“Türkiye, Irak ile Tazminat İçin Pazarlık Yapmak İstiyor” İddiası

Türkiye, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile yaptığı petrol sevkiyatı anlaşmasından dolayı geçen ayın sonunda 1,4 milyar dolar tazminat cezasına çarptırılmıştı. Türkiye’nin, boru hattının faaliyete geçmesi için pazarlık yapmak istediği iddia edildi.

Paris merkezli Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nin verdiği tazminat kararı sonrası 25 Mart’ta Irak’tan Ceyhan Limanı’na petrol akışı durdurulmuştu.

IKBY’nin Yabancı Medya İlişkileri Sorumlusu Lawk Ghafuri, “Federal hükümet, Türkiye’nin petrol ihracatını yeniden başlatmasını sağlamak için gerekli adımları atmalı” demişti.

IKBY Başbakan Danışmanı Bevar Hınsi de Irak bütçe yasa tasarısına göre IKBY hükümetinin günlük 400 bin varil petrol göndermesi gerektiğini belirterek, “O nedenle eğer IKBY’den çıkan petrol sevk edilmezse Irak bütçe tasarısı da sorunlu hale gelir.” ifadelerini kullanmıştı.

Türkiye’yi tazminata mahkum eden kararı sonrası Irak’tan petrol akışı durduruldu. IKBY ile Bağdat yönetimi arasında yapılan görüşmelerin ardından taraflar anlaştı.

Ancak tazminata mahkum olan Türkiye, Bağdat yönetiminden gelen talebe karşın boru hattının faaliyete geçmesine izin vermedi.

ABDmerkezli medya kuruluşu Bloomberg’e konuşan iki kaynak, tazminat kararı sonrası Türkiye’nin Irak’la pazarlık yapmak istediğini söyledi.

İsminin açıklanmasını istemeyen kaynaklardan biri, Türkiye’nin ödeme mekanizması veya 1.4 milyar dolar miktarındaki tazminatın düşürülmesine mi çalışacağı konularında yorum yapmayı reddetti.

Reuters’a konuşan kaynaklar da Türkiye’nin günde 400 bin varil petrol ihraç eden boru hattının yeniden açılmadan önce “bu davanın çözülmesini istediğini” kaydetti.

Bağdat yönetimi ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında, bu hafta Türkiye’ye petrol ihracatının yeniden başlatılmasına yönelik anlaşma imzalandı. Ancak herhangi bir müzakere sürecinin hattın açılmasını geciktirebileceği belirtiyor.

Paylaşın

Uluslararası Tahkim’den Türkiye’ye 1,4 Milyar Dolar Ceza

Uluslararası Tahkim, Türkiye ile Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında 2014’te imzalanan petrol ihraç sözleşmesinin Irak merkezi yönetiminin haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle Türkiye 1,4 milyar dolar tazminat cezası verdi.

Karar üzerine Türkiye’nin istemiyle IKYB’den petrol boru hatları üzerinden yapılan sevkiyat da durduruldu.

Irak Merkezi yönetimi, Türkiye’nin IKBY’le yaptığı petrol sevkiyat anlaşmasına karşı açtığı Uluslararası Tahkim davasını kazandı.

Bağdat’ın 30 milyar dolar tazminat talebiyle açtığı davada mahkeme Irak’ı haklı buldu ve Türkiye’nin Irak hükümetine 1,4 milyar dolar ödemesine karar verdi.

Ankara ve Erbil  arasında 2014’te imzalanan Kerkük-Ceyhan boru hattından petrol sevkiyatı anlaşmasını Bağdat hükümeti, IKBY’nin anlaşma yapmaya yetkisiz olduğu ve petrol sevkiyatı yapamayacağı gerekçesiyle uluslararası yargıya götürmüştü.

Mahkeme kararı 2014-18 arası dönemi kapsayan sevkiyatı kapsıyor, 2018-23 arası dönemle ilgili dava görülmeye devam edecek.

Karar üzerine Türkiye’nin istemiyle IKYB’den petrol boru hatları üzerinden yapılan sevkiyat da durduruldu.

Irak merkezi yönetimi memnun

Irak Petrol Bakanlığı, Uluslararası Tahkim’in kararının Irak’tan yapılacak petrol ihracatında Bağdat’ın tek yetkili olduğunu tescil ettiğini vurgulayarak kararı memnuniyetle karşıladığını açıkladı.

Irak Federal Yüksek Mahkemesi de, 15 Şubat 2022’de IKYB Petrol ve Gaz Yasasının anayasaya aykırı olduğu ve elde edilen petrol ürünlerinin Bağdat yönetimine teslim edilmesi kararına varmıştı.

Erbil yönetimiyse kararı kınayarak, “verilen siyasi hükmün” çözüme hizmet etmediğini açıkladı.

IKYB boru hattı şirketi vanayı kapattı 

IKYB’deki petrol şirketleri, tahkim sonrası Ankara’nın talebi üzerine Kürdistan Boru Hatları Şirketi’nin Kerkük-Ceyhan boru hattını kapattığını açıkladılar.

Şeykan sahasından günde 55 bin varil petrol çıkartan Gulf Keystone Petroleum (GKP.L), Pazartesi günü yaptığı açıklamada, “tesislerinin önümüzdeki günlerde üretimini azaltarak sürdüreceği depolama kapasitesinin bulunduğunu, daha sonra üretime ara vereceğini” açıkladı.

Bölgede faaliyet gösteren şirketlerden DNO ve Genel Enerji, halen ellerindeki tanklarda birkaç günlük üretimi depolayabileceklerini söylediler. İki firma, geçtiğimiz yıl, günde 107 bin varil petrol üreten Tawke ve Peşkabir sahalarında hisse sahibi.

Genel Enerji’nin ayrıca geçtiğimiz yıl 4 bin 500 varil petrol çıkarttığı Tak Tak ve 4 bin 710 varil çıkarttığı Sarta alanlarında da hissesi var.

Kürt şirketler grubu Kar tarafından işletilen Hurmala petrol sahasında halen devam eden günde 135 bin varil hacmindeki üretim yeni durumdan etkilenmiyor.

Şahmaran Petroleum (SNM.V) şirketi de “IKYB’deki diğer petrol üreticileri ve ilgili hükümet yetkilileriyle yakın teması koruyarak durumu yakından izlemeye devam edeceğini” açıkladı.

Bölgede üretim yapan bütün şirketlerin hisse senetlerinde yüzde 10’u aşkın değer kaybı kaydedildi.

(Kaynak: Bianet)

Paylaşın