Afyonkarahisar: Sultan Divani Mevlevihanesi

Sultan Divani Mevlevihanesi; Afyonkarahisar’ın Merkez İlçesi, Mevlana Mahallesi, Türbe Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Anadolu’da kurulan ilk mevlevîhânelerdendir. Kuruluşu 13’üncü yüzyıla kadar dayanır. Tarih boyunca birçok önemli icraata merkez olmuş Afyonkarahisar Mevlevîhânesi, Konya Mevlevîhânesi’nden sonra en önemli mevlevîhânedir.

Bu özelliği bütün bilim adamları tarafından tescillenmiş olan Afyonkarahisar Mevlevîhânesi, özellikle 16’ncı yüzyılda Hz. Mevlânâ’nın yedinci kuşak torunlarından Sultan Dîvânî zamanında mevlevîlik açısından çok önemli bir merkez olmuştur.

Ayrıca “40 Hatimli ŞifalıAşûre” geleneği ilk defa Sultan Dîvânî zamanında Afyonkarahisar Mevlevîhânesi’nde başlamış ve birçok mevlevîhâneye buradan yayılmıştır. (Günümüzde bu geleneği devam ettiren tem mevlevîhânedir)

Birkaç defa yangın geçirmiş olan Afyonkarahisar Mevlevîhânesi, 1902’deki büyük yangından sonra tamamen yanmış ve bugünkü haliyle Şeyh Celâleddin Çelebi zamanında 1908’de hizmete girmiştir.

Bahçesinde Derviş Odaları, Matbah, Hâmuşân (Mezarlık) bulunan mevlevîhâne, son olarak 2008 yılında restore edilmiş ve 30 Aralık 2008 tarihinde “Sultan Dîvânî Mevlevîhâne Müzesi” adıyla, Afyonkarahisar Belediyesi bünyesinde hizmet vermeye başlamıştır.

Paylaşın

Afyonkarahisar: Kırk Göz Köprüsü

Kırk Göz Köprüsü; Afyonkarahisar’ın Bolvadin İlçesi sınırları üzerinde yer almaktadır. Akarçay üzerindedir.

Köprü kuzey ve güney bölümü olarak ikiye ayrılır. Güney bölümü Bizans İmparatoru I.Manuel Kommen tarafından 1150 yıllarında, kırk gözlü olarak mermer ve bazalt taştan yaptırılmıştır.

Surre-Hicaz yolu üzerinde bulunan köprü, XVI.yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle Mimar Sinan tarafından kuzey yönde 64 göze kadar uzatılmış olup 200 metre uzunluktadır. Günümüze kadar ulaşan gözlerin sayısı 57’dir.

Mimar Sinan, köprüye bir namazgah ve suya inmek için de mermer bir merdiven yaptırmıştır. Namazgahın etrafı duvarla çevrelenmiş, köprüye açılan kapı geçidi envanterde kayıtlıdır.

Köprüde bazalt, andezit ve mermer devşirme taşlar kullanılmıştır. Köprü’nün kemerleri orta kısımda daha geniş ve sivri tonozlu, uçlara doğru küçük ve basıktır.

Köprü moloz dolgu üzeri kesme taşlı, yanları dikdörtgen şeklinde bloklarla tek sıra korkulukludur. Köprü ayaklarında, Helen kesme, Roma ve Bizans dönemlerine ait mimari parçalara, hatta mezar taşları gibi devşirme malzemelere rastlanılmaktadır.

Paylaşın

Afyonkarahisar: Sandıklı Kalesi

Sandıklı Kalesi; Afyonkarahisar’ın Sandıklı İlçe Merkezi, Hisariçi Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır.

Germiyan Sultanı I. Yakup Bey tarafından yaptırılmıştır. Eski Tunç Çağı’ndan beri yerleşim yeri olan höyük üzerine sur ile çevrilmiş küçük bir kale olup, şimdi yalnız 8-10 metrelik sur duvarı parçası kalmıştır.

Paylaşın

Afyonkarahisar: Emre Tekkesi (Yunus Dergahı)

Emre Tekkesi (Yunus Dergahı); Afyonkarahisar’ın İhsaniye İlçesi’ne bağlı Döğer Kasabası sınırları içerisinde yer almaktadır.

Emre Gölü’nün güneydoğusundaki bir tepe üzerinde yer alan yapı, kesme taş kaplamalı dikdörtgen prizmal bir yapıdır. XVIII.yüzyıl sonu Osmanlı eseridir. Tekkenin kapısı güney yönünde olup avluya açılır.

Batı eteğinde bulunan temel kalıntılarının, XVII.-XVIII yüzyılda varlığı bilinen Emre Köyü’ne ait olduğu sanılmaktadır.

Yapı içten tonoz, dıştan üçgen çatı biçiminde olup taş kaplamadır. İç duvarları sıvalı ve badanalıdır. Sıva üzerinde duvar süslemelerine ait izler görülür. Yapıda yer yer Bizans Dönemi’ne ait devşirme taşlar bulunmaktadır.

Paylaşın

Afyonkarahisar: Zafer Müzesi

Zafer Müzesi; Afyonkarahisar’ın Karaman Mahallesi, Milli Birlik Caddesi üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıla ulaşım sağlanmaktadır.

Müze binası 1913-1914 yıllarında Belediye Başkanı Esbabzade Hüseyin Tevfik Efendi tarafından Hükümet Konağı ile birlikte belediye hizmet binası olarak kullanılmak üzere iki katlı ve kârgir olarak Ermeni ustalara yaptırılmıştır. Binanın doğuda, batıda ve güneyde olmak üzere üç kapısı vardır.

Alt ve üst pencere sayıları birbirine eşittir. Alt kat pencereleri basık, üst kat pencereleri sivri kemerli, pencere kenarları ile köşeleri çıkıntılı kesme taştan yapılmıştır. Zemin katta on oda, bir toplantı salonu ve sahnesi, üst katta ise sekiz oda, bir antre ve bir büyük salon vardır.

Belediye binası, 27 Ağustos 1922’de Afyon’un düşman işgalinden kurtulmasından sonra Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Garp Cephesi Komutanı İsmet İnönü, Genel Kurmay Başkanı Fevzi Çakmak Paşa ve Garp Cephesi Hareket Şube Müdürü Tevfik Bıyıklıoğlu tarafından Batı Cephesi karargâh binası olarak kullanılmış, Başkomutan Meydan Muharebesi burada planlanmıştır.

Bina bu bakımdan büyük bir öneme sahiptir. 1935 yılında yeni belediye binası yapılınca boşaltılan bina 1985 yılına kadar farklı amaçlarla kullanılmış, 1985 yılında Başkomutan Tarihî Millî Park Müdürlüğü’ne Zafer Müzesi yapılmak üzere devredilmiştir.

Müzede Kurtuluş Savaşı ile ilgili bilgiler, fotoğraflar, topografik harita, pano, belge ile silahlar, savunma telleri, konserve kutuları gibi savaşta kullanılan malzemeler ile Zafer Anıtı’nın açılışı için özel olarak yaptırılmış gümüş makas olmak üzere 213 adet eser yer alır. Atatürk, İsmet İnönü, Fevzi Çakmak, Tevfik Bıyıkoğlu ve diğer komutanların kaldıkları odalar da yeniden düzenlenerek 1995 yılında hizmet vermeye başlamıştır.

Paylaşın

Afyonkarahisar: Anıtkaya Şehitliği

Anıtkaya Şehitliği; Afyonkarahisar’ın Merkez İlçesine bağlı Anıtkaya Kasabası sınırları içerisinde yer almaktadır.

Anıtkaya Kasabası’ndaki bir höyük üzerinde üst terasta, Kurtuluş Savaşımız sırasında 28 Ağustos 1922 günü 13’üncü ve 20’nci Alaydan şehit olanların anısına 1924 yılında piramidal bir anıt dikilmiştir. 1972 yılında çevre düzenlemesi yapılmıştır.

Paylaşın

Afyonkarahisar: Mısri Camii

Mısri Camii; Afyonkarahisar’ın Merkez İlçesi, Mısri Mahallesi, Hacı Eyüp Mısri Sokağı üzerinde yer almaktadırlar.

Camiye, şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

1483’te Şakkancıoğlu Evliya Kasım Paşa yaptırmıştır. Kesme moloz taştandır. İki büyük kubbeyle örtülüdür. Doğu duvarı bitişiğinde bulunan minaresinin tabanı kesme taştan, gövdesi tuğladandır. Mukarnaslı mihrabında, mavi lacivert tonlarda yazı ve geometrik desenli çiniler vardır. Minberi mermerdendir.

Paylaşın

Afyonkarahisar: Bininler Kaya Evleri

Bininler Kaya Evleri; Afyonkarahisar’ın Şuhut İlçesine bağlı Senir Köyü’nün 4 kilometre batısında yer almaktadır.

Kaya Evleri, oldukça yüksek yayla özellikli bir alan olup, dere kenarında, üst düzlüklerinde ve kayalıklarda yerleşim kurulmuştur.

Düzlük ören yeridir, sokakları belirgin olmakla birlikte yapılaşma temelleri görülmektedir. Yer yer 5-6 metre dik yüksekliklere ulaşan andezit türü kayalar tek, iki ve üç katlı evler biçiminde yan yana uzanmaktadır. Evlerin alt katları hayvan, üst katları ise insan barınma yerleri olarak yapılmıştır.

Bazı kayaların mezar teknesi veya odası biçiminde yapıldığı anlaşılmaktadır. Tekne mezar kapakları üçgen çatılı lahit kapaklarını andırır. Bu nedenle buradaki yerleşimin Geç Roma Dönemi’nden beri var olduğu anlaşılmaktadır.

Paylaşın

Afyonkarahisar: Anıtkaya (Eğret) Kervansarayı

Anıtkaya (Eğret) Kervansarayı; Afyonkarahisar’ın Merkez İlçesine bağlı Anıtkaya Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.

Kervansaray, 14’ncü yüzyılda Germiyanoğulları tarafından yaptırılmıştır. Üç sahanlı olup, orta sahanı daha geniştir.

Kesme taşlı, iki sıra fil ayakları arası, ortası geniş, yanları dar, kemerli tonozlarla örtülüdür. Yanları çift kemer sütunlarla süslü taç kapılı, moloz taş üzeri, kesme taş kaplamalı kargir yapıdır.

Paylaşın

Afyonkarahisar: Altıgöz Köprüsü

Altıgöz Köprüsü; Afyonkarahisar’ın Merkez İlçesi, Çetinkaya Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Akarçay üzerinde yer almaktadır.

Afyonkarahisar’dan Çıkrık-Ambanaz (Beyyazı) üzerinden Han Köy’e, Kumartaş (Erenler) – Sipsin (Çayırbağ) üzerinden Gazlıgöl ve Eskişehir’e giden eski yol üzerindedir. İkisi yuvarlak dördü sivri olmak üzere altı adet kemerli gözü vardır.

Bu nedenle Altıgöz Köprüsü olarak adlandırılmıştır. Moloz taş dolgu üzeri, iri kesme taş kaplamalı, yer yer devşirme taş kullanılmıştır. Dalgakıranların bulunduğu kuzeybatı cephesinin güney duvarı üzerinde devşirme bir yazıt bulunmaktadır.

Eski korkuluk taşları büyük bir olasılıkla bugünkü adı Süğlün Köyü olan antik Prymnessos Şehri’nin tiyatro basamaklarından yapılmıştır. “Kometos Theodosiou’nun eseri” diye yazılı Grekçe yazıt, eğer bir başka yerden devşirilerek getirilmemişse, bugünkü köprünün yerinde, Bizans döneminde yapılmış bir başka köprünün varlığından söz etmek mümkündür.

Köprü üzerinde bulunan yatay dikdörtgen şekilli kitabeye göre, 1209 yılından önce Oğuz oğlu Sabıküddin Ebül Vefa İlyas Bey tarafından yaptırılan köprü, vasiyeti üzerine de oğlu Ebu Hamid Hacı Mehmed bin İlyas tarafından 606 (1237) yılında bugünkü haliyle onartmıştır.

Müstakil olan kitabenin sol tarafında gayet ufak ve karışık sekiz satır daha yazı varsa da okunamamaktadır. Şer-i mahkeme sicilinde Akkoyunlular’a ait olduğu belirtilen köprü, 1072 (1661-62) tarihinde, Abdülgaffar adlı bir kişi tarafından yeniden onartılmıştır.

Son olarak Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından, 1985 yılında tamir ve restorasyonu yapılmıştır. Akarçay’ın içine düşen ve 1980 yılında müzeye kaldırılmış olan onarım kitabesi tekrar orijinal yerine yerleştirilmiştir.

Paylaşın