image

Giresun: Tirebolu, Çarşı Camii

0

Çarşı Camii; Giresun’un Tirebolu İlçesi, Yeniköy Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Giriş kapısı üzerinde yer alan kitabesinde Molla Hasanoğullarından Ahmet Nemli ve eşi Mürüvvet Nemli tarafından 1947 yılında yeniden inşa edildiği yazılıdır.

Kâgir sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney yönünde, uzunlamasına dikdörtgen planlıdır (14.70 X 10.90 m.). Beden duvarlarında malzeme olarak düzgün yonu andezit taşı kullanılmıştır. Son cemaat yeri ve harimden oluşan caminin tek şerefeli minaresi vardır. Cami, meyilli bir arazi üzerinde yer aldığından, kot farkından yararlanılarak, doğu cephesinde giriş ve pencereleri bulunan, günümüzde ibadet yeri olarak kullanılan bodrum katı vardır. Caminin üzeri, çinko sacla kaplı kırma çatı ile örtülüdür.

Kuzey cephesinde yer alan son cemaat yerinin, sonraki yıllarda genişletilmiş olduğu görülür. Betonarme olan bu ekin cephesi plastik malzeme ile kaplanmıştır. Özgün olan son cemaat yerinin yuvarlak formlu sütunları korunmakla birlikte, yanlarına beton direkler dikilmiştir. Sütunların kaide ve başlıkları aynı formdadır. Camide yer alan pencereler, dikdörtgen formlu ve yuvarlak kemer açıklıklıdır.

Alt sıra pencereleri, üst sıradakilere göre büyük boyutludur. Alt sıra pencereleri demir, üst sıra pencereleri ise alçı şebekelidir. Pencere söveleri, cephe yüzeyinden hafif taşırılmıştır. Bodrum pencereleri dışındaki bütün pencereler aynı formdadır. Caminin batı cephesi, üç adet alt, üç adet üst pencereden oluşur. Doğu cephesi, bodruma açılan kapı ve iki yanında birer adet kare formlu pencere ile üç adet alt, üç adet üst pencereden oluşur.

Güney cephesi iki adet alt, iki adet üst pencereden oluşur. Cepheler, üstte kısa tutulmuş profilli taş saçakla son bulur. Caminin kuzeydoğu köşesinde yer alan minaresi, sonradan ilave edilen son cemaat yerinin içinde kalmıştır. Minarenin soğan biçimli pabuç kısmı, saçak seviyesinden başlar. Onaltıgen gövdeli olan minare, tek şerefelidir. Şerefe altı, içbükey ve dışbükey silme sıraları ile geçilmiştir. Şerefe korkulukları taştır. Şerefeden sonra incelerek yükselen petek kısmının üstünde konik külah yer alır.

Harime giriş, kuzey cephenin ortasında yer alan basık kemerli bir kapı ile sağlanır. Kapının yanlarında, stilize edilmiş dor düzeninde başlıkları olan iki adet sütunce yer alır. Sütunceler, yüzeysel yuvarlak kemerlerle birbirine bağlanmıştır. Girişin batısında diğer pencerelerle aynı formda bir pencere bulunur. Harimin kuzeyinde yer alan mahfile giriş, son cemaat yerinden verilmiştir. Tek yönlü olan son cemaat yeri, demir parmaklıklı olup, önde kare kesitli 2 adet beton ayakla taşınır.

Harimde beden duvarları sadedir. Kesme taş olan mihrap, boyanmıştır. Kenarların birer adet sütunce yer alır. Mihrap nişi yarım yuvarlak formludur. Mihrabın batısında yer alan minber, sonradan olup, basit işçilikli ve lambri malzeme ile yapılmıştır. Kürsü, ahşap olup, sonradandır. Tavanı, lambri ile kaplanmıştır. Yeniköy Mahallesi camisinin, son cemaat yerinin genişletilen kısmı dışında, cepheleri özgündür. İç mekânda, mihrap dışında kalan bütün mimari birim ve elemanlar yenilenmiştir.

Paylaşın

Giresun: Şebinkarahisar, Tamzara Camii

0

Tamzara Camii; Giresun’un Şebinkarahisar İlçesi, Tamzara Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Tamzara Mahallesi merkezinde yer alan camiye ait yapım tarihi ve yaptıranı hakkında bilgi veren kitabesi veya dönem kaynağı mevcut değildir. Ancak caminin içerisinde duvarda asılı bulunan üç adet belge, caminin inşa tarihi, mimarı, ustaları, caminin yapımına destek verenleri ve geçirdiği onarımları belirtmektedir. Bu belgelerden ilki Osmanlıca olup, 30 Ekim 1901 tarihinde Tamzara İmamı Kara Mehmed Oğlu İsmail Kazım Efendi tarafından yazılmıştır.

1938 senesindeki tamirat sırasında bir küpün içerisinde bulunan bu tarihçeye göre cami, 30 Eylül 1901 tarihinde ibadete açılmıştır. Caminin başmimarı Gümüşhane’nin Torul Kazası’na bağlı Mavrinas Köyü’nden Hacı Lefter Oğlu Timyos Efendidir. Mükellef ustası yine aynı köyden Bavli Oğlu Yorake Usta olup, diğer ustalar Bavli Oğlu Hacı Nikola,  Harabati? Usta, Yani Temürcü Oğlu Yor Usta,  Sava Oğlu Tınas Usta olarak belirtilmiştir. Aynı kitabeye göre caminin yapımına destek verenler şunlardır:

  • 1-Karahisar-ı Şarki Muhasebecisi Mahmud Nazmi Efendi
  • 2-Tamzaralı Selimzâde Hacı Şerif Efendi bin Mustafa Ağa
  • 3-Şişmanzâde Osman ve Mustafa ve Receb biraderler
  • 4-Umûm-ı ahali tarafından belli başlı kimseler (Hacı Kara Mehmedoğlu Abdurrahman Efendi, Muhtar Musa Efendioğlu Şerif Bey, Küçükzade Hacı Abdullah Efendi, Salih Efendi, Edhem Efendi, Salih Efendizade Muharrem Efendi, Recep Efendi, Hacı Alizade İshak Efendi

Kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlı olan cami, son cemaat yeri ve harimden oluşur. taş ve kısmen ahşap ile inşa edilen yapının kuzeyinde, çıkmanın üzerine gelecek şekilde tek şerefeli ahşap bir minaresi bulunmaktadır. Cami,  içten bağdadi tekniği ile yapılmış kaburgalı bir kubbe, üzerine dıştan kırma çatı ile örtülüdür.

Kuzey cephe duvarı, ana giriş, girişe çıkılan on basamaklı merdiven, girişin üzerine gelen ve minareye geçit veren merdivenin bulunduğu kapalı bir çıkma, çıkmanın üzerinde minare ve mahfilin bu yöne bakan yüzeyinden oluşmaktadır. İki kanatlı ve ahşap olan kapı, sonradandır. Girişin üzerinde bulunan genişlemesine dikdörtgen gövdeli çıkmayı iki ahşap sütun taşımaktadır. Sütunlar armudi formlu taş kaide üzerine oturtulmuştur. Sütun başlığı küp şeklinde olup, çıkmanın altına eliböğründelerle bağlanmıştır.

Giriş kısmının iki yanında dikdörtgen formlu, sivri kemer açıklıklı ve demir korkuluklu birer pencere bulunmaktadır. Pencereler, dıştan, yüzeyden hafif dışa taşıntılı olarak yapılmış söve ile çevrilidir. Sövenin üzeri içbükey ve dışbükey profillerle hareketlendirilmiştir. Ana mekândaki pencerelerin tamamı bu formda inşa edilmiştir. Beden duvarının taş bölümünün bağdadiye dönüştüğü yerde dikdörtgen formlu düz bir silme vardır. Bu silme, çıkma haricinde tüm cepheyi dolaşmaktadır. İç mekânda, kuzey beden duvarında, altta giriş kapısı ve iki yanında birer pencere bulunmaktadır.

Mahfile, girişin doğusunda bulunan ahşap bir merdiven ile çıkılır. Ahşaptan yapılan mahfilin tam ortasında, mekâna doğru uzanan yuvarlak formlu bir balkon vardır. Mahfil, güneyde ahşap bir korkulukla çevrelenmiştir. Mahfilden, kuzey beden duvarının tam ortasında bulunan bir kapı ile çıkma şeklinde yapılmış olan minarenin merdivenine geçilir. İç mekânda, doğu duvarı, kubbeyi taşıyan ayakların yüzeyi bölmesiyle üç bölümlü bir görünüm kazanmıştır. Yuvarlak kemerle sonlanarak kubbeye geçişin sağlandığı bu bölümlerin her birinin ortasına gelecek şekilde üç adet sivri kemer açıklıklı pencere bulunmaktadır.

Beden duvarında herhangi bir süsleme unsuru bulunmamaktadır. Güney duvarın orta ekseninde, yüzeyden taşıntı yapan mihrap yer almaktadır. Mihrabın batısında bulunan minber tamamen ahşap malzemedendir. Mihrap nişi yuvarlak formludur. Kalemişi tekniğinde bitkisel bezeme unsurları ile süslenen mihrabın kavsarasına deniz kabuğu motifi işlenmiştir. Taç kısmında ise sonradan sülüs ile yazıldığı anlaşılan mihrap duası vardır. Mihrabın batısında bulunan minber, ahşaptan, makine işçilikli ve sonradandır.

Minberle aynı malzemeden yapılmış olan vaaz kürsüsü mihrabın doğusunda kalan pencere ile doğu duvarı arasında kalan bölüme yerleştirilmiştir. Beden duvarında herhangi bir süsleme unsuru bulunmamaktadır. Yapı, içten kaburgalı bir kubbe, dıştan ise kırma çatı ile örtülüdür. Kubbe, sekizgen bir kaideye oturur. Sekiz adet ahşap sütun üzerine oturan kubbe, sütunlardan itibaren içbükey ve dışbükey profillerle perde dökümlerini andıracak şekilde dalgalanarak yükselir.

Kubbe karnı, sütunlardan itibaren göbeğe doğru sekizgen kaburgalı olarak yapılmıştır. Kubbenin tepe noktasında sekiz kollu bir yıldız motifi bulunmaktadır. Yıldızın kolları balıksırtı şeklinde yapılmıştır. Kubbe içi beyaz, ortadaki sekiz kollu yıldız ise kırmızı ve mavi renk boya ile boyanmıştır. Bu görüntüsüyle kubbe, caminin en gösterişli bölümünü oluşturur. İç mekân, cephelerde özellikleri belirtildiği üzere doğu ve batı üçer, kuzey ve güneyde ikişer olmak üzere toplam on adet pencere ile aydınlatılmıştır.

Paylaşın

Giresun: Şebinkarahisar, Kadıoğlu Camii

0

Kadıoğlu Camii; Giresun’un Şebinkarahisar İlçesi, Kırkgöz Mahallesi Kadıoğlu Mevkii sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Giriş kapısı üzerinde yer alan kitabesine göre 1929 (H. 1924) yılında Dikzade Hayri Efendi tarafından yaptırılmıştır. Minaresinde yer alan ay-yıldız demir levhadaki yıldızın üzerinde “Kadızade Mehmet Efendi” yazmakta olup, bu kişinin yapının mimarı olduğu belirtilir.

Son cemaat yeri ve tek kubbeli harimden oluşan yapının son cemaat yeri sonradan harime dahil edilmiştir. Son cemaat yerinin özgün şeklinde solunda bir oda, sağında minare kaidesi yer almaktayken günümüzde bu bölüme ait kemer ve sütun parçaları çevreye dağılmış durumdadır. Harim duvarları alçı ve yağlıboya ile boyanmıştır. Mihrabı taş, minberi cevizdendir.

Paylaşın

Giresun: Şebinkarahisar, Fatih Camii

0

Fatih Camii; Giresun’un Şebinkarahisar İlçesi, Bülbül Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kaynaklarda, Fatih Sultan Mehmet’in 29 Ağustos 1473 tarihinde Otlukbeli Savaşını kazandıktan sonra Şebinkarahisar’a gelişinde yapılmaya başlandığı ve beş yılda tamamlandığı yazılıdır. Caminin, ilk olarak ahşaptan yapıldığı, iki defa yandığı ve bu yangınların ardından taş malzeme ile yenilendiği ifade edilmektedir. Kaynaklar, günümüzdeki Fatih Camisinin, 1888 yılında Rasih ve Mahmut Paşalar tarafından yaptırıldığını kaydetmektedir. Caminin 1939 depreminde çöken kubbelerinin 1950 yılında onarılmış, ayrıca yapı 1977 yılında küçük bir onarım geçirmiştir.

Yüksek bir teras üzerinde ve geniş bir avlu içerisinde yer alan yapı, kuzey – güney doğrultusunda uzunlamasına dikdörtgen planlı (17.70 X269,60 m.) olarak inşa edilmiştir. Tamamen düzgün kesme taş malzeme ile inşa edilen yapı, içten sıvanıp boyanmıştır.  Caminin kuzey cephesinde yer alan ve ortada iki adet yekpare taş sütun üzerine oturan üç gözlü son cemaat yeri, günümüzde camekânla kapatılmış durumdadır.  Üç basamaklı bir merdiven ile ulaşılan giriş bölümünün üzeri, iki adet ahşap sütunla taşınan sundurma ile örtülüdür.

Son cemaat yerinin doğusu, imam odası olarak düzenlenmiş olup, batısında minare yer alır. İmam odası olarak düzenlenen kısmın doğu ve kuzey duvarlarında alt sırada birer adet dikdörtgen formlu, düz atkı taşlı, üst sırada ise küçük boyutlu yuvarlak formlu birer pencere yer alır. Son cemaat yerinin batısından yuvarlak kemerli bir kapı ile minareye geçiş verilmiştir. Harimin giriş bölümü, kemerlerle üçe ayrılmıştır. Ortada giriş kapısı, bunun iki yanında da mukarnas kavsaralı, birer mihrabiye nişi ve birer pencere yer alır.

Pencereler, dikdörtgen formlu, kademeli ve silmeli ikili yuvarlak kemer açıklıklı ve demir şebekelidir. Silindirik formlu mihrabiye nişlerinin üzerinde dikdörtgen pano içerisinde kitabe kuşağı vardır. Taç kapı, dikdörtgen çerçeveli olup, basık kemerli bir açıklığa sahiptir. Ayrıca harimin, doğu ve batı cephelerin kuzeyine yakın bir yerde, dikdörtgen formlu, basık kemerli ve iki kanatlı birer girişi daha vardır.

Girişlerin üzeri sundurma ile kapatılmıştır. Yapının cephelerini enlemesine ikiye bölen ve bütün cephelerini dolanan dört kademeli silmeden oluşan bir korniş vardır. Bu korniş alt ve üst sıra pencerelerinin arasından geçer. Cephelerdeki en önemli mimari eleman olan pencereler, dikdörtgen formlu ve yuvarlak kemer açıklıklıdır. Kemer kilit taşları kemer sorgucu şeklinde dışa taşırılmıştır.

Harime, dikdörtgen formlu, basık kemer açıklıklı ve iki kanatlı ahşap bir kapı ile girilir. Girişin hemen üzerinde yer alan mahfil, girişin her iki tarafında yer alan 15 basamaklı merdivenlerle çıkılır. Mahfil, ortada mukarnas başlıklı iki adet yekpare sütuna, yanlarda ise duvara oturur. Sütunlar, üç adet kemerle birbirine bağlanmıştır. Mahfilin orta bölümü, doğu-batı yönlü tekne tonoz, yan bölümleri çapraz tonoz şeklinde düzenlenmiş olup, her bölüm öne doğru yarım yuvarlak şeklinde çıkma yapmaktadır. Ahşap olan korkuluklar, altta ters palmet sıralarından oluşur. İç mekanda duvar yüzeyleri sıvanıp, boyanmıştır.

Herhangi bir süsleme unsuru yoktur. Güney kenardaki duvar yüzeyi, plasterler üzerine oturan, yuvarlak kemerler ile üç bölüme ayrılmıştır. Duvar yüzeyinin ortasında yer alan taş mihrap, çokgen nişli ve yedi sıra mukarnas kavsaralıdır. Kavsaranın üçgen köşeliklerinde altın yaldızla boyalı bitkisel motifler yer alır. Kavsara üzerindeki dikdörtgen pano üzerinde “Âl-i İmran” suresi 37. ayetten alınan “Küllemâ dehale aleyhâ Zekeriyye’l-Mihrâb” (Zekeriya onun yanına mihraba her girdikçe…) yazısı vardır. Alınlık kısmı yuvarlak kemer şeklinde olan mihrabın, iki yanında plasterler iki bölümlü olarak düzenlenmiştir.

Her iki bölümün de volütlü ve sarkıtlı başlıklarla belirginleştirildiği dikkati çeker. Mihrabın sağ yanında yer alan minber kapısının iki yanında kare altlığa ve dilimli gövdeye sahip birer sütun bulunur. Giriş, dikdörtgen formlu ve düz lentoludur. Girişin üzerinde, dikdörtgen bir pano içerisinde hat örneği vardır. Girişin tepeliği, ortada ay – yıldız motifinin iki yanında birer volüt şeklinde oluşturulmuştur. Minberin üçgen şeklindeki aynalık kısmı sadedir. Korkuluk kısmı ise yan yana beş adet kare pano, bu kare panolar içinde de birer daire motifleri bulunur. Köşk kısmı, altıgen gövdeli dört adet sütuna oturur. Minber, düz bir silme ve üstündeki bir sıra diş motifinden oluşan kornişten sonra cam külahla sonuçlanır. Minberdeki taş süslemeler altın yaldızla süslenmiştir.

Caminin ana mekânı, ortada dört sütunla taşınan bir merkezi kubbe, merkezi kubbenin dört köşesinde küçük boyutlu birer kubbe ve küçük kubbelerin arasındaki tekne tonozlarla örtülüdür. Buna ilaveten kuzeydeki iki sütun ve köşelerde çapraz tonoz, ortadaki tekne tonozlu girişi sayarsak, üç sahınlı camide örtü ve sütun sayısı artmaktadır. Üst örtüyü taşıyan sütunlar, mukarnas başlıklı olup, birbirlerine ve duvarlardaki gömme ayaklara sivri kemerlerle bağlanır. Merkezi kubbenin kasnağındaki dikdörtgen formlu ve yuvarlak kemerli sekiz adet pencere, iç mekanın aydınlanmasında büyük katkı sağlar.  Kuzeybatı köşede yer alan minaresi, kare kaideli, soğan biçimli pabucu olan, onaltıgen gövdeli ve tek şerefeli olup, üstte konik bir külah üzerine oturan alemle son bulur.

Paylaşın

Giresun: Piraziz, Şıhkıran (Eski) Camii

0

Şıhkıran (Eski) Camii; Giresun’un Piraziz İlçesine bağlı Nefsipiraziz Köyü, Papar Mevkii sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

1547 tarihli tahrir defterinde, Nefsipiraziz Köyü’nde Pir Veli ve Pir Mahmut isimli iki imamdan; 1642 tarihli avarız defterinde ise Pirce Şeyh tarafından kurulan bir mezrada, Ali Gazi adlı bir hayırseverin yaptırdığı camiden söz edilmektedir. Pirce Şeyh, Şeyh İdris’in zaviyedarlarından olup, Şıhkıran Mevkiini iskâna açan şahıstır. İlk caminin de banisidir. Nefsipiraziz köyü konağının bahçesinde ve ahşaptan olduğunu düşündüğümüz bu cami, ileriki yıllarda yanmıştır. Günümüzde bu alana, köylü tarafından “Yanık Cami” denilmektedir.

Buradaki caminin yanması sonucu, Şıhkıran Papar Mevkisine şimdiki cami inşa ettirilmiştir. Bu caminin ne zaman inşa ettirildiği bilinmemekle birlikte,  1831 tarihli nüfus kayıtlarında “Şıhkıran Caminin yanında 70 yaşlarında Molla Hasan oğlu Osman Efendi bin Ali”  isimli bir şahıstan bahsedilmektedir. Bu şahıs, caminin imamı olup, mezarı caminin haziresindedir. Dolayısıyla günümüzdeki caminin 1831 tarihinden önce yaptırıldığı anlaşılmaktadır.

Kâgir sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır (11.60 X 10.00 m.). Beden duvarlarında malzeme bakımından kireç taşı kullanılmış olup, üzeri sıvanmıştır. Cami, içten ahşap tavan, dıştan çinko sac kaplı dört omuzlu kırma çatı ile örtülüdür. Son cemaat yeri ve minaresi yoktur.

Harime, kuzey cephesinin ortasında bulunan basık kemer açıklıklı, iki kanatlı ahşap bir kapı ile girilir. Kesme andezit taşından inşa edilen girişin çevresi, “Π” şeklindeki silmelerle cepheden koparılmıştır. Harimin kuzeyinde yer alan tek yönlü mahfile, son cemaat yerinin doğu yönünde bulunan “L” şeklindeki ahşap bir merdivenle çıkılır. Köşk kısmı bulunan mahfil, ön tarafta kare kesitli iki adet ahşap ayak üzerine oturur. Ayakların gövde kısmı, pahlanmıştır.

Mahfil korkulukları ahşap olup, parmaklık şeklinde düzenlenmiştir.  Güney duvarı ortasında giriş ekseninde yer alan mihrap, taş malzeme ile inşa edilmiş olup, üzeri boyanmıştır. Mihrabın çevresi “Π” şeklinde profilli bir silme ile çevrelenmiştir. Mihrabın batısında kalan minber, ahşap olup, oldukça sadedir. Caminin taban ve tavan döşemeleri ahşaptır. Tavanın ortası, dıştan içeri doğru kademeli olarak daralan göbek şekilde yapılmıştır. Kırma çatı olan üst örtü, çinko ile kaplıdır.

Paylaşın

Giresun: Piraziz, Şeyh İdris Camii

0

Şeyh İdris Camii; Giresun’un Piraziz İlçesine bağlı Gökçeli Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Giriş kapısı üzerinde yer alan kitabesine göre cami ilk olarak Şeyh İdris tarafından yaptırılmıştır. Şeyh İdris, VGM yer alan vakfiyeye göre 1399’da ölmüştür. Dolayısı ile ilk caminin bu yıllarda yapıldığı anlaşılmaktadır. Aynı kitabeye göre mevcut cami 18..’ yılında (12.. H.) tarihinde yeniden inşa edilmiştir.

Kâgir sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır (13.70 X 10.00 m.). Malzeme bakımında beden duvarlarında taş kullanılmış olup, üzeri sıvanmıştır. Yapının tarihi dokusu, sonradan yapılan müdahalelerle önemli ölçüde zarar görmüştür. Cepheler dıştan komple sıvanıp boyanmış, doğu ve kuzey cephelerine yeni ekler yapılmıştır. Pencere doğramaları plastik, minber mobilya malzeme ile yenilenmiştir. Yapı, içten ahşap tavan, dıştan çinko kaplı, dört omuzlu kırma çatı ile örtülüdür. Minaresi yoktur.

Son cemaat yeri bulunmayan caminin cephe düzenlemesi oldukça sadedir. Pencerelerin tamamı, dikdörtgen formlu ve yuvarlak kemerlidir. Doğu ve batı cephelerinde üçerden altı, kuzey ve güney cephelerde ikişerden dört adet penceresi vardır.  Cepheler, üstte betonarme bir saçakla son bulur. Harime, kuzey cephesinin ortasında bulunan yuvarlak kemer açıklıklı ahşaptan iki kanatlı bir kapı ile girilir.

Kemerin üzerinde, basit hat örneği ile yazılmış on satırlık kitabesi vardır. Kesme andezit taşından inşa edilen girişin çevresi, “Π” şeklinde silmelerle cepheden koparılmıştır. Harimin kuzeyinde yer alan tek yönlü mahfile, son cemaat yerinin doğu yönünde bulunan on dört basamaklı beton bir merdivenle çıkılır. Köşk kısmı bulunan mahfil, ön tarafta kare kesitli iki adet beton ayak üzerine oturur.

Mahfil korkulukları ahşap olup, yuvarlak kemerlerli arkat sırası şeklinde düzenlenmiştir.  Güney duvarı ortasında giriş ekseninde yer alan mihrap, kesme andezit taşı ile inşa edilmiş olup, üzeri sonradan cilalanmıştır. Mihrabın çevresi “Π” şeklinde profilli bir silme ile çevrelenmiştir. Mihrabın sağında ve batı duvarına bitişik inşa edilen minber, mobilya malzemeli olup, sadedir. Caminin tavan ve taban döşemeleri ahşaptır. Tavanın ortası, dıştan içeri doğru kademeli olarak daralan göbek şeklinde yapılmıştır. Kırma çatı olan üst örtü, çinko sacla kaplıdır.

Kad-bina hazihi cami-i şerif

Evvela Şeyh İdris kuddüsallahü serrahu

El-aziz … olan …

… kalmak için bina olundu …

Mescid-i necat bulur …

Sadaka-i câriye-i

Devr-i bina … cami-i

Şerifin binası hak rahmet eylesin

… olan evvela Şeyh İdris Aziz hak

… eylesün

Paylaşın

Giresun: Piraziz, Gedikalizade (Maden) Camii

0

Gedikalizade (Maden) Camii; Giresun’un Piraziz İlçesine bağlı Maden Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Giriş kapısı üzerinde yer alan kitabesine göre cami ilk olarak Gedikalizade Hacı Ahmet Ağa tarafından 1906 (1322 R.) yılında yaptırılmıştır. Kâgir (yığma taş) sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda kareye yakın dikdörtgen planlıdır (7.60 X 8.60 m.). Malzeme bakımından, giriş, kat ve köşe silmeleri, pencere söve ve lentoları, minare kaidesi ve mihrapta kesme ve ince yonu andezit, beden duvarlarında bazalt moloz taş kullanılmıştır. Moloz taş olan yüzeyler sıvanmıştır.

Cami, içten ahşap tavan, dıştan çinko sac kaplı dört omuzlu kırma çatı ile örtülüdür. Son cemaat yeri olmayan caminin giriş bölümü, sonradan beton ile yenilenen tavanın uzatılmasıyla korunmuştur. Harime giriş kuzey cephesinin ortasında yer alır. İnce yonu andezit taşı ile inşa edilen girişin iki yanı plastırlarla sınırlandırılmıştır. Plastır kaidelerinin yüzeyinde, köşeleri pahlanmış tabla motifi vardır. Plastır başlıkları üzerine oturtulan arşitrav şeklindeki bölüm ortasında dikdörtgen formlu bir kitabelik yer alır.

Kitabe sonradan günümüz Türkçesi ile yenilenmiştir. Giriş açıklığı yuvarlak kemerli olup, kilit taşı, kemer sorgucu şeklinde dışa ve üste taşırılmıştır.  Giriş, üstte profilli silmelerle oluşturulan üçgen alınlıkla tamamlanmıştır. Alınlık içerisinde kıvrık dal motifinin tekrarlanmasıyla oluşturulmuş bir süsleme kompozisyonu yer alır. Özgün giriş kapısı ahşap olup iki kanatlıdır. Alt ve orta tablaları yiv sıraları ile hareketlendirilmiş olup, üst tablası baklava dilimi motiflidir. Bu kapı tarafımızca cami yakınlarında bulunarak cami bahçesine taşınmıştır.

Girişin doğusunda bir adet pencere, batısında ise cepheye bitişik olarak inşa edilmiş minare kaidesi vardır. Caminin doğu cephesinde üç adet alt, üç adet üst, batı cephesinde iki adet alt, iki adet üst sıra penceresi yer alır. Güney cephede ise bir adet alt sıra penceresi vardır. Pencereler, dikdörtgen formlu olup, alt sıra pencereleri yuvarlak, üst sıra pencereleri basık kemer açıklıklıdır. S kıvrımlı alt sıra ve C kıvrımlı üst sıra pencere ferforjeleri özgündür. Yapının kuzeybatı köşesine bitişik olan minaresi kareye yakın kesitli bir kaide üzerinden yükselir (3.10X2.90). Minare kısa, kalın, tek şerefeli ve silindirik formludur.

Minareye giriş Kadınlar mahfilinin kuzeybatı köşesinden sağlanır. İç mekanda harimin kuzeyinde yer alan tek yönlü mahfile, son cemaat yerinin batı yönünde bulunan “L” şeklindeki ahşap bir merdivenle çıkılır. Tek yönlü mahfil, ön tarafta yuvarlak formlu iki adet beton ayak üzerine oturur. Bu hali ile mahfilin sonradan yenilendiği anlaşılmaktadır. Mahfil korkulukları ahşap olup, parmaklık şeklinde düzenlenmiştir.  Güney duvarı ortasında giriş ekseninde yer alan mihrap, taş malzeme ile inşa edilmiştir. İki taraftan yarım yuvarlak sütunçelerle beden duvarından ayrılan mihrap, yarım yuvarlak nişlidir.

Niş üzeri yuvarlak kemerli olup, sütunçeler iyon başlıklıdır. Mihrabın alınlık kısmı ortada birleşecek şekilde yerleştirilmiş iki adet volüt ile oluşturulmuştur. Volütlerin birleşme noktaları üzerine alem yerleştirilmiştir. Alınlık yüzeyinde sülüs yazı ile “Âl-i İmran” suresi 37. ayetten alınan “Küllemâ dehale aleyhâ Zekeriyye’l-Mihrâb” (Zekeriya onun yanına mihraba her girdikçe…) yazısı yazılıdır. Caminin ahşap olan minberi, mihraba bitişik inşa edilmiş olmasına rağmen sonradan sökülerek batı cephe duvarına bitiştirilmiştir. Kürsü, sonradan yenilenmiştir.

Caminin ahşap olan tavanı ortasında merkezi bir kubbe yer alır. Kubbe içerisine kalemişi ile ay – yıldız motifi işlenmiştir. Kubbenin ve tavan çevresinde testere dişi motifli bir püskül sırası dolanmaktadır. Camiyi üç yönden saran hazirede Gedikalizade ailesine mensup mezarlar yer almaktadır. Bu mezarlardan bir tanesi Osmanlı, diğerleri erken Cumhuriyet dönemine aittir. Osmanlı dönemine ait olan Hamidi fes başlıklı ve talik hatlı mezar taşı, caminin banisi olan Gedikalizade Hacı Ahmet Ağa’nın mezarıdır. Bunun dışında Giresun türküsü olan Eşref Bey Türküsü’ne konu olan Eşref Beyin mezarı da bu hazirede yer alır.

Paylaşın

Giresun: Piraziz, Eren (Abdal) Camii

0

Eren (Abdal) Camii; Giresun’un Piraziz İlçe Merkezi sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Tiralizade Ali Efendi tarafından 1869’da yapımına, 1870’de ise Cuma namazı kılınmaya başlanmıştır. Caminin bulunduğu alan, 15. yüzyıl ortalarında, merkezi Ordu İli Turnasuyu Mevkisinde bulunan Samid Abdal tekkesine bağlı dervişler tarafından iskâna açıldığı için, halk arasında “Abdal” ve “Eren” Mevkisi olarak anılmıştır.  Camisi olarak da bilinir.

Kâgir sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır (22.80 X 13,50 m.). Caminin planına sonradan müdahale edildiği, son cemaat yerinin, kuzey yönünde genişletildiği ve üst katının mahfil ile birleştirildiği anlaşılmaktadır. Beden duvarlarında malzeme bakımından taş kullanılmış olup, duvar yüzeyi sıvanıp, boyanmıştır. Cami, içten ahşap tavan, dıştan çinko sacla kaplı ve dört omuzlu kırma çatı ile örtülüdür. Yapının kuzeybatı köşesinde yer alan ancak planın genişletilmesiyle cami içinde kalan minaresi, kübik kaideli, soğanvari pabuçlu, çokgen planlı (onaltıgen) ve tek şerefeli olup, boğumlu bir külaha sahiptir.

Caminin dış cephelerindeki en önemli eleman olan pencereler, dikdörtgen formlu, sivri kemerli ve demir şebekelidir. Kemer kilit taşları, stilize edilmiş palmet motifleri ile kemer sorgucu şeklinde düzenlenmiştir. Üst sıra pencereleri yuvarlak formlu olup, testere dişi benzeri bir motif ile hareketlendirilmiştir. Caminin doğu ve batı cephelerinde beşer, güney cephesinde iki adet alt sıra penceresi vardır. Üst sıra pencereleri ise doğu ve batı cephelerde üçer, güney cephede iki adet olup, kuzey cephenin ek olan duvarı ortasında, giriş üzerinde bir adet kare formlu pencere daha yer alır.

Harime, kuzey cephesi ortasında ve doğu cephenin kuzey kenarında kalan iki adet giriş vardır. Dikdörtgen formlu olan bu girişler, sonradan ilave olup, özgün değildir. Kapı kanatları metaldir. Caminin kuzey cephesinde bulunan son cemaat yeri iki katlı olup, sonradan genişletilmiş ve üst katı mahfil, alt katı harim ile birleştirilmiştir. Kuzeydeki girişin sağından “L” şeklindeki 15 basamaklı beton merdiven ile çıkılan mahfil, tek yönlü olup, kare kesitli altı adet ayakla taşınır.

Köşk kısmı yer alan mahfilin, korkulukları, yuvarlak kemerli arkad sıraları şeklinde düzenlenmiştir. Güney duvarı ortasında giriş ekseninde yer alan çini mihrap sonradan olup, niş çevresindeki panoda Ayetel Kürsi, alınlık kısmında Bakara suresinden alınan “Fevelli Vecheke şatra’l-Mescid-i’l-Haram” (Yüzünü Mescid-i Haram’a çevir) ayeti, sülüs yazı ile yazılmıştır. Bu yazının iki kenarında yuvarlak pano içerisinde Allah ve Muhammet isimleri yazılıdır.

Sekizgen olan mihrap nişinin iki kenarında birer sütunce yer alır. Alınlık yüzeyi klasik dönem Osmanlı çinilerinde görülen motiflerle süslüdür. Mihrabın sağında, kuzey duvarında bitişik olarak inşa edilen ve konik külah üzerindeki alemle son bulan minber, mobilya malzeme ile sonradan inşa edilmiş olup, basit işçiliklidir. Harimin tavan ve tabanı düz ahşap malzeme ile kaplanmıştır.

Paylaşın

Giresun: Keşap, Uğurca Camii

0

Uğurca Camii; Giresun’un Keşap İlçesine bağlı Uğurca Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kitabesi bulunmayan caminin son cemaat yeri girişi yanında, 1320 yılında inşa edildiği yazılıdır. Buna göre cami 1904 tarihinde inşa edilmiştir. Kâgir sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır (11.10 X 10.00 m.). Yapının uzunluğu, sonradan eklenen betonarme son cemaat yeri ile birlikte 16. 80 metre olmuştur. Beden duvarlarında malzeme bakımından bazalt kullanılmış olup, duvarların yüzeyi sıvanıp, boyanmıştır. Minaresi, kare kaideli, yuvarlak gövdeli ve tek şerefeli olup, sonradandır.

Cephe düzenlemesi bakımından oldukça sade olan yapının kuzeyinde sonradan inşa edilen son cemaat yeri vardır. Doğu ve batı cephelerinde üçer adet alt sıra penceresi yer alır. Pencereler, dikdörtgen formlu ve düz atkı taşlı ve mazgal şeklindedir. Söveleri cephe yüzeyinden hafif dışa taşırılmıştır.  Güney cephede ise ikişer adet alt ve üst sıra pencereleri yer alır. Üst sıra pencerelerinin özgün demir korkulukları durmaktadır.

Doğu ve batı cephelerdeki üst sıra pencerelerinin sonradan kapatıldığı izlenimi vardır. Alt ve üst sıra pencerelerinin arasında, bütün cepheleri dolaşan dörtgen bir silme sırası vardır. Cepheler, üstte dar bir saçakla son bulur. Doğu cephedeki taş saçak özgün ve profilli olup, diğerleri düzdür.  Cami, dıştan çinko sacla kaplı dört omuzlu kırma çatı ile örtülüdür. Sonradan eklenen son cemaat yerine doğu cephesindeki metal bir kapı ile girilir.

Batı tarafından mahfile ulaşan merdiven ve minare girişi vardır. Harime, kuzey cephesinin ortasında yer alan basık kemerli bir kapı ile girilir. Giriş kapısı sonradan değiştirilmiştir.  Kapı sövesi,  yüzeyden hafif taşıntı yapar. Girişin sağında diğer pencerelerle aynı formda bir pencere daha yer alır. Harimin kuzeyinde yer alan tek yönlü mahfil, önde ve ortada iki adet ahşap ayakla taşınır.

Ayakların yüzeyi sonradan lambri ile kaplanmıştır. Mihrabı, sonradan sade bir seramikle kaplanmıştır. Mihrabın sağında, kuzey duvarına bitişik olarak inşa edilen ahşap olup, sonradan değiştirilmiştir. Basit işçilikli minberin aynalık kısmı, küçük ve sadedir. Harimin duvar yüzeyleri beyaza boyanmış olup, herhangi bir süslemeye yer verilmemiştir. Tavan ve tabanı ahşap kaplamadır.

Paylaşın

Giresun: Keşap, Tepeköy Camii

0

Tepeköy Camii; Giresun’un Keşap İlçesine bağlı Tepeköy Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Son cemaat yeri bulunmayan camide girişin üzeri basit bir ile korunmaktadır. Cami, içten ahşap tavan, dıştan dört omuzlu kırma çatı ile örtülü olup, çatı çinko ile kaplanmıştır. Yapının minaresi sonradan ilave edilmiştir. Minare, silindirik formlu ve tek şerefeli olup, yüzeyi yiv sıraları ile hareketlendirilmiştir. Giriş açıklığı üzerindeki kemer kilit taşında yer alan kitabesine göre 1910 yılında inşa edilmiştir.

Kâgir (yığma taş) sistemde inşa edilen yapı, kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen planlıdır Malzeme bakımından beden duvarlarında kaba yonu, kat ve köşe silmelerinde, kapı ve pencere sövelerinde, mihrapta ince yonu andezit taşı kullanılmıştır. Taş araları derzlerle belirginleştirilmiştir. Üç kemerli son cemaat yeri ve harimden oluşan caminin, sonraki dönem eki olan tek şerefeli betonarme minaresi vardır. Caminin üzeri çinko sacla kaplı kırma çatı ile örtülüdür.

Caminin cephe düzenlemesi en çok dikkat çeken bölümü, kuzeydeki üç kemerli son cemaat yeridir. Kemerler, ortada iki bağımsız, yanlarda ise beden duvarlarına gömülü taş sütunlar üzerine oturur. Sütun başlıkları bilezik şeklindedir. Sütunları bağlayan yuvarlak kemerlerin kilit taşlarında stilize edilmiş çiçek motifleri görülür. Revak şeklinde düzenlenmiş son cemaat yerinin üzeri ahşap tavandır. Son cemaat yerindeki kemerlerin hemen üzerinde yer alan ve cepheleri yatay yönde ikiye bölen silme sırası, tüm cepheleri dolanır. Caminin doğu, batı ve güney cephe düzenlemeleri benzerlik gösterir. Bu cephelerde ikişer adet alt ve üst sıra pencereleri yer alır.

Dikdörtgen formlu alt sıra pencereleri, düz atkı taş açıklıklı olup, söveleri cephe yüzeyinden hafif taşırılmıştır. Üst sıra pencereleri yuvarlak formlu ve küçük boyutludur.  Alt sıra pencereleri demir şebekelidir. Cepheler, üstte kısa tutulmuş, profilli, taş bir saçakla tamamlanmıştır. Harime giriş, basık kemer açıklıklı, iki kanatlı, metal bir kapı ile sağlanır. Kapının taş söveleri sadedir. Basık kemer kilit taşı yüzeyinde karşılıklı iki ay arasında yıldız motifi ve 1326 tarihi bulunmaktadır. Kapı kanatlarında vazodan yükselen lale motifi görülür.

Harimin kuzeyinde yer alan tek yönlü mahfile, girişin hemen sağında yer alan “L” biçimli bir merdiven ile çıkılır. Ahşap olan son cemaat yeri önde dört adet kare kesitli ahşap ayakla taşınır. Tek yönlü olan mahfilin ortasında balkonu yer alır. Mahfil korkuluğu kafes şeklinde olup, dekoratif bir görünüme sahiptir. Beden duvarları sade olup alttarafı yaklaşık 1 metre yüksekliğinde ahşapla kaplanmıştır. Mihrabın niş kısmı yarım yuvarlak olup, niş kenarlarında ikişerli sütunce vardır.

Sütunce kaidesinde ve başlığı üzerinde dikdörtgen formlu panolar oluşturulmuştur. Mihrabın üçgen olan alınlığı köşelerinde birer adet alem motifi vardır. Mihrabın batı bitişiğinde yer alan minberin korkulukları ajur tekniğiyle yapılmış olan küçük çemberlerin tekrarı şeklindedir.  Aynalık merkezinde yer alan kare tabla içerisinde yıldız motifi bulunur. Harimin tavanı ahşaptır.

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos