İran’da Mahsa Amini’nin Ardından Öfke Dinmiyor!

İran’da ahlak polisi tarafından gözaltına alındıktan sonra ölen Mahsa Amini’nin ardından başlayan protestolarda öfke dinmedi. Genç kadının ölümü İran’daki kadın hakları sorununu bir kez daha gündeme getirdi.

Polis ise ısrarla, genç kadının gözaltında dövülmesi sonucu öldüğü yolunda sosyal medyada özellikle dillendirilen suçlamalara karşı çıkıyor. Tahran yönetimi ortaya atılan iddiaları yalanlayarak, kadının kalp krizi geçirdiğini duyurmuştu.

İran’da, ‘örtünme kurallarına uymadığı’ gerekçesiyle ahlak polisi tarafından yakalanan bir kadının gözaltında yaşamını yitirmesinin ardından dün başlayan gösteriler pazar günü de devam etti.

Gazetelerin önemli bir kısmı genç kadının ölümünü manşetten okuyucularına duyururken, başkentteki protesto gösterilerinin pazar günkü en önemli adresi Tahran Üniversitesi oldu.

Sosyal medyaya yansıyan görüntülere göre, protestocular burada “kadın hakları” ve “özgürlük” sloganları attı.

Sosyal medyada üzerinden, gözaltında ölen 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin anısı için açılan “#MahsaAmini” etiketi Twitter’ın Farsça dilinde son iki gündür en fazla paylaşılan mesajlar arasında ilk sırada yer aldı.

Bu etiketi şu ana kadar 1,63 milyon kişi paylaştı.

Emini’nin cenazesi, ülkenin batısındaki Kürdistan eyaletine bağlı Sakkız kentinde dün toprağa verilmişti.

Sosyal medyada yayınlanan görüntülerde, Emini’nin memleketi Sakkız kentindeki cenaze töreni sonrasında toplanan grupların, yetkililer aleyhinde sloganlar attıkları görüldü.

İranlı Kürt insan hakları derneği Hengaw’a atıfta bulunan Reuters, gösteride güvenlik güçleriyle çıkan arbedede en az 33 kişinin yaralandığını aktardı.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı, cenaze sonrasında Senendec kentinde de protesto gösterileri düzenlendiğini duyurdu. Gösteriler sırasında yetkililer aleyhine slogan atan kişilere polisin göz yaşartıcı gazla müdahale ettiği bildirildi.

Gözaltına alındıktan sonra komaya giren genç kadının ölümü İran’daki kadın hakları sorununu bir kez daha gündeme getirdi.

Polis ise ısrarla, genç kadının gözaltında dövülmesi sonucu öldüğü yolunda sosyal medyada özellikle dillendirilen suçlamalara karşı çıkıyor.

Tahran yönetimi: Genç kadın kalp krizi geçirdi

Tahran yönetimi ortaya atılan iddiaları yalanlayarak, kadının kalp krizi geçirdiğini duyurmuştu.

İran’da örtünme kurallarına uymadığı öne sürülerek, ahlak polisi tarafından gözaltına alınan kadının daha sonra aniden fenalaştığı ve kaldırıldığı hastanede komaya girdikten sonra yaşamını yitirdiği açıklanmıştı.

Sosyal medyada ‘Amini’nin işkencede öldüğü’ iddialarının ortaya atılmasının ardından İran halkında büyük tepki oluştu. Polis bir açıklama yayınlayarak Amini’ye fiziksel müdahalede bulunulmadığını genç kadının kalp krizi nedeniyle öldüğünü öne sürdü.

Protestoların sürmesi sonrası devlet televizyonunda karakolda Amini’ye ait olduğu öne sürülen görüntüler yayınlandı. Görüntülerde Amini olduğu belirtilen kadının, konuşmak üzere yerinden kalktıktan sonra düştüğü görülüyor.

Ancak karakola ait görüntülerde görülen kadının kimliği bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı. Genç kadının akrabaları ise Amini’in herhangi bir kalp rahatsızlığı bulunmadığını söyledi.

Tahran’da Amini’nin yaşamını yitirdiği hastane etrafından toplanan göstericiler de ‘diktatöre ölüm’ diye slogan atarken, yoldan geçen araçlar da korna çalarak protestoculara destek vermişti.

Ülkenin önde gelen sanatçı ve sporcuları da sosyal medya hesaplarından olayı kınarken, İranlı yetkilileri harekete geçmelerini istedi. Bazı sanatçılar, ABD’de polis şiddetinde yaşamını yitirenlere gösterilen resmi tepkinin burada gösterilmediğinden şikayet etti.

Uluslararası Af Örgütü, gözaltında kötü muamele ve işkence iddialarının araştırılması gerektiğini belirtirken, “Sorumlu bütün yetkililer adaletle yüzleşmeli” dedi.

(Kaynak: Euronews Türkçe)

Paylaşın

İçki Hakkında İnanabileceğiniz 6 Efsane

İnançlarımız eylemlerimizi yönlendirir. Kararlarımızı doğru olduğunu bildiğimiz şeylere dayandırırız. Ama ya inandığımız ‘gerçekler’ doğru değilse? İçki sadece içen bireye zarar vermekle kalmaz, aynı zamanda topluma da zarar verir.

Haber Merkezi / İçki söz konusu olduğunda, efsane ile gerçek arasındaki çizgi bulanık olabilir. İşte gerçek olmayan ama inanabileceğiniz 6 içki efsanesi;

Efsane 1: İçki sizi canlandırır

Çoğumuz yorgunluk ve aşırı stresle mücadele ediyoruz. Yorgunluğu gidermek ve stresi azaltmak için içki içilmesi efsanesi.

İçki bir beyin depresanıdır. İçki, ilk önce yargılama, duygudurum gibi beynin genel işlevlerini azaltır. Bazı kişiler, bunu sevinç ve heyecan olarak yaşarlar. Ancak tam tersini yaşayanlarda var: uyku hali, uyuşukluk ve hatta depresyon hissi.

Efsane 2: Yatmadan önce bir bira uyumanıza yardımcı olur

Yatmadan önce bir bira içmek daha hızlı uyumanızı sağlayabilir efsanesi. İçki, derin uykunuzu böler ve dinlenmemiş ve yorgun hissederek uyanırsınız.

Normalde vücudunuz uykunun hafif ve derin evrelerinden yaşar. Alkol, ferahlatıcı REM uykusunu engeller ve daha sonra kabuslar ve uyku güçlüğü ile “REM geri tepmesine” neden olur.

Efsane 3: İçki sizi sıcak tutar

Vücudunuz önemli organ fonksiyonlarını korumak için sıcak kanı merkezde depolar. Alkol, ekstremitelerinizdeki kan damarlarını genişleterek, sıcak kanın merkezden soğuduğu periferik dolaşımınıza geçmesine neden olur.

İçki vücudunuz sıcak hissettirebilir. Ancak, içki gerçekte vücudunuzun çekirdek sıcaklığını düşürür. Sonuç olarak, vücudun, genel sıcaklığı düştüğü için hayati organları sıcak tutulamaz.

Efsane 4: Bir bira bir kokteylden daha az etkilidir

İster bira ister farklı bir kokteyl içki olsun, genellikle aynı miktarda alkol tüketilir. Tüketilen herhangi bir içki vücut üzerinde benzer bir etkiye neden olacaktır.

Efsane 5: Çok fazla içki içtiğinizde kahve sizi ayıltabilir

Kahvenin, kan alkolü üzerinde gerçek bir etkisi yoktur. Çok fazla içki içtikten sonra kahve veya diğer kafeinli ürünleri içmek, beyninizi kandırarak sizi daha enerjik, daha uyanık hissettirir.

Efsane 6: Erkekler ve kadınlar alkole aynı şekilde tepki verir

Kadınlar erkeklere göre fiziksel olarak daha küçük oldukları için içkiden daha çok etkilenme eğilimindedir.

Paylaşın

Fenerbahçe’den Kadıköy’de Gol Şov: 5 – 0

Süper Lig’in 7. haftasında Fenerbahçe ile Alanyaspor, Şükrü Sarçoğlu’nda karşı karşıya geldi. Fenerbahçe, karşılaşmayı 5-0 gibi farklı bir skorla kazandı. Geçen haftayı BAY geçen Fenerbahçe, bu galibiyet ile puanını 13 yaptı.

Haber Merkezi / Milli araya mağlubiyetle giren Alanyaspor ise 8 puanda kaldı. Fenerbahçe’ye galibiyeti getiren goller 5. dakikada Diego Rossi, 17. dakikada Gustavo Henrique, 45. dakikada Miguel Crespo, 70. dakikada Enner Valencia ve 76. dakikada  İrfan Can Kahveci’den geldi.

Karşılaşmadan dakikalar

5. dakikada Alanyaspor’da Leroy Fer’in kaptırdığı topta Miguel Crespo araya girdi ve Valencia’ya pasını aktardı. Savunmanın ayak koyduğu top Rossi’nin önünde kaldı. Uruguaylı futbolcu, vuruşunda fileleri havalandırdı.

14. dakikada Gustavo’nun yükselttiği topu ceza yayı önünde indiren Valencia dönerek yaptığı vuruşta kaleci Runarsson sağına yatarak meşin yuvarlağı kornere çeldi.

17. dakikada sol taraftan Rossi’nin kullandığı köşe vuruşunda ön direkte Arao’nun dokunduğu topu Gustavo Henrique yakın mesafeden kafayı vurarak filelere gönderdi. 2-0

30. dakikada Fenerbahçe’nin sağdan kazandığı köşe vuruşunu Valencia bekletmeden ceza sahasına gönderdi. Ceza sahasında topu alan Willian Arao dönerek vuruşunu yaptı. Kaleci Runar Alex Runarsson gole izin vermedi.

38. dakikada Alanyaspor’un orta alanda kazandığı serbest vuruşta Jure Balkovec topu ceza sahasına gönderdi. Savunmada Arao topu uzaklaştırdı.

44. dakikada sağ çaprazdan ceza sahası içine giren Valencia son çizgide pasını Pedro’ya aktardı. Bu oyuncunun vuruşunda Leroy Fer kayarak topu kornere çeldi.

45+1. dakikada Fenerbahçe penaltı kazandı. Jaoo Pedro, ceza sahasına girerken rakibinin müdahalesiyle yerde kaldı. Maçın hakemi beyaz noktayı gösterdi. Topun başına geçen Joao Pedro vuruşunda kaleci Runar Alex Runarsson’u geçemedi.

45+3. dakikada savunmadan seken topu ceza yayı üzerinde gelişine vuran Crespo kalecinin sağından topu filelere gönderdi. 3-0

44. dakikada Fenerbahçe’nin sol köşe gönderi yakınlarında kazandığı serbest vuruşunda Ezgjan Alioski ortasını yaptı. Alanyaspor savunması topu uzaklaştırdı.

55. dakikada Fenerbahçe, soldan kazandığı köşe vuruşunu paslaşarak kullandı. Emre Mor’un ceza sahasına gönderdiği topu savunma karşıladı. Dönen topu Crespo tamamlamak istedi. Top farklı şekilde auta gitti.

70. dakikada ceza sahası içi sol çaprazda topla buluşan Lincoln’ün yerden sert ortasında Valencia meşin yuvarlağı ağlara gönderdi. 4-0

76. dakikada Valencia’nın pasıyla ceza sahası içi sağ çaprazda topla buluşan İrfan Can Kahveci, rakibinden sıyrılarak dar açıdan yaptığı vuruşta topu filelere gönderdi. 5-0

87. dakikada Arda Güler’in pasıyla ceza sahasında topla buluşan Batshuayi, rakibinden sıyrılarak yaptığı vuruşta kaleci Runarsson gole izin vermedi.

Stat: Şükrü Saraçoğlu

Hakemler: Hüseyin Göçek, İbrahim Çağlar Uyarcan, Alpaslan Dedeş

Fenerbahçe: Altay Bayındır, Ferdi Kadıoğlu, Gustavo Henrique, Attila Szalai, Ezgjan Alioski, Miguel Crespo (Mert Hakan Yandaş dk. 81), Arao, Emre Mor (İrfan Can Kahveci dk. 66), Valencia (Batshuayi dk. 86), Rossi (Lincoln dk. 66), Pedro (Arda Güler dk. 8)

Alanyaspor: Runarsson, Pereira, Furkan, Fatih Aksoy, Balkovec, Efkan Bekiroğlu (Targhalline dk. 63), Leroy Fer, Candeias (Lusamba dk. 85), Efecan Karaca (Cavaleiro dk. 85), Zinedine Ferhat (Oğuz Aydın dk. 16), Ahmet Hassan (Erencan Yardımcı dk. 85)

Goller: Rossi (dk. 5), Gustavo Henrique (dk. 17), Crespo (dk. 45+3), Valencia (dk. 70), İrfan Can Kahveci (dk. 76) (Fenerbahçe)

Paylaşın

Trabzonspor, Geriden Gelip Kazandı

Süper Lig’in 7. haftasında Trabzonspor ile Gaziantep FK karşı karşıya geldi. Müthiş bir mücadeleye sahne olan karşılaşma 3-2 Trabzonspor’un üstünlüğü ile sona erdi. Bu sonuçla Trabzonspor puanını 13 yaptı. Gaziantep FK ise 11 puanda kaldı.

Haber Merkezi / Trabzonspor’un golleri 14. dakikada Trezeguet, 42. dakikada (Penaltı) Bakasetas ve 90+8’de Bartra’dan gelirken, Gaziantep FK’nın gollerini 2. dakikada Alexandru Maxim ve 9. dakikada Lazar Markovic kaydetti.

Karşılaşmadan dakikalar:

2. dakikada sol taraftan gelişen Gaziantep FK atağından rakiplerinden sıyrılarak ceza sahası içine giren Maxim’in ayağının içiyle düzgün vuruşunda meşin yuvarlak kaleci Uğurcan Çakır’ın solundan ağlarla buluştu. 0-1

5. dakikada Larsen’in pasıyla ceza sahası yayı üzerinde topla buluşan Bakasetas’ın sert vuruşunda kaleci Günay meşin yuvarlağı kornere çeldi. 9. dakikada Gaziantep FK, Lazar Markovic’in golüyle skoru 2-0’a getirdi. Gaziantep’te savunma arkasına atılan nefis topu çok iyi kontrol eden Lazar Markovic, düzgün bir vuruşla topu ağlara gönderdi.

14. dakikada Trabzonspor’da bu kez Trezeguet sahneye çıktı ve Trabzonspor adına farkı bire indiren golü kaydetti. Bakasetas’ın pasıyla sağ çaprazda topla buluşan Trezeguet, yerden çok sert vurdu ve topu ağlara göndererek farkı 1’e indirdi. 27. dakikada Bakasetas’ın ceza sahası dışından sert şutu kaleci Günay’dan döndü. Dönen topu savunma oyuncuları uzaklaştırdı.

39. dakikada soldan Trezeguet’in ceza sahasına çevirdiği topta Matej Hanousek topa elle müdahale etti ve hakem Mete Kalkavan VAR’ın uyarısıyla pozisyonu inceledikten sonra penaltı noktasını gösterdi. Topun başına geçen Bakasetas skoru 2-2’ye getirdi.

67. dakikada Eren Elmalı’nın sol çaprazdan kaleye sert şutunu kaleci Günay, çift yumrukla kornere çıkardı. 79. dakikada ani gelişen Gaziantep FK atağında Halil İbrahim’in soldan ceza sahasına çevirdiği topa Maxim gelişine vuruşunda meşin yuvarlak yandan auta çıktı.

83. dakikada topla birlikte ceza sahası içine giren Veliu’nun vuruşunda top kaleci Uğurcan Çakır’da kaldı. 84. dakikada Eren Elmalı’nın sol taraftan ceza sahası içine ortasında Gomez’in kafa vuruşunu kaleci Günay çizgi üzerinden çıkardı. Dönün topa Bardhi’nin vuruşunda ise meşin yuvarlak kalecide kaldı.

90+8. dakikada Trabzonspor’un sol taraftan kullandığı taç atışında Gaziantep FK savunmasının kafasından havalanan topu iyi takip eden Bartra’nın kafa vuruşunda meşin yuvarlak kaleci Günay’ın solundaki direğe çarparak ağlarla buluştu. 3-2

Stat: Akyazı

Hakemler: Mete Kalkavan, Mustafa Emre Eyisoy, Mustafa Sarvanlar

Trabzonspor: Uğurcan Çakır, Larsen (Denswil dk. 79), Bartra, Hugo, Eren Elmalı, Siopis (Gomez dk. 72), Hamsik (Gbamin dk. 79), Bakasetas, Djaniny (Bardhi dk. 31), Trezeguet, Umut Bozok (Abdulkadir Ömür dk. 72)

Gaziantep FK: Günay, Kitsiou, Ertuğrul, Djilobodji, Hanousek (İbrahim Pehlivan dk. 70), Jevtovic, Furkan, Markoviç (Mustafa Eskihellaç dk. 57), Maxim (Merkel dk. 88), Sagal (Veliu dk. 70), Figuuiredo (Pekhart dk. 46)

Goller: Maxim (dk. 2), Markoviç (dk. 10) (Gaziantep FK), Trezeguet (dk. 14) Bakasetas (dk. 42 pen.), Bartra (dk. 90+8) (Trabzonspor)

Paylaşın

Çocukların Ne Kadar Uykuya İhtiyacı Var? Yaşa Göre Öneriler

Çocuklarla ilgili kesin olan bir şey varsa, o da hızlı bir şekilde büyüdükleri. Çocuklar ve yetişkinler için önemli bir şey varsa, o da yeterli uyku. Ama çocukların ne kadar uykuya ihtiyacı var?

Haber Merkezi / İşte çocuklar büyüdükçe, ne kadar uyumaları gerektiğine ve nedenlerine ilişkin öneriler:

Kaç saat yeterli?

Uyku, çocukların sağlıklı gelişimi ve sağlıklı bir yaşam için hayati öneme sahiptir.  Araştırmalar, yeterince uyuyan çocukların, şu konularda gelişme gösterdiğini ortaya koyuyor: 

  • Dikkat
  • Davranış
  • Öğrenme
  • Hafıza
  • Duygusal düzenleme
  • Akıl sağlığı
  • Fiziksel sağlık
Yaş aralığı Önerilen uyku
Bebekler (4 ila 12 ay) Şekerlemeler dahil 12 ila 16 saat
Yeni yürümeye başlayan çocuklar (12 ila 24 ay) Şekerlemeler dahil 11 ila 14 saat
Okul öncesi çocuklar (3 ila 5 yaş arası) 10 ila 13 saat, şekerleme içerebilir
Okul çağındaki çocuklar (6 ila 12 yaş arası) 9 ila 12 saat
Gençler (13 ila 18 yaş) 8 ila 10 saat

Yenidoğan (0 ila 3 ay)

Ortalama uyku aralığı 11 ila 17 saat

Yaşamlarının ilk birkaç ayında, yeni doğanlar en iyi yaptıkları şeyi yapacaklardır. Uyurlar, uyanırlar, yemek yerler, kaka yaparlar, sevimli görünürler ve gece ile gündüz arasındaki farkı fazla önemsemeden döngüye yeniden başlarlar.

Bebekler (4 ila 12 ay)

Önerilen uyku süresi, şekerlemeler dahil 12 ila 16 saat

Gündüz ve gece arasındaki farkı anlamaya başladıklarında, bebeğiniz uyku ritmine girmeye başlayacaktır. Bebeğinizi, daha düzenli bir uyku programını teşvik etmeye başlayabilirsiniz.

Yeni yürümeye başlayan çocuklar (12 ila 24 ay)

Önerilen uyku süresi, şekerlemeler dahil 11 ila 14 saat

Çocuğunuz yürümeye ve konuşmaya başladığında, uyku ihtiyacı da ona göre değişecektir. Yeni yürümeye başlayan çocukların daha az şekerleme veya daha kısa şekerlemeler; muhtemelen günde sadece bir kez.

Okul öncesi çocuklar (3 ila 5 yıl)

Önerilen uyku süresi, 10 ila 13 saat, şekerleme içerebilir

Bu çağlardaki çocuk, muhtemelen o öğleden sonra kestirmeye başlayacaktır. Çoğu anne-baba, bu dönemde şekerlemeyi kesmenin aşamalı bir süreç olduğunu fark eder.

Çocuğunuz şekerleme yapmıyorsa, bunun kaçırdığı şekerlemeyi telafi etmek için yatma saatini biraz daha erkene almak anlamına gelebileceğini unutmayın. 

Okul çağındaki çocuklar (6 ila 12 yaş arası)

Önerilen uyku süresi, 9 ila 12 saat

Çocuğunuz okula gitmeye başladığında, 1 numaralı işi öğrenmektir. Yetersiz uyku onları sınıf performanslarında, sporda veya diğer ders dışı etkinliklerde akranlarının gerisinde bırakacak şekilde etkileyebilir.

Gençler (13 ila 18 yaş)

Önerilen uyku süresi, 8 ila 10 saat

Gençlerin zaman konusunda çok fazla talepleri var. Okul, iş, ders dışı etkinlikler, ev ödevleri ve sosyal takvime ayak uydurma arasında uyku çok kolay bir şekilde kenara itilebilir. Bu nedenlerden dolayı, gençlerin yeterince uyumaması çok yaygın.

Gençler, genellikle bütün gün yorgun hissettiklerini ancak çok meşgul oldukları için yeterince uyuyamadıklarını söylerler. Bu bir kısır döngüdür, çünkü yeterince uyumadığı için yorgun hissederler.

Dikkat: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.

Paylaşın

Kovid 19, Diyabete Neden Olabilir Mi?

Yakın zamanda yapılan araştırma, Kovid 19 ile Tip-2 diyabet arasındaki bağlantıya işaret etti. Araştırma, Kovid 19’dan kurtulduktan sonraki bir yıl içinde, diyabet geliştirme olasılığının yaklaşık yüzde 40 daha fazla olduğunu gösteriyor. 

Haber Merkezi / Araştırmada, Kovid 19 ile enfekte olan 180.000 kişi ile enfekte olmayanlar karşılaştırdı. Çalışmanın yazarları, daha önce Kovid 19 ile böbrek hastalığı, kalp yetmezliği ve felç arasındaki bağlantıya işaret etti.

Ancak henüz belirlenmemiş olan şey, Kovid ile diyabet arasındaki korelasyonun aslında Kovid 19’un diyabete neden olduğu anlamına gelip gelmediğidir.

Şunu düşünün: Bir sahil kasabasında yaşayanlar, dondurma satışları arttıkça köpekbalığı saldırılarının da arttığını fark ediyor. Bu, dondurma yemenin sizi köpekbalığına karşı karşı konulmaz kılan lezzetli dondurma kokulu terler salgılamanıza neden olduğu anlamına mı geliyor?

Yoksa sıcak günlerde insanların daha çok dondurma yemesi ve ayrıca köpekbalığı istilasına uğramış sularda yüzme olasılığının daha yüksek olduğu anlamına mı geliyor? Bu hipotezlerden biri diğerinden daha olası görünebilir, ancak daha fazla araştırma yapmadan kim kesin sonucu söyleyebilir?

Aynı şeyin Kovid 19 ve diyabet arasındaki ilişki için de geçerli olduğunu söyleyen uzmanlar, Kovid 19’un bazı insanlarda diyabete yol açabilecek değişiklikleri tetiklemesi olasılığını vurguluyor.

Uzmanlar, Diyabet ve Kovid arasında kesinlikle bir ilişki var, ancak Kovid 19 ile diyabet arasında nedensel bir ilişki olup olmadığını söyleyebilmek için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini söylüyor.

Diyabet belirtilerine dikkat edin

Kovid 19 geçirdiyseniz (veya diyabet için başka risk faktörlerine sahipseniz), aşağıdakiler gibi diyabet semptomlarına dikkat etmeniz gerekiyor;

  • Bulanık görme
  • Yorgunluk
  • Çok aç veya susuz hissetmek
  • Çok fazla idrara çıkma (genellikle geceleri)
  • Kesiklerin veya yaraların yavaş iyileşmesi
  • Ellerinizde veya ayaklarınızda  karıncalanma veya uyuşma
  • Açıklanamayan kilo kaybı

Bu diyabet belirtilerini tanımak, durumunuzu en iyi şekilde yönetmek için uygun bir teşhis ve tedavi planı almanıza yardımcı olacaktır.

Kovid 19’un diyabete neden olup olmadığını kesin olarak henüz bilmesek de, Kovid 19 enfeksiyonunun diyabet riskinin artmasıyla ilişkili olduğunu biliyoruz. Araştırmalar devam ediyor.

Unutmadan… Dondurma yediyseniz köpek balıklarından uzak durun!

Paylaşın

BM’den Taliban’a Çağrı: Kızların Okula Gitmesine İzin Verin

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, sosyal medya hesabından konu ile ilgili yaptığı paylaşımda, “Kızların bir daha asla geri alamayacakları kayıp bilgi ve fırsatlarla dolu bir yıl geçti. Kızlar okula gitmeli, Taliban onları sınıflara dönmesine izin vermeli” dedi.

BM Afganistan Yardım Misyonu Şefi Markus Potzel tarafından yapılan yazılı açıklamada, Taliban yönetime geldikten bu yana son bir yıldır genç kızların okula gidemediği hatırlatıldı ve “son bir yıldır kızların okulu gidememesi ve eğitimden dışlanması, “trajik, utanç verici” olarak değerlendirildi.

Kızların eğitimden dışlanmasının hiçbir inandırıcı gerekçesi olmadığını vurgulayan Potzel, “Bu dünyanın hiçbir yerinde benzeri olmayan uygulama, kızların nesline ve Afganistan’ın geleceğine derinden zarar veriyor.” ifadesini kullandı.

Taliban geçen yıl eylül ayında erkeklerin eğitime katılmalarına izin verirken, orta dereceli okullarda kızların sınıflara dönmesine yasak getirmişti. Bu yasak sonucu özellikle 12 ila 18 yaş grubu kızlar bu ülkede okula gidemiyor.

Bu arada Taliban Sözcüsü Zabihullah Mucahit, ise basına yaptığı açıklamada, ülkede kızların eğitim sorunun şeriat kuralları içinde çözmeyi planladıklarını söyledi.

BM’nin Afganistan Yardım Misyonuna göre, okulların kızlara kapatılması sonucu son bir yıl içinde ülke genelinde bir milyon kız çocuğu eğitimden mahrum kaldı. Yine BM rakamlarına göre 40 milyonluk nüfusun yarısından fazlası kuraklık ve ekonomik kriz yüzünden akut açlık tehlikesi yaşıyor.

Afganistan ve Taliban

Taliban Afganistan’da yönetimi elinde bulunduran Diyubendi İslamcı hareket ve askeri organizasyondur. Kendilerine Afganistan İslam Emirliği demekte olup ülke içinde bir savaş (veya cihat) sürdürmüştür.

İslam şeriatını yayma amacıyla Molla Muhammed Ömer tarafından 1994 yılında kurulan Taliban’ın 2016’dan beri lideri Mevlevi Hibetullah Ahundzade’dir.

Taliban, 1996’dan 2001’e kadar, Afganistan’ın kabaca dörtte üçüne hükmetmiş ve kendilerine göre yorumladıkları şeriatı uygulamıştır. 1994 yılında Afgan İç Savaşı’nın önde gelen gruplarından biri olarak ortaya çıkmıştı ve büyük ölçüde Afganistan’ın doğu ve güneyindeki Peştun bölgelerindeki geleneksel İslami okullarda (medreselerde) eğitim görmüş ve Sovyet-Afgan Savaşı’nda savaşmış öğrencilerden (talebe) oluşmaktaydı.

Muhammed Ömer’in önderliğindeki hareket, Mücahid liderlerinden aldığı güçle Afganistan’ın çoğu bölgesine yayıldı. 1996’da totaliter Afganistan İslam Emirliği kuruldu ve Afganistan’ın başkenti Kandahar’a transfer edildi. 11 Eylül saldırılarının ardından Aralık 2001’de Amerikan liderliğindeki Afganistan işgaliyle devrilene kadar ülkenin çoğunu kontrol etti.

En etkin dönemlerinde, Taliban hükûmeti diplomatik olarak yalnızca Pakistan, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri tarafından tanındı. Grup daha sonra Afganistan Savaşı’nda Amerikan destekli Hamid Karzai yönetimine ve NATO liderliğindeki Uluslararası Güvenlik Destek Gücü’ne karşı bir direniş hareketi olarak yeniden bir araya geldi.

Taliban, birçok Afgan’a uygulanan sert muameleyle sonuçlanan şeriat yorumu nedeniyle uluslararası alanda kınandı. 1996’dan 2001’e kadar olan iktidarları sırasında, Taliban ve müttefikleri Afgan sivillere karşı katliamlar gerçekleştirdi, açlıktan ölmek üzere olan 160.000 sivile Birleşmiş Milletler’in gıda tedarikini engelledi ve yakıp yıkma taktiği uyarınca geniş ve verimli toprakları yakarak on binlerce evi yok etti.

Taliban, Afganistan’ı kontrol ederken, insanları veya diğer canlıları tasvir eden resimler ve filmler ile def haricinde bir enstrümanın kullanıldığı müziği yasakladı, kadınların okula gitmesini engelledi, kadınların sağlık hizmetleri dışındaki işlerde çalışmasını yasakladı (erkek doktorların kadınları görmesi de yasaklandığı için) ve kadınların dışarıda bir erkek akraba ile dolaşmalarını ve burka giymelerini zorunlu kıldı.

Belirli kuralları çiğneyen kadınlar alenen kırbaçlandı veya idam edildi. Dini ve etnik azınlıklar, Taliban yönetimi altında ağır bir şekilde ayrımcılığa uğradı. Birleşmiş Milletler’e göre, 2010’da Afgan sivil ölümlerinin %76’sından, 2011 ve 2012’de ise %80’inden Taliban ve müttefikleri sorumluydu. Kültürel soykırıma da girişen Taliban, Bamyan’ın 1500 yıllık Buda heykelleri de dahil olmak üzere çok sayıda anıtı yok etmiştir.

Taliban’ın ideolojisi; Diyubendi köktendinciliği ve militan İslamcılığın, Peştunvali olarak bilinen Peştun sosyal ve kültürel normlarıyla birleştirilmesine dayanan “yeni” bir şeriat hukuku biçimi olarak tanımlanmıştır.

Uluslararası topluluklar ve Afgan hükûmeti; sıklıkla Pakistan’ın Servislerarası İstihbarat’ını ve ordusunu; kuruluşunda, iktidarda oldukları süre boyunca ve direniş süreci boyunca Taliban’a destek sağlamakla suçlamıştır. Pakistan ise 11 Eylül saldırılarından sonra gruba yönelik tüm desteğini kestiğini belirtmiştir. 2001 yılında, El Kaide lideri Usame bin Ladin komutasındaki 2.500 Arap’ın Taliban için savaştığı bildirilmiştir.

2020’nin Şubat ayında Trump yönetimi, 1 Mayıs 2021 itibarıyla tüm Amerikan güçlerinin Afganistan’dan çekileceğine dair Taliban ile anlaşma imzaladı. Karşılığında Taliban, El Kaide gibi terörist gruplarıyla bağlantısını kesecek, şiddeti azaltacak ve Amerika destekli Afgan hükûmetiyle müzakere edecekti. Her iki taraf da bu anlaşmanın şartlarını tam olarak yerine getirmese de, çekilme başladı.

15 Ağustos 2021’de Kabil’in düşmesiyle Taliban, Afganistan yönetimine tekrar sahip oldu.

Paylaşın

Almanya Basını: Erdoğan’ın Seçim İçin Dış Politikada Başarıya İhtiyacı Var

Özbekistan’ın Semerkant kentinde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi, Alman basınında geniş yer buldu. Yorumlar, NATO ülkesi olan Türkiye’nin üyelik açıklaması ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘amacı’ hakkında yapıldı.

Erdoğan’ın ‘Batı ve NATO’dan hayal kırıklığına uğradığı, seçimi kazanmak için dış politikada başarıya ihtiyacı olduğu, üyelik açıklamasını da bu amaçla yaptığı’ savunuldu. ŞİO Zirvesi, Batı dünyası karşısında yeni bir ‘dünya düzeni’ olarak nitelendirildi.

Almanya’nın önemli haber dergilerinden Der Spiegel, Erdoğan’ın ŞİÖ’ye üyelik açıklamasını ‘Batı’ya verilmiş bir mesaj’ olarak niteledi. Türkiye’nin NATO’dan yana hayal kırıklığına uğradığı savunuldu ve Avrupa Birliği’ne (AB) üyelik sürecinde de 1999’dan bu yana bir ilerleme olmadığı belirtildi. Ayrıca, Türkiye’nin Rusya ile ortak çıkarları olduğu ve ŞİÖ üyelerinin dünya ekonomi üretiminin yüzde 30’unu oluşturduğu yazıldı.

‘Eski imparatorluklara özlem’

Redaktions Netzwerk Deutschland haber sitesi, ŞİÖ’yü ‘Batı egemen dünya karşısında yeni bir ‘dünya düzeni” olarak niteledi. ”Erdoğan, Putin için hiç bu kadar değerli olmamıştı” yorumunu yapan site, bir NATO ülkesi cumhurbaşkanının zirvede yer almasının, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından ‘Batı’ya karşı iyi bir propaganda aracı’ olacağını ileri sürdü.

Bayraktar Grubu’nun ilk açıklamasının tersine Rusya ile Türkiye’nin, grubun İHA’ları için işbirliği yapabileceğini ileri süren haber sitesi, bunun karşılığında Rusya’nın Suriye, Libya ve Azerbaycan konularında Türkiye’ye ‘taviz verebileceğini’ yazdı. Putin ve Erdoğan’a işaret edilerek, “Bunların ortak yanı, Batı’yı reddetme, muhalefeti sindirme, medyayı kendine bağlama, çatışmacı dış politika ve eski imparatorluklara özlem” yorumu yapıldı.

‘Kendini zirvede iyi hissetti’

Berlin’de yayımlanan sol eğilimli Taz gazetesinde, “Dünyanın tanınmış ve etkili diktatörleri bir arada” nitelemesi yapıldı. Erdoğan ise, “Farklı dünyalar arasında bir gezgin” diye tanımlandı. Erdoğan’ın ‘Batı’ya ve kurumlarına karşı’ bir lider olduğunu ileri süren Taz, Erdoğan’ın ‘zirvede kendini iyi hissettiğini’, örgüte üye olmadığı halede Cinping ve Putin ile ikili görüşme yaptığını belirtti. Türkiye’de enflasyonun yüzde 100’e yaklaştığını belirten gazete, Erdoğan’ın ‘sermayeye ve ucuz doğal gaza ihtiyacı olduğunu’ yazdı. Bu sebeple Uygurlara baskı yüzünden Çin ile işbirliğini tehlikeye atmak istemediğini ileri sürdü.

Haber kanalı n-tv’nin Rusya temsilcisi Rainer Munz ise Erdoğan’ın ‘seçimi kazanmak için dış politikada başarıya ihtiyacı olduğunu’ savundu. Munz, Erdoğan’ın ŞİÖ’ye üye olmak istemesini bu bağlamda değerlendirmek gerektiğini belirtti. ŞİÖ’yü fazla büyütmemek gerektiğini savunan Munz, örgüt üyesi ülkelerin ikili büyük sorunları olduğunu yazdı, bunlara Hindistan-Pakistan, Çin-Hindistan örneklerini verdi.

Şanghay İşbirliği Örgütü, 2001 yılında ‘terörle mücadele’ amacıyla kurulmuştu. Şu anda Çin Halk Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu, Kırgızistan, Tacikistan, Kazakistan, Özbekistan, Hindistan, Pakistan ve İran örgütün üyeleri, Afganistan, Moğolistan ile Belarus ise gözlemci üyeler. Türkiye, Azerbaycan, Sri Lanka, Ermenistan, Kamboçya, Nepal, Suudi Arabistan, Mısır ve Katar diyalog ortağı konumunda bulunuyor.

Paylaşın

CHP Lideri Kılıçdaroğlu: Seçimi Muhalefet Kazanacak

13’üncü cumhurbaşkanının Altılı Masa’nın göstereceği aday olacağını söyleyen CHP Lideri Kılıçdaroğlu, ‘‘Cumhur İttifakı parlamentoda çoğunluğu sağlayabilir mi? Hayır. Erdoğan da kabul ediyor, bunu sağlayamayacağını. Erdoğan, ‘Cumhurbaşkanlığını kazanırım ama Meclis çoğunluğu elimden gider’ düşüncesinde. Ama Cumhurbaşkanlığını da biz kazanacağız’’ ifadelerini kullandı.

Muhalefetin kaybetme ihtimalini asla düşünmediğini belirten Kılıçdaroğlu, “Tam tersine Millet İttifakı’nın oyunu arttırdığını görüyorum, arttıracağını biliyorum, iktidar olacağını düşünüyorum bunu da samimi olarak söylüyorum. Onların oylarının nasıl eridiğini biliyoruz. Bu sürecin çok iyi değerlendirilmesi kanısındayız.” dedi ve ekledi:

“Daha iyi çalışmalıyız. Cumhuriyet Halk Partisi belki tarihinde ilk kez bu kadar çalışıyor. Urfa’da bir ekibimiz var, Van’da Hakkari’de bu hafta çalıştık. Hafta başı Elazığ’da grup toplantısı yapacağız. Daha önce Erzurum’da yaptık. CHP’nin en zayıf olduğu ilerde toplantılar yapıyoruz. Sadece şehir merkezlerinde değil ilçelerde de. Bir kere gidiyoruz ve dönüyoruz değil. Bir ay sonra bir daha gidiyoruz aynı yere.”

Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, İstanbul’da Gerçek Gündem’in bazı yazar ve yöneticileri ile bir araya geldi.

Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclis Üyesi Umut Şenol’un da katıldığı kahvaltılı sohbet toplantısında CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, erken, baskın ya da zamanında yapılacak seçimin galibinin muhalefet olacağını söyledi.

Kılıçdaroğlu‘, “Cumhur İttifakı parlamentoda çoğunluğu sağlayabilir mi? Hayır. Erdoğan da kabul ediyor, bunu sağlayamayacağını. Erdoğan, ‘Cumhurbaşkanlığını kazanırım ama Meclis çoğunluğu elimden gider’ düşüncesinde. Ama Cumhurbaşkanlığını da biz kazanacağız’’ ifadelerini kullandı.

‘‘Peki Cumhurbaşkanı adayı kim olacak? Kemal Kılıçdaroğlu Millet İttifakı’nın adayı olacak mı?’’ sorusu üzerine “Adayı henüz Altılı Masa’da hiç konuşmadık ama bugünden adayı belirlememek konusunda aynı fikirdeyiz” yanıtını verdi.

CHP lideri şunları söyledi:

“Benim adaylığımla ilgili; biz altı lider bugüne kadar bir araya gelip cumhurbaşkanlığı adaylığını hiç konuşmadık. Ama ‘Cumhurbaşkanı’nın niteliği ne olmalı?’ İşte bu soruya yanıt vermek için biz olması gereken nitelikleri belirledik. O nitelikler Altılı Masa’nın altı genel başkanın ortak taahhüdü.

Bugünden cumhurbaşkanı adayını belirlememek konusunda aynı fikirdeyiz. Altı lider de aynı fikirde. Nedeni de şu: Ya önce her konuda yüzde 100 anlaşalım ki adayımız ne yapacağını bilsin. Yüzde 100 görüş birliği içinde olmazsak cumhurbaşkanı adayı çıkıp bir şey söylediğinde öbür taraf farklı şey söylerse nasıl oy verecek vatandaş? Bu bir kafa karışıklığı yaratır. Zamanı gelince oturup konuşulur.

Altı liderin de üzerinde durduğu tek şey şu: Türkiye bu beladan bir şekilde kurtulmalı. Kurtuluş için beraber birlik içinde olmalıyız. Diyelim seçim 23’ünde yapıldı. Sorun 23’ünde değil 24’ünde. O gün ne olacak? Uzun uzun konuşacak mıyız? Aşama aşama mı devreye sokacağız? Hangi zaman diliminde güçlendirilmiş parlamenter sisteme geçeceğiz? Cumhurbaşkanı karar alırken nasıl davranacak? Bütün bunların bir şekilde belirlenmesi gerek.”

“Birinci parti olacağız”

CHP lideri, “Millet İttifakı var mı yok mu?” tartışmalarına da sorular üzerine açıklık getirdi:

“Bildiğiniz gibi ‘İttifak yok’ diye açıklama yapıldı. İttifak yok zaten. İttifak daha sonra ortaya çıkacak. Biz şu anda bir ‘masa’nın etrafındayız. Hepimizin ortak bir amacı var. Biz daha cumhurbaşkanı adayını belirlemedik. İktidar olduğumuzda neleri yapacağımız konusunda alacağımız yol var. Bu konuda da ekipler çalışıyor. Evet, genel başkanlar

Zafer Partisi, Yeniden Refah Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi daha birçok parti daha seçime girecek. Bu partiler ayrı ayrı girer gibi görülüyor.

Ben cumhurbaşkanlığı seçiminde bu partilerin yıllarca eleştirdikleri Erdoğan’dan yana tavır koymayacaklarını düşünüyorum. Belki sandığa gitmezler, düne kadar eleştirdiği partinin liderine nasıl oy verecek? Küçük partilerin şu aşamada ittifaka girmeleri zor.

7. parti olmayacak. Altılı masa altı olarak kalacak o konuda görüş birliği var. Cumhurbaşkanı seçimleri dolayısıyla daha sonraki süreçte işbirliğine girilebilir. Gelelim ‘dostlarımız’dan kimleri kastettiğime.

Dostlarımız derken tüm demokrat güçlerle bu ‘düzeni’ değiştirebileceğimizi ifade ettik. Yoksa sadece dostlarla siyasi partileri işaret etmiyoruz. Gençler, kadınlar, sivil toplum kuruluşları hepsi.

Muhalefetin kaybetme ihtimalini asla düşünmüyorum. Tam tersine Millet İttifakı’nın oyunu arttırdığını görüyorum, arttıracağını biliyorum, iktidar olacağını düşünüyorum bunu da samimi olarak söylüyorum. Onların oylarının nasıl eridiğini biliyoruz. Bu sürecin çok iyi değerlendirilmesi kanısındayız. Daha iyi çalışmalıyız.

Bu çalışmalarla CHP oylarında istikrarlı ve çok kararlı bir artış var. Birden bire çıkıp inmek değil. Sağlıklı ilerliyoruz. Ak Parti’yi de geçeceğiz birinci parti olacağız. Buna inanıyorum, hiçbir endişem yok.”

Paylaşın

‘AK Parti’de Değişim’ İddiası

AK Parti’deki bazı öne çıkan isimlerde değişim olacağını aktaran Milli Gazete, Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın seçimlerden önce bu yönde bir adım atabileceğini yazdı.

Milli Gazete’den Bünyamin Güler’in haberine göre, AK Partide ağabeylerin Erdoğan’a rahatsızlıklarını ileterek, değişim tavsiyesinde bulunduğu öğrenildi. Erdoğan’ın da hem ağabeylerden gelen uyarılar hem de parti tabanından gelen değişim talebinden dolayı sandığa gitmeden bazı isimlere neşter vurabileceği ifade ediliyor…

İktidar partisinin vitrin isimlerinin son yıllarda şaibeli işlerle gündeme gelmesi AKP’nin ağabeylerini harekete geçirdi. Ağabeyler, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a değişim uyarısı yaparken, sandığa yeni yüzlerle gidilmesi tavsiyesinde bulundu. AKP teşkilatları içerisinde değişimi isteyen ciddi bir kitlenin olduğu ifade edilirken, bu kesimin de taleplerini genel merkeze ilettiği ifade ediliyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da ağabeylerden gelen uyarı ve teşkilatlardan gelen talepler üzerine vitrinde değişiklik yapmaya hazırlandığı belirtiliyor.

Erdoğan değişime zorlanıyor

Son dönemlerde şaibeli işlerle anılan isimlerin AKP’nin kurucu ağabeylerini rahatsız etmesi ve bu durumu Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ifade etmeleri, partide değişimin yapılacağı iddialarını gündeme getirdi. Erdoğan’ı değişime zorlayan ağabeylerin aksi takdirde ‘ AK Parti’ diye bir partinin kalmayacağını belirttiği kaydediliyor. Erdoğan’ın da ağabeyleri haklı bulduğu ve değişimden yana tavır almak zorunda kaldığı belirtiliyor.

Sandıktan önce neşter gelebilir

AKP’nin kurucu ağabeylerinin dışında parti tabanın da ciddi manada değişim istediği ifade ediliyor. Teşkilatların şaibeli işlerle anılan isimlerin partide devam etmesinden şikâyetçi olduğu ve parti içerisinden değişime hazırlanan isimlerin de olduğu ileri sürülüyor. Erdoğan’ın da hem kurucu ağabeylerden hem de parti teşkilatlarından gelen değişim talebini düşündüğü ve sandığa gitmeden de bazı isimlere neşter vuracağı tahmin ediliyor.

Paylaşın