ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’ya yönelik tüm yardımları askıya aldı. Karar, Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski arasında Beyaz Saray’da yaşanan gerginliğin ardından geldi.
Karar, Trump’ın savunma bakanı Pete Hegseth ve başkan yardımcısı JD Vance’in yanı sıra dışişleri bakanı Marco Rubio, ulusal istihbarat direktörü Tulsi Gabbard ve Trump’ın Ortadoğu temsilcisi Steve Witkoff’un da katıldığı Beyaz Saray toplantısının ardından alındı.
İsmi açıklanmayan üst düzey bir hükümet yetkilisine dayandırdığı haberinde Fox News, bunun “geçici” bir adım olduğunu vurguladı.
New York Times gazetesi ise yardımların geleceğinin Ukrayna lideri Volodimir Zelenski’nin Rusya ile müzakerelere başlama niyetine bağlı olduğunu yazdı. Gazeteye göre durdurma kararı hemen yürürlüğe girerken Ukrayna’ya gönderilme sürecinde olan yüz milyonlarca dolarlık silahın teslimatı iptal edildi.
Haber ajansı AFP’ye konuşan bir Beyaz Saray yetkilisi de bu hamlenin Kiev üzerinde baskıyı artırarak Zelenski’yi müzakereye zorlamayı amaçladığını belirtti.
Trump, karardan hemen önce Zelenski’ye kamuoyu önünde yönelttiği eleştirileri sürdürmüş ve barış anlaşmasını desteklemediği sürece Ukrayna liderinin uzun süre görevinde kalamayacağını söylemişti. ABD şu ana dek Ukrayna’ya en büyük askeri desteği veren ülke ve hava savunma da dahil kritik yardımlarda bulunuyordu.
Trump son olarak ülkesinin Volodimir Zelenski’ye “daha fazla tahammülü kalmadığını” söyleyerek, Ukrayna Devlet Başkanını barış müzakerelerini engellemekle suçladı.
Trump kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, “Amerika’nın çok fazla tahammülü kalmadı. Bu adam (Zelenskiy) Amerika’nın desteği olduğu sürece barış istemiyor” dedi.
Beyaz Saray’da Zelenski ile yaptığı gergin görüşmenin ardından Pazartesi günü basın toplantısında konuşan Trump, Ukrayna’ya askeri yardımı askıya almayı henüz “konuşmadığını” söylemiş ve “ne olacağını göreceğiz” dedi. Trump ayrıca Zelenski’nin “daha minnettar olması” gerektiğini belirtti.
Trump, Ukrayna liderinin savaşın sona ermesinin “çok çok uzak” olduğu konusundaki beyanları için de “haklı çıkmasa iyi olur” diye de ekledi. Trump, barış için herhangi bir anlaşmaya Rusya ve Ukrayna ile varılması, Avrupa ve ABD’nin de “onay ve rızasının” alınması gerektiğini söyledi.
Donald Trump, “Belki de birileri anlaşma yapmak istemiyordur” diye devam eden Trump, bu durumda [görevde] “çok uzun olmayacaklarını” ifade etti.
Trump’ın paylaşımı ardından Zelenski de sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada, ülkesinin “bu savaşı sona erdirmek” için “esaslı” bir diplomasi oluşturmasının çok önemli olduğunu söyledi.
Barışa yönelik diğer adımların “yakında geleceğini” ve Ukraynalıların barış istediğini belirten Zelenski, “Savaşı durdurmamız ve güvenliği garanti altına almamız gerekiyor. Amerika ve Avrupalı ortaklarımızla birlikte çalışıyoruz ve barışa giden yolda ABD’nin desteğini umuyoruz. Bir an önce barışa ihtiyaç var.” dedi.
Avrupa daha fazla rol üstlenmeye hazır
Beyaz Saray’daki toplantı başarısızlıkla sonuçlanınca, Zelenski Avrupa’daki müttefikleriyle görüşmeler yaptı. Londra’da İngiltere Başbakanı Keir Starmer tarafından sıcak bir şekilde karşılandı.
Westminster’de konuşan Starmer, İngiltere’nin Ukrayna’ya barış gücü gönderme teklifini yineledi ve Ukrayna’ya 5 bin hava savunma füzesi için 2 milyar dolar sağlayacağını duyurdu. Starmer, bu yatırımın İngiliz ekonomisine geri dönüş sağlayacağını vurguladı.
Starmer, İngiltere Parlamentosu’ndaki konuşmasında “Avrupa’nın kıtamızda barışı desteklemek için büyük bir sorumluluk alması doğru. Ancak başarılı olmak için bu çabanın güçlü bir ABD desteğine de ihtiyacı var” dedi.
Bu açıklama, Starmer’ın Pazar günü Londra’da 18 müttefikiyle yaptığı görüşmelerin ardından geldi. Görüşmede Starmer, ABD’nin Ukrayna’ya desteğinde tereddüt göstermesi nedeniyle Avrupa’nın “tarihin bir dönüm noktasında” olduğunu söyledi.
Pazartesi günü ayrıca, üç yıllık savaşın merkezindeki iki liderin dünyaya verdiği mesajlar, bu komşuların savaşı bitirme konusunda ne kadar farklı yaklaşımlara sahip olduğunu gösterdi.
Zelenski, ülkesinin ABD ile nadir toprak elementleri anlaşmasını imzalamaya hazır olduğunu ve Trump ile ilişkileri düzeltebileceğine inandığını söyledi.
Volodimir Zelenski, “Ukrayna’nın başarısızlığı sadece [Rusya Devlet Başkanı Vladimir] Putin’in başarısı değildir,” dedi. “Bu, Avrupa’nın başarısızlığıdır. Bu, Amerika Birleşik Devletleri’nin başarısızlığıdır. Hepimiz, Putin’e kazanma fırsatı vermemekle ilgileniyoruz.”
Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov ise gazetecilere şu açıklamayı yaptı: “Cuma günü Beyaz Saray’da yaşananlar, Ukrayna konusunda bir çözüme ulaşmanın ne kadar zor olacağını gösterdi. Kiev rejimi ve Zelenski barış istemiyor.”
Peskov, “Savaşın devam etmesini istiyorlar. Bu durumda, Washington’un çabaları ve Moskova’nın hazır olması tek başına yeterli olmayacaktır. Eksik olan çok önemli bir unsur var” diye ekledi.
Dimitri Peskov, bir gün önce yaptığı açıklamada, Washington’un Rusya’ya yönelik dış politikasındaki değişimin büyük ölçüde Moskova’nın vizyonuyla örtüştüğünü söyledi.
