Ekşili Malhıta, Malzemeleri, Hazırlanışı

Ekşili Malhıta; Herkesin mutlaka tatması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 2 su bardağı kırmızı mercimek
  • 1 adet patlıcan veya 6 yaprak pancar
  • 1 baş sarımsak
  • 1 kahve fincanı koruk suyu veya 2 limon
  • 1 çorba kaşığı kuru nane
  • 1 çorba kaşığı kırmızı biber
  • 1 çorba bardağı zeytinyağı
  • 1 tatlı kaşığı tuz

Hazırlanışı;

 Mercimek ayıklanır, yıkanır. Üzerine 8 su bardağı su ilave edilir. Kaynayınca, soyulmuş küçük küp küp doğranmış patlıcanlar ilave edilir. Özleşip çorba kıvamına gelinceye kadar pişirilir. Nane, tuz, kırmızı biber, koruk suyu veya limon suyu ilave edilir. Bir iki taşım kaynatılıp ateşten alınır. Sarımsak soyulur. Her diş ikiye bölünür. Bir tavada zeytinyağı ısıtılır. Sarımsaklar ilave edilir. Pembeleşince çorbanın üzerine dökülür.

Paylaşın

Şırnak: Halmun (Elamun) Kilisesi

Halmun (Elamun) Kilisesi; Şırnak’ın Uludere İlçesi, Andaç Köyü, Yarma Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

İlçe Merkezi’nden Andaç Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Kilisenin bulunduğu Andaç köyü, eski bir Nasturi yerleşmesi olup, asıl adı Halmun’dur. Burası günümüzde Uludere’ye bağlı köy yerleşmesidir. Irak sınırına çok yakın Hakkari –Şırnak karayolunun 3 km içerisinde bulunmaktadır. Kilise köyün içerisinde düz bir araziye kurulmuştur.

Kuzey ve güneyinde köy evleri yer almaktadır. Doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı, 16.11 x 21.80 m ölçülerinde tutulmuştur. İki aşamalı olarak inşa edilen kilisenin güneyindeki dört mekan, asıl kiliseye sonradan eklenmiştir.

Ana kilise sahın ve kanki (sunak) bölümlerinden oluşmaktadır. Sahın 5.76 x 15.30 m ölçülerinde doğu batı doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Üzeri beşik tonoz örtülüdür. Güney duvarının ortasından içten kemerli dıştan düz bir kapı açıklığıyla girilmektedir.

Batıdan itibaren ortaya kadar mekan ikiye bölünmüştür. Bölüntü duvar, kemerli iki açıklıkla değerlendirilmiş ve burası iki beşik tonoz örtülü hale getirilmiştir. Kuzey duvarına boydan boya devam eden beş adet yuvarlak kemerli girinti açılmıştır.

Paylaşın

Şıhılmöhşe, Malzemeleri, Hazırlanışı

Şıhılmöhşe; Herkesin mutlaka tatması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 3 kg. taze tüylü acur veya kısa kabak
  • Bir baş soğan
  • ½ bağ maydanoz
  • Bir su bardağı zeytinyağı
  • Bir komposto tabağı tuzsuz ikiye bölünmüş sarı leblebi
  • Bir su bardağı yoğurt
  • Altı diş sarımsak
  • Yeterince tuz ve karabiber

Hazırlanışı;

Kabaklar veya acurlar yıkanır, oyulur ve karabiber tuz karışımı ile ovularak hazırlanır. Daha sonra süzgece alınır tekrar yıkanır. Süzgeçte bırakılır. Suyu süzülünce zeytinyağında kızartılır. İçinin Hazırlanması: Kızartmadan artan zeytinyağında kıyma kavrulur. Ufak ufak doğranmış olan soğan kıymayla birlikte kavrulur.

Doğranmış olan maydanoz ocaktan alınırken kıymaya ilave edilir. İki saat kadar soğuk suda ıslatılmış olan leblebiler kıymaya karıştırılır. Karabiber ve tuz eklenir. İçleri dolma doldurulur gibi doldurulur. Ağızlar birbirine geçecek yöntemle dizilir bir bardak su eklenerek pişirilir. Sunulurken üzerine sarımsaklı yoğurt dökülür.

Paylaşın

Kübbülmüşviyye, Malzemeleri, Hazırlanışı

Kübbülmüşviyye; Herkesin mutlaka tatması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

  • Üç su bardağı çiğ köftelik bulgur
  • 300 gr yağsız ve sinirsiz koyun veya dana eti (kıyma)
  • 300 gr koyun gömlek yağı ( iç yağ)
  • bir adet baş soğan
  • ½ komposto tabağı ceviz içi
  • Bir tatlı kaşığı tarçın
  • İki çorba kaşığı nane
  • Yeterince karabiber, tuz ve kırmızı biber

Hazırlanışı;

Bulgur tepsiye konur. Üzerine soğan küçük parçacıklar halinde doğranır. Nane, kırmızıbiber ve tuz eklenir. Biraz yoğrulduktan sonra yağsız ette katılarak köfte, sakız kıvamına gelinceye kadar yoğrulmaya devam edilir. Diğer yandan küçük bir tepsiye iç yağı ufak ufak doğranır. Sakız gibi olana kadar sıcak su yardımı ile yoğrulur. Yoğrulmuş iç yağına tuz, karabiber, kırmızı biber, nane, ceviziçi ve tarçın konur. Yoğrulduktan sonra küçük parçalara ayrılır.

Her parçacığa bir badem içi şekli verilir. Köfteden iri parçalar alınarak kısa bir yoğurmadan sonra gurup gurup sıkımlanır. Her sıkım içli köfte şeklinde hatta biraz daha büyük oyulur. İçine hazırlanmış olan bir badem büyüklüğündeki içyağından konur. Parmaklar yardımıyla ağzı kapatılır. Hepsi bu şekilde bitince bunlar meşe kömürü üzerine yerleştirilen ızgarada pişirilir. Pişirme işlemi fırında da yapılabilir. İstenirse pişen kübbülmüşviyyeler sade yağda tekrar kızartılabilir.

Paylaşın

Geramon Kilisesi, Malzemeleri, Hazırlanışı

Geramon Kilisesi; Şırnak’ın Uludere İlçesi, Andaç Köyü, Yarma Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. 

İlçe Merkezi’nden Andaç Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Yarma Mahallesi eski bir Nasturi yerleşmesi olup, asıl adı Geramon’dur. Irak sınırına çok yakın Hakkari –Şırnak karayolunun 3 km içerisinde bulunan Andaç’dan bir km uzaklıktadır. Kuzeyden güneye eğimli bir arazi üzerine kurulmuş olan kilisenin güneyinde meydan, kuzey ve batı taraflarında bahçe, doğusunda yol bulunmaktadır.

Güneyde dışa açılan giriş kapısının olduğu mekan doğu-batı yönünde uzanan beşik tonoz örtülüdür. Burası da katlıdır. Buradan diğer bir kapıyla ikinci mekana geçilmektedir. Burası da doğu-batı ekseninde dikdörtgen planlı ve beşik tonoz örtülüdür.

Kuzey duvarına peş peşe sıralanan sivri kemerli girintiler açmıştır. Üçüncü kısmı, kilisenin asıl ibadet mekanı olup sahın oluşturmaktadır. Bunun doğusunda kanki yer almaktadır. Burası doğu batı yönünde dikdörtgen ve beşik tonoz örtülüdür. Doğu duvarı ortasındaki basık kemerli açıklık, kankiye açılan tören kapısıdır.

Kilisenin güneye bakan dış cephesinde kemerli açıklık ve iki katlı girintiler bulunmaktadır. Bunlar dışında kilise cepheleri yalın tutulmuştur. Tamamında taş malzeme kullanılmıştır. Sağlam kalmış olan yapı bölgedeki Nasturi kiliselerinin önemli yapılarından biridir.

Paylaşın

Gerebiç, Malzemeleri, Hazırlanışı

Gerebiç; Herkesin mutlaka tatması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 2 kg. un, 1 kg irmik
  • ½ kg. şeker
  • ½ kg. pudra şekeri
  • Yeteri kadar ceviz içi
  • 1 kg zeytinyağı (diğer bitkisel yağlar kullanılmaz)
  • Bir kahve kaşığı karbonat
  • Yeterince hazırlanmış gerebiç baharatı (tarçın, karanfil, zencefil, hindistan cevizi, mahlep)

Hazırlanışı;

İçinin hazırlanması;  Ceviz içi çok ufak doğranır. Dövülmüş gerebiç baharatı ve şeker karıştırılır. Hazırlanan hamurdan içli köfte sıkımlarından daha küçük sıkımlar oluşturulur ve el yardımı ile içli köftede olduğu gibi bu sıkımlar oyulur. Oyulan sıkımların her birinin içersine hazırlanan içten yarım çorba kaşığı kadar konur. Ağzı kapatılır ve gerebiç kalıbına konarak şekil verilir.

Kalıba vurulmuş gerebiçler tepsilere tek sıralı diziler halinde sıralanır. Gerebiçlerin tepsiye yapışmaması için tepsi yağlanır. Çarşı fırınında pişirilir. Pişen gerebiçlerin üzerine pudra şekeri serpilir. Kilis de Ramazan Bayramının simgesi gerebiçtir. Her Kilis evinde bayram öncesi yapılır ve bayramda gelen misafirlere ikram edilir.

Un ve irmik karıştırılır. Bu karışıma az tuz ve iyice dövülmüş mahlep ve karbonat katılır. Zeytinyağı tavlanarak, bunların üzerine soğuduktan sonra dökülür. İyice yoğrulur ve bir tarafta toplanır.

 

Paylaşın

Mayanalı (Anasonlu) Kahke, Malzemeleri, Hazırlanışı

Mayanalı (Anasonlu) Kahke; Herkesin mutlaka tatması gereken bir lezzettir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 1 su bardağı zeytinyağı
  • 1 su bardağı toz şeker
  • Yeteri kadar kabartma tozu
  • 2 çorba kaşıpı dövülmüş ananas (mayana)
  • 1 çay kaşığı çörek otu
  • 1 çay bardağı susam
  • 1 çay bardağı ılık süt ve alabildiği kadar un

Hazırlanışı;

Süt ve şeker tencerede karıştırılarak eritilir. Üzerine un, yağ, anason, çörek otu, susam ve kabartma tozu katılarak yoğrulur ve kulak memesi kıvamında hamur elde edilir. Hamurdan alınan küçük parçalar simit biçiminde yağlanmış tepsiye dizilir ve pembeleşinceye dek pişirilir.

Paylaşın

Şırnak: Mir (Cencekir) Kalesi

Mir (Cencekir) Kalesi; Şırnak’ın Uludere İlçesi, Şenoba Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

İlçe Merkezi’nden Şenoba Beldesi’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım mümkündür.

Hezil çayı kenarında bulunan yaklaşık 1-1.30 saat yaya yürüyüşü ile kaleye ulaşılmaktadır.

Yüksek bir doğal kaya üzerinde yapılan kale de kare ve yuvarlak doğal kayaya oyulmuş su sarnıçları, büyük bir kısmı yıkılmış mihrap izinden anlaşıldığı üzere mescit ve temel seviyesinde yıkılmış yapı kalıntıları bulunmaktadır.

Dönemi hakkında herhangi bir belge bulunmamakla birlikte o dönemde yaşayan yerel beyler tarafından yapılmış olduğu tahmin edilmektedir.

Paylaşın

Oruk, Malzemeleri, Hazırlanışı

Oruk; Herkesin mutlaka tatması gereken bir lezzetdir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • Üç su bardağı çiğ köftelik bulgur
  • 1 kg. orta yağlı makinede iki kez çekilmiş veya dövülmüş et
  • İki çorba kaşığı nane
  • Bir baş soğan
  • Bir baş sarımsak
  • Yeterince kırmızı biber
  • Karabiber ve tuz

Hazırlanışı;

Bulgur tepsiye konur. Su ile ıslatılır. Kaşıkla karıştırılır. Soğan ve sarımsak çok küçük olarak üzerine doğranır. Nane, kırmızı biber, karabiber ve tuz ilave edilerek yoğrulur. 20-25 dakika sonra et karıştırılır. Yumuşayıncaya kadar yoğurma işlemine devam edilir. Köfte tepsinin bir yanında toplanır. Sıkımlanır ve sıkımlar şişlerde “Adana Şiş Kebap / Adana Kebap” şekline getirildikten sonra hafif meşe kömürü ateşinde pişirilir. İstenirse sıkımlar ızgara köfte şekline de dönüştürülebilir.

Paylaşın

Haytalya, Malzemeleri, Hazırlanışı

Haytalya; Herkesin mutlaka tatması gereken bir lezzettir. Yapımı o kadar zor olmayan tarifimiz ellerinizle buluştuğunda daha da lezzetlenecektir.

Malzemeleri;

  • 1 su bardağı nişasta
  • 8-10 su bardağı süt
  • Yeteri kadar gül suyu
  • 1 su bardağı su

Hazırlanışı;

Süt ve nişasta tencerede karıştırılarak eritildikten sonra kısık ateşte yine karıştırılarak koyulaşıncaya dek pişirilir. Ateşten alınan karışım tepsiye yayılır. Daha sonra küçük küçük doğranan bu hamurun üzerine; su, toz şeker, gül suyu karışımı dökülür.

Paylaşın