image

NASA, Dünya Hakkında “Yerçekimi Kadar Önemli” Bir Keşifte Bulundu

0

Bilim insanları, Dünya için yerçekimi ve manyetik alanlar kadar önemli olan ve Ambipolar elektrik alanı olarak bilinen elektrik alanını ilk kez başarıyla ölçtü.

Glyn Collinson, “Atmosferi olan herhangi bir gezegenin ambipolar alanı da olmalı” dedi ve ekledi: Artık bunu nihayet ölçebildiğimize göre, bizim gezegenimizi ve diğerlerini zaman içinde nasıl şekillendirdiğini öğrenmeye başlayabiliriz.

Dünya’yı çevreleyen elektriksel alan onlarca yıldır süren aramaların sonunda nihayet tespit edilip ölçüldü. NASA, ambipolar denen alanın yerçekimi ve manyetik alan kadar önemli olduğunu belirtiyor.

Kuzey ve Güney kutuplarındaki elektrik yüklü parçacıklar düzenli olarak uzaya karışıyor. Güneş’ten gelen ışınlar Dünya atmosferindeki parçacıkları ısıtıp uzaya kaçmalarına yol açtığı için kutup rüzgarı denen bu olay aslında pek şaşırtıcı değil.

Ancak yapılan incelemelerde kaçan parçacıkların çoğunun soğuk olduğu gözlemlendi. Bu nedenle bilim insanları sürecin arkasında Güneş dışında başka bir mekanizmanın da olması gerektiğini düşünüyordu.

1960’lardan beri, bir elektriksel alanın bütün gezegeni çevrelediği öne sürülüyor.

Atmosferdeki atomlar, yerden 250 kilometre kadar yükseklikte negatif yüklü elektronlara ve pozitif yüklü iyonlara ayrıştığı için ambipolar denen elektriksel alanın bu yükseklikte başladığı tahmin ediliyordu.

Ancak bugüne kadar böyle alanın varlığı kanıtlanamamıştı. NASA’nın Endurance görevinden araştırmacılar, Kuzey Kutbu yakınlarından bir roket fırlatarak ilk defa ambipolar alanı saptadı ve kuvvetini ölçtü.

Arktik Okyanusu’ndaki Svalbard’dan Mayıs 2022’de fırlatılan roket, 768 kilometre yüksekliğe çıktı ve 19 dakika sonra Grönland Denizi’ne düştü. Yaklaşık 518 kilometre yükseklikte veri toplayan araç, elektrik potansiyelinde 0,55 voltluk bir değişim kaydetti.

Bulgularını önde gelen hakemli dergi Nature’da 28 Ağustos Salı günü yayımlayan ekip, kutup rüzgarının arkasındaki süreci çözmüş oldu.

Makalenin başyazarı Glyn Collinson “Yarım volt neredeyse hiçbir şey değil; sadece bir saat pili kadar güçlü” diyerek ekliyor: Ama kutup rüzgarını açıklayan doğru miktar bu.

Hidrojen iyonları, kutup rüzgarında en çok bulunan parçacık türü. Araştırmacılar bu iyonların, ambipolar alan tarafından yerçekiminden 10,6 kat daha güçlü bir dış kuvvete maruz kaldığını söylüyor.

Collinson, “Atmosferi uzaya doğru kaldıran bir taşıma bandı gibi” diyor.

Çalışmanın ortak yazarı Alex Glocer ise “Bu, yerçekimine karşı koymak, hatta parçacıkları süpersonik hızlarda uzaya fırlatmak için fazlasıyla yeterli” diye açıklıyor.

Bilim insanları bu yarım voltluk alanın aynı zamanda Dünya’nın üst atmosferindeki iyonosfer tabakasını da şekillendirdiğini ortaya koydu.

Araştırmaya göre hidrojenden daha ağır oksijen iyonları da ambipolar alanın etkisiyle yükseliyor ve iyonosferin üst kısımlarındaki yoğunluğu yüzde 271 oranında artırıyor.

Endurance görevinden bilim insanları ambipolar alanın atmosferi henüz bilinmeyen şekillerde de etkiliyor olabileceğini ifade ediyor. Ayrıca böyle bir alanın Mars ve Venüs gibi gezegenlerde de olduğu düşünülüyor.

Collinson, “Atmosferi olan herhangi bir gezegenin ambipolar alanı da olmalı” diyerek ekliyor: Artık bunu nihayet ölçebildiğimize göre, bizim gezegenimizi ve diğerlerini zaman içinde nasıl şekillendirdiğini öğrenmeye başlayabiliriz.

(Kaynak: Independent Türkçe)

Paylaşın

Kozmolojideki En Büyük Kriz Çözülmüş Olabilir

0

James Webb Uzay Teleskobu kullanılarak yapılan yeni ölçümler, yerel Evrenin bizden saniyede megaparsek başına yaklaşık 70 kilometre (yaklaşık 43 mil) hızla uzaklaştığını gösteriyor.

Bu doğruysa, bilim insanlarını bir asırdır meşgul eden Evrenin hızlanan genişlemesinin ölçümleri arasındaki tutarsızlık çözülebilir.

Bilim insanları, James Webb Uzay Teleskobu’nun evrenin erken dönemlerinde kozmolojinin temellerini sarsan “imkansız” canavar galaksiler bulmaya devam etmesinin ardında yatan nedene dair bir açıklamaya nihayet sahip.

Öncü Webb teleskobu Temmuz 2022’de bilimsel çalışmalarına başladığından bu yana, evrendeki konumları göz önüne alındığında olması gerekenden çok daha büyük ve olgun görünen yaklaşık yarım düzine devasa galaksi tespit etti.

Bu canavar galaksilerden bazılarının, evren şu anki yaşının sadece yüzde 3’ü kadarken Samanyolu kadar büyük olduğu tespit edilmiş ve bu bulgu kozmoloji dünyasını sarsmıştı.

Bu bulgular ya kozmosun muhtemelen düşünülenden çok daha yaşlı olduğuna ya da özellikle evrenin başlangıcında galaksilerin nasıl oluştuğuna dair bilinmeyen bir şeyler olduğuna işaret ediyordu.

An itibarıyla, pazartesi günü The Astrophysical Journal’da yayımlanan yeni bir çalışma, bu erken galaksilerin ilk göründüğünden çok daha az devasa olduğunu gösteriyor.

Çalışmanın ortak yazarı Steven Finkelstein, “Sonuç olarak, kozmolojinin standart modeli açısından bir kriz yok” dedi.

Austin’deki Teksas Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu erken galaksilerin bazılarındaki kara deliklerin onları olduklarından çok daha parlak ve büyük gösterdiğini söylüyor.

Araştırmacılar bu galaksilerin büyük görünmelerinin sebebinin ev sahibi kara deliklerin hızla gaz tüketmesi olduğunu belirtiyor.

Çalışmaya göre, bu hızlı hareket eden gaz parçacıkları arasındaki sürtünme, daha fazla ısı ve ışık yaymalarına yol açarak galaksileri olması gerekenden çok daha parlak hale getiriyor.

Dr. Finkelstein, “Zamana bu kadar uzun süre meydan okuyan bir teori olduğunda, onu gerçekten çöpe atmak için çok büyük kanıtlara sahip olmanız gerekir. Ve durum böyle değil” dedi.

Bununla birlikte, evrenin erken dönemlerinde yeni çalışmanın açıklayamadığı bazı dev galaksiler hâlâ var.

Bilim insanları, evrenin erken dönemlerinde yıldızların nasıl oluştuğuna dair henüz bilinmeyen bir yolun bu vakaları açıklayabileceğini söylüyor.

Yıldızlar, sıcak gazın soğuyup yerçekimine yenik düşmesi ve yoğunlaşmasıyla oluşuyor. Ancak bu gaz bulutu büzüldükçe, sonunda ısınıp zıt bir dış basınç oluşturuyor.

Kozmosun bizim bulunduğumuz kısmında, bu karşıt güçler yıldız oluşumunu yavaş bir süreç haline getiriyor ancak çok daha yoğun olan erken evrende, bilim insanları büzülme çekiminin daha büyük olabileceğinden ve sürecin daha hızlı ilerlemesine izin verdiğinden şüpheleniyor.

Dolayısıyla araştırmacılar, bu kafa karıştırıcı gözlemlerin bazılarının yıldız oluşum fiziğindeki “küçük değişikliklerle” açıklanabileceğini söylüyor.

Çalışmanın bir diğer yazarı Katherine Chworowsky, “Belki de evrenin erken dönemlerinde galaksiler gazı yıldızlara dönüştürmede daha iyiydi” dedi ve ekledi: Hâlâ tahmin edilenden daha fazla galaksi görüyoruz ancak bunların hiçbiri evreni ‘kıracak’ kadar büyük değil.

(Kaynak: Independent Türkçe)

Paylaşın

Uçak Pencereleri Neden Yuvarlaktır?

0

Çoğu bina yapısında kare ve dikdörtgen pencereler görmeye alışkınız. Ve tabii ki tasarıma karakter katan yuvarlak pencereler de var. Şimdi, uçakları düşünün, her zaman yuvarlak pencereler.

Haber Merkezi / Yüzyıllar boyunca kare ve dikdörtgen pencereler evlerde ve binalarda gayet iyi çalışıyorlardı, peki mükemmel tasarımı neden uçaklar için değiştirelim?

Ne yazık ki, mühendislerin uçak penceresi tasarımına yeni bir bakış açısı getirmesi için birkaç trajik olayın yaşanması gerekti. Ticari uçakların büyüdüğü ve havada parçalanmaya başladığı 1950’li yıllardı. Bunlardan ikisi, 1953 ve 1954 yılında uçuş sırasında parçalanan Havilland Comets’ti. Sebebinin … evet, kare pencereler olduğu anlaşıldı.

Mühendisler, uçakların kare pencerelerinin keskin kenarlarının doğal zayıf noktalar oluşturduğunu ve bunun da “metal yorulma arızasına” yol açtığını tespit ettiler. Bu köşeler kolayca geriliyor ve daha sonra yüksek irtifadaki hava basıncıyla daha da zayıflıyordu.

1950’lere gelindiğinde, Havilland Comets gibi uçaklar, öncüllerinden daha hızlı ve daha yüksekte uçuyordu; bu da, birden fazla uçuş ve tekrarlanan basınçlandırmadan sonra, kare pencerelerin basınçtan dolayı temelde parçalanması anlamına geliyordu.

Öte yandan yuvarlak pencereler, köşeleri olmadığından basıncı eşit şekilde dağıtır ve çatlak veya kırılma olasılığını azaltır. Dairesel şekiller ayrıca daha güçlüdür ve deformasyona karşı dirençlidir, bu da yuvarlak pencereleri uçağın içi ve dışı arasındaki tekrarlanan basınç farklılıklarına daha dayanıklı hale getiriyor.

Ayrıca, uçağın içi ile dışı arasında birden fazla akrilik katman (cam değil) olduğunu fark edebilirsiniz. Bu katmanlar yağmur, rüzgar ve sis gibi hava olaylarına karşı ek koruma sağlar.

Peki ya alttaki o minik delik? Bunlara “nefes deliği” denir ve hava basıncının çeşitli pencere katmanlarından geçmesine izin vererek uçaktaki hava basıncını nispeten sabit bir seviyede tutmaya yardımcı olarak başka bir koruma katmanı eklerler.

Öyleyse, bir dahaki sefere uçakta olduğunuzda, ister manzaranın tadını çıkarıyor olun, ister yerden ne kadar yüksekte olduğunuzu hatırlamak istemediğiniz için manzaradan kaçınıyor olun, yuvarlak pencerelere şükredin.

Paylaşın

“Wow Sinyali”nin Gizemi Çözüldü: Aslında…

0

15 Ağustos 1977 tarihinde Ohio’daki SETI (Dünya Dışı Zeka Araştırması) projesinde çalışan gökbilimci Jerry Ehman, uzaydan gelen 72 saniyelik bir sinyal tespit etti. Sinyal “Wow Sinyali” olarak kayıtlara geçti.

Haber Merkezi / SETI 1970’lerin sonlarında NASA’nın Ames Araştırma Merkezi ve Kaliforniya’daki NAS Laboratuvarı’nda kuruldu. SETI’nin kuruluş amacı yıldızları incelemek ve uzaydan gelen akıllı sinyalleri tespit etmeye çalışmaktı. NASA, yaklaşık yirmi yıl sonra bu projeden ayrıldı.

“Wow Sinyali”, 1420.4056 MHz frekansında yetmiş iki saniye sürdü. Jerry Ehman, bilgisayar çıktısına “Wow (Vay canına!)” karaladı ve sinyali bu unutulmaz ismiyle kayıtlara geçti. “Wow Sinyali” çok dar bir frekans bandında (10 kHz’den az) gözlemlendi ve analizler, sinyalin güneş sistemimizin dışından kaynaklandığını doğruladı.

“Wow Sinyali”nin ilgi çekici yönlerinden biri de, nötr hidrojen hattına denk gelen 1420.4056 MHz frekansında ortaya çıkmış olmasıdır. Jerry Ehman’ın dediği gibi, evrendeki hidrojen bolluğu göz önüne alındığında, uzaylıların iletişim için bu frekansı kullanmasının daha mantıklı olacağıdır.

“Wow Sinyali”, yıllar boyunca dünya dışı yaşamın muammalı bir kanıtı olarak adından söz ettirdi. Ancak son araştırmalar, “Wow Sinyali”nin kökeni konusunda şüphe uyandırıyor. Arecibo’daki Porto Riko Üniversitesi’nden bilim insanları tarafından yürütülen yeni bir araştırma, sinyalin uzaylı bir iletim yerine doğal bir fenomenin sonucu olabileceğini öne sürüyor.

Araştırmacılar, “Wow Sinyali”nin muhtemelen çökmüş bir yıldız ile soğuk hidrojen bulutu arasındaki nadir bir hizalanma sonucu oluşan güçlü bir doğal lazer veya maser (atomların, dışarıdan uyarılması neticesinde dışarıya salınan radyasyon yardımı ile elde edilen, genliği yükseltilmiş elektromanyetik dalga) tarafından meydana geldiğini öne sürüyorlar.

Bu maser, özellikle magnetar olarak bilinen bir nötron yıldızının hidrojen bulutuyla çarpışması sonucu oluşan yoğun enerji tarafından tetiklenmiş olabilir. Bu etkileşim, “Wow Sinyali”ne benzeyen 1420 MHz frekansında güçlü bir mikrodalga enerjisi patlaması üretebilir.

Bilim insanları, Arecibo Gözlemevi’nin Kırmızı Cüce Yıldızlar Radyo Emisyonları (REDS) projesinden gelen verilerde benzer, ancak daha cılız bir dizi sinyal tespit ettikten sonra bu sonuca vardılar. Özellikle, kırmızı cüce yıldız Teegarden’s Star’dan gelen sinyaller, “Wow Sinyali”nin olası doğal kökenlerine dair önemli öngörüler sağladı.

Dünya’dan sadece 12,5 ışık yılı uzaklıktaki Teegarden Yıldızı, soğuk atomik hidrojen bulutlarıyla çevrilidir. Yıldızın yoğun ışıkları bu hidrojen bulutlarına çarptığında, “Wow Sinyali”ne benzer bir maser patlaması üretebilir.

Araştırmacılar, “Wow Sinyali”nin bir magnetarın bir hidrojen bulutuyla hizalanmasıyla oluşan daha da güçlü bir maser patlaması olabileceğini öne sürüyorlar. Böyle bir hizalanmanın nadir olarak gerçekleştiği göz önüne alındığında, sinyalin neden bir daha tespit edilemediğini de açıklıyor.

Paylaşın

Ahlaki Değerler Mevsimlere Göre Değişir Mi?

0

Yapılan yeni bir araştırma, ahlaki değerlere olan inancın mevsimsel olarak değiştiğini, sadakat, otorite ve saflık gibi değerlerin ilkbahar ve sonbaharda daha güçlü bir şekilde ortaya çıktığını ortaya koydu.

Araştırmanın başyazarı Ian Hohm, “Bu benim için kesinlikle şaşırtıcıydı” dedi ve ekledi: “Çünkü bu bir davranış değil ve geçici bir duygu da değil. İnsanların neyin iyi, neyin kötü, neyin doğru ve neyin yanlış olduğuna dair karar verme biçimlerinin temel bir parçası.”

Kanada’nın prestijli eğitim ve araştırma kurumlarından British Columbia Üniversitesi’ndeki bilim insanları, yeni bir çalışmada, ahlaki değerlerin mevsimlere göre dalgalandığını tespit etti.

Hakemli bilimsel dergi PNAS’ta yayımlanan çalışmada ABD’de 10 yıl boyunca 230.000’den fazla kişinin katıldığı anket sonuçları değerlenderildi. Bu anketler, insanların ahlaki değerlerindeki olası değişimleri ölçmeye yönelik sorular içeriyordu.

Bulgular, insanların saflık, sadakat ve otoriteye saygı gibi belirli değerleri yaz ve kışa kıyasla ilkbahar ve sonbaharda daha güçlü bir şekilde benimsediğini gösterdi. Bu da mevsimlerin hukuk, siyaset ve hatta sağlık gibi çeşitli politika alanlarında etkileri olabileceğini gösteriyor.

Üstelik benzer sonuçlar Kanada ve Avustralya’dan alınan daha küçük veri örneklerinde de ortaya çıktı.

İnsanların ruh halinin mevsimlere göre dalgalandığı daha önce birçok bilimsel araştırmayla belgelenmişti. Ancak ahlaki yargılarının da değişim göstermesi beklenmiyordu.

British Columbia Üniversitesi’nden başyazar Ian Hohm, Vox’a verdiği röportajda “Bu benim için kesinlikle şaşırtıcıydı” dedi:

“Çünkü bu bir davranış değil ve geçici bir duygu da değil. İnsanların neyin iyi, neyin kötü, neyin doğru ve neyin yanlış olduğuna dair karar verme biçimlerinin temel bir parçası.”

Ayrıca bulgular bazı önemli soruları da gündeme getiriyor. Bunların başında “İnsanlar neden ahlaki değerleri ilkbahar ve sonbaharda daha çok benimsiyor?” sorusu geliyor.

Öte yandan araştırma ekibi, ilkbahar ve sonbaharda insanlarda kaygının da zirveye çıktığını hatırlatıyor. Ekip 90.000’den fazla anket yanıtını analiz ettiklerinde bu eğilimi fark etti.

Buradan hareketle, ilkbahar ve sonbaharda kaygı seviyelerinin yükselmesinin, insanların sosyal gruplarına ve geleneklerine daha fazla bağlanmasına neden olduğu varsayılıyor.

(Kaynak: Euronews Türkçe)

Paylaşın

Bilim İnsanlarından “Antarktika” Uyarısı: Hızla Yükseliyor

0

Antarktika kıtası, küresel ısınma nedeniyle, her geçen gün üzerindeki buz kütlesinin bir bölümünü kaybediyor. Yapılan yeni bir araştırma, bu durumun kıtanın hızla yükselmesine neden olduğunu ortaya koydu.

Kanada’daki McGill Üniversitesi’nden Natalya Gomez, “Yaklaşık 700 milyon kişinin kıyı bölgelerinde yaşadığı ve deniz seviyesindeki yükselmenin potansiyel maliyetinin bu yüzyılın sonuna kadar trilyonlarca dolara ulaşacağı düşünüldüğünde, Antarktika’daki buz erimesinin domino etkisini anlamak kilit önem taşıyor” dedi.

Bilim insanları Antarktika’nın hızla yükseldiğini tespit etti. Kıta, deniz seviyelerinin yükselmesine sanılandan daha fazla katkı sağlıyor olabilir.

Antarktika’daki buzulların erimesiyle deniz seviyelerinin yükseldiği ve küresel ısınmanın etkisiyle bu sürecin hızlandığı biliniyor. Ayrıca kıta bu yolla ağırlığını kaybettikçe yukarı çıkıyor ve beraberinde deniz seviyelerini de yükseltiyor.

Bunun nedeni Antarktika’nın kütleçekim kuvvetiyle mıknatıs gibi davranarak buzu muhafaza etmesi. Eriyerek kütlesini kaybettiğinde tutabildiği buz miktarı azalıyor ve okyanuslara daha fazla su bırakıyor.

Bu sürecin yarattığı etkiyi ölçmek isteyen araştırmacılar, Dünya mantosunun Antarktika buz tabakasının altındaki kısmını inceledi.

Science Advances adlı hakemli dergide yakın zamanda yayımlanan çalışmada kıtanın çok hızlı yükseldiği saptandı.

Ohio Eyalet Üniversitesi’nden jeolog Terry Wilson, ortak yazarı olduğu çalışma hakkında “Ölçümlerimiz Antarktika buz tabakasının tabanını oluşturan katı toprağın şaşırtıcı derecede hızlı bir şekilde şekil değiştirdiğini gösteriyor” diyerek ekliyor:

Kara parçasının, yüzeydeki buzun azalmasından kaynaklanan yükselmesi, binlerce yıl yerine onlarca yıl içinde gerçekleşiyor.

Araştırma ekibi daha sonra bir model oluşturarak kıtanın yükselmesinin uzun vadedeki etkilerini analiz etti.

Modele göre sera gazı salımlarının azaltılması ve küresel ısınmanın yavaşlatılması durumunda kıtanın yükselmesinin, deniz seviyelerinin yükselmesi üzerindeki etkisi yüzde 40 azaltılabilir.

Bilim insanları bu durumda, Antartika’nın kütle kaybının 2500’e gelindiğinde deniz seviyelerinin 1,7 metre yükselmesine neden olacağını söylüyor.

Ancak küresel ısınma ilerlemeye devam ederse aynı tarihe kadar 19,5 metrelik bir artış öngörüyorlar.

Massachusetts Üniversitesi’nden araştırmanın bir diğer yazarı Rob DeConto, “Bu çalışma, iklim değişikliğinin yükselen denizler üzerindeki etkilerini daha iyi tahmin etme ve etkili çevre politikalarına yön verme becerimizde çığır açıcı bir adım” diyor.

Kanada’daki McGill Üniversitesi’nden çalışmanın sorumlu yazarı Natalya Gomez de şu ifadeleri kullanıyor:

Yaklaşık 700 milyon kişinin kıyı bölgelerinde yaşadığı ve deniz seviyesindeki yükselmenin potansiyel maliyetinin bu yüzyılın sonuna kadar trilyonlarca dolara ulaşacağı düşünüldüğünde, Antarktika’daki buz erimesinin domino etkisini anlamak kilit önem taşıyor.

Araştırmacılar modelin bazı eksiklikleri olduğuna dair uyarıyor. Batı Antarktika’nın sismik verilerinin yer almaması dışında Grönland’ın deniz seviyelerine etkisini de hesaba katmıyor.

Yine de araştırmacılar, kıyı bölgelerinin tehdit altında olduğuna işaret eden bulguların, diğer çalışmalarla paralellik gösterdiğini belirtiyor. Makalede şu ifadeleri kullanıyorlar:

Bulgular, emisyonları düşük olmasına karşın deniz seviyesinin yükselmesine karşı daha hassas ülkelere yönelik iklim adaletsizliğini vurguluyor.

(Kaynak: Independent Türkçe)

Paylaşın

Samanyolu Galaksisinin Kaderi Tahmin Edilenden Daha Belirsiz!

0

Birbirine yaklaşık 2,5 milyar ışık yılı uzaklıkta yer alan Samanyolu ve Andromeda’nın çarpışma ihtimalinin yüzde 50 olduğunu öne sürülüyordu. Ancak, çarpışma ihtimalinin, düşünüldüğü kadar yüksek olmadığı saptandı.

Samanyolu ve Andromeda Galaksisi, Yerel Grup adlı galaksi kümesinin en büyük iki üyesi.

Bilim insanları Samanyolu ve Andromeda galaksilerinin çarpışma ihtimalinin, düşünüldüğü kadar yüksek olmadığını saptadı. Gökbilimciler uzun süredir iki galaksinin çarpışmasının kesin olduğunu varsayıyor. Yaklaşık 4 milyar yıl sonra gerçekleşeceği öne sürülen bu olayın ardından, iki gökada ve merkezlerindeki kara deliklerin birleşmesi bekleniyor.

Ancak Helsinki Üniversitesi’nden Till Sawala liderliğindeki uluslararası bir araştırma ekibi, 10 milyar yıl içinde böyle bir çarpışma yaşanma ihtimalinin yarı yarıya olduğunu öne sürdü. Samanyolu ve Andromeda, Yerel Grup adlı galaksi kümesinin en büyük iki üyesi. İlk başlarda yapılan tahminlerde sadece bu iki devasa yapı hesaba katılıyordu.

Birbirine yaklaşık 2,5 milyar ışık yılı uzaklıktaki bu iki galaksinin arasındaki mesafe, hızları ve kütlelerine dayanarak yapılan hesaplamalarda çarpışmanın kesin olduğu sonucuna varılıyordu. Sonraki yıllarda Yerel Grup’taki diğer iki büyük gökada olan Üçgen Galaksisi (M33) ve Büyük Macellan Bulutu (LMC) da tahminlere eklense de sonuç değişmiyordu.

Henüz hakem denetiminden geçmeyen ve ön baskı sunucusu arXiv’de yayımlanan yeni çalışmadaysa en güncel gözlemsel veriler dahil edildi.

Araştırmacılar, Samanyolu ve Andromeda’dan çok daha küçük iki galaksinin, Dünya’dan bakıldığında zaman içindeki hareketlerine dair en güçlü verileri inceledi. Ayrıca galaksilerin birbirleri üzerindeki kütleçekim etkisinin değişimi de hesaplamalara dahil edildi. Ancak daha da önemlisi, kesin olarak bilinemeyecek şeyleri de hesaba kattılar.

Daha sonra ellerindeki verileri ve belirsizlikleri bilgisayar simülasyonlarından geçiren ekip; iki cisim içeren (Samanyolu ve Andromeda), üç cisim içeren (Samanyolu, Andromeda ve diğer iki galaksiden biri) ve 4 cisim içeren (Samanyolu, Andromeda, M33 ve LMC) olasılıkları test etti.

Bilim insanları ilk senaryoya göre Samanyolu ve Andromeda’nın çarpışma ihtimalinin yüzde 50 olduğunu öne sürüyor. İki büyük galaksi ve LMC’nin olduğu durumda yüzde 33’e düşen risk, LMC’nin yerini M33’ün almasıyla yüzde 66’ya yükseliyor.

Araştırmacılar 4 galaksinin de hesaba katılması halinde 10 milyar yıl içinde bir çarpışma gerçekleşme ihtimalinin yüzde 50 çıktığını söylüyor. Bilim insanları yeni veri ve ölçümlerle bu ihtimallerin değişebileceğini belirtiyor. Ancak temelde, Samanyolu ve Andromeda’nın çarpışmasının kesin bir şekilde bilinemeyeceğini savunuyorlar.

Makalede, “Elimizdeki en son ve en kesin gözlemsel veriler kullanıldığında bile, Yerel Grup’un gelecekteki evrimi belirsiz” diye yazarak ekliyor: “Bu sonuca LMC’yi de dahil ederek ve daha da önemlisi ilk kez gözlemlenebilir verilerdeki ilgili belirsizlikleri göz önüne alarak ulaştık.”

(Kaynak: Independent Türkçe)

Paylaşın

Dinozorları Öldüren Asteroitin Sıra Dışı Kökeni Bulundu

0

Yeni bir araştırma, 66 milyon yıl önce Dünya’ya çarpan ve canlıları yok eden Chicxulub Asteroiti’nin Dünya’ya ulaşmak için oldukça dolambaçlı bir yol izlediğini ortaya koydu.

Araştırma, Chicxulub Asteroiti’nin, Jüpiter’in yörüngesinin ötesinde, Güneş Sistemi’nin oluşumunun ilk dönemlerinde ortaya çıkan çok nadir karbonlu kondrit türde bir asteroit olduğunu ortaya çıkardı.

Dünya’ya 66 milyon yıl önce çarparak uçamayan dinazorlar da dahil olmak üzere yerküre üzerindeki canlıların yüzde 75’ini yok eden asteroitin, nereden geldiği ve nasıl oluştuğu ortaya çıktı.

Science Dergisi’nin internet sitesindeki habere göre, çalışmayı yürüten uluslararası araştırma ekibi, çarpmanın oluşturduğu yeryüzü katmanından alınan örneklerde eser miktarda rutenyum metali buldu.

Bulgular, dinozorların neslinin tükenmesine yol açan Chicxulub Asteroiti’nin, Jüpiter’in yörüngesinin ötesinde, Güneş Sistemi’nin oluşumunun ilk dönemlerinde ortaya çıkan çok nadir karbonlu kondrit türde bir asteroit olduğunu ortaya çıkardı.

Çalışmanın, Meksika’nın Yucatan Yarımadası’ndaki Chicxulub köyü yakınlarında, deniz yatağının altındaki çarpma kraterinde 2016’da yapılan araştırma ile uyumlu olduğu kaydedildi.

Karbonlu kondrit içeren asteroitlerin, Güneş Sistemi’nin oluşumunun hemen sonrasına yani 4,6 milyar yıl öncesine tarihlenen kalıntılar olduğu, Güneş’in sıcaklığıyla kolayca buharlaşabilen çok miktarda su, karbon ve diğer uçucu moleküller içerdiği biliniyor.

C-tipi asteroitlerin Dünya’ya ilk 1 milyar yıl boyunca çarptığı ve yaşamın oluşmasına yardımcı olabilecek su ve organik molekülleri sağladığı düşünülüyor.

Gezegenlerin çekim kuvvetlerinin, halen Mars ve Jüpiter arasındaki asteroit kuşağının dış bölgelerinde bulunan söz konusu asteroitleri Güneş sisteminin iç bölgelerine yönlendirdiği, Chicxulub asteroitine yakın büyüklükteki asteroitlerin ise her birkaç yüz milyon yılda bir Dünya’nın yörüngesiyle kesişecek yörüngelere fırlatılabileceği kaydediliyor.

(Kaynak: Sputnik)

Paylaşın

Mars’ta “Su Okyanusları” Bulundu

0

Mars’ın iç yapısını inceleyen bilim insanları, gezegenin kabuğunun 10 ile 20 km. derinliğinde, yüzeyindeki okyanusları dolduracak kadar, büyük yeraltı su rezervuarı keşfetti.

Mars’ın kutuplarında donmuş su ve atmosferde buhar belirtileri daha önce bulunmuştu, Kızıl Gezegen’de ilk defa sıvı suyun varlığı keşfedildi.

Baş araştırmacı Dr. Vashan Wright, “Mars’taki su döngüsünü anlamak, iklimin, yüzeyin ve iç mekanın evrimini anlamak açısından kritik önem taşıyor” dedi ve ekledi: Yararlı bir başlangıç ​​noktası, suyun nerede olduğunu ve ne kadar olduğunu belirlemektir.

Bilim insanları Mars’ta, gezegenin kayalık dış kabuğunun derinliklerinde sıvı su rezervuarı keşfetti. Bulgular, NASA’nın 2018’de gezegene inen Insight Lander keşif aracından alınan verilerin yeni bir analizine dayanıyor.

Insight Lander, dört yıl boyunca Kızıl Gezegen’in derinliklerinde meydana gelen titreşimleri kaydeden bir sismometre taşıyordu. Bu depremlerin ve gezegenin tam olarak nasıl hareket ettiğinin analizi, sıvı suyun “sismik sinyallerini” ortaya çıkardı.

Mars’ın kutup dairlerinde donmuş su ve atmosferinde buhar olduğuna dair kanıtlar bulunmuştu, ancak gezegende sıvı su bulgularına ilk kez rastlandı.

Bulgular, ABD merkezli Ulusal Bilimler Akademisi Bildirileri’nde yayınlandı.

Insight’ın bilimsel görevi inişinden dört yıl sonra, Aralık 2022’de sona erdi. Bu süre zarfında, robotik uzay aracı 1.319’dan fazla deprem kaydetti.

Bilim insanları sismik dalgaların ne kadar hızlı hareket ettiğini ölçerek, bu dalgaların geçme olasılığının en yüksek olduğu maddeyi tespit etti.

Araştırmaya katılan, California Üniversitesi’nden Profesör Michael Manga, “Aslında bunlar Dünya’da su veya petrol ve gaz aramak için kullandığımız tekniklerle aynı” dedi.

Analiz, Mars kabuğunda yaklaşık 10 ila 20 km derinlikte su rezervuarları olduğunu ortaya koydu.

UC San Diego Scripps Oşinografi Enstitüsü’nden baş araştırmacı Dr. Vashan Wright, “Mars’taki su döngüsünü anlamak, ikliminin, yüzeyinin ve içinin evrimini anlamak için kritik öneme sahip” dedi.

Profesör Manga, suyun “bir gezegenin evrimini şekillendiren en önemli molekül” olduğunu belirtti. Bu bulgunun, “Mars’ın bütün suyu nereye gitti?” sorusunu yanıtladığını söyledi.

Mars’ın yüzeyine dair çalışmalar, antik çağlarda gezegende nehirler ve göller olduğunu gösteriyor. Ancak üç milyar yıl boyunca bir çöldü.

Bu suyun bir kısmı Mars atmosferini kaybettiğinde uzayda kayboldu. Ancak Dünya’daki suyun büyük ölçüde yeraltında olduğunu söyleyen Profesör Manga, “Mars’ta da durumun böyle olmaması için hiçbir neden yok” diyor.

Insight aracı yalnızca bulunduğu yerin altındaki kabuğa ilişkin kayıt yapabildi, ancak araştırmacılar gezegenin her yerinde benzer rezervuarlar olabileceğini söylüyor.

Bu doğruysa, Mars’ın yüzeyinde 800 metreden daha derin bir tabaka oluşturacak kadar sıvı su olduğu tahmin ediliyor.

Ancak Mars’taki yeraltı suyunun yerinin, Mars’a yerleşme planları olan ve bu sudan yararlanmak isteyebilecek milyarderler için iyi bir haber olmadığını belirtiyorlar.

Profesör Manga bunun nedenini sıvı suyun “yer kabuğunun 10-20 km derinliğinde” olmasına bağlıyor. BBC’ye yaptığı açıklamada, “Mars’ta 10 km derinlikte bir delik açmak, (Elon) Musk için bile zor olurdu” diyor.

Bu keşif, Mars’ta bir zamanlar yaşam olduğuna dair kanıt bulmak için devam eden araştırmalara yol gösterici olabilir.

Manga, “Sıvı su olmadan yaşam olmaz” dedi. “Yani Mars’ta yaşanabilir ortamlar varsa, bunlar şu anda yerin derinliklerinde olabilir.”

(Kaynak: BBC Türkçe)

Paylaşın

Dikkat Çeken Keşif: “Hobbit” İnsanların Varlığı Doğrulandı

0

İnsanın gelişimine ilişkin her gün yeni bir şeyler keşfediliyor. Yakın zamanda ortaya çıkarılan bir ayak izi, insanların düşündüğünden yaklaşık 30 bin yıl daha önce yürümeye başladığını ortaya koymuştu.

Şimdi ise, “hobbitler” olarak adlandırılan ilk homininlerin, sanılandan daha kısa olduğu ortaya çıktı. Endonezya’daki bir adada keşfedilen diş ve kemiklere odaklanan yeni bir araştırma, ilk homininlerin daha önce düşünülenden beş santim daha kısa olduğunu ortaya koydu.

İnsanlık tarihine dair heyecan verici bir keşif, İngiliz yazar J.R.R. Tolkien’in Yüzüklerin Efendisi adlı fantastik kitap serisiyle tanınır hale gelen hobbitlerin bir zamanlar inandığımız kadar hayali olmayabileceğini ortaya koydu.

Endonezya’nın ücra bir adası olan Flores’te gerçekleştirilen son kazılar, küçük bir üst kol kemiği parçasını ortaya çıkardı ve yapılan analizler, bunun sadece üç fit (0,9 metre) boyunda olan bir ön insanın varlığına dair bir kanıt olduğunu doğruladı.

Yirmi yıl önce adada yer alan Liang Bua mağarasında çalışan arkeologlar, resmi olarak Homo floresiensis olarak bilinen üç buçuk fit (1,07 metre) boyunda bir ön insan türünün fosillerini bulmuştu. Bu türe “hobbit” lakabı takılmıştı.

Ancak bu yeni kalıntılar 2,4 inç (6 santimetre) daha kısa bir figüre işaret ediyor, ki bu da muhtemelen şimdiye kadar bulunanların en küçüğü.

Tokyo Üniversitesi’nden çalışmaya katılan Profesör Yousuke Kaifu, “O kadar küçüktü ki normalde bir çocuk olabilirdi ancak Homo floresiensis’in küçük olduğunu ve küçük dişleri ve çeneleri olduğunu biliyorduk, bu yüzden doğrulamamız gerekiyordu,” dedi.

“Sonuçlar şaşırtıcıydı. Sonuçlardan onun bir yetişkin olduğu çok açıktı. Kesin sonuç karşısında mutluluk ve heyecan gibi karışık duygular yaşadım.”

Daha fazla araştırma, bu bireylerin insanın evrimsel öyküsünde nereye denk geldiğini ve nasıl bu kadar küçük olacak şekilde evrimleştiklerini belirleyecek.

“Daha da ilginç olan şey, (Homo floresiensis) aynı küçük boyutta kalmış olması. Liang Bua’nın 60.000 yaşında olduğu düşünülürse, bu, büyük bir evrim geçirmeden muhtemelen 600.000 yıl boyunca aynı boyutta kaldığı anlamına gelebilir,” diyen Kaifu, sözlerini şöyle sürdürdü: “Kıtadayken beynin boyutu büyüyor ve buna bağlı olarak vücut da büyüyor, bu da Homo sapiens’in ortaya çıkmasına yol açıyor. Bu gerçekleşirken, dünyanın diğer tarafında bir insan türü tamamen farklı bir kaderi yaşıyordu.”

Bulguların tamamı Nature Communications dergisinde yayımlandı.

(Kaynak: Euronews Türkçe)

Paylaşın

KÜNYE

MESAJ

– Borsa ve Döviz
– Finans
– Enerji
– Otomobil
– Emlak
– Diğer Ekonomi

 

haberkaos.com@gmail.com

Sosyal Medyada Haber Kaos