Ardahan: Harosman Mağaraları

Harosman Mağaraları; Ardahan’ın Hanak İlçesi, Ortakent (Büyük Nakala) Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Belde Merkezi’nin yaklaşık 7-8 km. güneyindedir.

Hanak İlçe Merkezi’nden Ortakent (Büyük Nakala) Beldesi’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Mağaralar iki bölümden oluşmaktadır. Birinci kısımdaki dehlizler kilise ve küçük barınaklardan oluşurken, ikinci kısımdaki dehlizler yönetici odası ve yönetimle ilgili büyük barınaklardan oluşmaktadır.

Birinci kısımdaki dehlizler genelde iki katlıdır, ama tek katlı olanlarda vardır. Bu dehlizler genelde üç yada dört mekandan oluşmaktadır. Ön cepheye bakan mekanlar pencere aralıklarıyla ışıklandırılırken ön cepheye bakmayan dip kısımlardaki yapıların ışıklandırılması yoktur. Tavandan delikler açılarak ışıklandırma sağlanmaya çalışılmıştır. Bu mekanlar sert cisimlerle oyulmuştur. Önemli mekanlar dışında çoğu mekan kesit biçiminde ve duvarları düzgün olmayan hatlar görünümündedir.

Birinci kısımda soldan birinci olan iki katlı dehliz (Mağara) ibadet yeri görünümündedir. Yine dini yapı olabilecek solda üç dehliz var. Ortada kalan iki dehliz ise duvarlardaki is izleri ile buranın mutfak olabileceğini gösteriyor. İki katlı yapılar dışındaki diğer dehlizler barınak ve nöbetçi yerleri olarak değerlendirebiliriz.

Harosman Mağaralarının ikinci kısmı yukarı kısımda farklı olarak yapılar daha büyük ve tarihlemeye yardımcı olabilecek unsurları içermektedir. Aşağı kısmın yapıları genelde tek katlıdır. Yönetici odası ise ikinci kat seviyesindedir. Ama oda tek katlıdır.

ikinci kısmın sol bölümü ise birbirine tünelle bağlantılı iki büyük mekan yer almaktadır. Soldaki mekanını önü duvarla örülmüştür. Duvarda kullanılan düzgün kesme taşları ve taşların arasındaki beyaz hare ise tarihlemeye yardımcı olabilecek buluntu durumundadır.

Yapı büyük bir salondan ve arkasında odadan oluşan bir toplantı yeri olarak düşünülür. Toplantı yeri olarak düşünmemizi sağlayan unsur ise salonun sağ tarafında bulunan 20-25 kişinin oturabileceği banktandır. Ayrıca bu salonun sol duvarının alçı sıvayla kaplanması da bu yapının önemli mekan olduğunu göstermektedir. Sol duvarın alçı ile sıvanması tarihleme açısından önemli olabilir.

ikinci kısmın diğer yapısı ise yerden yaklaşık 5 metre yükseklikte ikinci kat seviyesinde yer almaktadır. Merdivenle çıkılan bu yapı içinde taht şeklinde oturma yerinin bulunma ve korunma amacıyla yükseğe yapılmasından bu mekanın yönetici odası olarak düşünmemizi sağlar.

Genel bir yapı şeklini açıkladığımız bu dehlizlerin özenle yapılmaması ve buluntu vermemizi nedeni ile bu dehlizlerin kısa süreli barınma amacıyla yapıldığını çok sayıda küçük barınaklardan oluşması buranın sürekli nöbetçiler tarafından kullanma kısa süreli barınmanın daha çok savunma amaçlı olduğunu göstermektedir.

Paylaşın

Ardahan: Kırnav Kalesi

Kırnav Kalesi; Ardahan’ın Hanak İlçesi, Çayağzı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe Merkezi’nden Çayağzı Köyüne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Çayağzı Köyünün yaklaşık 400 m. batısınd Hanak Çayı kenarındadır. Bu kalenin de kesin inşa tarihi bilinmemektedir. Ancak bugünkü kalıntıların, Ardahan Kalesi’ne ait kalıntılarla aynı duvar tekniğine sahip olan kalenin bu dönemde yapıldığını sanılmaktadır.

Asya’dan Anadolu’ya bir geçiş noktası olan Ardahan bu stratejik konumu itibariyle tarih boyunca bu bölgede bulunan devletler arasında mücadelelere sebep olmuş ve sürekli el değiştirmek durumunda kalmıştır. Urartular, Arda Türkleri, Saka- İskit Türleri, Selçuklular ve Osmanlılar yörede yaşamış önemli uygarlıklardır.

Ardahan’ın kendine has özellikleri olan bir kültür mirası bulunmaktadır. Bu kültür mirası içerisinde kalelerde dikkat çekmektedir: Ardahan Kalesi, Savaşır (Cancak) Kalesi, Kinzi Kalesi, Sevimli Kalesi, Kalecik Kalesi, Şeytan Kalesi, Kurtkale, Kazan Kale, Altaş (Ur) Kalesi, Kırnav Kale

Paylaşın

Ardahan: Altaş (Ur) Kalesi

Altaş (Ur) Kalesi; Ardahan’ın Merkez İlçesi, Altaş Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İl Merkezi’nden Altaş Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Altaş (Ur) Köyünün doğusunda yer alan sivri bir tepe üzerine kurulmuştur. Tarihi kaynaklarda sadece adı ve yeri belirtilen kalenin, ilk yapım tarihi kesin değildir. Ancak 7.- 8. yüzyıldan beri bu kalenin mevcut olduğu anlaşılmaktadır.

Asya’dan Anadolu’ya bir geçiş noktası olan Ardahan bu stratejik konumu itibariyle tarih boyunca bu bölgede bulunan devletler arasında mücadelelere sebep olmuş ve sürekli el değiştirmek durumunda kalmıştır. Urartular, Arda Türkleri, Saka- İskit Türleri, Selçuklular ve Osmanlılar yörede yaşamış önemli uygarlıklardır.

Ardahan’ın kendine has özellikleri olan bir kültür mirası bulunmaktadır. Bu kültür mirası içerisinde kalelerde dikkat çekmektedir: Ardahan Kalesi, Savaşır (Cancak) Kalesi, Kinzi Kalesi, Sevimli Kalesi, Kalecik Kalesi, Şeytan Kalesi, Kurtkale, Kazan Kale, Altaş (Ur) Kalesi, Kırnav Kale

Paylaşın

Ardahan: Kazan Kalesi

Kazan Kalesi; Ardahan’ın Merkez İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. İl Merkezine 12-13 km. mesafedeki kaleye özel araçlarla ulaşabilirsiniz.

Kale, Kura Vadisi’nin nehrin akış yönüne göre sağında, vadinin sınırlandığı dil biçimindeki yükselti üzerindedir. Yapım tarihi kesin bilinmeyen kale çevresinde, eski yerleşim izleri mevcuttur.

Asya’dan Anadolu’ya bir geçiş noktası olan Ardahan bu stratejik konumu itibariyle tarih boyunca bu bölgede bulunan devletler arasında mücadelelere sebep olmuş ve sürekli el değiştirmek durumunda kalmıştır. Urartular, Arda Türkleri, Saka- İskit Türleri, Selçuklular ve Osmanlılar yörede yaşamış önemli uygarlıklardır.

Ardahan’ın kendine has özellikleri olan bir kültür mirası bulunmaktadır. Bu kültür mirası içerisinde kalelerde dikkat çekmektedir: Ardahan Kalesi, Savaşır (Cancak) Kalesi, Kinzi Kalesi, Sevimli Kalesi, Kalecik Kalesi, Şeytan Kalesi, Kurtkale, Kazan Kale, Altaş (Ur) Kalesi, Kırnav Kale

Paylaşın

Ardahan: Kurtkale Kalesi

Kurtkale Kalesi; Ardahan’ın Çıldır İlçesi, Kurtkale Beldesi sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe Merkezi’nden Kurtkale Beldesi’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Kura nehrinin üç yanını oldukça derin bir yataktan dolaşarak aktığı sarp bir yarımada üzerinde kurulmuştur. Yakınındaki Nahiye’yede adını veren Kurtkale’nin tarihi ve adının nereden aldığı konusunda kesin bilgi yoktur.

Asya’dan Anadolu’ya bir geçiş noktası olan Ardahan bu stratejik konumu itibariyle tarih boyunca bu bölgede bulunan devletler arasında mücadelelere sebep olmuş ve sürekli el değiştirmek durumunda kalmıştır. Urartular, Arda Türkleri, Saka- İskit Türleri, Selçuklular ve Osmanlılar yörede yaşamış önemli uygarlıklardır.

Ardahan’ın kendine has özellikleri olan bir kültür mirası bulunmaktadır. Bu kültür mirası içerisinde kalelerde dikkat çekmektedir: Ardahan Kalesi, Savaşır (Cancak) Kalesi, Kinzi Kalesi, Sevimli Kalesi, Kalecik Kalesi, Şeytan Kalesi, Kurtkale, Kazan Kale, Altaş (Ur) Kalesi, Kırnav Kale

Paylaşın

Ardahan: Şeytan Kalesi

Şeytan Kalesi; Ardahan’ın Çıldır İlçesi, Yıldırımtepe Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe Merkezi’nden Yıldırımtepe Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Günümüzde gece aydınlatılmakta olan Şeytan Kalesi’ne hemen yakınındaki seyir tepesine kadar döşeli bir araç yoluyla, bu noktadan sonra da bir patikayla ulaşılmaktadır.

Tarihsel Eruşeti bölgesindeki bu kale Gürcüce kaynaklarda “Kacistsihe” (Şeytan Kalesi) olarak geçer ve Osmanlıların bölgeyi ele geçirmesinden sonra kalenin adının Gürcüceden çevrildiği sanılır.

Kale, bir derenin sağ kıyısında kayalık bir tepede inşaa edilmiştir. Üç tarafı uçurum olan bu tepeye sadece bir yönden ulaşmak mümkündür. Kaleye bu konumundan dolayı ulaşımının ve ele geçirilmesinin zor olması nedeniyle Şeytan Kalesi dendiği sanılır.

Ancak kalenin ele geçirilememesinden dolayı kaledekilerin yenilmezliği kötü ruhlarla, şeytanla bağlantılı olduğu gibi halk arasında bir efsane de mevcuttur. Deniz seviyesinden 1910 metre yükseklikteki kale günümüze hayli sağlam biçimde ulaşmıştır. Simetrik olmayan bir plana sahip olan kalenin ebatları 161 × 93 metredir ve kalenin üç kulesi vardır. Bunlardan biri günümüze sağlam ulaşmıştır.

Şeytan Kalesi’nin Urartular zamanında inşa edildiğine dair ileri sürülen görüşler vardır. Ancak bu görüşler herhangi bir tarihsel kaynağa dayanmamaktadır. Daha geç tarihli kaynakların verdiği bilgiye göre kalenin erken orta çağ kalesi olması gerektiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte konumu itibarıyla böyle bir yerin daha eski tarihlerde de kale olması ihtimali çok yüksektir. Ne var ki bunu kanıtlayacak kaynaklar henüz mevcut değildir.

Gürcü prensliği Samtshe-Saatabago ile komşu devletlerin 1561-1587 arasındaki tarihini anlatan Meshuri Matiane adlı vakayinameye göre Şeytan Kalesi Samtshe-Saatabago hükümdarı II. Manuçar’ın yönetimindeyken, Manuçar Lala Mustafa Paşa’yla anlaşmış ve içinde Şeytan Kalesi’nin de yer aldığı altı kaleyi Osmanlılara vermiştir.

Şeytan Kalesi Gürcistan Krallığı ve Samtshe-Saatabago dönemlerinde olduğu gibi, 16. yüzyıldan itibaren Osmanlılar zamanında da kullanılmıştır. Kalenin yakınında bir ticaret alanı olduğu bilinmektedir. Rabat olarak bilinen bu yer daha sonra sıradan yerleşmeye dönüşmüştür.

Şeytan Kalesi’nde 14. yüzyılda inşa edilmiş tek nefli bir kilise vardır. Kalenin alt kısmında kalan ve Aziz Stefan’a adanmış olan bu kiliseden geriye sadece dört duvar kalmıştır. Kalede ayrıca sarnıç ve dereye inen merdiven basamakları kalıntıları günümüze ulaşmıştır.

 

Paylaşın

Ardahan: Kalecik Kalesi

Kalecik Kalesi; Ardahan’ın Göle İlçesi, Kalecik Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe Merkezi’nden Kalecik Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Kalecik Kalesi, M.Ö. 8. yüzyılda Urartular tarafından inşa edilmiş. Köyden gelen derenin meydana getirdiği vadi ile Kura Vadisi’nin birleştiği noktada, sarp bir alana kurulmuş olan Kalecik Kalesi, mimari özellikleri ve bulunan seramik kalıntıları ile Urartulara ait olduğuna dair ipuçları veriyor.

Bölgede Urartular tarafından yapıldığı tahmin edilen diğer kalelerle benzer özellikler taşıyan Ardahan Kalecik Kalesi, üç yönden oldukça dik ve sarp kayalıkların sınırladığı, akarsularıyla beraber iki derin vadinin birleştiği bir konumda yer alıyor. Ardahan Kalecik Kalesi’ne, kuzey yönden, iki tarafı yarı silindirik birer burçla takviye edilmiş kapıdan giriliyor.

Asya’dan Anadolu’ya bir geçiş noktası olan Ardahan bu stratejik konumu itibariyle tarih boyunca bu bölgede bulunan devletler arasında mücadelelere sebep olmuş ve sürekli el değiştirmek durumunda kalmıştır. Urartular, Arda Türkleri, Saka- İskit Türleri, Selçuklular ve Osmanlılar yörede yaşamış önemli uygarlıklardır.

Ardahan’ın kendine has özellikleri olan bir kültür mirası bulunmaktadır. Bu kültür mirası içerisinde kalelerde dikkat çekmektedir: Ardahan Kalesi, Savaşır (Cancak) Kalesi, Kinzi Kalesi, Sevimli Kalesi, Kalecik Kalesi, Şeytan Kalesi, Kurtkale, Kazan Kale, Altaş (Ur) Kalesi, Kırnav Kale

Paylaşın

Ardahan: Sevimli Kalesi

Sevimli Kalesi; Ardahan’ın Hanak İlçesi, Sevimli Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe Merkezi’nden Sevimli Köyüne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım sağlanmaktadır.

Sevimli Köyü’nün yaklaşık olarak 500 m güneyinde Kura Vadisi’nde yarımada şeklindeki sarp bir tepe üzerindedir. Kale genel olarak Urartu Dönemi’nde yapıldığı anlaşılmaktadır. Ancak günümüze kadar geçirdiği onarımlar sonucu mimari özelliği büyük ölçüde değişmiştir. Kalenin kuzeyinde Urartu özelliği gösteren sur kalıntıları yer almaktadır.

Güneyinde nehre doğru 4 ayrı yapı kalıntısı yer almakta ancak bu yapıların daha sonraki bir dönemde yapıldığı anlaşılmaktadır. Kale günümüzde üçü sağlam olmak üzere beş birimden oluşmaktadır. Kalenin, bulunduğu stratejik ve korunaklı konumu nedeniyle Demir Çağı’ndan itibaren uzun bir süre çeşitli eklemeler yapılarak kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Asya’dan Anadolu’ya bir geçiş noktası olan Ardahan bu stratejik konumu itibariyle tarih boyunca bu bölgede bulunan devletler arasında mücadelelere sebep olmuş ve sürekli el değiştirmek durumunda kalmıştır. Urartular, Arda Türkleri, Saka- İskit Türleri, Selçuklular ve Osmanlılar yörede yaşamış önemli uygarlıklardır.

Ardahan’ın kendine has özellikleri olan bir kültür mirası bulunmaktadır. Bu kültür mirası içerisinde kalelerde dikkat çekmektedir: Ardahan Kalesi, Savaşır (Cancak) Kalesi, Kinzi Kalesi, Sevimli Kalesi, Kalecik Kalesi, Şeytan Kalesi, Kurtkale, Kazan Kale, Altaş (Ur) Kalesi, Kırnav Kale

Paylaşın

Ardahan: Kinzi Kalesi

Kinzi Kalesi; Ardahan’ın Merkez İlçesi, Bağdeşen (Kinzodamal) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İl Merkezi’nden Bağdeşen Köyüne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Kale yüksek bir dağın dil şeklindeki ucuna yapılmış olup üç tarafı sarp bir kayalıkla sınırlanmaktadır. Kale, iç ve dış kale olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. 17×25 m boyutlarında ve dikdörtgen planlı olan iç kale kuzeydedir ve daha yüksektir. Kalenin güneyinde ise eski bir yerleşme ve büyük ölçüde yıkılmış olan dış sur duvarları bulunmaktadır.

Giriş kısmının hangi yönde olduğu günümüzde belli değildir. Genel anlamda değerlendirildiğinde kalenin Demir Çağı’nda yapıldığı ancak daha sonra yapılan değişikliklerle günümüzde Demir Çağı mimari özelliğini büyük ölçüde kaybettiği görülmektedir. Ancak kalenin konumu ve alt yapısı Urartu mimarisi özelliği taşır.

Asya’dan Anadolu’ya bir geçiş noktası olan Ardahan bu stratejik konumu itibariyle tarih boyunca bu bölgede bulunan devletler arasında mücadelelere sebep olmuş ve sürekli el değiştirmek durumunda kalmıştır. Urartular, Arda Türkleri, Saka- İskit Türleri, Selçuklular ve Osmanlılar yörede yaşamış önemli uygarlıklardır.

Ardahan’ın kendine has özellikleri olan bir kültür mirası bulunmaktadır. Bu kültür mirası içerisinde kalelerde dikkat çekmektedir: Ardahan Kalesi, Savaşır (Cancak) Kalesi, Kinzi Kalesi, Sevimli Kalesi, Kalecik Kalesi, Şeytan Kalesi, Kurtkale, Kazan Kale, Altaş (Ur) Kalesi, Kırnav Kale

Paylaşın

Ardahan: Savaşır (Cancak) Kalesi

Savaşır (Cancak) Kalesi; Ardahan’ın Posof İlçesi, Savaşır (Cancak) Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe Merkezi’nden Savaşır (Cancak) Köyü’ne günün belirli saatlerinde toplu ulaşım araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.

Savaşır (Cancak) Köyünün 400 m. doğusunda yer almaktadır. Gürcistan devlet sınırına yakın bir konumda bulunan kale doğu-batı doğrultulu olup 1715 m. yükseklikteki bir tepe üzerinde bulunmaktadır. Kale kalıntısının batı tarafında bir kule kalıntısı yer almaktadır. 11 x 14.20 m. ölçülerine sahip olan kulenin duvar kalınlığı 2.30 m. dir.

Kule kalıntısının en yüksek kısmı güney tarafta olup yaklaşık 16 m. en kısa kısmı ise doğu ve kuzey tarafta olup 4 m. yükseltiye sahiptir. Kulenin günümüze kalan duvar kalıntıları incelendiğinde köşe kısımlarda düzgün kesme taş, aralarda ise moloz taş ve harç kullanılmıştır.

Asya’dan Anadolu’ya bir geçiş noktası olan Ardahan bu stratejik konumu itibariyle tarih boyunca bu bölgede bulunan devletler arasında mücadelelere sebep olmuş ve sürekli el değiştirmek durumunda kalmıştır. Urartular, Arda Türkleri, Saka- İskit Türleri, Selçuklular ve Osmanlılar yörede yaşamış önemli uygarlıklardır.

Ardahan’ın kendine has özellikleri olan bir kültür mirası bulunmaktadır. Bu kültür mirası içerisinde kalelerde dikkat çekmektedir: Ardahan Kalesi, Savaşır (Cancak) Kalesi, Kinzi Kalesi, Sevimli Kalesi, Kalecik Kalesi, Şeytan Kalesi, Kurtkale, Kazan Kale, Altaş (Ur) Kalesi, Kırnav Kale

Paylaşın