyen,hasar gören ve kullanılamaz hale gelen cami 1954 yılında temellerine kadar yıkılarak 1957-1958 yılları arasında bugünkü halini almıştır.

Ancak cami temellerine kadar yıkılırken minareye,minbere ve vaaz kürsüsüne dokunulmamıştır. Dolayısıyla şu anda caminin minaresi,minberi ve vaaz ilk haliyle (1865’ten) aynıdır. İlk dönemdeki yapının planı hakkında bilgi bulunmayan cami, günümüzde; 13.30×13.00 m. ölçülerinde kare planlı ve üzeri tek kubbe ile örtülen harim ile kuzeyde 20.75×9.00 m. ölçülerinde dikdörtgen planlı son cemaat yeri ve kuzeybatı köşesinde yükselen minareden oluşmaktadır. Harimi örten kubbeye tromplarla geçilmekte olup, dıştan iki kademeli, sekizgen kasnağı bulunmaktadır.

Son cemaat yeri iki kısımlıdır. Birinci bölüm, kuzey yönünde altı adet sütun üzerine oturtulan, üzeri kubbeli beş gözlü; diğeri ise ilk kısmı da içine alacak şekilde üç yönden kapalı, doğu-batı doğrultusunda uzanan düz örtülü bir betonarme mekandır. Son cemaat yerinin batı tarafında kuzey-güney doğrultusundaki dikdörtgen mekan yakın zamanda eklenmiştir. Minare gövdesi haricinde tüm yapıda düzgün kesme taş kullanılmıştır. Günümüzde kubbeler kurşunla kaplanmıştır.

Paylaşın

Artvin: Vaniti Köprüsü

Vaniti Köprüsü; Artvin’in Borçka İlçesi, Düzköy Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Kitabesi bulunmayan yapı, muhtemelen XVIII. y.y.’da inşa edilmiştir. Tek kemerli ve yolunun düz olduğu köprüler grubundandır. Yanında bulunan Han Köprüsü ile birleşik durumdadır.

İki köprü toplam 33 metre uzunluğunda 2.9 metre enindedir. Köprü gözü iki kademeli yuvarlak kemerle belirlenmiştir. Kemerinde, düzgün kesme taş, tempan duvarlarında moloz taş kullanılmıştır. Köprünün korkuluk duvarları bulunmamaktadır.

Paylaşın