Erzurum: Oltu, Aslanpaşa Medresesi

Aslanpaşa Medresesi; Erzurum’un Oltu İlçesinde yer alan medrese Arslanpaşa Külliyesi içerisinde bulunur. Caminin doğu ve batısında bulunan medrese hücreleri EKTVKK tarafından 26.3.2004-1512 tescil edilmiştir.

Külliye Çıldır Atabeylerinden Arslan Mehmet Paşa tarafından yaptırılmıştır. Camisi 1664 yılında tamamlanan külliye Osmanlı Dönemine aittir. Medresenin şimdiki hali külliyenin günümüzde en sağlam yapısı olarak kalan camisinin etrafında (doğu ve batısında) bulunan basit odalardan ibarettir.

Anadolu’daki diğer medrese binaları gibi bütünlük göstermeyen medrese şekil olarak Fatih ve Kanuni Medreselerine benzese de onlar gibi işçilik göstermez. Kaynaklara göre medrese ilk yapıldığında caminin doğu tarafındaki hücreleri on beş batı tarafındaki hücreleri ise on tane idi.

Doğu hücrelerinin sonunda bir misafir hanesi yanında ise lavabolar bulunmaktaydı. Külliyedeki diğer yapılarda olduğu gibi medrese de zamanla çeşitli değişikliklere uğramıştır. Bu değişiklikler en çok medrese binasında göze çarpmaktadır. Kuruluşunda 25 adet olan odaların sayısı artmıştır.

Örneğin Narmanlı Hacı Zaim Çelebi 1704 tarihli eserinde yetmiş adet medrese odasından bahsetmektedir. Kentin 19. Yüzyıla ait fotoğraflarında odaların caminin etrafında “U” şeklini olarak konumlandığı görülür. Günümüze kalan doğu taraftaki üç medrese odası da zamanla tahrip edilmiş batı tarafta kalan odaların üzerine ikinci bir kat çıkılmasıyla okula dönüştürülmüştür. Günümüzde yenileme çalışmaları yapılmıştır.

Paylaşın

Erzurum: Uzundere, Osman Efendi̇ Camii

Osman Efendi̇ Camii; Erzurum’un Uludere, Sapaca Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır.  Erzurum Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu’nun 20/02/2015 tarih ve 1558 sayılı kararı ile tescillenmiştir.

Camini avlu kısmına güney cepheden açılmış bir kapı ile girilmektedir. Avludan dikdörtgen planlı son cemaat yerine buradan da harim kısmına geçilmektedir. Son cemaat yerinden harim kısmına geçişin olgu girişin üzerinde taş kitabe bulunmaktadır. Dikdörtgen formdaki kitabenin üzerinde baklava motiflerinin ortasında Hicri 1204 tarihi yazılıdır. İbadet alanının üst örtüsü ortada iki direk üzerine yanlarda ise beden duvarları üzerine oturmaktadır. Minber ahşap malzemeli ve aynalık kısmında dikdörtgen panolar korkuluk kısmında ise geometrik panolar bulunmaktadır. Minare sac malzemeli ve caminin doğu cephesine yerleştirilmiştir.

 

Paylaşın

Erzurum: Uludere, İnçer Camii

İnçer Camii; Erzurum’un Uludere İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 16/07/2007 tarih ve 675 sayılı kararı ile tescillenmiştir.

Kare planlı olan caminin giriş kapısı üzerindeki kitabede Hicri 1261 tarihi bulunmaktadır. Moloz taşla duvarlar inşa edilmiş olup; üst örtü düz ahşap tavan şeklindedir. İbadet alanına giriş kuzey cephenin merkezinde bulunan ahşap bir kapıyla sağlanmıştır.

Kadınlar mahfili asıl ibadet alanının kuzeyindedir. Mihrap kısmı kesme taş malzemelidir. Yatay çizgilerle üç bölüme ayrılmıştır. Ahşap tavan ortada ahşap dört direkle desteklenmektedir. Tavan göbeği ise yükseltilerek renkli lale motiflerle zenginleştirilmiştir.

Paylaşın

Erzurum: Uzundere, Cevizli Camii

Cevizli Camii; Erzurum’un Uzundere İlçesi, Cevizli Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 28/12/2002 tarih ve 1327 sayılı karar ile tescillenmiştir.

Kare iç mekan, ortaya yerleştirilmiş 4 ahşap direkle taşınan ahşap düz tavanla örtülmüştür. Dış duvarları kalın derzli taş duvarlıdır. Orijinalinde ahşap olan minareye dokunulmayarak, güneybatı köşeye sonradan taş minare eklenmiştir. Üst örtüsü çatı şeklinde olup; caminin girişi önünde sütunlu bir kısım bulunmaktadır. Caminin kuzeyinde 93 Harbinde yaralanan askerlerin tedavileri esnasında şehit olan askerlerin defnedildiği alan bulunmaktadır.

Paylaşın

Erzurum: Tekman, Kırıkhan Camii

Kırıkhan Camii; Erzurum’un Tekman İlçesi, Kırıkhan Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 11/07/2012 tarih ve 366 sayılı karar ile tescillenmiştir.

Camii kare planlı ve tek kubbelidir. Kesme taş malzeme ile beden duvarları inşa edilmiştir. Caminin giriş kapısı üzerinde bulunan kitabe yerinden çıkarılmıştır. Camiye sonradan eklenen kuzey cephesindeki son cemaat yerinin girişi üzerinde 1892 tarihi bulunmaktadır. Sac minare ise kuzeydoğu köşededir. Kubbe yuvarlak kemerlerle birbirine bağlanan sekiz adet sütun üzerine oturmaktadır. Yuvarlak kemer içerisine alınmış niş şeklinde taş mihrabı bulunmaktadır.

Paylaşın

Erzurum: Tekman, Toptepe Camii

Toptepe Camii; Erzurum’un Tekman İlçesi, Toptepe Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 11/07/2012 tarih ve 365 sayılı kararı ile tescillenmiştir.

Camii kare planlı ve tek kubbelidir. Kesme taş malzeme ile beden duvarları inşa edilmiştir. Giriş kapısı üzerinde Hicri 1289 tarihli kitabesi bulunmaktadır. Kubbe yuvarlak kemerlerle birbirine bağlanan sekiz adet sütun üzerine oturmaktadır. Kuzey cephesinde son cemaat yeri; kuzeydoğu cephesinde ise sac minare sonradan camiye eklenmiştir. Sivri kemer içerisine alınmış taş mihrabı bulunmaktadır. Minberin köşk kısmı ise orijinaldir.

Paylaşın

Erzurum: Şenkaya, Turnalı Camii

Turnalı Camii; Erzurum’un Şenkaya İlçesi, Turnalı Köyü sınırları içerisi yer almaktadır. Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 01/07/2004 tarih ve 1532 sayılı kararı ile tescillenmiştir.

Köşelerde düzgün kesme taş malzeme, diğer kısımlarda ise bazalt taş kullanılmıştır. Taşların arasında kalın derz dolgusu vardır. Camiye giriş kuzey cephedendir. Harim kısmına girişte kapı üzerinde kemer içerisine alınmış ve dış silmelerde olmak üzere iki kitabesi bulunmaktadır. Kapı üzerinde yer alan kitabe Hicri 1285 tarihli; üstte yer alan ise Hicri 1150 (?) yada 1250 (?) tarihlidir. İbadet alanında ahşap direkler üzerine oturan düz ahşap tavan (ortada dörtgen göbek), mahfil, minber ve mihrap yağlı boyalıdır. Çatısı sac malzeme ile kaplıdır.

Paylaşın

Erzurum: Bardız Aslanpaşa Camii

Bardız Aslanpaşa Camii; Erzurum’un Şenkaya İlçesi, Bardız Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. GEEAYK tarafından 10/03/1976 tarih ve A1003 sayılı karar ile tescillenmiştir.

Dıştan bir avlu ile çevrili camii kareye yakın planlı ve tek kubbelidir. Düzgün kesme taş malzemelidir. Üst örtü yarım küre şeklinde kurşun malzemelidir. Minare kuzey cephenin batı köşesindedir. Minarenin kaide kısmı tamamen kesme taş malzeme, yukarı kısmı ise tuğla malzemedendir.

1877-1878 Osmanlı Rus savaşında Rusların buraya yerleşmesi ile kilise haline dönüştürülen caminin kitabesine göre Sert Zade Molla Ali tarafından yaptırılan caminin banisi de Hassa silahşörlerinden bir şahıstır. Camii, Hicri-1161/Miladi-1748 yılları arasında yapılmıştır.

Paylaşın

Erzurum: Pasinler, Alvar Camii

Alvar Camii; Erzurum’un Pasinler (Hasankale) İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Erzurum Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu tarafından 02/06/2016 tarih ve 2175 sayılı karar ile tescillenmiştir.

Camii kareye yakın bir plana sahip olup; köşelerde kesme taş malzeme ve diğer alanlarda moloz taş malzeme kullanılmıştır. Duvar araları ise ahşap hatıllıdır. Caminin kuzeybatı kısmında kesme taş malzemeli, tek şerefeli, sac külahlı minaresi bulunmaktadır. Caminin üzeri dört yana meyilli sac malzeme ile kaplıdır. İbadet alanında dört ahşap direk bulunmaktadır. Tavan ahşap malzemeli olup süslemelidir.

Paylaşın

Erzurum: Pasinler, Ulu Camii

Ulu Camii; Erzurum’un Pasinler (Hasankale) İlçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 27/12/2002 tarih ve 1309 sayılı kararı ile tescillenmiştir.

Günümüzde mevcut olmayan medrese ve zaviyesiyle külliye olarak inşa edilmiştir. Hafif eğimli bir yamaç üzerinde dikdörtgen planlıdır. Caminin son cemaat yerinden içeri girilen kapının üzerinde mermer yazıtta ki kitabesine göre yapılış tarihi Hicri-962/Miladi-1554 tarihidir. Son cemaat yerindeki diğer kitabede de Hicri-1251/Miladi-1835 yılında onarım gördüğü anlaşılmaktadır.

Duvarları moloz taşlı, çamur harçlı ve hatıllıdır. İbadet alanının üzeri dikey uzanan ahşap sütunların taşıdığı yatay kirişler üzerine oturan ahşap düz bir çatı ile örtülüdür. Dış kısmında ise sac malzeme ile örtülü basık piramidal şekildedir. Minare kuzey ve batı duvarının kesiştiği köşede yer almaktadır. Mihrap nişi bitkisel motiflerle bezemelidir.

Paylaşın