Ölümsüz Kral Rao: Kapitalizmin Karanlık Yansıması
Vauhini Vara’nın 2022’de yayımlanan romanı Ölümsüz Kral Rao (The Immortal King Rao), küresel kapitalizmin teknolojiyle birleştiği bir geleceğe keskin bir bakış sunuyor.
Haber Merkezi / Dalit bir Hindistan köyünde doğan ve Amerikan teknoloji dünyasının zirvesine tırmanan King Rao’nun hayatı üzerinden ilerleyen roman, bir başarı öyküsünden çok sistemin güç dinamiklerini, eşitsizliklerini ve nihayetinde iktidar biçimlerini sorgulayan bir alegoriye dönüşüyor.
Kitap, Rao’nun kişisel tarihini üç zaman dilimi üzerinden anlatırken, kapitalist büyüme ile çevresel ve toplumsal yıkım arasındaki ilişkiyi net biçimde ortaya koyuyor.
Rao’nun yarattığı “Coconut” adlı teknoloji şirketi, kısa sürede küresel bir güç haline gelir; bu güç, devletlerin rolünü devralan bir “Shareholder Government” adlı kurumsal yönetime evrilir. Artık dünya, algoritmaların yönettiği, insanların sosyal sermaye puanlarına göre değerlendirildiği bir yapıya dönüşmüştür.
Vara’nın kurgusu, bugün hâlâ tartışılan teknoloji devlerinin ekonomik ve sosyal etkilerini aşan bir eleştiri sunuyor. Algoritmaların ve sosyal puan sistemlerinin hem bireysel özgürlükler hem de toplumun yapısı üzerindeki baskısı, roman boyunca çoğul bir bakışla çiziliyor. Bu yapılar, kapitalizmin yalnızca ekonomik sömürü ile sınırlı kalmayıp bireysel kimliği de ticarileştirdiğini gösteriyor.
Eleştirmenlerin çoğu bu romanı “düşündürücü ve çağımıza dair bir uyarı” olarak okurken, eserin ambisyonunun bazen anlatının ritmini zorladığını da vurguluyor. Bazı değerlendirmelere göre karakterler ve fikirler arasındaki bağlantı zaman zaman daha güçlü bir kurgu gerektiriyor; buna rağmen eser, kapitalizm ve teknoloji arasındaki ilişkiyi sorgulayan özgün bir fantezi–gerçeklik harmanı sunuyor.
Özellikle Rao’nun yükselişi ve yönetim anlayışının, başlangıçta bireysel özgürlüğü temsil ederken sonrasında sistematik eşitsizliği yeniden üreten bir güce dönüşmesi, romanın merkezinde yer alıyor. Bu dönüşüm, kapitalist ideallerin ne kadar hızlı şekilde totaliter yapıların parçası hâline gelebileceğinin sanatsal bir metaforu olarak okunabilir.
Sonuç olarak Ölümsüz Kral Rao, yalnızca bir bilimkurgu veya teknolojik distopya değil; modern kapitalizmin algoritmalar, sistemler ve kapital odaklı yönetimler biçiminde insan hayatına nüfuz edebilecek potansiyel sonuçlarına dair bir düşünsel laboratuvar olarak değerlendirilebilir.
İster teknoloji eleştirisi, ister kapitalizmin sistemik etkilerine dair bir metafor arıyor olun, kitap günümüz okurunu düşünmeye sevk eden zengin bir kurgu sunuyor.
