Niğde: Kestel Ören Yeri

Kestel Ören Yeri; Niğde’nin Çamardı İlçesi, Celaller Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

İlk Tunç Çağı’ na (MÖ 3200–2000) ait Kestel Maden Ocağı, kendisine çağdaş bir cevher işleme atölyesi ve yerleşim yeri olan Göltepe’nin karşısındadır. Kalay cevheri kasiteritin madenden çıkarılma­sında, önce cevher damarının altına bir ateş yakılıp damar iyice ısıtılınca su serpi­lerek çatlatılıyordu.

Maden ocağı ve gale­riler sistemi, dağın içerisinde bir dolambaç gibi toplam 1,5 km alana yayılmaktadır. Erken Tunç Çağı’na ait Göltepe yine ken­disi ile çağdaş ve kalay madeni olan Kes­tel ile karşı karşıyadır. Göltepe ve Kestel madenindeki kazılarda çok sayıda cev­her zenginleştirme aletleri bulunmuştur.

Göltepe’de büyük miktarda kalay made­nin işlendiğini, kalay cüruf içerikli potalar göstermiştir. Potalarda eritildikten sonra, eritilen kalay kalıplara dökülüp, kalay kül­çeleri elde ediliyordu. Bu metalürjik işle­min son aşaması kalayın bakır ile birleş­tirilerek bronz alaşımının hazırlanmasıydı.

Gelişmiş bir teknolojinin ürünü olan bu maden, Eski Tunç Çağı’nda her türlü aletin, silah ve takının yapımında kullanılmış­tır. Bu alanlardaki kazı çalışmaları Niğde Müzesi’nin Başkanlığında ve Chicago Üniversitesi Oriental Enstitüsü’nden Prof. Dr. K. Aslıhan YENER’ in bilimsel başkanlığında yürütülmüştür.

Paylaşın

Niğde: Köşk Höyük

Köşk Höyük; Niğde’nin Merkez İlçesi, Bahçeli Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Roma Havuzu’nun doğusundaki kayalık yamaç üzerinde yer alan Köşk Höyük’te, 1981 yılından beri Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Arkeoloji Bölümü ve Niğde Müzesi arkeologları tarafından sürdürülen kazılar, Bor ovasının en eski tarım ve hayvancılıkla uğraşan toplumunun (MÖ 6050–4911) bu alana yerleştiğini göstermektedir.

Beş tabaka halindeki yerleşimin ilk dört tabakası Geç Neolitik, en geç tabakası ise Erken Kalkolitik Devir’e aittir. Neolitik Dönem ’de gereksinime göre genişletilen çok odalı küçük mekânlardan oluşan mimari mevcuttur. Kalkolitik Dönem ’de ise sokakların üstüne sıralanan bitişik düzendeki konutlar belli bir plana göre inşa edilmiştir. Bu dönem insanlarının, ölülerini konutların tabanına gömdükleri anlaşılmaktadır.

Köşk Höyük ’ün ölü gömme âdeti açısından önemi; çoğu yetişkin ve bazı çocuklara uygulanan başın gövdeden ayrılarak yüzün kille sıvanıp, yüz organlarının belirtilmesi ve aşı boyası ile boyanarak onlara canlılık kazandırılmasıdır. Bu uygulama, Filistin, İsrail, Ürdün ve Güney Suriye’de MÖ 10000–8000 arasında görülmektedir.

Paylaşın

Niğde: Kaletepe Ören Yeri

Kaletepe Ören Yeri; Niğde’nin Merkez İlçesine bağlı Kömürcü Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Orta Anadolu’nun en büyük yanardağlarından biri olan Göllüdağ’ın eteklerinde, denizden yaklaşık 1600 metre yükseklikte bulunan Kaletepe Deresi’dir. Bölgedeki volkanik etkinlikler, tarih öncesi toplulukların aletlerini yaptığı bir doğal cam olan obsidiyenin ortaya çıkmasını sağlamıştır.

Buradaki arkeolojik tabakalanma, en yenileri 160 bin yıldan daha öncesine tarihlenen değişik insan yerleşimlerine ait kanıtlar içermektedir. Sadece Orta Anadolu değil, tüm Türkiye, Yakındoğu ve hatta Doğu Avrupa için de bu kadar uzun bir süreyi içeren Paleolitik Çağ tabakalanması büyük bir önem taşımaktadır.

Acheul kültürünün evrimini yansıtan bu tabakalanma Anadolu için eşsizdir. Hâlâ kazılmakta olan bu açık hava buluntu yeri, Türkiye’nin en önemli Paleolitik Çağ yerleşimlerinden biri ve Anadolu Yarımadası’nın ilk iskânıyla ilgili sorulara yanıt verebilecek, şimdilik bilinen tek buluntu yeridir.

Kaletepe Deresi Paleolitik Çağ Kazıları, İstanbul Üniversitesi Prehistorya Anabilim Dalı ve Mission de Préhistoire Anatolien (Fransa Dışişleri Bakanlığı) işbirliği ile Kömürcü- Kaletepe Obsidiyen Atölyesi Kazı Projesi kapsamında yürütülmektedir. Paleolitik Çağ çalışmalarının sürdürüldüğü ve Kaletepe Deresi 3 olarak adlandırılan Pleistosen tabakalanması, 2000 yılında Neolitik Çağ Obsidiyen atölyesi kazıları sırasında keşfedilmiştir.

Günümüzden 600 bin yıl öncesine kadar giden Kaletepe, Obsidiyen volkanik cam atölyesi kazısı Niğde Müzesi başkanlığında İstanbul Üniversitesi’nden Prof. Dr. Nur Balkan Atlı’ nın bilimsel danışmanlığında sürdürülmektedir.

Paylaşın

Niğde Kalesi ve Saat Kulesi

Niğde Kalesi ve Saat Kulesi; Niğde’nin Merkez İlçesi, Kale Mahallesi, İstasyon Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Niğde Kalesi, Eski Niğde şehrinin bulunduğu tepeyi çevreleyen kale üç surla çevrilmiştir. Fakat birçok yeri yıkılmış olan kalenin bedenlerinin bir kısmı evlerin duvarı olmuştur. Bugün tepenin kuzeydoğusunda bir hisarı içine alan kısım ayakta kalabilmiştir. Yakın zamana ait yıkıntıları arasında meskene çevrilen iki burcun kalıntıları görülebilmiştir. Bu sur muhtemelen Sungurbey Cami’nin yanına kadar uzanıyordu.

Sungurbey Camisi’nin karşısındaki surlardan ayakta kalan az bir kısım restore edilmiştir. Batı taraftaki sur ve burçlar tamamen kaybolmuştur. Kalenin ayakta kalan tek burçtan ibaret ana kulesi tepenin en yüksek noktasına yapılmıştır. Nispeten daha iyi korunmuş olan bu ana kule, dikdörtgen burçlara yaslanan surlardan çok daha yüksektir. Ana kulenin duvarları yıkılmamış ise de iç kısmında bulunan birçok oda ve hücre tamamen harap olmuştur.

Güney kısmında yapılan onarımlara rağmen surun ana hatları zorlukla seçilebilir. Kalenin tarihi hakkında kesin bir şey söylemek mümkün değildir. Alt duvarlarında Arap Bizans çeşnisi var ise de MÖ 8’inci asırda yapılmış olma ihtimali vardır. Kale 1740 yıllarında Sadrazam İshak Paşa tarafından onarılmıştır.

Bugün ise Belediye tarafından tepenin etrafı duvarla çevrilerek, Tepenin üstü park haline getirilmiştir. Kalenin eski burçlarından birinin üzerine yapılmış bulunan meşhur saat kulesi fevkalade güzel bir eserdir ve adeta Niğde’nin sembolüdür. Fakat kitabesi olmadığı gibi hakkında fazla bir bilgi de yoktur. Ancak stil yoluyla 19’uncu yüzyıla tarihlenir. Saat Kulesi kalenin batı burçlarından birinin üzerine inşa edilmiştir.

Saat kulesi, dıştan minare görüntüsündedir. Kaide ve gövde ongen planlıdır. Sultan II. Abdülhamit’in tahta çıkışının 25. yılında yapılmıştır. Dört bölümden oluşan kule Antalya Saat Kulesi gibi kale burcu üzerine yapılmıştır. Saat kulelerinin ortak özelliği tam ve yarım saatlerde çalması ve ağırlıklarla çalışmasıdır.

Paylaşın

Niğde: Çarşı Hamamı

Çarşı Hamamı; Niğde’nin Merkez İlçesi, Balhasan Mahallesi, Külhan Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Orijinal özelliğini büyük ölçüde yitirmiş, özellikle soyunmalık kısmı iki katlı betonarme olarak yeniden yapılmıştır. Doğu-batı doğrultusunda yerleştirilen hamam, bugünkü durumuyla dıştan yaklaşık 20.50 x 32.50 m. ölçülerindedir.

Yapı dört eyvanlı ve köşe hücreli hamamlar gurubundadır. Hamam soyunmalık, ılıklık, sıcaklık ve halvetleri ile sıcaklığa bitişik su deposu ve külhandan oluşur. Yapının duvar ve örtü sistemi yöresel sarımtırak renkte kaba yonu ve moloz taş şeklindedir.

Paylaşın

Niğde: Paşa Hamamı

Paşa Hamamı: Niğde’nin Merkez İlçesi, Sırali Mahallesi, Paşakapı Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Günümüze çeşitli onarımlar görerek gelen hamam binası soyunmalık kısmı hariç diğer bölümleri orijinal özelliğini korumaktadır. Hanın doğu tarafındadır. Hamam bugün fonksiyonunu sürdürmektedir.

Doğu- batı doğrultusunda yerleştirilen hamam arsa durumuna göre şekil aldığından hafif çarpık planlı ve dıştan yaklaşık 17.00 x 23.00 m. ölçülerindedir.

Yapı kare bir sıcaklık etrafında sıralanan halvetli hamamlar gurubuna girer. Hamam soyunmalık, ılıklık, sıcaklık ve sıcaklığa bitişik su deposu ve külhandan müteşekkildir. Yapının duvarlarında moloz taş, örgü sisteminde tuğla malzeme kullanılmıştır.

Paylaşın

Niğde: Sarı Ali Çeşmesi

Sarı Ali Çeşmesi; Niğde’nin Bor İlçesi, Cumhuriyet Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Yapı orijinal özelliğini günümüze kadar muhafaza ederek gelmiş olup şehrin su şebekesine bağlanarak çeşme fonksiyonunu muhafaza etmektedir.

Yapı yol seviyesinden iki basamak yüksek tutularak dıştan 2.78 x 3.75 x 6.04 m. ölçülerindedir. Cepheler kesme taş kornişle nihayetlenmekte ve üstü kesme taştan eğimli çatı şeklinde düzenlenmiştir.

Çeşmenin zemini kesme taşla kaplanmış ve ana nişin kuzey duvarının üst kısmına inşa kitabesi yerleştirilmiştir. Çeşme sade yapıldığı için önemli bezeme yoktur. Sadece ana niş üç taraftan profilli silmeyle dekore edilmiştir.

Paylaşın

Niğde: Şadırvan

Şadırvan; Niğde’nin Merkez İlçesi, Saruhan Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Şadırvanın 2.40 metre yüksekliğindeki gövdesi siyah bazalt taştan altıgen olarak yükselmekte, sarı trakit taştan kalın bir silme üzerine bir sıra ve iki kademeli kornişten sonra 1.30 m. yüksekliğinde beşgen sivri külah ile sonlandırılmıştır.

Köşelerde bulunan sütunceler ile de cephelere haraketlilik verilmiştir. Orjinalde tek akarı bulunan çeşmeye, sonradan her cepheye birer olmak üzere altı adet musluk eklenmiştir.  Sonradan yapılan onarımda taş aralarına çimento derz uygulanmıştır. Hazne kısmı boş olup, şu an içerisinde su tesisatı bulunmaktadır.

Paylaşın

Niğde: Cullaz Çeşmesi

Cullaz Çeşmesi; Niğde’nin Merkez İlçesi, Sungurbey Mahallesi, Üçler Sokak üzerinde yer almaktadır.

Çeşmeye, şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. Düzgün kesme taştan inşaa edilen Çeşme, orjinalliğini büyük ölçüde koruyarak günümüze gelmiştir.

Beşik tonoz şeklinde, üst kısmı ise üçgen tarz da ele alınmıştır. İç kısmında iki çeşme vardır. Çeşmelerin üzerinde bulunduğu kemer içinde de çeşmenin kitabesi vardır.

 

Paylaşın

Niğde: Hatıroğlu Çeşmesi

Hatıroğlu Çeşmesi; Niğde’nin Merkez İlçesi, Kale Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür. 

Çeşme orjinalliğini büyük ölçüde koruyarak günümüze gelmiş, fakat fonksiyonunu yitirmiştir. Eser, sarımtırak renginde ince yonu trakit taşından kuzey-güney yönünde hafif eğimli bir alan üzerine inşaa edilmiştir.

Çeşme dıştan 1.32 x 4.05 x 4.55 m. boyutlarındadır. Ön cephe taş kornişle nihayetlenmekte ve üstü kesme taş kaplama düz çatı ile düzenlenmiştir. Çeşme oldukça sade olup monotonluğu kısmen mermer kitabeyle giderilmeye çalışılmıştır.

Paylaşın