Van: Deliçay Kalesi ve Limanı

Deliçay Kalesi ve Limanı; Van’ın Erciş İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. Deliçay Deresi’nin Van Gölü’ne döküldüğü noktadadır.

Van Gölü’nün hemen kuzey kıyısında yükselen kuzey-güney doğrultulu iki tepenin üzerine kurulmuştur. Kuzey ve batı kesimleri Deliçay ile çevrelenmiş ve sınırlanmış durumdadır. Deliçay Kalesi 1956 yılında C.A. Burney tarafından keşfedilmiştir.

Kale, dikdörtgene yakın bir plan göstermektedir. Batı duvarı 290 m, kuzey duvarı 140 m, güney duvarı 150 m, doğu duvarı ise 280 m kadardır. Sur kalınlığı ortalama 4 m olup, kullanılan taşlar düzeltilmiştir. Kale, Urartu Dönemi’nde yerleşim görmüş olup bu yerleşmenin üzerine Ortaçağ yerleşmeleri yapılmıştır. Kalenin kuzeybatı köşesinde su ihtiyaçlarının karşılandığı bir sarnıç yer almaktadır.

5×3 x 2.5 m ölçülerinde bir kayaya oyularak yapılmıştır. Sarnıcın içi günümüzde çeşitli maddelerle dolduğu için derinliği hakkında bilgi yoktur. Kalenin güneydoğu eteğinde birkaç adet kaya işareti bulunmaktadır. Bu kaya işaretleri defineciler tarafından tahrip edilmiştir. Yüzeyden elde edilen seramik verileri ile burası Demir Çağı’na tarihlendirilir.

Paylaşın

Van: Erciş, Urartu Yazıtları

Urartu Yazıtları; Van’ın Erciş İlçesi sınırları içerisinde Karataşlar Mevkii’nde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

1’nci Argişti’den sonra Urartu hükümdarı olan (M.Ö. 764–735) 2’nci Sardur zamanı, Arzaşkun (Erciş) da yerleşimlerin yeniden başladığı ve tarımın geliştiği dönemin de başlangıcıdır. Tarıma dayalı faaliyetlerin yoğunlaştığı 2’nci Sardur döneminde yapılan işler, anakayalar üzerine yazılan çivi yazıtlarıyla günümüze kadar ulaşmıştır.

İlan (yılan) taşı olarak bilinen yerdeki anakaya üzerinde bulunan ve İkinci Sardur tarafından yazdırılan ikisi tamamlanmış biri tamamlanmamış üç adet kitabe bulunmaktadır. Ayrıca, İlan (yılan) Kayası’nın üstünde bulunan, büyük yontma kaya parçası da, öküz başı şeklinde tasarlanmış, ancak bilinmeyen bir sebepten dolayı tamamlanamamıştır.

Yazıtların birinde; “ Tanrı Haldi’nin büyüklüğü ile Sarduri Argiştioğlu bu üzüm bağını yaptırdı. Sarduri der ki: kral ki… sonradan hükümdar olacak. Hiç. Sarduri adlı terihuneyi Sarduri’nin üzüm bağından çalmasın. Her kim çalarsa… versin. Sarduri der ki: her kim çalarsa, Tanrı Haldi, Tanrı Teyşeba, Tanrı Şivini ve bütün tanrılar onu güneşin altında yok etsinler”. İbaresi yer almakta, diğerinde ise; “Tanrı Haldi’nin büyüklüğü ile Sarduri Argiştioğlu der ki: Tanrı Haldi krallığı bana verdiği zaman atalarımın kralı yerine çıktım. Aynı yıl bir diktirme (üzüm bağı)…Sarduri Tanrı Haldi’nin büyüklüğüyle, Sarduri Argiştioğlu Güçlü Kral. Büyük Kral, Dünyanın Kralı, Krallar Kralı Tuşpa şehrinin hükümdarıdır” ibaresi yer almaktadır.

 

Paylaşın

Van: Akçayuva Kumbeti

Akçayuva Kumbeti; Van’ın Erciş İlçesi, Akçayuva Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kitabesi bulunmayan kümbetin 12’nci yüzyılda Ahlatşahlar Devleti döneminde inşa edildiği tahmin edilmektedir. Mimari açıdan Ahlat’ta bulunan kümbetlerle benzerlik göstermesi bu tahmini doğrulamaktadır.

İçeriden silindirik bir planı olan kümbet bütün kesme taştan iki katlı olarak yapılmıştır. Duvarlarda iki ayrı renkte taşların kullanılmış olması, kümbetin inşasının ara verilerek farklı dönemlerde tamamlandığını gösterir. Kare planlı alt gövde düzgün kesme taşlardan yapılan kümbetin mumyalık kısmı yıkılmıştır.

Üzerindeki kabartmaların kedi kafasına benzemesinden dolayı halk arasında “Pişik Kümbeti” olarakta tanınan Zayzak kümbetinde, süsleme olarak gülbezek işlenmiş, güney penceresi son derece zengin üç sıra mukarnasla çevrelenmiştir.

Paylaşın

Van: Kara Yusuf Paşa (Anonim) Kümbeti

Kara Yusuf Paşa (Anonim) Kümbeti; Van’ın Erciş İlçesi, Çatakdibi Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Halk arasında “Şehitlik” ve Zortul Kümbeti olarakta bilinen kümbet, Erciş merkezine 5 km mesafededir. Kitabesi kaçak define arayıcıları tarafından tahrip edildiğinden kim tarafından, ne zaman yapıldığı ve kimim için yaptırıldığı tam olarak bilinmemektedir.

Erciş Vanyolu üzerinde bulunan Kadem Paşa Hatun Kümbeti ile aynı mimari özellikleri çağrıştırdığından, bu kümbetinde Kara Koyunlular tarafından 15. yüzyılda yaptırıldığı, 1420 tarihinde Tebriz yakınlarında Timuroğlu Şahruh ile karşılaşacağı zaman vefat eden ve cenazesi deve sırtında Erciş’e getirilen Kara Koyunlu hükümdarı Kara Yusuf Beg’e ait olabileceği düşünülmektedir. Ancak, Kara Yusuf’un cenazesinin sağlığında yaptırmış olduğu, Erciş Kalesi yakınındaki Van Gölü suları altında kalmış olan Kara Yusuf Zaviyesi yanında inşa edilen kümbete defnedilmiş olması daha doğru kabul edilir.

Kara Yusuf kümbetinin 1380’de vefat eden Kara Koyunlu Devleti kurucularından Bayram Hoca’ya ait olma ihtimali daha yüksektir. 1592 yılına ait Van Beylerbeyliği ile ilgili vakıf defterinde; Kara Yusuf’un Erciş Kalesindeki zaviyesinde metfun bulunduğu kaydedilmiştir. Selçuklu mimari tarzında yapılan kümbetin üzerinde simetrik iki kuş, Kuzey tarafında iki aslan figürü, batı tarafında Selçuklu arması olan çift başlı kartal kabartması bulunmaktadır.

Kümbetin meskun mahal dışında bulunması sebebiyle define hırsızlarının yaptıkları kazılar, depremde ağır hasar görmesine sebebiyet vermiştir. 23 Ekim 2011 Erciş depremi sonrası ağır hasar gören kümbet, üzerinden 3 yıl geçmesine rağmen restorasyonu hakkında hiç bir çalışma başlatılmamıştır. Kiliselere gösterilen ilginin Erciş’i 100 yıldan fazla başkent yapan Kara Koyunlu devletine ait bu tarihi esere de gösterilmesini bekliyoruz.

Paylaşın

Van: Kadempaşa Hatun Kümbeti

Kadempaşa Hatun Kümbeti; Van’ın Erciş İlçesi, Vanyolu Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kümbetin üst kat giriş kapısı üzerindeki kitabesine göre, Karakoyunlu hükümdarı Cihanşah döneminde, büyük emir Rüstem Bey tarafından, Emir Yar Ali, Şah Mustafa, Şah Şevik, Şah Ali ve anneleri Kadem Paşa Hatun için Hicri 863 (Miladi 1458) tarihinde yaptırılmıştır.

İki katlı, onikigen gövdeli ve piramidal külahlı kümbet düzgün kesme taş malzemeyle inşa edilmiştir. Kuzey cepheye sivri kemer formunda çerçeve içerisine kapı yerleştirilmiştir. Aralardaki yüzeylere üçgen nişler, diğer ana yönlere pencereler açılmıştır. Günümüzde sağlam durumdadır.

Paylaşın

Van: Erciş Kalesi

Erciş Kalesi; Van’ın Erciş İlçesi, Çelebibağı Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Van Göl suları içinde birkaç duvarı dışında yıkık vaziyettedir.

İlhanlılar döneminde Vezir Taceddin Ali Şah tarafından yapılmıştır. Bu dönemden sonra Erciş’e yerleşen medeniyetler tarafından kullanılan kale, son olarak 1841 yılında göl sularındaki aşırı yükselmeyle birlikte terk edilmiştir.

Kalenin iki kapısı bulunmakta, batıya bakanı Adilcevaz kapısı olarak adlandırılmaktaydı. Kale içersinde bir Kara Yusuf Camisi bulunduğu kabul edilmektedir.

Kaleden günümüze yıkılmış sur duvarları kalıntıları kalmıştır. İlkbahar aylarında Van Gölü yüksdiğinden kale kalıntıları suları altında kalmaktadır.

Paylaşın

Van: Dönemeç (Engil) Şelalesi

Dönemeç (Engil) Şelalesi; Van’ın Edremit İlçesi, Dönemeç Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

Görenleri ilginç ve çekici görsel zenginlikleriyle büyüleyen Dönemeç (Engil) Şelalesi, dinlenme yeri olarak kullanılmaktadır. Dönemeç (Engil) Şelalesi, kışın kar altında ve yazın el değmemiş doğasıyla görenleri şaşırtacak bir güzelliğe sahiptir.

Mükemmel doğa manzaralarıyla karşılaşacağınız şelaleye gitmeden önce tüm ihtiyaçlarınızı karşılamanızı öneririz. Şelalelerin bulunduğu bölgede ihtiyaçlarınızı karşılayacağınız işletme bulunmamaktadır.

Şelalenin yer aldığı vadiye yaya olarak inmeniz ve yürümeniz gerekmekte. Zaman zaman dere içerisinden geçmek zorunluluğu olacağından kıyafet ve ayakkabı konusuna dikkat etmeniz gerekmektedir.

Paylaşın

Van: Kız Kalesi (Seyir Terası)

Kız Kalesi (Seyir Terası); Van’ın Edremit İlçesi, Yeni Cami Mahallesi, Kale Caddesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Edremit İlçesine hemen en doğal yerden ve bakmayı ve güzellikleri keşfetmeyi sağlayan muhteşem bir noktada yer almaktadır.

Urartular döneminden kalma tarihi Van Gölü’nü, Edremit’in yeşilini, ilçeye genel bakışı ve muhteşem günbatımını izlemenin adresi konumunda yer alan Edremit Kız Kalesi’nde koruma amaçlı imar planı çalışması yapıldı. Çevre düzenleme projesi Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu’na sunularak onaylandı.

Projemizin içerisinde yere gömme traversler, travers merdivenler, ahşap korkuluklar, rölyefler, oturma alanları, ağaç altı oturma yerleri, kaya bahçesi, yöresel ürün satış noktaları, aydınlatmalar, 30 araçlık otopark ve peyzaj çalışmaları yer almaktadır.

Paylaşın

Van: Dilkaya Höyüğü ve Mezarlık Alanı

Dilkaya Höyüğü ve Mezarlık Alanı; Van’ın Edremit İlçesi, Dilkaya Mahalles sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Dilkaya Höyüğü, Van Gölü kıyısında doğal bir kumul üzerine kurulmuş bir yerleşim yeridir. Höyükte Transkafkasya kültürüne ait mö 4000 yıllarına ait seramik parçaları bulunmuştur.

Yerleşim yerinin M.Ö. 3000 yıldan orta çağa kadar sürekli olmayan yerleşim gördüğü saptanmıştır. Höyüğün 200 m kuzeyinde, Dilkaya’yı Erken-Orta Demir Çağ ve Orta çağ’da yurt yeri olarak seçenlere ait mezarlık bulunmuştur. Dikdörtgene yakın mezarlıkların bir kısmının planları 70 x 110 cm ile 40 x 44 cm’dir ve taş kapaklarla örtülmüştür. Kum gömü şeklindeki bu mezarlıklarda, birkaç ölü üst üste “hocker” tekniğinde gömülmüştür.

Bazı katmanlarda ise ölülerin yakılarak gömüldüğüne dair bulgular edinilmiştir. Yapılan araştırmalar bu yerleşim en yaşlı insanın 45-50 yaşlarında olduğunu göstermiştir.“Pencere açma ameliyatı” ile ilk beyin ameliyatının yapıldığı yer olarak da tarihe geçen bu höyük Urartulara ait bulguların da ortaya çıkarıldığı höyüktür.

Yapılan kazılar sonucu höyük’ün farklı dönemlerde yerleşim yeri olarak kullanıldığını göstermiştir. Bu dönemlere ait evlerin dikdörtgen ve yuvarlak planlı yapıldığına dair kalıntılar olmakla birlikte avlular, kar ve kül çukurları ile at nalı biçimli ocaklar tespit edilmiştir. Bazı katmanlarda da taş temelli, kerpiç du-varlı evlerin inşa edildiği bulgularına ulaşılmıştır.

El yapımı, farklı renklerde çanak ve çömlekler, oyuncak araba tekerlekleri, obsidyen ok ve mızrak uçları, bilezikler, takılar ve objeler ortaya konuldukları dönemlerin günlük yaşamına dair izleri gözler önüne sermektedir. Dilkaya Höyüğü Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanmış tescilli arkeolojik sit alanları listesinde yer almaktadır. Birinci derecede arkeolojik sit alanıdır.

Paylaşın

Van: Menua (Şamran) Kanalı

Van’ın 50 km güneyinde yer alan Gürpınar (Havasor) Ovası’ndan Urartu Krallığı’nın başkentinin bulunduğu Van Ovasına tatlı su taşıyan Menua (Şamran) Kanalı, 51 kilometre uzunluğundadır.

Anadolu ve dünya su mühendisliğinin bir harikası olan ve 51 km uzunluğundaki Menua Sulama kanalı, aynı zamanda 2800 yıllık ölümsüz bir aşk efsanesini de simgelemektedir. Kanal’ın çevresinde Kral Menua (mö 810 – 786) tarafından kızı Tariria için bugünkü Edremit’in güneybatısında.

Kadembasti (Uğurlu Yer) Mevkii’nde yapay teraslar halinde yaptırılan asma bahçeleri. Asur Kraliçesi Semiramis’in dünyanın yedi harikasından biri sayılan asma bahçeleriyle özdeşleştirilerek efsaneleştirilmiştir. Burası yaklaşık 3 km uzunluğunda ve 2 km genişliğindedir. Yarım aya benzeyen bu yapay teraslara Osmanlı döneminden bu yana halk “ Uğurlu Yer” demektedir.

Van’ın 50 km güneyinde yer alan Gürpınar (Havasor) Ovası’ndan Urartu Krallığı’nın başkentinin bulunduğu Van Ovasına tatlı su taşıyan Menua Kanalı geçtiği yerlerde yapılan tarıma hayat vermekte ve kanal boyunca yaklaşık 5000 hektarlık araziyi sulamaktadır.

Bu kanalın en az % 70’i Edremit’in içinden geçmektedir. Çağlar boyunca adını değiştirmeden varlığım sürdüren Şamram (Menua) Kanalı günümüzde sevilerek söylenen “Edremit Van’a bakar / içinden Şamram akar” dizeleriyle yaşamaya devam etmektedir.

Paylaşın