İklim Krizi: Okyanuslar Alarm Veriyor
Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi tarafından yayımlanan son verilere göre, 2026 Temmuz’unda kutup bölgeleri dışındaki küresel okyanusların ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı, Temmuz ayları içinde şimdiye kadar ölçülen en yüksek seviyeye ulaştı.
Haber Merkezi / 60 derece güney ile 60 derece kuzey enlemleri arasındaki okyanusları kapsayan ölçümlerde ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı 20,96 derece olarak hesaplandı. Bu değer, 2023 Temmuz’unda kaydedilen 20,89 derecelik önceki rekorun üzerine çıktı.
Rekor, küresel ısınmanın yalnızca karalar üzerindeki sıcaklıklarla sınırlı olmadığını bir kez daha ortaya koyarken, okyanusların atmosferden aldığı ısının iklim sistemi üzerindeki etkisini de gündeme taşıdı.
Copernicus’un verileri, 2026 Temmuz’unun küresel yüzey hava sıcaklığı açısından tüm zamanların en sıcak Temmuz’u olmadığını gösteriyor.
Temmuz ayının küresel ortalama yüzey hava sıcaklığı 16,90 derece olarak ölçüldü. Bu değer, 1991-2020 Temmuz ortalamasının 0,67 derece üzerinde. 2026 Temmuz’u, küresel hava sıcaklığında 2024 Temmuz’u ile birlikte ikinci en sıcak Temmuz oldu. Rekor ise 2023 Temmuz’unda bulunuyor.
Ancak konu denizlere geldiğinde tablo değişiyor.
Kutup dışındaki küresel okyanuslarda Temmuz ayı ortalama yüzey sıcaklığı yeni bir rekora ulaştı.
Bu nedenle bilim dünyasında dikkat çeken gelişme, havanın değil, özellikle okyanusların Temmuz ayındaki sıcaklık rekoru.
Okyanuslar Neden Bu Kadar Sıcak?
Uzmanların dikkat çektiği başlıca faktörlerden biri, El Niño’nun yeniden güçlenmesi.
Dünya Meteoroloji Örgütü, 2026 yılında ekvatoral Pasifik’te El Niño koşullarının gelişmeye başladığını ve olayın ilerleyen aylarda güçlenmesinin beklendiğini bildirmişti. Copernicus da Temmuz ayındaki yüksek deniz yüzeyi sıcaklıklarının özellikle tropikal Pasifik’teki gelişen El Niño koşullarıyla bağlantılı olduğunu belirtiyor.
Ancak bilim insanları, okyanuslardaki olağanüstü sıcaklığı yalnızca El Niño ile açıklamıyor.
Okyanuslar, insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının neden olduğu küresel ısınmanın oluşturduğu fazla ısının çok büyük bölümünü emiyor. Bu nedenle doğal iklim olayları sıcaklıkların kısa vadede yükselip düşmesine yol açsa da uzun vadeli ısınma eğiliminin arkasındaki temel unsur sera gazı kaynaklı iklim değişikliği.
Copernicus’un verileri de Temmuz 2026’daki yüksek sıcaklıkların El Niño’nun yanı sıra dünyanın farklı okyanus bölgelerinde mevsime göre olağanüstü sıcaklıklarla bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.
Rekor Sadece Pasifik’te Değil
Okyanuslardaki sıcaklık artışı tek bir bölgeyle sınırlı kalmadı.
Temmuz boyunca tropikal Pasifik’in geniş bir bölümünde mevsim normallerinin çok üzerinde deniz yüzeyi sıcaklıkları ölçüldü. Bu alan, Orta Ekvatoral Pasifik’ten Meksika ve Orta Amerika’nın batı kıyılarına kadar uzandı.
Copernicus, bölgede güçlü veya şiddetli denizel sıcak hava dalgası koşullarının görüldüğünü bildirdi.
Atlantik’te ve Akdeniz’in batısında da deniz yüzeyi sıcaklıkları dikkat çekici seviyelere çıktı.
Özellikle Avrupa çevresindeki yüksek sıcaklıklar, kıyı bölgelerinde güçlü ve yer yer şiddetli denizel sıcak hava dalgaları oluşmasına yol açtı.
İngiliz The Guardian da Copernicus verilerine dayanarak, Temmuz ayında kutup dışındaki dünya denizlerinin Temmuz ayları içerisindeki en yüksek sıcaklığa ulaştığını ve Atlantik kıyıları ile batı Akdeniz’de rekor deniz sıcaklıklarının görüldüğünü bildirdi.
Sıcak Denizler Neden Tehlikeli?
Okyanus sıcaklıklarındaki artış, yalnızca denize giren insanlar için daha sıcak bir su anlamına gelmiyor.
Denizler, Dünya’nın iklim sisteminin en önemli düzenleyicilerinden biri. Atmosferle sürekli ısı ve nem alışverişi yapan okyanuslar, küresel hava sistemlerinin oluşumunda kritik rol oynuyor.
Deniz yüzeyi sıcaklığının yükselmesi;
denizel sıcak hava dalgalarının yayılmasına,
mercan resifleri ve diğer hassas ekosistemlerin zarar görmesine,
balıkların yaşam alanlarının değişmesine,
bazı aşırı hava olaylarının güçlenmesine,
buharlaşmanın artmasına
zemin hazırlayabiliyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü de uzun vadeli okyanus ısınmasının denizel sıcak hava dalgalarını daha sık, daha uzun süreli ve daha şiddetli hale getirdiğini; bunun deniz ekosistemleri ve okyanuslara bağlı topluluklar açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtiyor.
2026’da Rekorlar Arka Arkaya Geliyor
Temmuz rekoru, yıl boyunca gözlenen olağanüstü sıcaklıkların devamı niteliğinde.
Haziran 2026’da da kutup bölgeleri dışındaki okyanusların ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı, Haziran ayları için ölçülen en yüksek seviyeye ulaşmıştı. Haziran’daki ortalama 20,86 derece, 2024’teki önceki rekorun yalnızca 0,01 derece üzerindeydi.
Temmuz ayında ise fark daha belirgin hale geldi.
20,96 derecelik ortalama, 2023’teki önceki Temmuz rekorunu 0,07 derece aşmış oldu. Ayrıca Copernicus’a göre 19 Haziran’dan Temmuz ayının sonuna kadar her gün, kutup dışındaki küresel okyanusların deniz yüzeyi sıcaklığı o gün için daha önce kaydedilen en yüksek değerin üzerinde seyretti.
Bu durum, okyanuslardaki sıcaklığın yalnızca tek bir günde veya kısa süreli bir dalgayla rekor kırmadığını; haftalar boyunca olağanüstü yüksek seviyelerde kaldığını gösteriyor.
Temmuzun Son Günü De Dikkat Çekti
Temmuz ayının son günü olan 31 Temmuz’da kutup dışı küresel okyanusların günlük ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı 21,05 derece olarak ölçüldü.
Bu değer, tüm takvim ayları için ölçülen küresel günlük rekor olan 21,09 derecenin yalnızca 0,04 derece altında kaldı. Söz konusu mutlak rekor Mart 2024’te kaydedilmişti.
Başka bir ifadeyle, Temmuz 2026 yalnızca kendi ayı açısından rekor kırmakla kalmadı; ayın son günlerinde küresel okyanus sıcaklığı tüm zamanların günlük rekoruna da son derece yaklaştı.
El Niño Yeni Rekorların Habercisi Mi?
Bilim dünyasının dikkatle izlediği bir başka gelişme ise El Niño’nun önümüzdeki aylardaki seyri.
Copernicus, Temmuz ayında tropikal Pasifik’te olağanüstü yüksek deniz yüzeyi sıcaklıklarının devam ettiğini ve El Niño koşullarının ilerleyen aylarda daha da güçlenmesinin beklendiğini belirtiyor. Dünya Meteoroloji Örgütü de El Niño’nun güçlenebileceğine ilişkin değerlendirmeler yayımladı.
Bu durum, yalnızca okyanus sıcaklıkları açısından değil, küresel hava koşulları bakımından da önem taşıyor.
El Niño’nun atmosferik dolaşım üzerinde etkileri bulunuyor ve dünyanın farklı bölgelerinde yağış, kuraklık ve sıcaklık düzenlerini değiştirebiliyor. Bu nedenle okyanuslarda başlayan olağanüstü sıcaklıkların önümüzdeki aylarda karalar üzerindeki hava koşullarına da yansıması yakından takip edilecek.
Avrupa’da Sıcak Denizler, Karada Aşırı Sıcaklık
Okyanuslardaki rekor, Avrupa’nın 2026 yazında yaşadığı aşırı sıcaklıklarla aynı döneme denk geldi.
Copernicus verilerine göre Batı Avrupa, Haziran-Temmuz döneminde kayıtlardaki en sıcak iki aylık dönemi yaşadı. Bölgedeki yüksek hava sıcaklıklarına, Atlantik kıyıları ve batı Akdeniz’deki olağanüstü sıcak denizler eşlik etti.
Bu tablo, atmosfer ile okyanus arasındaki güçlü bağlantıyı da gözler önüne seriyor.
Sıcak denizler atmosfere daha fazla nem sağlayabilirken, atmosferdeki ısı ve dolaşım değişiklikleri de deniz yüzeyi sıcaklıklarını etkileyebiliyor. Böylece kara ve deniz arasındaki iklim sistemi birbirini etkileyen karmaşık bir döngü oluşturuyor.
“Yeni Bir Aşamaya” İşaret
Copernicus, Temmuz ayındaki rekoru yalnızca tek başına bir sıcaklık istatistiği olarak değerlendirmiyor.
Haziran ve Temmuz boyunca gözlenen yüksek deniz yüzeyi sıcaklıkları, hızla gelişen El Niño koşullarıyla birleştiğinde, küresel iklim sisteminin önümüzdeki aylarda yeni sıcaklık rekorlarına sahne olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Temmuz 2026’nın verileri bu nedenle iki ayrı mesaj taşıyor:
Birincisi, küresel okyanuslar Temmuz ayları için şimdiye kadarki en sıcak seviyeye ulaştı.
İkincisi ise, bu rekorun arkasında yalnızca geçici bir doğal iklim olayı bulunmuyor. El Niño sıcaklıkları artıran önemli bir etken olsa da uzun vadeli okyanus ısınmasının temelinde insan kaynaklı küresel ısınma bulunuyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün değerlendirmeleri de uzun vadeli okyanus ısınmasının denizel sıcak hava dalgalarını daha sık ve daha şiddetli hale getirdiğine dikkat çekiyor.
Gözler Önümüzdeki Aylarda
Temmuz ayının rekor sıcak denizleri, yaz mevsiminin sona ermesiyle birlikte ortadan kalkacak geçici bir olay olarak görülmüyor.
El Niño’nun güçlenme ihtimali, okyanuslardaki yüksek sıcaklıkların devam edip etmeyeceği ve bunun atmosferik dolaşım üzerindeki etkileri önümüzdeki ayların en önemli iklim başlıkları arasında olacak.
Dünya bir yandan yeni sıcaklık rekorlarının eşiğinde dururken, okyanuslar iklim sisteminde biriken ısının en büyük göstergelerinden biri olmayı sürdürüyor.
Temmuz 2026’nın rekoru, aslında tek bir ayın hikâyesinden daha fazlasını anlatıyor: Dünya’nın en büyük ısı deposu olan okyanuslar giderek daha sıcak bir gezegenin izlerini taşıyor.
