İranlı Futbolcu Ghafouri Gözaltına Alındı: Devlete Karşı Propaganda

İranlı futbolcu Voria Ghafouri, takımı Foolad Khuzestan’ın dünkü antrenmanı sonrası gözaltına alındığı duyuruldu. Gözaltı gerekçesi olarak, Ghafouri’nin “devlete karşı propaganda yayması” ve “Milli Dünya Kupası takımına zarar vermeye çalışması” gösterildi.

Voria Ghafouri, sosyal medya mesajlarında, İran Kürtlerini destekleyen açıklamalar yapıyordu.

The Guardian’ın aktardığına göre, Ghafouri, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımlarda, hükümete “Kürt halkını öldürmeyi bırakma” çağrıları yapıyordu. Yakın zamanda ise şu mesajı paylaşmıştı:

Kürt halkını öldürmeyi bırakın!! Kürtler İran’ın kendisidir… Kürtleri öldürmek İran’ı öldürmekle eşdeğerdir. Eğer insanların öldürülmesine kayıtsız kalıyorsanız İranlı değilsiniz, insan bile değilsiniz… Tüm kabileler İranlıdır. İnsanları öldürmeyin!!!

Öte yandan, daha önce de eski Dışişleri Bakanı Javad Zarif’i eleştirdiği için gözaltına alınan Ghafouri’nin yeniden gözaltına alınması sadece ona değil, Katar’daki Dünya Kupası’nda oynayan İran milli takımına da bir uyarı olarak yorumlandı.

Son dönemde İran’da bazı bakanlar Ghafouri’yi “Kürt ayrılıkçı” olmakla suçlamış, futbolcu ise bu ithama yanıt olarak “İran için canını verebileceğini” söylemişti. İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in şu açıklamasının da Ghafouri’yi hedef aldığı değerlendirmeleri yapılmıştı:

Ülkenin barış ve güvenliğinden faydalanan, işlerinin ve sevdikleri sporların keyfini çıkaran bazıları kendilerini besleyen eli ısırıyor.

İran’ın Kürt illerinden Senendecli olan Ghafouri, daha önce sosyal medya hesabından İran’ın Kürdistan eyaletinin dağlarında geleneksel Kürt kıyafetleriyle fotoğrafını paylaşmıştı.

Senendec ise kendisi de İranlı bir Kürt olan Jîna Mahsa Amini’nin hayatını kaybetmesiyle başlayan protestolarda güvenlik güçlerinin saldırılarının en şiddetli yaşandığı şehirlerden biri olarak öne çıkıyor.

Voria Ghafouri, 2019 yılında hapis cezasına çarptırılmasının ardınndan kendini yakan Sahar Khodayari’nin anısına mavi forma dağıtmıştı.

Ghafouri, 2021’de kadın futbol taraftarlarına yönelik bir şiddet olayı için de “Bir futbolcu olarak annelerimiz ve kız kardeşlerimizin stadyumlarımıza girmesinin yasak olduğu bir dönemde futbol oynamaktan gerçekten utanıyorum” açıklaması yapmıştı.

Dünya Kupası için Katar’da bulunan İran futbol milli takımının kaptanı Ehsan Hajsafi de, 20 Kasım’da bir açıklama yaparak protestolara destek vermişti. İran milli takımı da oynadığı maçlarda milli marşı okumamış, bu da devam eden protestolara destek olarak değerlendirilmişti.

Protesto gösterileri devam ediyor 

İran’da, Jina Mahsa Amini’nin polis tarafından öldürülmesi üzerine 16 Eylül’de ülke çapında başlayan protesto gösterileri sürüyor.

Sosyal medyada yayınlanan görüntülere göre İsfahan, Tahran, Meşhed, İran Kürdistan’ı ve Elburz eyaletinin Kerec kentinde toplanan kalabalıklar yönetim karşıtı slogan atarak yürüyüş yaptı.

Tahran’ın Ekbatan bölgesinde toplanan kalabalık, caddede yürüyüş yaparak yönetim karşıtı slogan atarken Settar Han bölgesinde göstericiler yolda ateş yakıp protesto çağrısında bulundu.

Şehrin Narmek ve Çitger semtleri de protestolara sahne oldu.

İran Kürdistan’ın Kamyaran kentinde de protestolarda hayatını kaybedenler için düzenlenen anmaya katılanlar, yönetim karşıtı sloganlar atarken İsfahan şehrinde toplanan kalabalık da sloganlar eşliğinde yürüyüş yaptı.

Resmi kaynaklardan olaylarda sivillerin ve güvenlik güçlerinin öldüğüne dair açıklamalar yapılsa da ölü sayısı hakkında net bilgi verilmiyor.

Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü, 17 Kasım’da yayınladığı raporda, gösterilerde 342 kişinin öldüğünü duyurmuştu. İran medyasına yansıyan haberlere göre, gösteriler sırasında 50’den fazla güvenlik görevlisi de yaşamını yitirdi.

Ülkedeki 31 eyaletten 23’üne dair verilerin yer aldığı raporda en çok can kaybının Sünnilerin yoğunlukta olduğu Sistan-Belucistan eyaletinde yaşandığı belirtilmişti.

Paylaşın

Dünya Kupası’nda Brezilya Rüzgarı

Katar’ın ev sahipliğini yaptığı 2022 FIFA Dünya Kupası G Grubu’nda Brezilya ile Sırbistan, Lusail Stadyumu’nda karşı karşıya geldi. Brezilya, 62. ve 73. dakikalarda Richarlison’ın kaydettiği gollerle sahadan 2-0 galip ayrıldı. 

Haber Merkezi / Brezilya’nın G Grubu ikinci maçındaki rakibi İsviçre olacak. Sırbistan da Kamerun’la karşı karşıya gelecek. Müsabakalar 28 Kasım Pazartesi oynanacak.

Karşılaşmadan dakikalar

13. dakikada Neymar sol kanattan korneri kullandı, direkt kaleyi düşündü, kaleci Vanja’nın müdahalesinin ardından top direkten dışarıya çıktı.

21. dakikada ceza yayı gerisinde topla buluşan Casemiro kaleyi düşünüyor ancak kaleci Vanja Milinkovic-Savic üzerine gelen topu iki hamlede kontrol etti.

35. dakikada ceza yayı sağ çaprazına sokulan Raphinha Paqueta ile duvar pası yaparak ceza sahasına giriyor ve yerden vuruşunu yapıyor etkisiz.

37. dakikada sağ kanattan gelişen atakta Zivkovic ortasını uzak direğe doğru gönderiyor. Gelen topa savunma ile birlikte yükselen Mladenovic kafa vuruşunu yapıyor ancak meşin yuvarlak kalenin sol tarafından dışarı gitti.

41. dakikada Casemiro’nun sol çapraza doğru uzun oynadığı topu savunmanın arkasında kontrol eden Vinicius ceza sahası içi sol çaprazından vurdu ancak çerçeveyi bulamadı.

47. dakikada savunmanın yaptığı hatayı değerlendirerek topu çalan Raphinha sağ çaprazdan ceza sahasına girip vurdu ancak kaleci Vanja gole izin vermedi.

60. dakikada Alex Sandro ceza yayının gerisinden sürpriz bir şut çıkardı, top yan direkten oyun alanına döndü. Pozisyonun devamında Vinicius sol kanattan sağına çekip uzak köşeyi düşündü ancak isabetsiz.

62. dakikada Neymar rakibini karşısına alıp ceza alanına girdi, Vinicius sürpriz bir şekilde Neymar’ın önünden bir şut çıkardı, kaleci Vanja’dan dönen topu Richarlison tamamladı. Sambacılar 1-0 önde.

73. dakikada Vinicius sol kanattan topu getirdi, penaltı noktasının üzerindeki Richarlison’a aktardı, yıldız golcü öncü topu tek kontrolle havaya kaldırdı, döndü, voleyi vurdu, müthiş bir gole imza attı. Skor şimdi 2-0!

80. dakikada Casemiro uzaktan harika vurdu, top üst direkten oyun alanına döndü. Bu Brezilya’nın 3. direği! 82. dakikada Rodrygo ceza alanına girmeden yerden vurdu, kaleci Vanja başarılı.

Stat: Lusail

Hakemler: Alireza Faghani, Mohammad Mansouri, Mohammadreza Abolfazli (İran)

Brezilya: Alisson, Danilo, Marquinhos, Thiago Silva, Alex Sandro, Casemiro, Paqueta (Dk. 75 Fred), Raphinha (Dk. 87 Martinelli), Neymar (Dk. 79 Antony), Vinicius Jr (Dk. 75 Rodrygo), Richarlison (Dk. 79 Gabriel Jesus)

Sırbistan: Vanja Milinkovic Savic, Veljkovic, Milenkovic, Pavlovic, Zivkovic (Dk. 57 Radonjic), Gudelj (Dk. 58 Ilic), Sergej Milinkovic Savic, Lukic (Dk. 66 Lazovic), Mladenovic (Dk. 66 Vlahovic), Tadic, Mitrovic (Dk. 83 Maksimovic)

Goller: Dk. 62 ve 73 Richarlison (Brezilya)

Paylaşın

Portekiz Kazanmayı Bildi

Katar’ın ev sahipliği yaptığı FIFA 2022 Dünya Kupası’nda H Grubu maçında Portekiz ile Gana, Stadyum 974 karşı karşıya geldi. Hakem Ismail Elfath’ın düdük çaldığı karşılaşmada Portekiz rakibi Gana’yı 3-2’lik skorla mağlup etmeyi başardı.

Haber Merkezi / Portekiz bu galibiyetle gruptaki ilk maçlar sonunda liderliğe yükseldi, puansız Gana ise son sırada kaldı. Grupta Uruguay ve Güney Kore’nin 1’er puanı bulunuyor.

Portekiz, 28 Ekim’de Uruguay ile karşılaşacakken Gana’nın rakibi Güney Kore olacak.

Goller

64. dakikada Portekiz’de Cristiano Ronaldo, Mohammed Salisu’nun ceza sahası içindeki müdahalesiyle yerde kaldı ve maçın hakemi Ismail Elfath, penaltı noktasını gösterdi. 65. dakikada penaltı vuruşunda topun başına gelen Cristiano Ronaldo, hata yapmayarak takımını öne geçirdi ve 5 Dünya Kupası’nda gol atan ilk oyuncu oldu: 1-0.

73. dakikada savunma arkasına atılan topta Portekiz’in adam paylaşımında yaptığı hata sonrası sol kanatta topla buluşan Mohammed Kudus’un içeri yerden ortasında Danilo, topu uzaklaştıramadı ve eski Fenerbahçeli Andre Ayew, altı pasta yaptığı vuruşla takımına beraberliği getirdi: 1-1.

78. dakikada Bruno Fernandes’in pasında Abdul-Rahman Baba topa dokunamadı ve sağ çaprazdan ceza sahası içine giren Joao Felix, topu ağlara gönderdi: 2-1.

80. dakikada Gana’da Jordan Ayew’in kontrol edemediği top sonrası hızlı hücuma çıkan Portekiz’de Bruno Fernandes’in pasında ceza sahası içi sol çaprazda topla buluşan Rafael Leao’nun vuruşu farkı 2’ye çıkardı: 3-1.

89. dakikada sol kanatta topla buluşan Abdul-Rahman Baba’nın ortasında Osman Bukari’nin kafa vuruşu Gana adına farkı 1’e indirdi: 3-2.

Stat: Stadyum 974

Hakemler: Ismail Elfath, Kyle Atkins, Corey Parker (ABD)

Portekiz: Costa, Danilo, Ruben Dias, Guerreiro, Cancelo, Otavio (Dk. 56 William Carvalho), Neves (Dk. 78 Leao), Bernardo Silva (Dk. 88 Palhinha), Bruno Fernandes, Joao Felix (Dk. 88 Joao Mario), Ronaldo (Dk. 88 Ramos)

Gana: Zigi, Salisu, Rahman Baba, Amartey, Djiku (Dk. 90+2 Semenyo), Seidu Alidu (Dk. 66 Lamptey), Partey, Kudus (Dk. 77 Bukari), Abdul Samed (Dk. 90+2 Kyereh), Andre Ayew (Dk. 77 Jordan Ayew), Inaki Williams

Goller: Dk. 65 Ronaldo (Penaltıdan), Dk. 78 Joao Felix, Dk. 80 Leao (Portekiz), Dk. 73 Andre Ayew, Dk. 89 Bukari (Gana)

Paylaşın

Uruguay İle Güney Kore Yenişemedi

Katar’ın ev sahipliği yaptığı 2022 FIFA Dünya Kupası H Grubu’nda Uruguay ile Güney Kore, Education City Stadyumu’nda karşı karşıya geldi. Fransız hakem Clement Turpin düdük çaldığı karşılaşma 0-0 sona erdi.

Haber Merkezi / Uruguay 43 ve 90. dakikalarda iki kez direğe takıldı. 43’te Godin’in kafa vuruşunda ve Valverde’nin 90. dakikadaki sert şutunda top direkte patladı.

Bu sonucun ardından iki takım da 2022 Dünya Kupası’na 1 puanla başladı. Uruguay gruptaki 2. maçında 28 Kasım Pazartesi günü TSİ 22.00’de Portekiz ile karşılaşacakken, Güney Kore ise saat 16.00’da Gana ile mücadele edecek.

Karşılaşmadan notlar

Maçın ilk yarısında Uruguay U.J. Hwang’la, Uruguay ise Diego Godin’le gole yaklaşırken iki ekip de yakaladığı fırsatları değerlendiremedi.

Hwang’ın şutunda top az farkla dışarıya çıkarken kullanılan köşe vuruşunda Godin direği geçemedi.

İlk 45 dakikası golsüz eşitlikle tamamlanan maçın ikinci yarısında Uruguay, baskısını artırsa da aradığı golü bulamadı.

Maçın 89. dakikasında Uruguay bir kez daha direğe takıldı. Federico Valverde, ceza sahası dışından çektiği şutta direği geçemedi.

Stat: Education City

Hakemler: Clement Turpin, Nicolas Danos, Cyril Gringore (Fransa)

Uruguay: Rochet, Caceres, Godin, Gimenez, Olivera (Dk. 79 Vina), Valverde, Vecino (Dk. 79 De La Cruz), Bentancur, Pellistri (Dk. 88 Varela), Nunez, Suarez (Dk. 64 Cavani)

Güney Kore: Seung-Gyu Kim, Moon-Hwan Kim, Min-Jae Kim, Young-Gwon Kim, Jin-Su Kim, In-Beom Hwang, Woo-Young Jung, Sang-Ho Na (Dk. 74 Kangin Lee), Jae-Sung Lee (Dk. 75 Junho Son), Heung-min Son, Ui-Jo Hwang (Dk. 74 Guesung Cho)

Paylaşın

İsviçre, Kamerun’u Tek Golle Geçti

Katar’ın ev sahipliği yaptığı 2022 Dünya Kupası G Grubu’nda İsviçre ile Kamerun, Al Janoub Stadı’nda karşı karşıya geldi. İsviçre, 48. dakikada Breel Embolo’nun attığı gol ile Kamerun’u 1-0 mağlup etti.

Haber Merkezi / İsviçre, gruptaki 2. maçında 28 Kasım Pazartesi günü TSİ 19.00’da Brezilya ile karşılaşacakken, Kamerun ise saat 13.00’te Sırbistan ile mücadele edecek.

Karşılaşmadan dakikalar

10. dakikada savunma arkasına sarkan Choupo-Moting’in dar açıdan yaptığı vuruşta top kaleci Sommer’den döndü. Dönen topu Ekambi tamamlamak istedi, ancak top üstten auta gitti.

45+2. dakikada Kamerun’da kazanılan serbest vuruşta, Ekambi topun başına geçti. Ekambi’nin şutunda top kaleci Sommer’de kaldı.

48. dakikada İsviçred’de yerden ceza sahasına gönderilen topu Embolo filelere gönderdi. 65. dakikada ceza sahası içinde topla buluşan Embolo’nun şutunda kaleci Onana gole izin vermedi.

90+5. dakikada Nkoulou’dan sıyrılan Seferovic, ceza sahasına girdi. Seferovic’in çaprazdan yaptığı vuruşta top savunmadan sekerek kornere gitti.

Stat: Al Janoub

Hakemler: Facundo Tello, Ezequiel Brailovsky, Gabriel Chade (Arjantin)

İsviçre: Sommer, Widmer, Elvedi, Akanji, Rodriguez (Dk. 90 Eray Cömert), Freuler, Xhaka, Sow (Dk. 71 Frei), Vargas (Dk. 81 Rieder), Shaqiri (Dk. 71 Okafor), Embolo (Dk. 72 Seferovic)

Kamerun: Onana, Nkoulou, Fai, Castelletto, Tolo, Anguissa, Gouet, Hongla (Dk. 68 Ondoua), Ekambi (Dk. 74 Nkoudou), Mbeumo (Dk. 81 Ngamaleu), Choupo-Moting (Aboubakar)

Gol: Dk. 48 Embolo (İsviçre)

Paylaşın

Açlık Sınırı 8 Bin 657, Yoksulluk Sınırı 25 Bin 422 Liraya Yükseldi

İktidar ekonomide pembe tablolar çizmeye çalışsa da açıklanan veriler gerçeğin öyle olmadığını gözler önüne seriyor. Kasım ayında, açlık sınırı 8 bin 657 liraya yükselirken, yoksulluk sınırı ise 25 bin 422 lira olarak belirlendi.

Birleşik Metal-İş Sendikası Araştırma Merkezi (BİSAM), Kasım 2022’ye ait açlık ve yoksulluk sınırı rakamlarını açıkladı. Buna göre açlık sınırı kasım ayında 8 bin 657 liraya yükselirken, yoksulluk sınırı ise 25 bin 422 lira olarak belirlendi.

Ekonomik kriz ve yoksulluk hızla derinleşirken, BİSAM’ın yayımladığı kasım ayına ilişkin “Açlık-Yoksulluk Araştırması” raporu, ücretler ile açlık ve yoksulluk sınırı arasındaki uçurumun daha da büyüdüğünü gözler önüne serdi.

‘Açlık sınırı 8 bin 657 lira’

BİSAM’ın raporuna göre Kasım 2022’de dört kişilik bir ailenin yalnızca dengeli beslenmek için yapması gereken aylık harcama, yani açlık sınırı 8 bin 657 liraya ulaştı. Söz konusu miktar ekim ayına göre 434 lira artış gösterdi.

‘Yoksulluk sınırı 25 bin 422 lira’

Verilere göre, dört kişilik bir ailenin tüm ihtiyaçları insan onuruna yaraşır biçimde ve yoksunluk hissi çekmeden karşılayabilmesi için yapması gereken harcama, yani yoksulluk sınırı ise 25 bin 422 lira olarak belirlendi. Söz konusu veri, bir önceki ayda 24 bin 513 lira olarak açıklanmıştı.

Yoksulluk sınırının belirlenmesinde gıda dışı gereksinimlerin fiyat artışları esas alınarak yapılan araştırmada, dört kişilik bir ailenin gıda dışındaki gereksinimlerini “yoksunluk hissi duymadan” karşılayabilmesi için yapması gereken harcama tutarı ise kasım ayına göre 475 liralık artış göstererek 16 bin 765 lira olarak belirlendi.

‘Süt ürünleri için gereken harcama 2 bin 400 lira’

Kasım 2022’de temel gıda ürünlerinden olan süt, yoğurt ve peynir için yapılması gereken harcama bir önceki aya göre 231 lira artarak 2 bin 400 liraya yükseldi. Söz konusu ürünlerde son bir yıllık dönemdeki artış ise bin 514 liraya ulaştı.

Meyve için harcanması gereken tutar kasımda 1 lira azalırken, Kasım 2021’e göre ise 318 lira artarak 620 lira oldu. Sebze harcaması da önceki aya göre 29 lira, geçen yılın aynı ayına göre ise 772 lira artarak bin 112 lira olarak belirlendi.

Kasım ayında bir önceki aya göre 19 lira artarak 883 liraya yükselen ekmek, un ve makarna gibi ürünler için yapılması gereken harcama, son bir yılda 289 lira artış gösterdi. Pirinç ve bulgur harcamaları ekim ayına göre 84 lira artarken son bir yılda ise 357 lira zamlanarak 445 liraya yükseldi. Yağ için yapılması gereken harcama ise 13 lira daha artarak 250 liraya ulaştı.

‘Ulaşım giderleri 4 bin 655 lira’

Ulaştırma harcamaları kasım ayında 4 bin 655 liraya yükselirken, haberleşme harcamaları 687 liraya, eğlence ve kültür harcamaları 593 liraya, eğitim harcamaları 378 liraya, tatil-otel harcamaları bin 504 liraya, çeşitli mal ve hizmetlerle ilgili harcamalar ise bin 34 liraya yükseldi.

Kasım 2022’de dört kişinin giyim ve ayakkabı harcamaları bin 39 lira, kira dahil barınma harcamaları 3 bin 820 lira, ev eşyası harcamaları 2 bin 265 lira, sağlık harcamaları ise 669 lira olarak belirlendi.

Paylaşın

James Webb, Bir Ötegezegenin Atmosferini Ayrıntılı Olarak Görüntüledi

Şimdiye kadar uzaya gönderilmiş en güçlü teleskop olan James Webb, nefes kesici görüntüler kaydetmeye devam ediyor. James Webb Uzay Teleskobu sayesinde, 700 ışık yılı uzaklıktaki “WASP-39b” adlı ötegezegenin atmosferi incelendi.

NASA’nın internet sitesinde yer alan habere göre; James Webb Teleskobunun kaydettiği görüntüler yardımıyla söz konusu ötegezegenin atmosferik bileşenlerinin profili çıkarıldı ve sülfür dioksit de dahil olmak üzere çok sayıda bileşen tespit edildi.

Böylelikle NASA, bir ötegezegenin atmosferinin daha önce görülmemiş halini paylaşmış oldu.

26 Ağustos’ta, Güneş Sistemi’nin dışında yer alan “WASP-39b” ötegezegeninin atmosferinde, ilk kez karbondioksit olduğu belirlenmişti.

Satürn’e yakın büyüklükte kütleye sahip olduğu belirtilen WASP-39b, Jüpiter’in ise üçte biri büyüklüğünde.

NASA, 25 Aralık 2021’de dünyanın en büyük ve en gelişmiş uzay teleskobu James Webb’i uzaya fırlatmıştı.

NASA’nın Avrupa ve Kanada uzay ajanslarıyla ortak çalışmasının ürünü olan Webb, bugüne kadar yapılmış en büyük ve güçlü ancak 31 yaşında olan, çalışma ömrünün sonuna yaklaşan Hubble Uzay Teleskobu’nun halefi görülüyor.

Teleskobun kızılötesi gözleri evrenin derinliklerine bakıyor

25 Aralık 2021’de ESA’nın Ariane 5 adlı kargo roketiyle fırlatılan teleskobun kaydettiği görüntüler, yıldızların ve galaksilerin evriminin daha iyi anlaşılmasını sağlayacak.

Gözlem aracının MIRI ve diğer kızılötesi kameraları, bir zaman makinesi görevi görüyor.

Güçlü teleskopları kullanarak çok uzaktaki gök cisimlerini inceleyen bilim insanları, ilgili gök cisminden gelen ışığın Dünya’ya ulaşma süresi uzadığı için “zamanda geriye bakma” imkanı yakalıyor.

James Webb Uzay Teleskobu ise 13,5 milyar yıl öncesini, yani evrenin yeni oluştuğu zamanı gözlemleyebilecek kadar güçlü bir cihaz.

Evrendeki en eski galaksiler, Büyük Patlama’ya o kadar yakın bir dönemde oluştu ki bunların ışığı Dünya yörüngesine ulaştığında son derece soluk oluyor.

Bu ışık evrende ilerlerken genişleyip dağılarak spektrumun kızılötesi ucuna doğru kayıyor. Gözlemlenebilmesi içinse son derece güçlü bir teleskop gerekiyor.

Hubble şimdiye dek geçmişe dair birçok gizemi aydınlatmayı başardı. Ancak gücü bu türden gözlemlere yetmiyordu. Ayrıca Hubble çoğunlukla ultraviyole ve görünür ışıkta gözlem yapmıştı.

Öte yandan James Webb Uzay Teleskobu, kızılötesinde rahatça gözlem yapabilmek için gereken tüm kriterleri karşılıyor.

Paylaşın

TİP Lideri Erkan Baş: AKP Patron Severler Cemiyeti Gibi Çalışıyor

TİP Lideri Erkan Baş, katıldığı bir programda, “Bütün makyajlama çalışmalarına rağmen bir değerlendirme yaptığımızda, Türkiye’nin emekçi halkları açısından ekonomik durumun felakete doğru sürüklendiğini kabul etmek durumundayız. Bir bütün olarak AKP iktidarı döneminde yaşananlara baktığımızda çıplak bir tabloyla karşı karşıyayız. AKP iktidarının en temel özelliklerinden bir tanesi; bu iktidarın emekçi ve yoksul düşmanı bir iktidar olduğu ya da ‘patron severler cemiyeti’ gibi çalıştığıdır.” dedi ve ekledi:

“Bütün rakamlar bize şunu gösteriyor: Son 20 yıldır Türkiye ekonomisinde çok çeşitli grafikler görebilirsiniz. Enflasyon artıyor, düştüğü dönemler olmuştur, doları incelerseniz bir hareket görürsünüz düştüğü ve çıktığı dönemler olmuştur. Pek çek ekonomik veri dalgalanma gösterir ama bir tane grafik var, hiçbir dalgalanma göstermiyor. Geride kalan 20 yıl boyunca Türkiye’nin tepesindeki en zengin yüzde 1’in toplam serveti her gün ama her gün mutlaka artmış ve bu gidişat eğer AKP istediğini yapabilirse devam edecek gibi gözüküyor.”

Konuşmasının devamında, AKP’nin ekonomi politikalarıyla Türkiye’de yaşayan milyonlarca yurttaşın sürekli yoksullaştığını söyleyen Erkan Baş, “Altını çizerek söylüyorum; 20 yıldır bir Allah’ın kulu en zengin yüzde 1’in aldığı pay azalmamış. Tersen söyleyelim: Toplumun yüzde 99’unun, emekçilerin aldığı pay artmamış. Bir iktidarın ekonomik yönelimlerini, ekonomi programını değerlendirebilmek için bundan daha fazla çıplak bir veriye gerek yok. AKP bütün ekonomik modelini patronları, zenginleri daha zengin yapmak için oluşturmuş bir siyasi iktidar” ifadelerini kullandı.

Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Erkan Baş, Artı TV ekranlarında yayınlanan “Artı Ekonomi” programının konuğu oldu. Programda Türkiye ekonomisinin geldiği noktaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erkan Baş, gazeteci Pelin Cengiz’in sorularını yanıtladı.

Türkiye’de açıklanan enflasyonun ‘makyajlandığını’ söyleyen Baş, “Tartışmasız bir gerçek var; enflasyonda zirveyi görmüş durumdayız” dedi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile bağımsız araştırmacıların açıkladığı enflasyon rakamlarının farklı olduğuna dikkat çeken Baş, “Türkiye’de her geçen gün işçilerin, emekçilerin, yoksulların hayatının daha zorlaştığı tartışılmayacak kadar çıplak bir gerçek. Ekonominin ‘iyi’ olduğunu söyleyenler bile insanların hayatlarının artık daha zor olduğunu kabul etmek zorunda kalıyorlar” diye konuştu.

‘AKP patrron sevenler cemiyeti gibi çalışıyor’

Baş şöyle devam etti:

“Bütün makyajlama çalışmalarına rağmen bir değerlendirme yaptığımızda, Türkiye’nin emekçi halkları açısından ekonomik durumun felakete doğru sürüklendiğini kabul etmek durumundayız. Bir bütün olarak AKP iktidarı döneminde yaşananlara baktığımızda çıplak bir tabloyla karşı karşıyayız. AKP iktidarının en temel özelliklerinden bir tanesi; bu iktidarın emekçi ve yoksul düşmanı bir iktidar olduğu ya da ‘patron severler cemiyeti’ gibi çalıştığıdır.

Bütün rakamlar bize şunu gösteriyor: Son 20 yıldır Türkiye ekonomisinde çok çeşitli grafikler görebilirsiniz. Enflasyon artıyor, düştüğü dönemler olmuştur, doları incelerseniz bir hareket görürsünüz düştüğü ve çıktığı dönemler olmuştur. Pek çek ekonomik veri dalgalanma gösterir ama bir tane grafik var, hiçbir dalgalanma göstermiyor. Geride kalan 20 yıl boyunca Türkiye’nin tepesindeki en zengin yüzde 1’in toplam serveti her gün ama her gün mutlaka artmış ve bu gidişat eğer AKP istediğini yapabilirse devam edecek gibi gözüküyor.”

AKP’nin ekonomi politikalarıyla Türkiye’de yaşayan milyonlarca yurttaşın sürekli yoksullaştığını söyleyen Erkan Baş, “Altını çizerek söylüyorum; 20 yıldır bir Allah’ın kulu en zengin yüzde 1’in aldığı pay azalmamış. Tersen söyleyelim: Toplumun yüzde 99’unun, emekçilerin aldığı pay artmamış. Bir iktidarın ekonomik yönelimlerini, ekonomi programını değerlendirebilmek için bundan daha fazla çıplak bir veriye gerek yok. AKP bütün ekonomik modelini patronları, zenginleri daha zengin yapmak için oluşturmuş bir siyasi iktidar” ifadelerini kullandı.

‘AKP kendisinden önce getirilmiş modelin uygulayıcısı’

Programın devamında “AKP, sermaye sınıfının önündeki tüm engellerin, tüm pürüzlerin ortadan kaldırılması için iktidara getirilmiş bir parti” diyen TİP Genel Başkanı, şunları kaydetti:

“Eskiden sermaye açısından yol biraz daha taşlı, topraklı bir yoldu. Turgut Özal’la beraber, 24 Ocak kararlarıyla beraber, 12 Eylül’le beraber aslında yola asfalt döküldü, 3 şeritli otoban haline getirildi ve AKP’ye ‘sen buradan yürüyeceksin’ denmiş oldu. AKP kendisinden önceki sermaye iktidarlarının açtığı yolu mantıksal sınırlarına götürdü. Özelleştirme süreci Türkiye’nin en önemli tartışmalarından bir tanesiydi 80’li yıllarda. AKP ne yaptı? Türkiye Cumhuriyeti tarihinde yapılan büyük özelleştirmelerin büyük çoğunluğunun altına imza attı ama bu AKP’nin projesi değildi zaten. Daha öncesinden geliştirilmiş bir modelin uygulayıcısı. Kabul etmek gerekir ki radikal bir uygulayıcısı oldu.”

İktidarın açıkladığı büyüme rakamlarının halk nezdinde bir karşılığı olmadığını söyleyen Baş, “Saray ve etrafında hayat normal bir şekilde ilerliyor olabilir ama bir halka dışına çıktığınızdan itibaren geride kalan herkesin yoksullaştığını ve bugün ekonomik olarak kendisinin daha güvencesiz hissettiğini görüyoruz. İnsanlar yarına baktıklarında büyük bir karanlıkla karşı karşıyalar” diye konuştu.

‘AKP halkları yoksullukta eşitliyor’

Önümüzdeki günlerde başlayacak olan asgari ücret görüşmelerine ilişkin de konuşan Erkan Baş, “AKP Türkiye halklarını yoksullukta eşitliyor” dedi. Baş, konuşmasının devamında şunları söyledi:

“Nedir asgari ücret? İşe yeni başlamış, ‘vasıfsız’, henüz bir deneyim sahibi olmayan, belki bir mesleği olmayan kişinin alması gereken ücret diye düşünülür. Ama Türkiye’de AKP iktidarının en karakteristik özelliklerinden bir tanesi; her gün Türkiye’de asgari ücretli sayısında bir artış var. Toplam nüfus içinde asgari ücretlilerin sayısının arttığını görüyoruz. AKP, Türkiye halklarını yoksullukta eşitliyor, alt sınırda eşitliyor ve bu büyümeye devam ediyor.

Önümüzdeki asgari ücret tartışmalarında da aynı şeyi göreceğiz. Büyük ihtimalle açıklanacak asgari ücretten sonra değişim şurada olacak: Türkiye’de asgari ücretlilerin tüm çalışanlara oranı bir miktar daha büyümüş olacak. Dipte bir birleştirme çabası var.

Bu modelin süreklileştirilebilmesi için insanları yoksulluğa, açlığa, sefalete, işsizliğe mahkum ediyorsunuz. Peki bu tabloda ülkeyi yönetmeye nasıl devam edebilirsiniz? Birincisi baskıyı, şiddeti, zorbalığı artırarak devam edebilirsiniz. Bütçe tartışmalarına baktığımızda da AKP’li bakanların psikolojilerinde bunu görüyorsunuz. Karşısındaki insanları aşağılamaya, küfür etmeye, tehdit etmeye varan yaklaşımın arka planında bu algı var. Aslında orada hedef muhalif partili milletvekilleri ve temsilcileri değil. Orada AKP’nin önümüzdeki dönemde bu ekonomi modelini sürdürebilmek için halka nasıl yaklaşacağını görüyoruz. Başka bir yolları yok.

Somut olarak işçi sınıfına baktığımızda da şu gerçekle karşı karşıyayız: Her geçen gün işçilerin örgütlenmesinin önündeki engeller artırılıyor. Zaten fiilen askıya alınmış durumda sendikalaşma. Herhangi bir direniş ya da işçi sınıfının kazanımı olarak ortaya çıkmamış tek bir örgütlenme yok ortada. Nerede bir sendikalaşma ve örgütlenme faaliyeti olsa bunu önce patron, o yetmediğinde kolluk, o yetmediğinde yargı yoluyla engelleyen birtakım girişimlerle karşı karşıyayız. Bu da bence fotoğrafı tamamlayan en önemli parçalardan bir tanesi. Siz bu kadar yoksullaştırdığınız, bu kadar ağır sömürü koşullarına tabi tuttuğunuz insanları ancak yalnız ve çaresiz bırakırsanız, korkutursanız, sindirirseniz yönetebilirsiniz gibi görünüyor.”

‘Muhalefet üzerine düşen sorumlulukla hareket etmeli’

Türkiye’de AKP iktidarına karşı muhalefet güçlerinde ‘seçimi bekleme yaklaşımının’ ağır bastığını söyleyen Erkan Baş, Emek ve Özgürlük İttifakı olarak bunu doğru bulmadıklarını belirtti.

“Ben kişisel olarak da AKP’nin önümüzdeki seçimlerde ağır bir yenilgi alabileceğini düşünüyorum. Fakat bu yenilginin gerçek olabilmesi için muhalefetin üzerine düşen sorumlulukla hareket etmesi gerekiyor” diyen Baş şöyle devam etti:

“Önemli bir bölümünün iyi niyetinden kuşu duymuyorum ama ‘seçime kadar bekleyelim, az kaldı, ilk seçimde gidecekler’ gibi yaklaşımlar bizim bugünkü hayatımıza değen yaklaşımlar değil. İnsanlar maaşlarını aldıkları gün ev kirasını ödese, faturalarını ödese yani sadece zorunlu harcamalarını yapsa elinde hiçbir şey kalmıyor ki. Nasıl yaşamaya devam edecek bu emekçi? Şuna vurgu yapmaya çalışıyorum: Hemen bugünden başlayarak yeni bir bakış açısı ortaya koyan bir yaklaşım sergilersek, insanların yaşadığı somut sorunlarla bir duygudaşlık kurabiliriz. ‘Altı ay daha dişimizi sıkalım’ dediğimizde Türkiye gibi bir ülkede insanlara gelecek açısından umut veren bir yaklaşım sergilememiş oluyoruz.”

Paylaşın

Merkez Bankası, Faizi Tek Haneye İndirdi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizini 150 baz puan indirerek yüzde 10,50’den yüzde 9’a çekti. TCMB, bir önceki toplantıda da politika faizini 150 baz puan düşürerek yüzde 10,5 seviyesine çekmişti.

Haber Merkezi / Merkez Bankası, faiz kararına ilişkin yayınladığı metinde şu ifadeleri kullandı:

Jeopolitik risklerin dünya genelinde iktisadi faaliyet üzerindeki zayıflatıcı etkisi artarak sürmektedir. Önümüzdeki döneme ilişkin küresel büyüme tahminleri aşağı yönlü güncellenmeye devam etmekte ve resesyonun kaçınılmaz bir risk faktörü olduğu değerlendirmeleri yaygınlaşmaktadır. Türkiye’nin geliştirdiği stratejik nitelikte çözüm araçları sayesinde temel gıda başta olmak üzere bazı sektörlerdeki arz kısıtlarının olumsuz etkileri azaltılmış olsa da uluslararası ölçekte üretici ve tüketici fiyatlarının artış eğilimi sürmektedir.

Yüksek küresel enflasyonun, enflasyon beklentileri ve uluslararası finansal piyasalar üzerindeki etkileri yakından izlenmektedir. Bununla birlikte, gelişmiş ülke merkez bankaları yüksek enerji fiyatları ve arz-talep uyumsuzluğu ile işgücü piyasalarındaki katılıklara bağlı olarak enflasyonda görülen yükselişin beklenenden uzun sürebileceğini vurgulamaktadırlar. Ülkeler arasında farklılaşan iktisadi görünüme bağlı olarak gelişmiş ülke merkez bankalarının para politikası adım ve iletişimlerinde ayrışma artarak devam etmektedir. Finansal piyasalarda artan belirsizliklere yönelik merkez bankaları tarafından geliştirilen yeni destekleyici uygulama ve araçlarla çözüm üretme gayretlerinin sürdüğü gözlenmektedir.

2022’nin ilk yarısında güçlü bir büyüme gerçekleşmiştir. Yılın ikinci yarısına dair öncü göstergeler ise zayıflayan dış talebin etkisiyle büyümedeki yavaşlamanın sürdüğüne işaret etmektedir. Bununla birlikte, imalat sanayi üzerindeki dış talep kaynaklı baskıların iç talep ve arz kapasitesi üzerinde şimdilik sınırlı olan etkileri daha belirgin hale gelmektedir. İstihdam kazanımları benzer ekonomilere göre daha olumlu seyretmektedir.

Özellikle istihdam artışına katkı veren sektörler dikkate alındığında büyüme dinamiklerinin yapısal kazanımlarla desteklenmekte olduğu görülmektedir. Büyümenin kompozisyonunda sürdürülebilir bileşenlerin payı artarken, turizmin cari işlemler dengesine beklentileri aşan güçlü katkısı devam etmektedir. Bunun yanında, enerji fiyatlarındaki yüksek seyir ve ana ihracat pazarlarının resesyona girme olasılığı cari denge üzerindeki riskleri canlı tutmaktadır. Cari işlemler dengesinin sürdürülebilir seviyelerde kalıcı hale gelmesi, fiyat istikrarı için önem arz etmektedir. Kredilerin büyüme hızı ve erişilen finansman kaynaklarının amacına uygun şekilde iktisadi faaliyet ile buluşması yakından takip edilmektedir.

Ayrıca, son dönemde belirgin şekilde açılan politika-kredi faizi makasının ilan edilen makroihtiyati tedbirlerin katkısı ile geldiği denge yakından takip edilmektedir. Kurul, parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini destekleyecek araçlarını kararlılıkla kullanmaya devam edecek ve ilave tedbirleri devreye alacaktır. Uygulanacak politikalar aralık ayında açıklanacak olan 2023 Yılı Para ve Kur Politikası metninde kapsamlı olarak ilan edilecektir.

Enflasyonda gözlenen yükselişte; jeopolitik gelişmelerin yol açtığı enerji maliyeti artışlarının gecikmeli ve dolaylı etkileri, ekonomik temellerden uzak fiyatlama oluşumlarının etkileri, küresel enerji, gıda ve tarımsal emtia fiyatlarındaki artışların oluşturduğu güçlü negatif arz şokları etkili olmaya devam etmektedir. Kurul, sürdürülebilir fiyat istikrarı ve finansal istikrarın güçlendirilmesi için atılan ve kararlılıkla uygulanan adımlar ile birlikte, küresel barış ortamının yeniden tesis edilmesiyle dezenflasyonist sürecin başlayacağını öngörmektedir. Azalan dış talebin toplam talep koşulları ve üretim üzerindeki etkileri yakından izlenmektedir.

Küresel büyümeye yönelik belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin daha da arttığı bir dönemde sanayi üretiminde yakalanan ivmenin ve istihdamdaki artış trendinin sürdürülmesi ile arz ve yatırım kapasitesindeki yapısal kazanımların sürekliliği açısından finansal koşulların destekleyici olması kritik önem arz etmektedir. Bu çerçevede Kurul, politika faizinin 150 baz puan düşürülmesine karar vermiştir. Kurul, mevcut politika faizinin küresel talebe ilişkin artan riskleri dikkate alarak yeterli düzeyde olduğunu değerlendirmiş, ağustos ayında başlatılan faiz indirim döngüsünün sonlandırılmasına karar vermiştir.

Fiyat istikrarının sürdürülebilir bir şekilde kurumsallaşması amacıyla TCMB’nin tüm politika araçlarında kalıcı ve güçlendirilmiş liralaşmayı teşvik eden geniş kapsamlı bir politika çerçevesi gözden geçirme süreci devam etmektedir. Değerlendirme süreçleri tamamlanan kredi, teminat ve likidite politika adımları para politikası aktarım mekanizmasının etkinliğinin güçlendirilmesi için kullanılmaya devam edilecektir.”

Anadolu Ajansı’nın anketine katılan 18 ekonomistin çoğu, politika faizinin 150 baz azaltılarak yüzde 9’a indirilmesini bekliyor. Ekonomistlerden biri 100 baz puanlık ve biri de 125 baz puanlık indirim öngörüyordu.

Reuters anketine katılan 14 ekonomistin tamamı kasım ayı Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında faizlerin 150 baz puan indirileceği öngörmüştü.

Bloomberg HT Araştırma Birimi’nin anketine katılan 19 kurumdan, 16 kurum 150 baz puan, 1 kurum 100 baz puan, 1 kurum 125 baz puan ve 1 kurum 200 baz puan faiz indirimi öngörüyordu.

Paylaşın

Volodimir Zelenski Zorda: “Rusya’ya Karşı Harekete Geçin” Çağrısı

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) toplantısına video konferansla bağlanan Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, sivil altyapıya yönelik hava saldırıları nedeniyle BMGK’yı Rusya’ya karşı harekete geçmeye ve sert tepki vermeye çağırdı.

Rusya’nın veto yetkisine sahip bir üye olması nedeniyle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin bu çağrıya yanıt olarak herhangi bir adım atması beklenmiyor.

Rusya dün Ukrayna’ya çok sayıda füze atarak 10 kişinin ölümüne, nükleer santrallerin kapanmasına ve pek çok yerde su ve elektriğin kesilmesine neden oldu.

Zelenski BM Güvenlik Konseyi toplantısına video konferansla bağlanarak yaptığı konuşmada, “Sadece bir günde 70 füze düştü. Bu Rusya’nın terör formülüdür. Saldırılar enerji altyapımızı hedeflemektedir. Hastaneler, okullar, ulaşım ve yerleşim bölgeleri zarar gördü” dedi.

Zelenski ayrıca konuşmasında, Rusya’nın ülkesini hedef alan hava saldırılarına karşı dünyadan “çok sert bir tepki” beklediğini kaydetti.

“Rusya kışı silah olarak kullanıyor”

Rusya’nın veto yetkisine sahip bir üye olması nedeniyle BM Güvenlik Konseyi’nin bu çağrıya yanıt olarak herhangi bir adım atması beklenmiyor.

ABD’nin BM Büyükelçisi Linda Thomas-Greenfield de konseyde yaptığı konuşmada, Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin’in “Ukrayna halkına büyük acılar çektirmek için kışı açıkça silah olarak kullandığını” söyledi.

Thomas-Greenfield, Putin’in “ülkeyi dondurarak boyun eğdirmeye çalışacağını” da sözlerine ekledi.

Rusya’dan Zelenski’nin katılımına itiraz

Rusya’nın BM Büyükelçisi Vasily Nebenzya ise Zelenski’nin video aracılığıyla toplantıya katılmasının konsey kurallarına aykırı olduğunu savundu.

“Ukrayna ile Batı’daki destekçilerinin pervasız tehdit ve ültimatomlarını reddettiğini” dile getiren Nebenzya,

Ukrayna’nın altyapısına verilen zararın Ukrayna hava savunma sistemleri tarafından ateşlenen füzelerden kaynaklandığını iddia etti. Rus elçi konuşmasında ayrıca, Batı’yı Kiev’e hava savunma füzeleri sağlamayı durdurmaya çağırdı.

Rusya’nın dünkü füze saldırılarının başkent Kiev’i de hedef aldığı bildirildi. Ukrayna İçişleri Bakanı Denys Monastyrsky yaptığı açıklamada, “Bugün yüksek katlı apartmanlara üç isabet aldık. Maalesef 10 kişi hayatını kaybetti” dedi.

Kiev valisi ise, 3 milyondan fazla insanın yaşadığı Kiev bölgesinde elektrik ve su kesintilerinin devam ettiğini kaydetti. Eksi 3 derece olan Kiev’deki kesintiler nedeniyle halkın günlük hayatını sürdürmede zorlandığı basına yansıyor.

Rusya geçen aydan bu yana düzenlediği füze saldırılarıyla Ukrayna’nın sivil enerji şebekesini hedef alıyor.

Moskova füze saldırılarının amacının Ukrayna’nın savaşma kabiliyetini zayıflatmak ve onu müzakereye zorlamak olduğunu söylüyor. Kiev ise altyapıya yönelik saldırıların savaş suçu teşkil ettiğini, kasıtlı olarak sivillere zarar vermeyi ve ulusal iradeyi kırmayı amaçladığını belirtiyor.

Paylaşın