Artvin: Orta Mahalle Camii

Orta Mahalle Camii; Artvin’in Merkez İlçesi, Orta Mahalle, Cami Sokak üzerinde yer almaktadır. Şehir içi ulaşım araçlarıyla ulaşım mümkündür.

Caminin herhangi bir kitabesi bulunmamakla birlikte, XVIII y.y’ın sonu veya XIX. y.y’ın başlarında inşa edilmiş olduğu tahmin edilmektedir. 1971 ve 1994-1995 yıllarında iki kez tamir görmüştür. 1994 yılında Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nce başlatılan restorasyon çalışmaları halen devam etmektedir.

Günümüzde yapı bazı eksikliklerle birlikte ibadete açık bulunmaktadır. Caminin kuzeybatı köşesinde altı şadırvan üste geçici Kuran Kursu olarak kullanılan betonarme bir yapı ile doğu yönünde haziresi bulunmaktadır. Altında bodrum katı bulunan cami, kareye yakın planlı olup, son cemaat yeri ve minaresi bulunmamaktadır. Minaresi bulunmayan yapı; kapı, pencere ve köşelerinde izlenen kesme taş dolgusu olamasa tamamıyla yeni inşa edilmiş bir görünüm vermektedir. Süsleme açısından oldukça sadedir.

Paylaşın

Artvin: Çavuşlu Camii

Çavuşlu Camii; Artvin’in Borçka İlçesi, Çavuşlu Köyü yerleşim sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Caminin giriş kapısı üzerinde olan kitabeye göre cami miladi 1860 yılında yapılmıştır. İki katlı olarak yapılan yapı dikdörtgen planlıdır. Giriş kapısına merdivenler vasıtasıyla ulaşılmaktadır.

Caminin neredeyse tamamında ahşap malzeme kullanılmıştır. Mihrabı ahşaptandır ve oyma tekniğinde yapılmıştır. Caminin üzeri kırma çatıyla kapatılmıştır. Minaresi olmayan cami küçük ölçülerdedir.

Paylaşın

Artvin: İbrikli Kilisesi

İbrikli Kilisesi; Artvin’in Borçka İlçesi, İbrikli Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Literatürde adına rastlanmamakla birlikte yöredeki diğer Hıristiyan dini mimarisine yakın benzerlik gösterdiğinden yapı, muhtemelen Ortaçağ dönemi içinde Bagratlılar zamanında inşa edilmiştir. Hangi tarihe kadar işlevini sürdürdüğü bilinmeyen kilise, yörenin İslamlaşmasından sonra herhangi bir amaç için kullanılmamıştır.

Günümüzde harabe bir durumdadır. Günümüze ulaşan veya kayıtlara geçen kitabesi bulunmamaktadır. Birkaç evden oluşan mahallenin güneydoğusunda bulunan çayır içinde yer almaktadır. Etrafı ağaçlarla çevrilen ve adeta gizlenen kilise, oldukça küçük boyutlu olup, serbest haç plana sahiptir.

Haç kolları dıştan iki pahlı çatıya sahiptir.Haç kollarının arasında kalan orta mekanın üzerinde yapıya göre abartılmış yükseklikte silindirik gövdeli ve üstü konik külahlı kasnak bulunmaktadır. Kansak gövdesinin her birinin ekseninde yuvarlak kemerli, dar, uzun ve dikdörtgen formunda dört pencere bulunmaktadır. Girişi batıdan olan kilisenin içi iki bölümden oluşmaktadır.

Batı kısmında üzeri doğu-batı doğrultusunda tonoz örtülü mekan ve bunun devamında asıl mekan yani naos gelmektedir. 4.40×4.40 m. ölçüsündeki naos, köşelerdeki duvar payelerine iki kademeli kemerler yardımıyla oturtulan, pandantif geçişli ve yüksek kasnaklı kubbe ile örtülmüştür. Naosun kenarlarındaki haç kolları oldukça kısa tutulmuş olup, üstleri tonoz örtüye sahiptir.

Kilisenin vurgulanması gereken en önemli yanı freskli süslemeleridir. Naos bölümünde burayı tabandan tavana kadar kuşatan çeşitli freskli süslemeler görülmektedir. Burada Aziz figürlerinin yanısıra Tevrat ve İncil’den seçilmiş çeşitli dini konulu sahneler işlenmiştir. Kahverengi, mavi, yeşil ve sarı renklerin hakim olduğu süslemeler iyi işçiliğe sahiptir. Ancak günümüzde hayli harap olmuştur.

Paylaşın

Artvin: Çarşı Camii

Çarşı (Merkez) Camii; Artvin’in Merkez İlçesi, Çarşı Mahallesi, Direkdibi Sokak üzerinde yer almaktadır. Camii, merkezden yürüme mesafesindedir.

Çarşı (Merkez) Cami’si 1860-1861 (Hicri 1277/1278) yılları arasında, Artvin’in merkezinde, Artvin halkı tarafından yaptırılmıştır. Zamanla eskiyen,hasar gören ve kullanılamaz hale gelen cami 1954 yılında temellerine kadar yıkılarak 1957-1958 yılları arasında bugünkü halini almıştır.

Ancak cami temellerine kadar yıkılırken minareye,minbere ve vaaz kürsüsüne dokunulmamıştır. Dolayısıyla şu anda caminin minaresi,minberi ve vaaz ilk haliyle (1865’ten) aynıdır. İlk dönemdeki yapının planı hakkında bilgi bulunmayan cami, günümüzde; 13.30×13.00 m. ölçülerinde kare planlı ve üzeri tek kubbe ile örtülen harim ile kuzeyde 20.75×9.00 m. ölçülerinde dikdörtgen planlı son cemaat yeri ve kuzeybatı köşesinde yükselen minareden oluşmaktadır. Harimi örten kubbeye tromplarla geçilmekte olup, dıştan iki kademeli, sekizgen kasnağı bulunmaktadır.

Son cemaat yeri iki kısımlıdır. Birinci bölüm, kuzey yönünde altı adet sütun üzerine oturtulan, üzeri kubbeli beş gözlü; diğeri ise ilk kısmı da içine alacak şekilde üç yönden kapalı, doğu-batı doğrultusunda uzanan düz örtülü bir betonarme mekandır. Son cemaat yerinin batı tarafında kuzey-güney doğrultusundaki dikdörtgen mekan yakın zamanda eklenmiştir. Minare gövdesi haricinde tüm yapıda düzgün kesme taş kullanılmıştır. Günümüzde kubbeler kurşunla kaplanmıştır.

Paylaşın

Artvin: Vaniti Köprüsü

Vaniti Köprüsü; Artvin’in Borçka İlçesi, Düzköy Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Kitabesi bulunmayan yapı, muhtemelen XVIII. y.y.’da inşa edilmiştir. Tek kemerli ve yolunun düz olduğu köprüler grubundandır. Yanında bulunan Han Köprüsü ile birleşik durumdadır.

İki köprü toplam 33 metre uzunluğunda 2.9 metre enindedir. Köprü gözü iki kademeli yuvarlak kemerle belirlenmiştir. Kemerinde, düzgün kesme taş, tempan duvarlarında moloz taş kullanılmıştır. Köprünün korkuluk duvarları bulunmamaktadır.

Paylaşın

Artvin: Hopa, Orta Mahalle Camii

Orta Mahalle Camii; Artvin’in Hopa İlçesi, Orta Mahalle sınırları içerisinde yer almaktadır. İlçe merkezinden yürüme mesafesindedir.

Kitabesi bulunmayan yapı, muhtemelen XIX. y.y.’ın sonlarında inşa edilmiştir. 1993-1994 yıllarında, Köy Vakfı’nca esaslı bir onarım yapılmış olup; ibadete açık bulunmaktadır. Dıştan 14.20×12.60 m. ölçülerinde kareye yakın dikdörtgen plana sahip olan camiinin son cemaat yeri bulunmamaktadır.

Etrafında hazireler yer alan camii, dıştan kırma çatıyla örtülmüştür. Cephelerinde herhangi bir süslemesi bulunmayan yapının iç mekanında yer alan minber,mihrap, mahfil ve tavanında çeşitli süslemeler görülmektedir. İç mekanın duvarı badanalanmış olup, mihrap, tavan, minber ve mahfil çıkması yeşil renge boyanmıştır.

Yapının cephe duvarları dolgu duvar tekniğinde örülmüştür. Camide düzgün kesme taş ve tek tarafı düzeltilmiş yonu taşları, çatıda ise alaturka kiremit kullanılmıştır. Yakın zamanda aslına uygun olarak yapılan restorasyon camiyi yenilemiştir. Tavan ve kubbesi orijinal dokunun en belirgin özelliklerini yansıtmaktadır.

Paylaşın

Artvin: Ortacalar Camii

Ortacalar Camii; Artvin’in Arhavi İlçesi, Ortacalar Köyü yerleşim sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

1757 yılında (Hicri 1170) yapılmıştır.Caminin minber ve tavan süslemeleri dikkat çekmektedir. Kitabesine göre yapı Hicri 1170 (M. 1757) yılında inşa edilmiştir. 1908 yılında, ahşap tavanla birlikte, ahşap minberi yapılmıştır. 1955’te minaresi eklenirken, 1964 yılında son cemaat yeri bugünkü şekle getirilmiştir. Kısmi onarımlar geçiren camii, ibadete açık durumdadır.

Kuzeyden güneye doğru alçalan meyilli bir alan üzerinde bulunan yapının kuzeyinde, iki katlı son cemaat yeri, kuzeybatı köşesinde minaresi bulunmaktadır. Yapının tümü dıştan kırma çatıyla örtülmüştür. Ana mekanın üstü düz ahşap tavanlıdır. Orta yerinde sekizgen biçiminde, zengin süslemeli göbek süsleme bulunmaktadır. Yapı, cephelerinden ziyade, minber ve tavan süslemesi yapının önemini artırmaktadır. Halen Cami olarak işlevini sürdürmektedir.

Paylaşın

Artvin: Ferhatlı Kalesi

Ferhatlı Kalesi; Artvin’in Ardanuç İlçesi, Ferhatlı Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Ferhat ile Şirin´in efsanesinin geçtiği söylenmektedir. Kitabesi bulunmayan yapı, Ardanuç Kalesi ile aynı tarihte İberya Kralı Vahtang Gorgasal tarafından V. yy.’da onarılarak, günümüze ulaşması sağlanmıştır. Daha öncesi ve sonrasına ait önemli bir bulgu bulunamamıştır.

Yapı, Ardanuç ilçesine çıkmadan, Ardanuç suyunun kenarında, vadi paralelinde yükselen ana kaya üzerine inşa edilmiştir. Evliya Çelebi Seyehatnamesi’nde “Harbe Kalesi” olarak bahseder. Sur duvarlarının bir kısmı ayaktadır. Moloz taş kullanılarak yapılmıştır. Günümüze harap şekilde ulaşmıştır.

Paylaşın

Artvin: Düzköy Camii

Düzköy Camii; Artvin’in Borçka İlçesi, Düzköy Köyü, Merkez Hahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Kitabesi bulunmamamsına rağmen, sonradan yapılan tespitler sonucu, kuzey cephesine asılan levhasına göre, Hicri 1266 (M. 1850) tarihinde, köylülerce inşa edilmiştir. Geçici onarımlarla, günümüze ulaşan camii, ibadete açık bulunmaktadır. Altında, geçmişte medrese olarak kullanılan, bodrum katı, üzerinde de dıştan, 11.39x 10.97 m. ölçülerinde, kare planlı camii, yer almaktadır.

Cephelerin sadeliğine rağmen, kapı kanatlarından başlayıp içteki mihrap, minber, mahfil eteği, korkuluklar, köşk ile tavanı, oyma ve kabartma şeklinde gerçekleştirilen bitkisel, realist, geometrik ve geçmelerden oluşan motiflerle süslenmiştir. Yapının sade tutulmuş ahşap orijinal cephelerine karşılık, iç mekândaki abartılı süslemeler, içle dışın tezadını ortaya koymaktadır. Ciddi bir onarıma ihtiyacı bulunmaktadır.

Paylaşın

Artvin: Opiza Manastırı

Opiza Manastırı; Artvin’in Merkez İlçesine bağlı Bağcılar Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Köy dolmuşları ile ulaşım mümkündür.

Manastırın günümüze ulaşan kitabesi yoktur. Yazılı kaynaklardan edinilen bilgiye göre buradaki yapılar ilk kez, Ardanuç Kalesi’ni İberya Krallığı merkezi haline getiren Kral Vahtang Gorgaslan (449-499) tarafından kurulur.

VII. yy.’da Müslüman Arapların bölgeye yönelik akınları sırasında tahrip edilir. Daha sonra, Rahip Gripor Kanzda tarafından, Bagratlı Krallarından I. Aşot’un (786-830) yardımlarıyla yapı topluluğu yeniden onartılarak, XVI. yy.’a kadar işlevini sürdürmüştür.

Günümüzde oldukça harap bir halde olan manastır herhangi bir amaç için kullanılmamaktadır. Köyün girişindeki meyilli arazinin düzeltilmesi sonucu elde edilen alan üzerinde kurulan manastır; kilise, şapel ve diğer yapılardan oluşmakta olup, zamanımıza oldukça harap bir vaziyette ulaşmıştır.

Kilise manastırın odak noktasını oluşturmaktadır. Kilise serbest haç planlı olup, 24.80×10.40 m. dış ölçülere sahiptir.Kilise, yöredeki kiliseler içerisinde en fazla tahrip olmuşların başında gelmektedir. Kilisenin kuzey cephe duvarı, batı cephe duvarının bir bölümü, pastoforion odalarının bir kısmı haricinde tüm mimari elemanları yıkılmıştır.

Bu yüzden mevcut kalıntılarla kilisenin cephelerini ayrıntılı bir şekilde tanımlayabilmek oldukça zordur. Ancak yapı ile ilgili literatüre geçmiş araştırmalar bize tanımlamada kolaylık sağlamaktadır. Şapel, kilisenin batı haç kolunun güneybatı cephesinde, bu kolun yarısı kadar ebatta, tek neften oluşmaktadır. Üç adet kapısı bulunmaktadır.Bu kapılarla narteks ve kilise ile irtibatlandırılmıştır.

Şapelin doğusunda bulunan yuvarlak formlu apsis, dıştan düz cephe duvarıyla sınırlandırılmıştır. Güneydoğu ve doğu duvarlarında birer adet yuvarlak kemerli ve dışa doğru daralan, dikdörtgen formlu pencere açıklıkları yer almaktadır. Doğu-batı doğrultusunda, beşik tonoz örtüye sahiptir. Şapelde herhangi bir süslemesi günümüze ulaşamamıştır. Malzeme ve teknik açıdan kilise ile benzeşmektedir.

Paylaşın