Tokat: Mevlevihane

Mevlevihane; Tokat’ın Merkez İlçesi, Soğukpınar Mahallesi, Bey Sokağı üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Mevlevilikle ilgili en eski kaynak olan Menakıb-ül Arifin kitabından anlaşıldığı üzere; Hazreti Mevlana hayattayken Muineddin Süleyman Pervane’nin isteği üzerine Fahreddini Iraki isimli halifesini Tokat’a göndermiş ve Pervane’nin 13’üncü yüzyılda yaptırdığı zaviye ile Mevlevilik Tokat’ta yayılmaya başlamıştır.

Muhtemelen bu zaviye 15’inci yüzyılın sonunda Uzun Hasan’ın Tokat’ı yakması esnasında yok olmuş ve ikinci defa Bey Sokağı girişinde bulunan arsaya Sultan III. Ahmed Dönemi’nde Yeniçeri Ağası Sülün Mustafa Paşa tarafından 1638’de yaptırılmıştır. Bu yapı tümüyle varlığını günümüze kadar sürdürememiştir.

Yanda bugün özel mülkiyette bulunan Mevlana Hamamı, girişteki taş kapı ve konaktaki hamam ve bitişiğindeki oda o dönemden kalmıştır. Bugün son onarımlarla 19’uncu yüzyıl Tokat evlerinin mimari özelliklerini yansıtmaktadır.

İki katlı yapının zemin katı “L” biçimli bir koridor çevresindeki odalardan oluşan bir plana sahiptir. İkinci kat büyük tek salon olarak planlanmıştır. Semahane olarak kullanılan bu bölüm kubbe ile örtülmüştür, kubbenin ortası ise bitkisel motiflerle bezenmiştir. Yapı, ahşap karkas arası kerpiç dolgu kullanılarak bağdadi tarzında inşa edilmiştir.

Paylaşın

Tokat: Latifoğlu Konağı Müzesi

Latifoğlu Konağı Müzesi; Tokat’ın Merkez İlçesi, Aksu Mahallesi, Gazi Osman Paşa Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Latifoğlu Konağı’nın, 1746 yılında Osmanlı Barok üslubunda inşa edildiği bilinmektedir. “L” şeklinde bir plan üzerinde ahşap karkas arası kerpiç dolgu malzemeyle inşa edilmiş iki katlı konak, alaturka kiremit kaplı kırma çatıyla örtülüdür. Konağın taş döşemeli avlusunda kare planlı bir havuz yer almaktadır. Odaları “L” şeklinde bir sofanın etrafında şekillenen konak, serbest plan anlayışına sahiptir.

Birinci katta yer alan sofaya, günlük işlerin yapıldığı aynı zamanda mutfak olarak da kullanılan “aşevi” veya “işevi” denilen bölüm, “hamam odası” da denilen oturma odası ve küçük bir oda açılmaktadır. Hamam odasından kare planlı, tek kubbeli hamama geçilmektedir.

Küçük bir soğukluk-soyunmalık kısmı bulunan alttan ısıtmalı bu Türk hamamı, yapının dışına çıkma yapmaktadır. İkinci kattaki sofa, konağın haremlik-selamlık bölümünü ayırmaktadır. Konağın bu katında “Paşa Odası” denilen selamlık bölümü “Havuzbaşı Odası” denilen harem bölümü, Bir yatak odası ve küçük bir oda yer almaktadır.

Latioğlu Konağı oldukça zengin ahşap, alçı ve kalem işi süslemelere sahiptir. Hamam odasının ahşap tavan, kapı, yüklük ve dolap kapakları bitkisel motiflerle bezenmiştir. Paşa odasının barok formlu ahşap tavan göbeği, dolap ve yüklük kapakları, kapısı ahşap işçiliğinin güzel örneklerini yansıtmaktadır.

İkinci kattaki havuzbaşı odası yaldız boyalı ahşap tavan göbeği yanında pano içinde çiçek motifleri ve İstanbul tasvirleriyle süslenmiş duvarlarıyla da dikkat çekmektedir. Alçı işçiliği, Paşa odası ve havuzbaşı odasının alçı kalıp üzerine boya bezemeli ocaklarında ve tepe pencerelerinde görülmektedir.

Alçılı vitray tepe pencerelerinde “Mühr-ü Süleyman” denilen motif kullanılmıştır. Latifoğlu Konağı, 1988 yılında Tokat Müzesi bünyesinde, yörenin eşyaları ve kıyafetleriyle donatılıp mankenlerle canlı ve gerçekçi bir teşhir yapılarak, Tokat’ın geleneksel ev kültürünün yansıtıldığı Müze-Ev olarak hizmet vermektedir.

Paylaşın

Tokat: Burgaç (Bibi) Hatun Türbesi

Burgaç (Bibi) Hatun Türbesi; Tokat’ın Merkez İlçesi, Ali Paşa Mahallesi, Gazi Osman Paşa Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Ali Paşa Cami avlusu güneydoğu köşesinde yer alan türbe, Bulgaç Hatun ya da Burgaç Hatun isimleri yanında Bibi Hatun, Dudu Hatun gibi isimlerle de bilinmektedir.

Kitabesi olmayan yapı, bazı araştırmacılarca mimari ve süsleme özelliklerine göre 13’üncü yüzyıla, kimi araştırmacılarca da taş-tuğla almaşık inşa tekniğiyle 14’üncü yüzyıla tarihlenmektedir.

Altıgen gövdeli türbe, pandantif geçişli kubbeyle örtülmüştür. Türbenin kuzeyde bir kapısı yer almaktadır. Ancak, yapı bugün toprak seviyesi altında kaldığından, içeriye kuzey cephedeki pencereden girilebilmektedir.

Üçgen alınlıklı yüzeyleriyle kademeli bir cephe düzenlemesi gösteren yapının her cephesinde sağır kemerler içerisinde pencere yer almaktadır. Yapı, üçgen alınlıklı düzenlemesiyle Anadolu’da tek örnek kabul edilmektedir.

Türbenin tamamı kaba yonu taş ve tuğla kullanılarak almaşık teknikte inşa edilmiştir. Pandantifler, kemerler ve üçgen alınlıklarda tuğla malzeme kullanılmıştır. Cephelerde kemerlerin alt ve üst bölümlerinde bezeme öğesi olarak süs çömlekleri yer almaktadır.

Paylaşın

Tokat: Zinav Gölü

Zinav Gölü; Tokat’ın Reşadiye İlçesi, Yolüstü (Meğedün) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Gölün suları tatlıdır. Göl bir dere ve küçük sularla beslenir. Ortalama 1,5 kilometrekare alana sahiptir. Gideğeninden boşalan sular Kelkit Çayı’na ulaşır. Kenarlarında bataklık yerler yoktur. Ortalama derinlik 10-15 m civarındadır.

Orman Bakanlığı’nca “Doğal Hayatı Koruma Sahası” olarak koruma altına alınan göl, çok sayıda kuş türünün yaşama alanı olduğu gibi göçmen kuşlar için de dinlenme ve konaklama alanıdır. Balıkçılık yapmaya müsait olan gölde sazan, yayın balığı, Japon sazanı ve kızılkanat (aynalı sazan) gibi balık türleri yaşamaktadır.

Zinav Gölü ve Kanyonu, İnkaya Mağarası, birçok hastalığa iyi geldiği söylenen Sülüklü Göl, Zinav Yaylası ve organik tarım yapılan Zinav Vadisi ile bölge tam bir doğa harikasıdır. Bölge özellikle yaz aylarında yerli ve yabancı turistlerce yoğun ilgi görmektedir.

Paylaşın

Tokat: Deveciler Hanı

Deveciler Hanı; Tokat’ın Merkez İlçesi, Camii Kebir Mahallesi, Sulu Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Fatih Mehmet Paşa Hanı olarak da bilinen Deveciler Hanı, Takyeciler Camii’nin güneyinde, Yağıbasan Medresesi’nin batısında yer alır. Kitabesi bulunmamaktadır. Hanın mimarisinin ve giriş kapısının iki yanındaki nişlerin üstündeki mukarnasların tarihi gelişimleri, uygulanan mimari ve süsleme teknikleri değerlendirildiğinde Çelebi Mehmet (1413-1421) veya oğlu II. Murat (1421-1451) döneminde yapılmış olduğu tahmin edilmektedir.

Çünkü o dönemlerde bölgede yoğun bir imar faaliyeti olduğu bilinmektedir. Aynı dönemden günümüze kalan birçok eser bulunmaktadır. Han, Fatih Sultan Mehmet Vakfı’na kayıtlıdır. Han iki katlı olarak yapılmış, giriş kısmı kuzey cephesinin ortasındadır. Giriş kapısının önünde üzeri kubbe ile örtülmüş bir alan bulunmaktadır. Bu alanın her iki yanında üzerinde mukarnas süslemeler bulunan nişler bulunmaktadır.

Kapının iki yanında yola cepheli doğu yönünde 10, batı yönünde ise 5 dükkan bulunmaktadır. Avluya üstü tonozla örtülü alandan geçilmektedir. Alt katta 27 oda, bir tuvalet, üst katta ise 28 oda bir tuvalet olmak üzere 55 oda ve iki tuvaletten oluşmaktadır. Her odada eşya koymak için bir dolap nişi ve ocak bulunmaktadır. Hanın doğu yönünde avlunun doğusunda bulunan kapıdan geçilen iki büyük tonozla örtülü develik kısmı bulunmaktadır.

Develik kısmının dış kapısı yenileme sırasında kapatılmıştır. Günümüzde bu kısım konser/konferans salonu olarak kullanılmaktadır. Gaziosmanpaşa Üniversitesi tarafından konservatuar eğitimleri de handa yapılmakla birlikte ziyarete de açıktır. Tarihi İpek Yolu üzerinde bulunan Deveciler Hanı, döneminin tek kişilik konaklama imkanı sunan en eski şehir hanlarındandır.

Paylaşın

Tokat: Meydan (Hatuniye) Camii

Meydan (Hatuniye) Camii; Tokat’ın Merkez İlçesi, Meydan Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Sultan II. Beyazıt’ın annesi Gülbahar Hatun adına yaptırdığı camii kayıtlarda “Hatuniye Camii” olarak geçmektedir.

Meydan Mahallesi’nde adını aldığı geniş bir alan üzerinde 1485 yılında yaptırılmıştır. Tokat’ta yapılmış en güzel Osmanlı eserlerinden birisidir.

Kesme taştan inşa edilmiş, ana mekan üzerinde tek minaresi ve 6 sütundan oluşan 5 kubbeli son cemaat yeri vardır.

Meydan Camii’nin Selçuklu tarzı skalaktitlerle işlenmiş mermer portalı ve künde kari tekniğinde yapılmış ahşap kapı kanatları birer sanat şaheseridir.

Paylaşın

Tokat: Esentimur Türbesi (Sivri Tekke)

Esentimur Türbesi (Sivri Tekke); Tokat’ın Merkez İlçesi, Yeşilırmak Mahallesi, Gaziosmanpaşa Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Yakın tarihte geçirdiği onarımla yapının bilhassa tuğla kısımları yenilenmiş ve içi sıvayla kaplanmıştır. Yapının hacet penceresi üzerinde bulunan iki satırlık mermer kitabesinden, 713 (1314) yılında vefat eden Moğol emîrlerinden Nûreddin b. Sentimur için yapıldığı anlaşılmaktadır.

Türbe, kare bir gövde üzerine oturtulan sekizgen bir kasnakla bunun üzerinde yükselen içten kubbe, dıştan yıldız külahlıdır. Oldukça geniş tutulan külaha geçiş Türk üçgenleriyle sağlanmaktadır.

Yapının gövdesinde kesme taş kullanılırken kasnak ve külah tuğla ile örülmüştür. Türbe bu özelliğiyle Anadolu’daki aynı döneme ait diğer yapılardan ayrılmaktadır. Bunun yanı sıra üst örtüyü oluşturan yıldız külah Anadolu’da yaygın uygulama alanı bulamamıştır.

Mütevazi bir ölçekte inşa edilen türbeye güneydeki basık kemerli oldukça sade bir açıklıkla giriş sağlanmıştır. Giriş açıklığının hemen üstündeki tek satırlık mermer kitabede, “Her nefis ölümü tadacaktır” meâlindeki âyet (Âl-i İmrân 3/185) yazılmıştır.

Yapının içi oldukça sade olup doğu-batı doğrultusunda Selçuklu tarzında bir sanduka yerleştirilmiştir. Kademeli şekilde oluşturulan ve yaklaşık 1 m. yüksekliğindeki bir kaideye sahip olan sandukanın üzerinde yer alan “Vefât-ı Sitti Nefîse bint Derviş Mehmed” ibaresinden sandukanın Nûreddin b. Sentimur’a ait olmadığı anlaşılmaktadır.

 

Paylaşın

Tokat: Takyeciler Camii

Takyeciler Camii; Tokat’ın Merkez İlçesi, Camii Kebir Mahallesi, Sulu Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Caminin banisi veya kesin inşa tarihine ilişkin bir kitabesi yoktur. Kesin bir tarihlendirme yapılamamakla birlikte, çok kubbeli 15.yy Osmanlı camileriyle plan benzerliği ve minare kaidesinde görülen malzeme, teknik ve biçim özellikleri 15.yy yapısı olduğuna işaret etmektedir. Cami H.1288 (M.1871-72) tarihinde ve I.Dünya Savaşı yıllarında onarım görmüştür.

I. Dünya Savaşı yılları onarımında kubbeleri kaplamak için kurşun bulunamadığından kırma çatı ile kapatılmış, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün 1964-65 yılı onarımında ana şema değiştirilmeden duvarlar, destekler ve örtü yenilenmiştir. Caminin batısına bitişik şadırvan da üzerindeki kitabeye göre H.1312 (M.1894-95) tarihinde yenilenmiştir.

Eğimli bir arazide kurulmuş yapı; kareye yakın dikdörtgen planlı, çok kubbeli bir Osmanlı camisidir. Batı ve kuzey cephedeki kapılarla girilen harim; ortadaki bağımsız dört paye ve sekiz adet duvar payesi üzerine atılmış sivri kemerlerle dokuz birime ayrılmış ve her birimin üzeri pandantif geçişli kubbeyle örtülmüştür. Kubbeler sekizgen kasnak üzerine oturmaktadır. Mihrap ekseni üzerindeki kubbelerin kasnakları diğerlerinden daha yüksektir.

Batı cephedeki girişin önüne son cemaat yeri gibi düşünülen bir mekan eklenmiştir. Az sayıdaki pencereler çok küçük tutulmuştur. Batı cephede iki, kuzey cephesi ve bedestenle bitişik doğu cephesinde üst seviyede üçüz pencereler ve güney cephede çift sıra pencere düzenlemesi görülür. Güneybatı köşeye bitişik kare kaideli, silindirik gövdeli ve tek şerefeli minarenin kaideden yukarısı yenilenmiştir.

Caminin beden duvarları ve kubbe kasnakları moloz taş ile yenilenmiştir. Kubbeleri taşıyan payeler ve kemerler kesme taştan inşa edilmiş, pencere kemer ve çerçeveleriyle kubbelerde tuğla malzeme kullanılmıştır. Mihrap ve minberin malzemesi de taştır. Yapının hiç dokunulmamış görünen kısmı olan minare kaidesinde moloz taş ve tuğla ile düzensiz almaşık teknik uygulanmıştır. Harimde ortadaki serbest payeler üzerindeki kemer yüzeylerinde kalemişi süsleme izleri görülmektedir

Paylaşın

Tokat: Ulu Camii

Ulu Camii; Tokat’ın Merkez İlçesi, Camii Kebir Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

İlk olarak Danişmendliler Döneminde XIII. yüzyılda yapılmış, 1679 yılında Avcı Mehmed zamanında tamamen yenilenmiştir. Dikdörtgen planlı olarak inşa edilmiştir. Doğu ve batı yönünde iki adet son cemaat yeri bulunmaktadır.

Bu özelliği ile Anadolu’da tektir. Her iki tarafta da devşirme sütun ve sütun başlıkları kullanılmıştır. Güneydoğu köşesindeki taşa oyulmuş, kuş evi Anadolu’da nadir olarak görülür. Caminin harimi ahşap tavan ile örtülmüştür.

Tavana kırmızı ve yeşil renklerin hakim olduğu fonlar arasında yalancı kündekari tekniğiyle yapılmış kare tavan göbeğinin üzeri altın yaldız ve kalem işi bitkisel bezemelerle süslenmiştir. Ahşap tavanı taşıyan ayak ve kemerlerin üzeri dönemin süsleme özelliklerine uygun olarak Rumi motifli kalem işleriyle süslenmiştir.

Paylaşın

Tokat: Atatürk Evi

Atatürk Evi; Tokat’ın Merkez İlçesi, Devegörmez Mahallesi, Devegörmez Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Mustafa Kemal Atatürk, Milli Mücadele yıllarında ve Cumhuriyet Döneminde altı kez Tokat’ı ziyaret etmiş, ziyaretlerinden üç tanesinde Mustafa Vasfi Süsoy’a ait bu evde konaklamıştır.

Mustafa Vasfi Süsoy (1876-1934); Atatürk’ün Çanakkale ve Kurtuluş Savaşı sırasında Kurmay Subaylığını yapmış bir asker, Bandırma Vapuru’nda yanında bulunan silah arkadaşı ve Cumhuriyetle birlikte dört dönem Tokat Milletvekilliği yapmış, her zaman Atatürk’ün yakınında bulunmuş, çalışmalarını ve fikirlerini desteklemiş yakın çalışma arkadaşıdır.

Atatürk’ün Tokat’ı ziyaretlerinde, her zaman kendi evinde evinde misafir etmiştir.Atatürk’ün Tokat’ı ilk ziyareti 26 Haziran 1919 tarihinde, Milli Mücadele yıllarında olmuştur. Silah arkadaşı Mustafa Vasfi Süsoy’a ait bu evde bir gece kalmıştır.İkinci ziyaretleri 25 Eylül 1924 Perşembe günü, Latife Hanımla birlikte olmuştur.

Atatürk ve Latife Hanım bu evde iki gece konaklamışlardır. Atatürk’ün Tokat’ı bir diğer ziyareti olan 19 Eylül 1928 Çarşamba günü, Tokat Hükümet Konağı Vilayet Meclis-i Umumi Salonunda memurlara ve halka yeni alfabe dersi verip, öğle yemeğini Mustafa Vasfi Süsoy’a ait bu evde yedikten sonra Sivas’a hareket etmiştir.

Paylaşın