image

Borçla Dönen Dünya Ve Sürdürülebilirlik Yanılsaması

0

Borçla büyüyen bir ekonomi gerçekten büyüyor mu, yoksa sadece zaman mı satın alıyor? Eğer cevap ikincisiyse, sürdürülebilirlik söylemi bir hedef değil, rahatlatıcı bir masal olmaktan öteye geçemez.

Haber Merkezi / Küresel ekonomi bugün artık üretimle, ticaretle ya da reel büyümeyle değil; borçla ayakta duran bir finansal düzenle yönetiliyor. Devletler büyümeyi borçla finanse ediyor, şirketler borçla ayakta kalıyor, hanehalkı borçla tüketiyor. Ortaya çıkan tablo ise basit ama ürkütücü: Borç, geçici bir araç olmaktan çıkıp kalıcı bir ekonomik modele dönüşmüş durumda.

Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) ve Dünya Bankası’nın son raporları, küresel kamu borcunun önümüzdeki yıllarda dünya toplam gelirine yaklaşacağını gösteriyor. Bu rakamlar, yalnızca istatistik değil; gelecek nesillerin omuzlarına yüklenen bir faturanın ifadesi. Borçlanma bugünü kurtarıyor olabilir, ancak yarını ipotek altına alıyor.

Özellikle gelişmekte olan ülkelerde borçlanma, kalkınmanın ön koşulu gibi sunuluyor. Oysa gerçek şu: Artan faizler ve borç servis maliyetleri, bu ülkelerin eğitim, sağlık ve altyapı gibi temel alanlara ayırması gereken kaynakları eritiyor. Kalkınma için alınan borç, ironik biçimde kalkınmanın önündeki en büyük engellerden birine dönüşüyor.

Peki gelişmiş ekonomilerde durum farklı mı? Pek sayılmaz. ABD, Japonya ve Avrupa ülkeleri borçlanmayı “yönetilebilir” görürken, bu yaklaşım finans piyasalarının sürekli istikrar üreteceği varsayımına dayanıyor. Ancak tarih bize şunu defalarca gösterdi: Finansal istikrar kalıcı değil, krizler ise istisna değil kuraldır.

Borçlanma ekonomisinin en büyük açmazı, sürdürülebilirlik kavramıyla kurduğu çelişkili ilişkidir. Bugün “yeşil tahviller”, “sürdürülebilir finansman araçları” gibi kavramlar sıkça telaffuz ediliyor. Ancak bu araçlar, toplam borç yükü içinde hâlâ sınırlı bir yer tutuyor. Üstelik çevreyi ve toplumu korumayı amaçlayan projelerin bile borçla finanse edilmesi, sürdürülebilirliğin içini boşaltan bir başka paradoks yaratıyor.

Davos’ta yapılan iyimser konuşmalar, G20 zirvelerindeki iyi niyetli açıklamalar, borç krizine dair yapısal bir çözüm üretmekte yetersiz kalıyor. Çünkü sorun teknik değil, siyasal ve sistemik. Küresel ekonomi, kısa vadeli büyüme rakamlarını uzun vadeli istikrarın önüne koymaya devam ediyor.

Sorulması gereken soru şu: Borçla büyüyen bir ekonomi gerçekten büyüyor mu, yoksa sadece zaman mı satın alıyor? Eğer cevap ikincisiyse, sürdürülebilirlik söylemi bir hedef değil, rahatlatıcı bir masal olmaktan öteye geçemez.

Gerçek sürdürülebilirlik; üretime, verimliliğe, adil gelir dağılımına ve uzun vadeli mali disipline dayanan bir ekonomik anlayışı gerektirir. Aksi hâlde borç, küresel ekonominin görünmez motoru olmaya devam edecek — ta ki motor kilitlenene kadar.

Paylaşın

Avrupa’nın İç Çekişmeleri: Birlik Mi, Bölünme Mi?

0

Avrupa Birliği (AB), tarihinin en karmaşık ve belirleyici dönemlerinden birini yaşıyor. Hem iç dinamikler hem de küresel güç dengelerindeki hızlı dönüşüm, AB’yi yeniden tanımlayan stratejik bir kavşağa taşıyor.

Haber Merkezi / AB’nin dış politika gündemini şekillendiren en kritik unsur, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı sonrası ortaya çıkan güvenlik ihtiyacı oldu. Artan jeopolitik riskler AB’yi savunma ve güvenlik stratejilerini güçlendirmeye itiyor; bu yönde adımlar savunma işbirliklerini ve ortak askeri kapasite projelerini (örneğin Readiness 2030) gündeme taşıdı. Ayrıca ABD’nin dış politika tutumlarıyla yaşanan gerilimler, Avrupa’da “stratejik özerklik” tartışmasını güçlendiriyor ve Birlik’in NATO’ya olan bağlılığıyla kendi savunma kabiliyetlerini dengeleme ihtiyacını ortaya koyuyor.

Avrupa liderleri, küresel güç rekabeti içinde Çin ve Rusya gibi aktörlerle karşı karşıya gelirken aynı zamanda ABD ile ticari ve güvenlik ilişkilerini yeniden tarif etmeye çalışıyorlar. Bu bağlamda Avrupa’nın dış politikada daha bağımsız bir aktör olma eğilimi güçleniyor, fakat bu süreç içeride siyasi uzlaşı gerektiriyor.

Almanya ve İtalya gibi büyük AB ekonomileri, Birlik’in küresel rekabet gücünü artırmak için acil reformlar çağrısında bulunuyorlar. Bu talepler, bürokrasinin azaltılması, tek pazarın derinleştirilmesi ve dijital/enerji sektörlerinde inovasyonun hızlandırılmasını içeriyor. Rekabetçilik risklerine dair uyarılar, AB’nin ekonomik modelini yeniden şekillendirmesi gerektiğini gösteriyor.

2026 için Avrupa Komisyonu’nun çalışma programı, “Avrupa’nın bağımsızlık anı” olarak adlandırılıyor ve sürdürülebilir büyümeyi, inovasyonu, demokrasiyi ve güvenliği merkezine alan bir gündem ortaya koyuyor. Bu program, ekonomik dayanıklılığı artırmak için çeşitli yapısal reformları da kapsıyor.

AB’nin iç politik gündemi, göç politikaları, hukukun üstünlüğü ve demokrasi gibi konular etrafında odaklanıyor. Avrupa içindeki siyasi kutuplaşma, özellikle aşırı sağ ve popülist hareketlerin bazı ülkelerde güç kazanmasıyla birlikte Avrupa bütünlüğü açısından sınamalar yaratıyor. Buna rağmen kamuoyu yoklamaları, birçok Avrupa vatandaşının güçlü bir AB’ye halen destek verdiğini gösteriyor — yani toplum içinde Avrupa idealine ilişkin karmaşık ancak canlı bir tartışma sürüyor.

AB, geleneksel genişleme stratejisini tartışırken Ukrayna gibi aday ülkelerle ilgili kritik görüşmeler devam ediyor. Ukrayna, 2027’ye kadar Birliğe katılma hedefini aktif şekilde savunuyor; bu süreç Birlik’in genişleme politikasının hem stratejik bir araç hem de önemli bir sınav olduğunu gösteriyor.

Buna ek olarak, Avrupa’nın dış politik etkisini genişletmek amacıyla yeni bölgesel işbirlikleri de sürüyor. Örneğin, AB–Ermenistan zirvesi gibi girişimler bölgesel entegrasyonu güçlendirmeye yönelik adımlar olarak değerlendiriliyor.

Yeniden Tanımlanan Bir Avrupa

AB, küresel ticaret beklentilerinde de dönüşüm sürecinde. ABD ile ticaret ve stratejik ilişkiler, özellikle yeni ABD tarifeleri ve ticaret politikaları yüzünden belirsizliklerle dolu. Ayrıca, Mercosur gibi bloklarla ilişkilerde ticaret anlaşmalarının hayata geçirilmesi çabaları sürüyor. Bu durum, Avrupa’nın küresel ekonomik ağlar içinde konumunu yeniden düşünmesini gerektiriyor.

Birlik içindeki bu dönüşüm, Avrupa’nın uluslararası alanda daha bağımsız, rekabetçi ve dayanıklı bir aktör olma vizyonuyla birlikte hem fırsatlar hem de önemli riskler barındırıyor. Neticede 2026, AB için sadece mevcut krizlere yanıt verme yılı değil, aynı zamanda önümüzdeki on yıllarda Avrupa’nın şekillenmesinde belirleyici bir dönem olma potansiyeline sahip.

Sonuç olarak, Avrupa Birliği’nin geleceği, bugün yaşanan çok boyutlu çalkantıların yönetilmesine ve Birlik içindeki siyasal iradenin reform gündemiyle buluşmasına bağlı. Bu süreç, Avrupa’nın hem iç dayanıklılığını artırmak hem de küresel aktörler arasında daha etkin bir pozisyon almak için kritik önem taşıyor.

Paylaşın

Alarm Zilleri Çalıyor: Dünya Su İflası Eşiğinde

0

Dünya, su krizinin ötesine geçti: Yeraltı suları tükeniyor, göller küçülüyor ve milyarlarca insan ciddi su kıtlığı riskiyle karşı karşıya. Alarm zilleri çalıyor.

Haber Merkezi / Bir zamanlar “su krizi” diye adlandırılan sorun artık eskisi kadar masum bir tanım değil. Birleşmiş Milletler’in (BM) son raporları, insanlığın küresel ölçekte “su iflası” dönemine girdiğini söylüyor. Ve bu, geçici bir kriz değil; geri dönüşü olmayan bir gerçeklik.

BM’ye göre, dünya üzerindeki büyük göllerin yarısından fazlası 1990’dan bu yana küçüldü, yeraltı sularının yaklaşık yüzde 70’i kritik seviyede, sulak alanların ise yaklaşık 410 milyon hektarı yok oldu.

Dünya genelinde 4 milyar insan, yılda en az bir ay ciddi su kıtlığıyla karşı karşıya. Tarım, enerji, sanayi ve günlük yaşam… Su artık hayatın her alanında stratejik bir kaynak haline gelmiş durumda.

Peki bu tablo nasıl oluştu?

Uzmanlar, aşırı su kullanımı, kötü yönetim, iklim krizi ve ekosistem tahribatının birleşerek su kaynaklarını geri dönüşü olmayan biçimde tükettiğini vurguluyor. Tarım, dünya su kullanımının yaklaşık yüzde 70’ini tüketiyor, sanayi ve enerji ise yüzde 20 civarında pay alıyor.

Suların sonsuz olduğuna inanmak ve yağmuru garanti görmek artık lüks değil; hayati bir hata.

“Su iflası” tanımını sadece çevresel bir sorun değil, ekonomi, gıda güvenliği, halk sağlığı ve küresel barış için bir alarm olarak kullanılıyor. Örneğin, BM verilerine göre, dünya nüfusunun yüzde 60’ı ciddi su stresi altında olacak, tarımsal üretim de ciddi riskle karşı karşıya kalacak.

Bu kriz, aynı zamanda fırsat kapısı da açıyor. Tarımda su verimliliğinin artırılması, atık suların geri kazanımı, sürdürülebilir su politikaları ve ekosistemlerin korunmasıyla kaos önlenebilir. BM raporları, umutsuzluğu değil, bilinçli ve acil eylemi teşvik ediyor.

Hatırlamak gerekiyor: Alarmlar çaldığında, hâlâ kurtarmak için zaman var.

Paylaşın

Kamu Ve Özel Haklar Arasındaki Çatışma

0

Devletin kamusal yararı koruma yetkisi ile bireysel mülkiyet hakları arasındaki çatışma, modern demokrasilerde hukukun, adaletin ve toplumsal güvenin sınavı olarak karşımıza çıkmakta.

Haber Merkezi / Özel mülkiyet ve bireysel haklar, modern hukuk sistemlerinin temel taşlarından biridir. Öte yandan devletin kamusal yararı koruma yetkisi, bu haklarla sık sık çatışabilir. Dünyanın çeşitli hukuk sistemlerinde, bu çatışmanın çözümü hem hukuki hem de toplumsal açıdan kritik bir konu olarak öne çıkmaktadır.

Akademik literatür, özellikle Kamu Yararı Davaları (Public Interest Litigation) çerçevesinde devletin müdahalesini analiz etmektedir. Örneğin Hollanda’da Urgenda Vakfı ve destekçileri tarafından açılan dava, devletin iklim değişikliğiyle mücadele yükümlülüğünü ortaya koymuş, bireysel haklar ile toplumsal çıkar arasındaki sınırları tartışmaya açmıştır.

Benzer şekilde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kararları, devletlerin pozitif yükümlülükleri ile özel hakların korunması arasında hassas bir denge kurulması gerektiğini göstermektedir.

Bu örnekler, kamu yararı gerekçesiyle yapılan müdahalelerin hukuki temellere dayanması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, bireysel hakların korunması, demokratik toplumların vazgeçilmez bir gerekliliğidir. Mülkiyet haklarının ihlali veya keyfi devlet müdahalesi, hem toplumsal güveni hem de hukuk sistemine olan güveni zedeleyebilir.

Dolayısıyla tartışma sadece hukuki bir mesele değildir; aynı zamanda siyasal ve toplumsal bir mesele olarak da ele alınmalıdır. Kamu yararı ile bireysel haklar arasındaki dengeyi sağlamak, modern demokrasilerin en temel sınavlarından biridir. Hukukun ve yargının bu dengeyi gözetme kapasitesi, toplumsal adaletin ve demokratik istikrarın ölçütü olarak değerlendirilebilir.

Paylaşın

Çok Kutuplu Dünyada Anti-Emperyalist Program İhtiyacı

0

Çok kutuplu dünya, tek başına adil ya da özgür bir düzen sağlamaz; halkların bağımsızlığı ve eşitliği için ilkesel, tutarlı bir anti-emperyalist program şarttır.

Haber Merkezi / Dünya siyaseti köklü bir dönüşümden geçerken, uzun yıllar boyunca belirleyici olan tek merkezli küresel düzen, yerini daha parçalı ve çok aktörlü bir yapıya bırakıyor. Yeni güç odakları yükselirken, bu tablo birçok ülkede “emperyalizmin gerileyişi” olarak okunuyor. Oysa asıl soru şu: Değişen, gerçekten tahakküm ilişkileri mi, yoksa yalnızca onların yönü mü?

Çok kutupluluk, ilk bakışta daha dengeli ve adil bir dünya vaadi taşıyor. Ancak güç merkezlerinin çoğalması, baskının ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Aksine, bu yeni düzende nüfuz alanları daha karmaşık, bağımlılık ilişkileri daha örtük biçimler alabiliyor. Eski hegemonyaların yerini yenileri aldığında, anti-emperyalist söylem içi boş bir slogana dönüşme riskiyle karşı karşıya kalıyor.

Bugün sıkça rastlanan bir çelişki dikkat çekiyor: Bir yandan bağımsızlık ve egemenlik vurgusu yapılırken, diğer yandan ekonomik, askeri ve siyasi ilişkiler yeni bağımlılık biçimlerini derinleştiriyor. Emperyalizme karşı olduğunu ilan eden aktörlerin, kendi etki alanlarında benzer baskı mekanizmaları kurabilmesi, anti-emperyalizmin ilkesel bir duruş olmaktan çıkıp konjonktürel bir pozisyona indirgenmesine yol açıyor.

Bu noktada temel sorun, anti-emperyalizmin dar bir “karşıtlık” çerçevesinde ele alınmasıdır. Belirli bir güce ya da bloğa karşı olmak, otomatik olarak özgürlükçü ya da halkçı bir siyaset anlamına gelmiyor. Emperyalizm yalnızca askeri müdahalelerle değil; borçlanma düzenekleriyle, enerji politikalarıyla, ticaret anlaşmalarıyla ve kültürel tahakkümle de işliyor. Dolayısıyla tutarlı bir anti-emperyalist program, bu alanların tamamını kapsamak zorunda.

Gerçek bir anti-emperyalist hat, güç dengelerinden bağımsız olarak ilkelere dayanmalıdır. Halkların kendi kaderini tayin hakkını savunmak, hangi ülkeden gelirse gelsin dış müdahalelere karşı çıkmak ve ekonomik bağımlılığı yeniden üreten ilişkilere mesafe koymak bu hattın temel taşlarıdır. Aksi halde çok kutupluluk, yalnızca daha fazla aktörün daha fazla güç mücadelesi verdiği bir sahneye dönüşür.

Çok Kutuplu Dünya Ne İlericidir Ne Gericidir

Sonuç olarak, çok kutuplu dünya kendi başına ne ilericidir ne de gericidir. Onu anlamlı kılacak olan, bu yeni dönemde nasıl bir siyasal ve ahlaki duruş sergileneceğidir. Tutarlı bir anti-emperyalist program, kamp seçmekle değil; ilke, eşitlik ve bağımsızlık temelinde siyaset üretmekle mümkündür. Bugünün asıl ihtiyacı da tam olarak budur.

Paylaşın

Akıl Ve Bilginin Geri Çekilişi: Üniversitelerde Akademik Çözülme

0

Üniversitelerde liyakatin yerini sadakatin alması, akademik yapının çözülmesini hızlandırır, ki bu çözülme yalnızca akademiyi değil, toplumun düşünsel geleceğini de tehdit eder.

Haber Merkezi / Üniversiteler bir zamanlar bilginin üretildiği, tartışıldığı ve özgürce dolaşıma girdiği mekânlar olarak bilinirdi. Bugün ise şu soruya cevap aranıyor: Bilgi hâlâ üniversitelerin merkezinde mi, yoksa geri mi çekiliyor?

Akademik çözülme, çoğu zaman ani bir çöküş olarak değil; yavaş ve neredeyse fark edilmeden ilerleyen bir süreç olarak yaşanır. Önce tartışmalar azalır ve ardından eleştirel sesler “uyumsuz” bulunur. Sonrasında liyakat yerini sadakate, bilimsel ölçütler yerini idari beklentilere bırakır. En sonunda ise üniversiteler, bilgi üreten bir kurumlar olmaktan çıkıp bilgiyi yöneten, hatta denetleyen bir yapıya dönüşürler.

Bugün için birçok üniversitede sorun yalnızca bütçe eksikliği, fiziki imkânsızlıklar ya da nitelikli insan kaynağının azalması değildir. Asıl sorun, akademik aklın sistematik biçimde işlevsizleştirilmesidir. Bölümler vardır ama akademik tartışmalar yoktur; kurullar toplanır ama kararlar çoktan verilmiştir; yayın yapılır ama sorular sorulmaz. Bilgi vardır, fakat risk almayan, rahatsız etmeyen, iktidar alanına temas etmeyen bir bilgi…

Akademik yapı çözüldükçe üniversiteler, toplum için de anlamını yitirirler. Çünkü üniversiteler yalnızca meslek kazandıran kurumlar değil; aynı zamanda toplumun kendine ayna tuttuğu, yanlışlarını sorguladığı, geleceğini tartıştığı kamusal alanlardır. Bu alanlar daraldığında, eleştirel düşünce de kamusal hayattan geri çekilir.

Daha endişe verici olan ise üniversitelerdeki akademik çözülmenin zamanla normalleşmesi veya normalleştirilmesidir. Akademik özgürlük bir “lüks”, eleştirel tutum bir “tehdit”, bilimsel özerklik ise “yönetim sorunu” olarak görülmeye başlandığında, üniversiteler kendi varlık nedenlerini inkâr ederler. O noktadan sonra geriye kalan şey ise, adı üniversite olan ama ruhu eksik bir kurumsal yapıdır.

Bilginin geri çekilişi, yalnızca akademisyenlerin sorunu değildir. Bu, toplumun ve geleceğin sorunudur. Çünkü üniversiteler akademik yapılarını kaybettiklerinde, kaybolan sadece bilim olmaz; düşünme cesareti, sorgulama kültürü ve hakikat arayışı da birlikte yok olur.

Bugün sorulması gereken soru şu: Üniversiteler mi bilginin peşinden gitmekten vazgeçti, yoksa bilgi mi artık üniversitelerde barınamaz hâle geldi?

Paylaşın

Kendi Halkıyla Savaş Halinde Olan Bir Rejim

0

Tarih gösteriyor ki, hiçbir rejim kendi halkıyla sonsuza dek savaş halinde kalamaz. Baskı, itaat üretebilir; fakat meşruiyet üretemez. Onurlu yaşam arzusu, en sert rejimlerin bile karşısında er ya da geç kendine bir yol buluyor.

Haber Merkezi / İran’da olup biteni izlerken akla ister istemez şu soru geliyor: Bir devlet, kendi halkından bu kadar mı korkar? Sokakta yürüyen gençten, saçını açan kadından, slogan atan öğrenciden…

Cevap ise çok açık: Korku büyükse, meşruiyet sorunu da o kadar büyüktür.

İran’da mesele yalnızca muhalefet ya da örgütlü siyaset değil; gündelik hayatın kendisi rejim için bir güvenlik sorunu. Nasıl giyindiğiniz, ne dinlediğiniz, ne yazdığınız, hatta ne düşündüğünüz bile rejimin radarında.

Böyle bir yerde “normal” bir toplumdan söz edilebilir mi?

Rejim sözcüleri her fırsatta “dış güçler”, “komplolar” ve “ülkenin istikrarını bozmak isteyenler”den dem vuruyor, ki bu yakından tanıdığımız bir söylem. Gençler ülkeden kaçmanın yollarını arıyorsa, kadınlar en temel hakları için meydanlara çıkıyorsa, sorun aynaya bakmamakta ısrar eden rejimdedir.

Rejimin refleksi ise hiç değişmiyor: Sertlik. Protesto varsa cop, itiraz varsa gözaltı, sosyal medyada bir cümle varsa mahkeme.

Bir rejim, varlığını sürekli baskıyla sürdürüyorsa, çoktan savunma pozisyonuna geçmiş demektir. Kendi halkıyla savaş halinde olan bir rejim, er ya da geç bu savaşı kaybeder.

Tarih bize şunu defalarca göstermiştir: Halkı susturabilirsin, bastırabilirsin, hatta korkutabilirsin; ama sonsuza kadar yönetemezsin.

İran’daki kitlesel protestolar

İran’daki kitlesel protestolar, farklı dönemlerde farklı kıvılcımlarla başlamış olsa da ortak bir zeminde buluşmaktadır: siyasal baskı, ekonomik kriz ve toplumsal özgürlüklerin yokluğu.

Bu eylemler, rejimle toplum arasındaki derin yapısal çatlağın dışavurumudur.

İran’da son yılların en geniş çaplı protesto dalgası, 2022’de Mahsa (Jina) Amini’nin ahlak polisi gözetiminde hayatını kaybetmesiyle patlak vermiştir.

Başörtüsünü “uygunsuz” taktığı iddiasıyla gözaltına alınan genç bir kadının ölümü, özellikle kadınlar ve gençler öncülüğünde ülke geneline yayılan bir isyana dönüşmüştür.

“Kadın, yaşam, özgürlük” sloganı, protestoların hem simgesi hem de özeti haline gelmiştir.

Ancak bu patlama bir anda ortaya çıkmamıştır.

2009 Yeşil Hareketi, seçimlere hile karıştığı iddialarıyla başlamış ve rejimin sandık yoluyla bile değişime izin vermediğini göstermiştir.

2017–2019 protestoları, ekonomik nedenlerle (zamlar, işsizlik, yoksulluk) ortaya çıktı ve ilk kez alt sınıfların da açık biçimde rejimi hedef aldığı görülmüştür.

2019’daki akaryakıt zammı protestoları, yüzlerce kişinin öldürüldüğü ağır bir devlet şiddetiyle bastırılmıştır.

Paylaşın

Gerçek Geçerliliğini Yitirdiğinde Ne Olur?

0

Mesele, gerçeği “hatırlatmak” değil, onu yeniden üretmektir. Bunun yolu da gerçeği sürekli çarpıtan üretim ilişkilerini değiştirmekten geçer. Emekçi sınıflar kendi sözünü söylediğinde, gerçek yeniden geçerli hale gelir.

Haber Merkezi / Eskiden dünyayı kavramanın ve değiştirebilmenin yolu olan gerçek, artık hızla tüketilen, sürekli yenilenen bir içerik akışı içinde yıpranmış bir kavram. Herkes ondan söz ediyor, herkes kendi gerçeğini savunuyor; ama kimse şu soruyu sormuyor: Bu gerçek kimin işine yarıyor?

Gerçek, sadece bilgi sorunu değil; geç kapitalizmin kültürel ve ideolojik yapısının ürünü, bir güç mücadelesinin sahnesidir.

Bugün medya ve dijital platformlar, Frankfurt Okulu’nun kültür endüstrisi dediği şeyi dev bir hızda yeniden üretiyor. Gerçek, artık açıklayıcı değil, gösterişli; dönüştürücü değil, tüketilebilir bir malzeme haline gelmiş durumda. Her şey bilgi, her şey haber, ama hiçbir şey bağlayıcı değil. İnsanlar yaşadıkları hayat ile onlara sunulan anlatılar arasında sıkışıyor; bir boşluk hissi yayılıyor, ama boşluk bile sermaye tarafından hızla dolduruluyor.

Söylenen her şey tartışmalı, her görüş eşit; ama işin politik boyutu görünmezleşiyor. Krizler, yoksulluk, sömürü, artık sorun olarak değil, “hikâye” olarak sunuluyor. Debord’un gösteri toplumu kavramı bu noktada gerçekliğe ışık tutuyor: Artık önemli olan olan biten değil, nasıl göründüğü. Ve görünmeyen, her zamanki gibi, sınıf ilişkileridir.

Bu süreç siyaseti de boşaltıyor. Radikal dönüşümün hayali, “ütopya” damgası ile kenara itilirken; mevcut sistem içinde her seçenek makul, her öneri gerçekçi görülüyor. Rıza üretiliyor, zorla değil, ikna yoluyla. Gerçek ise bu iknanın önünde bir engel olmaktan çıkıyor; sessizce eriyip gidiyor.

Ve birey… O da bu süreçte yabancılaşmış bir gözlemciye dönüşüyor. Yaşadığı hayat ile kendisine sunulan anlatılar arasındaki uçurum derinleşiyor. Öfke var, ama dağınık; mücadele değil, tepkiyor.

Gerçek, soyut bir dogma değil; tarihsel ve toplumsal bağlamıyla yeniden kurulmalıdır. Gerçek, ancak kolektif deneyimlerle, gündelik yaşamın somut mücadeleleriyle buluştuğunda görünür olur.

Ve unutulmamalıdır: Gerçek geçerliliğini yitirdiğinde bir boşluk kalmaz. O boşluğu dolduranlar hazırdır: İmgeler, sahte çoğulculuk, görünürde özgür ama içerikte bağımlı bir dünya. Görev, bu doluluğu ifşa etmek ve gerçeğin yeniden politik bir güç haline gelmesini sağlamaktır. Çünkü gerçek, ancak mücadeleyle tekrar görünür olur.

Paylaşın

Yeşil Maskenin Altında Sınıf Savaşı

0

Doğa için verilen her mücadele, aynı zamanda sınıfsal bir saflaşmanın ifadesidir. Ve bu saflaşmada tarafsız kalmak, fiilen talanın yanında durmak anlamına gelmektedir.

Haber Merkezi / Doğa talanı çoğu zaman “çevre sorunu” başlığı altında, teknik raporların, uzman görüşlerinin ve iyi niyetli bireysel çağrıların konusu olarak ele alınmaktadır. Daha az plastik kullanmak, karbon ayak izini düşürmek, geri dönüşümü artırmak…

Tüm bunlar önemli; ancak asıl soruyu örtüyor: Doğa neden ve kimler tarafından talan edilmektedir? Bu soruyu sormadan yapılan her tartışma, gerçeğin üzerini örten bir yeşil maskeye dönüşmektedir.

Kapitalist düzende doğa, yaşamın ortak zemini değil; kâr üretiminin hammaddesi olarak görülmektedir. Ormanlar kesilecek kereste, dereler enerji potansiyeli, toprak ise satılabilir bir arsa. Marx’ın işaret ettiği gibi sermaye, yalnızca emeği değil, doğayı da sömürerek büyümektedir.

Bugün Türkiye’nin dört bir yanında maden ocaklarıyla parçalanan dağlar, HES’lerle kurutulan dereler, betonla boğulan tarım alanları bu gerçeğin güncel fotoğrafı durumundadır.

Bu tabloya yükselen toplumsal tepki karşısında sermaye yeni bir dil geliştirdi: “yeşil” bir dil. Sürdürülebilirlik raporları, çevre dostu yatırımlar, karbon dengeleme projeleri…

Ancak bu söylem, üretim ilişkilerine dokunmadığı sürece yalnızca bir makyajdan ibarettir. Bir şirketin binlerce ağacı kesip ardından fidan dikmesi, talanı durdurmaz; sadece meşrulaştırır. Yeşil kapitalizm, doğa yıkımını durdurmanın değil, yönetmenin adıdır.

Asıl mesele, bu yıkımın bedelini kimin ödediği noktasında düğümlenir. Doğa talanı sınıflar arasında eşit dağılmaz. Kirli hava, zehirli su, elinden alınan toprak; bunlar genellikle işçi sınıfının, köylülerin, yoksulların payına düşmektedir.

Maden sahalarının yanı başında yaşayanlar, termik santrallerin dumanını soluyanlar, baraj projeleriyle yerinden edilenler sermaye sahipleri değildirler. Sermaye sahipleri, doğanın yıkımından kaçabilecek imkânlara sahiptirler.

Bu nedenle çevre krizi, soyut bir “hepimizin sorunu” değildir. Bu, sınıfsal bir sorundur. Doğayı talan edenlerle, bu talanın sonuçlarını yaşayanlar aynı insanlar değildirler. Bir yanda kârını maksimize eden şirketler ve onları koruyan siyasi irade; diğer yanda yaşam alanlarını savunan ve savunmaya çalışan geniş halk yığınları vardır.

Tam da bu noktada çevre mücadelesi, kaçınılmaz olarak sınıf mücadelesine dönüşmektedir. Deresini savunan köylüyle maden ocağında çalışan işçinin talepleri ortaklaşmaktadır: Sağlıklı bir çevre, güvenceli bir yaşam, sömürüsüz bir düzen.

Doğayı savunmak, emeği savunmaktan; emeği savunmak da doğayı savunmaktan ayrı düşünülemez.

Yeşil maske düştüğünde geriye çıplak bir gerçek kalıyor: Doğa talanı, kapitalist sistemin yan ürünü değil, onun işleyiş biçimidir. Bu talanı durdurmak, yalnızca bireysel tercihlerle ya da iyi niyetli kampanyalarla mümkün değildir. Yaşamı savunmak, kâr düzenini sorgulamayı gerektirmektedir.

Sonuç olarak, bugün doğa için verilen her mücadele, aynı zamanda sınıfsal bir saflaşmanın ifadesidir. Ve bu saflaşmada tarafsız kalmak, fiilen talanın yanında durmak anlamına gelmektedir.

Paylaşın

“Türkiye, S-400’leri Rusya’ya İade Etmek İstiyor” İddiası

0

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 12 Aralık’ta Türkmenistan’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmede S-400’lerin iadesini talep ettiği öne sürüldü.

2017’de yapılan anlaşmaya istinaden 2019’da Rusya’dan satın alınan S-400 sisteminin aktif olarak kullanılamaması ve NATO sistemleriyle yaşanan entegrasyon sorunları Türkiye’nin hava savunmasında stratejik bir boşluk yaratıyor.

ABD merkezli yayın kuruluşu Bloomberg, Türkiye’nin Rusya’dan 2017 yılında yapılan anlaşma ile satın aldığı S-400 hava savunma sistemleri konusunda yeni bir adım atmayı değerlendirdiğini ileri sürdü.

“Erdoğan, ABD’nin desteğini kazanmak için Putin’den füzeleri geri almasını istedi” başlığıyla yayınlanan haberde, Recep Tayyip Erdoğan’ın 12 Aralık’ta Türkmenistan’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmede S-400’lerin iadesini talep ettiğini yazdı.

Haberde, Ankara’nın S-400’leri iade etmeye yönelik bir seçeneği gündemine alarak Washington ile bozulan ilişkileri yeniden rayına oturtmayı hedeflediği öne sürüldü.

Bloomberg’e konuşan ve isimleri açıklanmayan kaynaklara göre, S-400’lerin Rusya’ya iade edilmesi halinde Türkiye’nin uzun süredir beklediği F-35 savaş uçakları programına yeniden dahil olmasının önünün açılabileceği değerlendiriliyor.

ABD ve NATO, Türkiye’nin S-400 sistemlerini almasını ve kullanmasına baştan beri karşı çıkıyor. Söz konusu sistem, NATO’nun mevcut savunma ve radar sistemlerine entegre edilemiyor. ABD bu nedenle 17 Temmuz 2019’da Türkiye’yi, proje ortağı olduğu F-35 yeni nesil savaş uçaklarının üretim sürecinden çıkarmıştı.

Haberde Cumhurbaşkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığının konuya ilişkin yorum yapmadığı, Kremlin’in ise iki lider arasındaki görüşmede böyle bir talebin gündeme gelmediğini savunduğu aktarıldı.

Bloomberg’in haberinde, Washington’ın son dönemde Ankara üzerindeki baskısını artırdığı ve Türkiye’den ileri düzey Rus savunma teknolojilerinden vazgeçmesini istediği ifade edildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Eylül ayında Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmede de Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılım ihtimalinin ele alındığına dikkat çekildi.

Ankara’daki ABD Büyükelçisi Tom Barrack’ın da Aralık başında yaptığı açıklamada, Türkiye’nin S-400 dosyasını kapatmaya yakın olduğunu söylediği ve sorunun önümüzdeki dört ila altı ay içinde çözülebileceğini dile getirdiği hatırlatıldı.

Türkiye’nin S-400 alımına NATO müttefikleriyle ilişkilerin gerildiği bir dönemde karar verdiğine işaret edilen haberde, Ankara’nın o süreçte ABD’den Patriot hava savunma sistemi almak istediği ancak bu yönde somut bir anlaşmaya varılamadığı aktarıldı.

Bloomberg’e göre Türkiye, S-400’ler için ödediği bedelin telafi edilmesini de gündemine aldı. Bu kapsamda maliyetin, Rusya’dan yapılan petrol ve doğal gaz ithalatı üzerinden dengelenmesi gibi seçeneklerin değerlendirildiği, ancak bunun ayrı müzakereler gerektirdiği ifade edildi. S-400’lerin Türkiye’ye maliyetinin 2 milyar dolar civarında olduğu tahmin ediliyor.

2017’de yapılan anlaşmaya istinaden 2019’da Rusya’dan satın alınan S-400 sisteminin aktif olarak kullanılamaması ve NATO sistemleriyle yaşanan entegrasyon sorunları Türkiye’nin hava savunmasında stratejik bir boşluk yaratıyor.

Türkiye’nin hava savunma ağının en uzun menzilli sistemi şu anda S-400’ler; ancak o da kullanılamıyor.

(Kaynak: DW Türkçe)

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos