Kapsamlı bir araştırma, düzenli olarak gece geç saatlerde yemek yiyen kişilerde yağlı karaciğer hastalığı ve ciddi karaciğer hasarı görülme oranlarının daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
Haber Merkezi / Araştırmada, geç saatlerde yemek yeme alışkanlığı olan kişilerde hastalık oranlarının, bu alışkanlığa sahip olmayanlara kıyasla yüzde 20 ila 30 daha yüksek olduğu belirlendi.
Bulgular, öğün zamanlamasının karaciğer sağlığını etkileyebilecek faktörlerden biri olabileceğine işaret ediyor. Ancak araştırma, gece geç saatlerde yemek yemenin doğrudan karaciğer hastalığına yol açtığını veya akşam yemeğini daha erken saatlere almanın hastalığı tamamen önleyebileceğini kanıtlamıyor.
Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi (OHSU) liderliğindeki araştırma ekibi, ABD’de uzun yıllardır devam eden üç ayrı araştırmaya katılan yaklaşık 200 bin kişinin verilerini analiz etti.
Clinical Gastroenterology and Hepatology dergisinde yayımlanan çalışmada, katılımcılara belirli bir beslenme programı uygulanmadı. Bunun yerine, kişilerin mevcut beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzları ve sağlık durumlarına ilişkin veriler incelendi.
Katılımcılar, yemek yeme alışkanlıklarına göre gruplandırılırken araştırmacılar, bildirilen yağlı karaciğer hastalığı ve siroz vakaları ile öğün zamanlaması arasındaki ilişkiyi değerlendirdi.
Araştırmacılara göre, elde edilen bulguların olası açıklamalarından biri vücudun biyolojik saatiyle ilişkili olabilir. Karaciğerin metabolik işlevleri, vücudun günlük döngüsünü düzenleyen sirkadiyen ritimden etkileniyor. Bu nedenle vücudun dinlenmeye ve uykuya hazırlandığı saatlerde yemek yemek, besinlerin işlenme ve metabolize edilme süreçlerini olumsuz etkileyebilir.
Hayvanlar üzerinde daha önce yürütülen araştırmalar da karaciğer işlevlerinin yeme ve uyku zamanlaması arasındaki uyumsuzluğa duyarlı olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte, bu bulgular insanlarda gözlenen ilişkinin hangi mekanizmalar üzerinden ortaya çıktığını kesin olarak açıklamıyor.
Araştırmada tespit edilen yüzde 20 ila 30’luk artış, farklı gruplar arasındaki karşılaştırmalı hastalık oranlarını ifade ediyor. Bu oran, gece geç saatlerde yemek yiyen her 100 kişiden 20 ila 30’unun karaciğer hastalığı geliştireceği anlamına gelmiyor. Bireysel hastalık riski; beslenme düzeni, yaşam tarzı ve diğer sağlık etkenleri gibi birçok değişkene bağlı olarak farklılık gösterebilir.
Ayrıca araştırma gözlemsel nitelik taşıyor. Hem beslenme alışkanlıkları hem de sağlık durumuna ilişkin verilerin katılımcıların kendi beyanlarına dayanması, sonuçların değerlendirilmesinde bazı sınırlılıklar oluşturuyor. Gece geç saatlerde yemek yeme alışkanlığının geniş bir tanımla ele alınması ve diğer olası etkenlerin bulunması da öğün zamanlamasının bağımsız etkisini belirlemeyi zorlaştırıyor.
