Pakistan’da haziran ayı ortasında başlayan ve giderek etkisini artıran muson yağmurlarının neden olduğu can kaybı yükseliyor. Pakistan Ulusal Afet Yönetimi, son 24 saatte 119 kişinin daha muson yağmurları nedeniyle can verdiğini açıkladı. Böylece felakette yaşamını yitirenlerin sayısı 1033’e yükseldi.
Uzun süredir ekonomik zorluklarla mücadele eden Pakistan’da yaşanan doğal felaket çok sayıda insanı yardıma muhtaç hale getirdi. Pakistanlı yetkililer, şimdiye değin ABD, İngiltere ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin yardım çağrısına karşılık verdiğini ancak daha fazlasına ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.
Köyler sulara gömüldü
Muson yağmurlarının en çok etkilediği Sindh bölgesinde yer alan çok sayıda köyün sulara gömüldüğü kaydedildi.
Bölgeyi ziyaret eden gördü tanıkları, toprak yapı köy evlerinin oluşan sel suları ile çamur olup aktığını katardı. Bazı köylerde ise su seviyesinin aşırı şekilde yükselmesi nedeniyle sadece ağaç tepelerinin göründüğü kaydedildi.
Evlerinden çıkmayı başaran köylülerin yüksek noktalara hareket ettiği ancak burada da temiz su ve gıda sıkıntısı yaşandığı belirtildi.
“Nüfusunun yüzde 15’i felaketten etkilendi”
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ülke nüfusunun yüzde 15’ine denk gelen 33 milyon kişinin felaketten etkilendiğini söyledi.
Başbakan Şerif bu yağmur sezonunda yaşanan kayıpların 2010-11 seneleri ile karşılaştırılabilir olduğunu ve kayıtlardaki en kötü yıl olduğunu ifade etti.
Ülke yetkilileri, yaşanan yıkıma iklim değişikliğinin neden olduğunu savunuyor.
Ancak yerel yönetimlerin planlama zafiyeti nedeniyle su baskını riski bulunan yerlerde yapılaşmanın devam etmesinin felaketin sonuçlarının daha da büyümesine yol açtığı belirtiliyor.
Muson yağmurları hakkında
Muson sözcüğü, Arapça “mevsim” sözcüğünden geliyor; yağışların mevsimlik olduğunu vurgulamak açısından bu adlandırma kullanılıyor.
Musonlar denildiğinde akla ilk olarak “Asya musonu” gelse de bunun dışında ABD’nin güneybatı kıyılarını ve Meksika’yı etkileyen Meksika musonu veya Arizona musonu da denilen Kuzeybatı Pasifik Musonu da bilinen mevsimsel yağışlar arasında.
Güney, güneydoğu ve doğu Asya’da etkili olan muson yağışları, temel olarak yaz mevsiminde Umman Denizi, Bengal Körfezi ve Hint Okyanusu’nda denizdeki havanın daha serin olması nedeniyle ısınan Asya kara kütlesinin alçak basınç alanı oluşturmasıyla, nemli hava kütlesinin denizden karaya doğru taşınması sonucu meydana geliyor.
Yaz mevsiminde Hint Okyanusu üzerinde ortalama sıcaklık 25 santigrat dereceyken, karalarda 45 dereceye kadar çıkabiliyor. Denizden karaya doğru esen rüzgarlarla taşınan dev bulut kütleleri Himalaya Dağları’na kadar olan bölgede mevsimsel yağışlara yol açıyor.
Yağışlar, Hint alt kıtası, Hindi Çini ve güneydoğu Asya ülkeleri ile Çin, Kore Yarımadası, Japonya’ya kadar olan bölgede etkili oluyor. Ancak yağışların en fazla etkilediği bölge, cephe kütlesinin kuzeydeki Himalaya Dağları ile karşılaşarak sıkıştığı Hindistan, Nepal, Butan, Bangladeş, Myanmar’ı içine alan bölge. Bu bölgede yağışlar zaman zaman on binlerce insanın evlerini terk etmesine neden olan sellere yol açıyor.
İklim krizi
Öte yandan, iklim krizi de söz konusu yağışların şiddetini ve yarattığı etkileri arttırabiliyor. Örneğin, çevre örgütü Germanwatch’ın Küresel İklim Riski verilerine göre, Güney Asya ülkesi Pakistan, halihazırda iklim krizinin sebep olduğu aşırı hava olaylarına karşı en kırılgan sekizinci ülke olma özelliği taşıyor.
İklim Değişikliği Bakanı Sherry Rehman da 6 Temmuz’da, yaşanan seller ile ilgili açıklamasında, “Bir gün yanıyorsunuz, ertesi sabah su baskınları bekliyorsunuz… Yani, Pakistan’daki durumun ne kadar ciddi olduğunu görebilirsiniz” demişti.
