Adıyaman: Perre Antik Kenti

Perre Antik Kenti; Adıyaman’ın Merkez İlçesi, Örenli Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Merkeze 5. km mesafededir. Dolmuşlar ile ulaşım sağlanmaktadır.

Eski kaynaklarda Me’arath gazze Pörön, Mezopotamya’da ise Pirin ve Perin olarak bilinen Kommagene Krallığı’nın beş büyük kentinden biri olan Perre Antik Kenti, Melitene’yi (Malatya) başkent Samosata’ya (Samsat) bağlayan yol güzergahı üzerinde olması nedeniyle geçmişte jeopolitik bir öneme sahipti.

Hierapolis (Kutsal Şehir) olarak anılan Perre MS. 325 yılında Nicaea (İznik)’de toplanan İncil konsiline Piskopos İoannes Perdos yönetimindeki Persidas eyaletinin bir şehri olarak katılır. MS. 433 yılında Samosata’lı (Samsatlı) Andreasın Alexander’e yazdığı mektupta Perre’de bulunan bazı önemli piskoposlardan bahsetmesi kentin dinsel açıdan da önemli bir kent olduğunu gösterir. Bütün bunlar Perre Antik Kenti’nin Antik Dönem’de hem dinsel hem de jeopolitik öneme sahip bir kent olduğunu göstermektedir.

Antik Roma kaynaklarında suyunun güzelliğinden bahsedilmekte, kervanlar, yolcular ve ordular tarafından dinlenme yeri olarak kullanıldığı anlatılmaktadır. Bahsedilen suyun aktığı Roma Çeşmesi halen kullanılmaktadır.

Perre Antik Kenti, Bizans Dönemi’nden sonra önemini yitirmiş ve eski parlak dönemini bir daha yakalayamamıştır. Antik kentin asıl yerleşim kısmı üzerinde bugün Örenli Mahallesi olarak geçen ancak özünde köy görünümüne sahip geç dönem yerleşimi mevcuttur. Burada bulunan kaya mezarları kayalıklar içine oyularak yapılmıştır ve harika görünüme sahiptirler.

Paylaşın

Adıyaman: Cendere Köprüsü

Cendere Köprüsü; Adıyaman’ın Kahta İlçesi, Burmapınar Köyü sınırları içerisinde Cendere Çayı üzerinde yer almaktadır.

Cendere Köprüsü, Roma Köprüsü veya Septimius Severus Köprüsü olarak da bilinir. Cendere Köprüsü, Antik Roma mimarisinin muhteşem bir anıtsal örneğidir. Biri ana kemer ve biri tahliye kemeri olmak üzere iki kemerden oluşan köprü her biri tonlarca ağırlıkta olan düzgün kesme taşlardan yapılmıştır.

7 metre genişliğinde, 30 metre yüksekliğinde ve 120 metre uzunluğunda olan köprünün en ilginç mimari özelliği harç kullanılmadan yapılmış olmasıdır. Köprü, her iki tarafından rampa biçiminde yükselerek orta kısımda birleşmektedir. Bu özellik köprünün hem statik olarak dayanıklılığını artırmakta hem de köprüye anıtsal bir görünüm kazandırmaktadır.

Köprünün güneydeki girişin her iki tarafında birer adet korint düzeninde sütun bulunmaktadır. Üzerinde yer alan yazıtlardan birinin köprüyü yaptıran İmparator Septimius Severus, diğerinin ise onun karısı Julia Domna adına dikildiği anlaşılmaktadır. Kuzeydeki girişin bir tarafında bulunan sütun üzerindeki yazıt ise bu sütunun oğulları Caracalla adına dikildiğini göstermektedir.

Bu sütunun karşısında köprünün yapıldığı dönemde oğulları Geta adına dikilmiş bir sütun daha olduğu bilinmektedir. Ancak Septimius Severus’tan sonra tahta geçen İmparator Caracalla (MS 211-217), kardeşi Geta’yı öldürterek Roma topraklarında Geta adına dikilen ne varsa yıktırmış, bu yıkımdan Cendere Köprüsü de nasibini almış ve kardeşi Geta adına dikilen sütun kaldırılmıştır.

Cendere Köprüsü’nün, yapımından sonra Roma Dönemi’nde değişik zamanlarda onarım gördüğü, köprünün korkuluk kısmında yer alan yazıtlardan anlaşılmaktadır.

Paylaşın

Adana: Sarı Çiçek Kilisesi

Sarı Çiçek Kilisesi; Adana’nın Aladağ İlçesi, Ceritler Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe merkezinden ulaşım sağlanmaktadır. Görülmesi gereken ve unutulmuş bir tarihi kalıntıdır.

Dağ ve orman silsilelerinin arasında kalmış bu dar vadinin hemen kuzeyinde dağ yamacına kurulmuş, halen duvarları ve altta kalan odalarının sağlam olduğu üç katlı bir kilise mevcuttur.

1517 ve 1525 yılında hazırlanan Osmanlı Tahriri Defterinde buranın adı Sarı Buğet olarak geçmektedir. Kilise 12. veya 13. yüzyılda yapıldığı tahmin edilmektedir. Çünkü duvarları ve birkaç odası halen daha yıkılmamıştır.

Bizansın son dönemlerine ait olabilecek bu eser, insanların ancak yaya olarak ulaşabileceği bir alanda olup, görülmesi gereken ve unutulmuş bir tarihi kalıntıdır.

Paylaşın

Adana: Mazılık Harabesi

Mazılık Harabesi; Adana’nın Aladağ İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Birinci derece sit alanıdır. İlçe merkezinden ulaşım sağlanmaktadır.

Mazılık’ta 6. yüzyıla ait büyük bir Kilise bulunmaktadır. Üç tane aynı büyüklükte penceresi vardır. Dışardan bakıldığında beşgen görünen kubbeler biçiminde çerçevelenmiş, onun içinden fırlayacakmış gibi üçgen biçimi ile şekillendirilmiştir.

Kapılar, kuzey ve güney olmak üzere iki tanedir. Kapıların üzerinde yuvarlak biçimde pencereler bırakılmıştır. Kilisenin altında kubbeli bir giriş yeri vardır. Bu kapının giriş yüksekliği engin bir şekilde örülmüş, bu giriş kendiliğinden oluşmuş olan mağaralara açılmaktadır.

Kilisenin güney tarafında kiliseye paralel, hemen hemen aynı zamanlara ait daha büyük bir yapı bulunmaktadır. Bu yapıtların şekli ve konumu göz önüne alındığında mağara ve kilisenin niçin bu alanda inşa edildiğini anlamak mümkün olmaktadır. Buranın eskiden o çağın toplumu tarafından çok saygı duyulan bir yer olduğu fikri çıkarılabilir.

Meydan Kalesi: Kale, Kızıldağ Yaylası’na 5 km, Kalkat Yaylası’na 8 km. uzaklıkta (Üçürge suyu) kaynak bölgesindedir. Batısında tarihi Kızıldağ yaylası bulunmakta ve Aladağ Vadisindeki diğer kalelere komşudur. Büyük dağ silsileleri tarafından yüzük şeklinde kuşatılmıştır.

Kale burçlarının bir tanesi yarımay şeklinde öne çıkmaktadır. Surların bazı bölümleri yıkık durumdadır. Güneybatısında iki tane gizli odacık bulunmaktadır. Kalenin en dıştaki kısmı dörtgen taşlardan örülmüştür. Kıyı kısımlarının bir bölümü yıkılmıştır. Yapılışı yaklaşık 12-13.yy dönemlerinin sonlarında gerçekleşmiştir.

 

Paylaşın

Adana: Akören Antik Kenti

Akören Antik Kenti; Adana’nın Aladağ İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Birinci derece sit alanıdır. İlçe merkezinden ulaşım sağlanmaktadır.

Akören 1 (Göveren) ve Akören 2 olarak adlandırılan iki yerleşim yeri vardır. Gövören olarak adlandırılan birinci kısım köyün üst rafında güney batı yamacındadır. Bulgulara göre burada yaklaşık 30’dan fazla hane bulunuyor.

Bizans Döneminde inşa edildiği tahmin edilen bu kalıntılar, bugün dahi önemini koruyacak durumdadır. Köy merkezinde dar sokak aralarında birbirine bitişik evlerin arasında üç kubbeli bir kilise mevcuttur. Kilisenin güney kapısının üstündeki kalker taşından yapılmış konsolun üzerinde 572 tarihi yazılmıştır. Bizanslılar tarafından bu kilisenin birkaç kez restore edildiği tespit edilmiştir. Burada günlük yaşama dair çeşitli taşlar bulunduğu gibi yağ yapımında kullanılan taşlar da mevcuttur.

Akören 2 olarak adlandırılan diğer yerleşim yerinin girişi Kayabaşı olarak adlandırılmıştır. Yerleşim alanının doğusunda ve batısında yan yana sıralanmış, sık biçimde duran elli kadar ev olduğu görülmektedir. Güney batısında kiliseye ait olan bir haç işareti bulunmaktadır.

Burada ayrıca birçok yazıtta vardır. Bunların bir kaşında M.S. 525 tarihi yazmaktadır. Kuzey kısmında ise ikinci bir kiliseye ait kalıntılar vardır. Bunun yanı sıra Bizans döneminden kalma büyük ve ihtişamlı mezarlıklar bulunmaktadır. Yazıtlarda M.S. 170 tarihinin kazıldığı görülmüştür. Mezar odaları da mevcuttur.

Paylaşın

Adana: Göllü Harabeleri

Göllü Harabeleri; Adana’nın Aladağ İlçesi, Akören Kasabası, Göllü Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Birinci derece sit alanıdır.

Tepe üzerinde iki kilise bir Hereon ve çok sayıda etrafa dağılmış mimari elemanlar bulunmaktadır. Yer yer kaçak kazılar yapılarak büyük çukurlar açılmıştır.

Fundalıklar içinde bulunan kalıntıların arasında pişmiş toprak parçaları ve mezar hediyesi olarak konulan pişmiş toprak ve cam objelerinin kırıkları gözlenmektedir.

Kiliseler ve Hereon ayaktadır. Yapılan kesme blok taştan olup geç devirlerde de kullanıldığına ilişkin süsleme elemanları mevcuttur.

Paylaşın

Adana: Karasis Manastırı

Karasis Manastırı; Adana’nın Kozan İlçesi, Orçan Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Birinci derece sit alanıdır.

Karasis Manastırı, Karasis Kalesi olarak da bilinmektedir. Karasis dağının zirvesinde yer almaktadır. Karasis dağının batısında Orçan Köyü kuzeydoğusunda gedikli köyünün hatırlı mahallesi güneyinde ise Kilgen Barajı yer almaktadır.

3 ayrı kademede yer alan yapı grupları Karasis dağının çevresinden bakıldığında hiç görülmemektedir. Çok büyük blok taşlar ile harç kullanılmadan inşa edilen manastır kilise güvenliği sağlamak amacıyla yapılmış gözetleme kuleleri sur duvarları ve asgari amaçla kullanılan yapı gruplarından oluşmaktadır.

Paylaşın

Adana: Yılankale

Yılankale; Adana’nın Ceyhan İlçesi, Yılankale Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Birinci derece sit alanıdır.

Yılankalenin hayat ve tarihi Misis’le beraberdir. Fakat bu demek değildir ki Yılankale Misis kadar eski değildir. Yılankale Gülek Boğazı-Adana-Misis-Ceyhan-Payas-Antakya yolu üzerindedir.

Antakya yolunu emniyet almak için inşa edilmiştir. Kalenin kimler tarafından yapıldığı kesin olarak bilinmemekle birlikte bir Ortaçağ eseri olduğu belirgindir.

Yılankale halen sağlamlığını muhafaza etmektedir. Kale arazi icabı olarak şeklen tülanidir. Dört cepheldir. Muhiti 700m.kadardır.8 burçlu tahkim edilmiştir. Burçlar ve araları mazgallıdır.

Mazgalların ortaları ateş etmek için delikli inşa edilmiştir. Kalenin içerisindeki meydandan her cepheye çıktığı saşlamak için merdivenler bulunmaktadır. Yerli halk buraya Şahmaran Kalesi de demektedir.

Paylaşın

Adana: Kırkkapı Örenyeri

Kırkkapı Örenyeri; Adana’nın Kozan İlçesi, Ilıca Köyü, Köreken Mevkii’nde yer almaktadır. Birinci derece sit alanıdır.

Halk arasında kırkkapı kilisesi olarak adlandırılan büyük bir kilise yapısı ile bu kilisenin 7 metre güneyinde küçük bir kilise yapısı bulunmaktadır.

Kırkkapı örenyeri olarak adlandırdığımız alanda ayrıca bir adet hereon tipi mezar bunların kuzeyinde eski bir mezarlık bulunmaktadır.

Kilisenin kuzey duvarları tamamen yıkılmış olup 22.75 x15.90 ölçülerindedir. Muhtemelen 3 nefli olan kilisenin doğu yönünde bulunan apsisi yıkılmıştır.

Hereon tipi olan mezar ise 4.4×4.50 ölçülerinde olup üst yapısı tamamen çökmüş 2 sıra kesme taş örgülü duvarları kalmıştır. Kare planlı hereonun doğusunda bulunan kapısı 80 cm genişliğindedir.

Paylaşın

Adana: Örülü Mağara

Örülü Mağara; Adana’nın Saimbeyli İlçesi, Karakuyu Köyü, Dere Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Birinci derece sit alanıdır.

Doğal kayalık kütlenin giriş kısmı,kireç harçlı, moloz taş örgü sistemi ile kapatılarak bir mekan elde edilmiştir. Mağaraya ulaşan doğal kayaçta basamaklar oyulmuştur.

Ancak bu basamakların alt kısmı tamamen yok olduğundan mağaraya kayalık kütle tırmanılarak girilebilmektedir. Mağaranın iç mekanı oldukça geniştir.

Girişin hemen sağ tarafında doğal kaya boşluğu yine kabayonu taş örgülü duvarlarla inşa edilmiş bir sarnıç yapısı bulunmaktadır.

Bu mağaranın alt kollarında başka kaya oygu mekanlara ait izler de bulunmaktadır. Hocabey deresinin yaklaşık 20 metre kuzeyinde kaya oygu, örülü mağaraya doğru devam eden bir mekan daha gördük.

İçi tamamen toprak dolgu bu kaya oygu mekana 1.5 metrelik açıklıktan girilmekte daha sonra bir metrelik aralıklarla diğer iç mekanlara geçilmektedir.

Paylaşın