Yeni bir araştırma, obezite tanısı konulan kişilerin yalnızca dörtte biri ila üçte birinin klinik açıdan sağlıksız durumda olduğunu ortaya koydu. Araştırma, obezitenin tanımlanması ve teşhis edilmesinde kullanılan mevcut yöntemlerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine yönelik çağrıları da güçlendirdi.
Haber Merkezi / Nature dergisinde yayımlanan araştırma, geçen yıl uzmanlar ve sağlık kuruluşları tarafından gündeme getirilen yeni obezite tanımı önerisini destekliyor. Söz konusu öneri, obezite teşhisinin yalnızca kişinin boy ve kilosuna dayalı Vücut Kitle İndeksi (VKİ) ölçümüyle sınırlandırılmamasını; vücut yağ oranının ve genel sağlık durumunun da değerlendirmeye alınmasını öngörüyor.
Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre dünya genelinde bir milyardan fazla insanı etkileyen obeziteye ilişkin yeni tanımın, hastalığın teşhis edilme oranları, toplumdaki yaygınlığı ve tedavi yaklaşımları üzerindeki olası etkileri araştırmada ele alınıyor.
Obezite; tip 2 diyabet, kalp ve damar hastalıkları, karaciğer ve böbrek rahatsızlıkları ile bazı kanser türleri için önemli bir risk faktörü olarak kabul ediliyor. Araştırmada, obezitenin sağlık üzerindeki etkilerine göre iki ayrı kategoride değerlendirilmesi öneriliyor. Buna göre, henüz doğrudan sağlık sorunlarına yol açmamış ancak gelecekte risk oluşturabilecek durumlar “klinik öncesi obezite”, kişinin sağlığını olumsuz etkileyen ve organ işlevlerinde bozulmaya neden olan durumlar ise “klinik obezite” olarak tanımlanıyor.
Obezite Teşhisinde Bel Çevresi Ölçümü de Önem Kazanıyor
Çin, İngiltere, ABD ve İspanya’dan yaklaşık 850 bin yetişkinin verilerinin incelendiği araştırma, yeni tanı kriterlerinin mevcut sınıflandırmayı önemli ölçüde değiştirebileceğini ortaya koydu.
Çalışmaya göre, yalnızca VKİ ölçümüyle obez olarak sınıflandırılan kişilerin yüzde 1 ila 3’ü yeni kriterler kapsamında obez kabul edilmeyecek. Buna karşılık, mevcut VKİ ölçümüne göre obezite tanısı almayan ancak vücut yağ oranı yüksek olan kişilerin yüzde 5 ila 9’u yeni sistemle obezite tanısı alabilecek. Bu değişiklik, toplum genelinde milyonlarca insanın yeniden sınıflandırılmasına yol açabilir.
Araştırmanın kıdemli yazarı, King’s College London Metabolik ve Bariatrik Cerrahi Bölüm Başkanı Profesör Francesco Rubino, VKİ ölçümünün obeziteyi belirlemedeki sınırlılıklarının uzun süredir bilindiğini belirtti.
Mevcut sistemin yerine daha kapsamlı bir değerlendirme yöntemine ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan Rubino, önerilen yeni çerçevenin sağlık hizmetlerinin planlanmasına ve sağlık politikalarının oluşturulmasına katkı sağlayabilecek daha anlamlı bir klinik değerlendirme sunacağını ifade etti.
Yeni yaklaşım, obezite tanısı konulmadan önce VKİ’nin yanı sıra bel çevresinin de ölçülmesini ve vücut yağ oranının değerlendirilmesini öngörüyor. Ayrıca kişinin kalp, karaciğer ve diğer organlarının işlevlerinde kiloyla ilişkili bir bozulma olup olmadığı da inceleniyor.
Bu kapsamda, VKİ değeri yüksek olmasına rağmen vücut yağ oranı ve genel sağlık değerlendirmesi obeziteyi doğrulamayan bazı kişiler artık obez olarak sınıflandırılmayabilecek. Vücut yağ oranı yüksek olan ancak henüz organ işlevlerinde bozulma görülmeyen kişiler “klinik öncesi obezite” kategorisinde değerlendirilecek. Organ işlevlerinde bozulma ve obeziteyle ilişkili sağlık sorunları bulunan kişiler ise “klinik obezite” tanısı alacak. Klinik obezite, doğrudan sağlık sorunlarına yol açtığı için daha yakından takip ve çoğu durumda daha acil tedavi gerektiren bir hastalık olarak ele alınıyor.
Klinik Obezite Oranı Yüzde 27
Araştırmanın sonuçlarına göre, incelenen dört ülkede obezite tanısı alan kişilerin ortalama yüzde 27’si klinik obezite kategorisinde yer alıyor. Bu oran, söz konusu ülkelerdeki tüm yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 8,5’ine karşılık geliyor.
Çalışmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise klinik öncesi obezite tanısı alan kişilerin büyük bölümünün zaman içinde klinik obeziteye ilerlememesi oldu. İncelenen dört ülkede bu gruptaki kişilerin ortalama yüzde 82’sinde klinik obezite gelişmedi. Bununla birlikte, klinik obeziteye ilerleme oranlarının Çin ve İspanya’da diğer ülkelere kıyasla daha yüksek olduğu belirlendi.
Araştırma, obezitenin yalnızca kilo ve boy ölçümlerine bakılarak değerlendirilmesinin yetersiz kalabileceğini ortaya koyarken, yeni tanı yaklaşımının hastaların sağlık durumlarına göre daha doğru sınıflandırılmasına ve tedavi ihtiyaçlarının belirlenmesine katkı sağlayabileceğine işaret ediyor.
