Haber Merkezi / Sıklıkla “Mars’ın Büyük Kanyonu” olarak anılan Valles Marineris, 4 bin kilometreden fazla uzunluğuyla Dünya’daki Büyük Kanyon’dan yaklaşık dokuz kat daha uzun. Ayrıca Dünya’daki Büyük Kanyon’dan yaklaşık 20 kat daha geniş ve beş kat daha derin.

Columbia Üniversitesi ve Imperial College London’dan bilim insanlarının yürüttüğü yeni bir araştırma, bu devasa kanyonun milyarlarca yıl önce oluşmuş olmasına rağmen bölgedeki fay hatlarının günümüzde de hareket edebildiğini ortaya koydu. Araştırmacılara göre Mars’ın jeolojik açıdan tamamen hareketsiz olduğu düşüncesi, yeni sismik bulgularla yeniden değerlendirilmeli.

Mars’ta Depremlere Ne Yol Açıyor?

NASA’nın InSight uzay aracı tarafından kaydedilen sismik veriler, Valles Marineris’in derinliklerinde meydana gelen bir depremin izlerini ortaya çıkardı. Araştırmaya göre deprem, yer yüzeyinin yaklaşık 20 ila 40 kilometre altında gerçekleşti. Yer kabuğunun derinliklerindeki bir fay boyunca meydana gelen kayma, sarsıntının olası nedeni olarak değerlendirildi.

Ancak Mars’taki bu hareketler, Dünya’daki tektonik süreçlerden önemli ölçüde farklı. Dünya’da yer kabuğu, manto üzerinde hareket eden çok sayıda tektonik plakaya ayrılmış durumda. Bu plakalar birbirini iterken, birbirinden uzaklaşırken veya yan yana kayarken gerilim biriktirebiliyor. Biriken gerilimin aniden açığa çıkması ise depremlere yol açıyor.

Mars’ta ise Dünya’dakine benzer, sürekli hareket eden küresel bir tektonik plaka sistemi bulunmuyor. Bilim insanları, gezegenin kabuğunu büyük ölçüde tek parça hâlinde davranan bir dış katman olarak tanımlıyor. Mars zaman içinde soğudukça kabuğunda büzülme, çatlama ve fay oluşumu gibi süreçler yaşandı. Milyarlarca yıl önce oluşan bu fayların bazıları, bugün de gerilim altında kalarak hareket edebiliyor.

Araştırmanın hakemli sonuçları, 15 Ekim 2026’da Nature Communications dergisinde yayımlandı.

2021’de Kaydedilen Depremin İzleri Sürüldü

InSight uzay aracı, 25 Ağustos 2021’de Mars’ın Elysium Planitia bölgesinden S0976a adı verilen bir deprem kaydetti. İlk aşamada araştırmacılar, sismik sinyallerin bir depremden mi yoksa toprak kayması ya da meteor çarpması gibi başka bir olaydan mı kaynaklandığını kesin olarak belirleyemedi.

Daha sonra yapılan analizler, depremin oluşturduğu dalgaların Mars’ın çekirdeğinden geçtiğini gösterdi. Bu bulgu, bilim insanlarının gezegenin iç yapısını incelemesine olanak sağladı. Bununla birlikte depremin tam olarak nerede meydana geldiği ve hangi jeolojik süreç tarafından tetiklendiği başlangıçta belirsizliğini korudu.

Yeni araştırmada sismik veriler yeniden incelenerek depremin kaynağı Valles Marineris bölgesiyle ilişkilendirildi. Böylece araştırmacılar, hem Mars’ın iç yapısına hem de kanyonun altındaki fay sistemlerinin günümüzdeki durumuna ilişkin yeni bilgiler elde etti.

Imperial College London’dan araştırmanın ortak yazarlarından Doyeon Kim, bulguların önemini şu sözlerle açıkladı:

“S0976a, Kızıl Gezegen’i anlamamızda önemli rol oynayan olağanüstü bir olay olarak öne çıktı. Deprem dalgaları çekirdekten geçerek Mars’ın en derin bölgelerini incelememize yardımcı oldu. Şimdi ise aynı dalgalar, depremin kaynağında neler yaşandığına ilişkin de bilgi veriyor. Tek bir Mars depremi sayesinde hem gezegenin merkezi hem de en dikkat çekici coğrafi oluşumlarından birinin altındaki aktif bir fay hattı hakkında bilgi edinebiliyoruz.”

Antik Fay Hatları Hala Hareket Ediyor Olabilir

Araştırma ekibi, sismik dalgaların genliklerini ve yönlerini inceleyerek depreme yol açan mekanizmayı belirlemeye çalıştı. Bulgular, en olası açıklamanın yatay doğrultuda kayma hareketiyle meydana gelen bir deprem olduğunu gösterdi.

Bu tür depremlerde yer kabuğunun iki bölümü, derinlere uzanan ve genellikle dik konumlu bir fay boyunca yatay olarak birbirinin yanından geçer. Araştırmacılar, Mars’ta kaydedilen bu sarsıntının yerin kilometrelerce altında gerçekleştiğini ve enerjisi bakımından Dünya’da yaklaşık 5 büyüklüğündeki bir depreme benzetilebileceğini belirtti.

Araştırmanın başyazarı, Imperial College London’dan Jung-Hun Song da farklı kanıtlardan elde edilen sonuçların birbiriyle örtüştüğüne dikkat çekti.

Song’a göre sismik dalgalar, yüzeyin derinliklerinde bir fay boyunca yatay kayma yaşandığına işaret ederken yörüngeden elde edilen jeolojik görüntüler de uzun ömürlü fay sistemleriyle kesişen bir bölgeyi ortaya koyuyor. Bu veriler, Valles Marineris’in yalnızca geçmişte oluşmuş ve artık değişmeyen bir jeolojik yapı olmayabileceğini gösteriyor.

Song, kanyonun derinliklerindeki fayların, onları oluşturan jeolojik süreçler sona erdikten çok sonra bile hareket ederek Mars depremlerine neden olabileceğini vurguladı.

Mars’ın İçinde Neler Oluyor?

Araştırma, Mars’ın günümüzde Dünya’daki gibi hareketli bir tektonik plaka sistemine sahip olduğunu göstermiyor. Bunun yerine, gezegenin eski fay sistemlerinin hâlâ gerilim altında kalabileceğine ve yerel sismik hareketler üretebileceğine ilişkin kanıtlar sunuyor.

Öte yandan bu bulguların daha kapsamlı biçimde doğrulanabilmesi için yeni sismik gözlemlere ihtiyaç var. NASA’nın InSight iniş aracı, güneş panellerinde biriken toz nedeniyle enerji üretiminin azalması üzerine Aralık 2022’de görevini sonlandırdı. O tarihten bu yana Mars yüzeyinde sürekli sismik ölçüm yapan faal bir InSight benzeri istasyon bulunmuyor.

Bu durum, gezegendeki yeni depremlerin tespit edilmesini ve mevcut fayların ne sıklıkla hareket ettiğinin anlaşılmasını zorlaştırıyor.

Araştırmacıların bulguları, Mars’ın jeolojik geçmişinin bütünüyle geride kalmadığını ve bazı eski fayların bugün de hareket edebileceğini gösteriyor. Gelecekte yapılacak sismik çalışmalar, Kızıl Gezegen’in derinliklerinde neler yaşandığını ve Valles Marineris’in ne ölçüde aktif olduğunu daha ayrıntılı biçimde ortaya koyabilir.

The post Mars’ın Büyük Kanyonu Hala Tektonik Olarak Aktif Mi? first appeared on Haber Kaos.

Haber Merkezi / 21 Nisan’da Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırma, Güneş Sistemi’nde yaşam arayışında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Elde edilen veriler, NASA’nın 2012 yılında Mars’a iniş yapan keşif aracı Curiosity’den geliyor. Görevine başladığı günden bu yana Kızıl Gezegen’in yüzeyini inceleyen araç, milyarlarca yıl önce var olmuş olabilecek mikrobiyal yaşamın izlerini araştırmayı sürdürüyor.

Araştırmanın odak noktası, Mars’taki Gale Krateri içinde yer alan ve geçmişte su barındırdığına dair güçlü bulgular sunan Glen Torridon bölgesi oldu. Astrobiyologlar, 2020 yılında Curiosity üzerindeki Mars Örnek Analiz (SAM) cihazını uzaktan yönlendirerek bu bölgedeki kil minerallerinden örnekler topladı.

Yapılan analizler sonucunda, aralarında proto-DNA benzeri yapılar taşıyan azot içeren moleküllerin de bulunduğu 20’den fazla dikkat çekici organik bileşik tespit edildi. Ayrıca, genellikle meteoritlerle taşındığı bilinen kükürtlü bir bileşik olan benzotiyofen de örneklerde belirlendi.

Araştırma ekibinde yer alan jeolog Amy Williams, elde edilen bulguların önemine dikkat çekerek, Mars’a meteoritlerle taşınan maddelerin Dünya’ya da ulaşmış olabileceğini ve yaşamın temel yapı taşlarının oluşumuna katkı sağlamış olabileceğini ifade etti.

Bilim insanlarına göre en dikkat çekici sonuçlardan biri, karmaşık organik moleküllerin Mars’ın yüzey altındaki katmanlarında bozulmadan korunabilmiş olması. Ancak bu moleküllerin kökeni henüz kesin olarak belirlenmiş değil. Araştırmacılar, söz konusu bileşiklerin geçmişteki canlı organizmalardan mı, meteoritlerden mi yoksa jeolojik süreçlerden mi kaynaklandığını netleştirmek için daha fazla inceleme yapılması gerektiğini vurguluyor.

Williams, “Antik organik maddelerin korunabildiğine dair kanıtlar, bir ortamın yaşanabilirliğini değerlendirmek açısından son derece değerli. Eğer yaşam izlerini organik karbon formlarında arıyorsak, bu bulgular bunun mümkün olduğunu gösteriyor,” dedi.

Curiosity, başka bir gezegende yerinde analiz yapan ilk keşif aracı olsa da, bu alandaki çalışmalar bununla sınırlı kalmayacak. Önümüzdeki yıllarda Mars’a gönderilmesi planlanan Rosalind Franklin görevi ile Satürn’ün uydusu Titan’a yapılacak Dragonfly keşif gezisi, benzer araştırmaları daha ileriye taşımayı hedefliyor.

Uzmanlara göre bu gelişmeler, insanlığın evrendeki yalnızlığına dair en büyük sorulardan birine yanıt bulma yolunda önemli bir adım olabilir.

The post Mars’ta Antik Yaşamın Kimyasal İzleri Bulundu first appeared on Haber Kaos.

Haber Merkezi / Tarifi denedikten sonra yorum bölümüne değerlendirebilirsiniz.

Malzemeleri;

1 yemek kaşığı zeytinyağı
Yarım beyaz soğan, doğranmış
0,25 su bardağı doğranmış kereviz
0,25 su bardağı doğranmış havuç
1,5 su bardağı dilimlenmiş taze beyaz mantar
0,5 su bardağı beyaz şarap veya 1/2 su bardağı düşük sodyumlu, yağsız tavuk suyu
2,5 su bardağı düşük sodyumlu, yağsız tavuk suyu
1 su bardağı yağsız yarı yarıya
2 yemek kaşığı un
0,25 çay kaşığı kurutulmuş kekik
Karabiber
1 su bardağı pişmiş yabani pirinç

Hazırlanışı;

Tencereye zeytinyağını koyup orta ateşte ısıtın, doğranmış soğan, kereviz ve havuçları ekleyin, yumuşayana kadar pişirin, mantarları, beyaz şarabı ve tavuk suyunu ekleyin, kapağını kapatın ve iyice ısıtın.

Bir kasede süt kremasını, unu, kekiği ve karabiberi karıştırın, ardından pişmiş yabani pirinci ekleyip karıştırın, pirinç karışımını sebzelerle birlikte sıcak tencereye dökün, orta ateşte pişirin.

Koyulaşıp kabarcıklar oluşana kadar sürekli karıştırın. Ilık servis edin. Afiyet olsun…

The post Yabani Pirinçli Mantar Çorbası, Malzemeleri, Hazırlanışı first appeared on Haber Kaos.

Haber Merkezi / Bu uydular, 1877 yılında Amerikalı astronom Asaph Hall tarafından keşfedilmiştir. Phobos, Mars’a daha yakın ve daha büyük olan uydudur, yaklaşık 22 km çapındadır, Deimos ise yaklaşık 12 km çapındadır. Her ikisi asteroid benzeri gök cisimleridir.

Phobos

1877’de Asaph Hall tarafından keşfedilen Phobos’un adı, Yunan mitolojisindeki korku tanrısı Phobos’tan gelir. Yaklaşık 22 km çapında olan Phobos, düzensiz, patates şeklinde bir gök cismidir.

Phobos, Mars’a yaklaşık 6 bin km mesafede dolanır. Bu, bir gezegen uydusunun ana gezegenine en yakın yörüngelerden biridir. Phobos, Mars etrafında bir turu yaklaşık 7 saat 39 dakikada tamamlar, bu da Mars’ın kendi ekseni etrafındaki dönüş süresinden (bir Mars günü: ~24.6 saat) daha hızlıdır. Bu nedenle Phobos, Mars gökyüzünde batıdan doğuya doğru hareket eder gibi görünür.

Phobos’un yüzeyi kraterlerle kaplıdır ve en büyük krateri Stickney Krateri’dir (yaklaşık 9 km çapında). Yüzeyde ayrıca toz ve gevşek kayaçlardan oluşan bir regolit tabakası bulunur. Phobos’un düşük yoğunluğu (1.9 g/cm³), onun muhtemelen gözenekli bir yapıya sahip olduğunu ve bir yığın moloz asteroidi olabileceğini gösteriyor.

Phobos, Mars’a çok yakın olduğu için gezegenin yerçekimi etkisiyle yavaş yavaş ona yaklaşıyor. Phobos’un yaklaşık 30 – 50 milyon yıl içinde ya Mars yüzeyine çarpacağı ya da tidal kuvvetler tarafından parçalanarak bir halka sistemi oluşturacağı tahmin ediliyor.

Deimos

Deimos da Phobos gibi 1877’de Asaph Hall tarafından keşfedildi. Deimos’un adı, Yunan mitolojisindeki dehşet tanrısı Deimos’tan gelir. Yaklaşık 12 km çapında olan Deimos, Phobos gibi düzensiz şekilli ve asteroid benzeridir.

Mars’tan yaklaşık 23 bin 500 km mesafede döner ve bir turunu yaklaşık 30 saat 18 dakikada tamamlar. Bu, Mars’ın dönüş süresinden daha yavaştır, bu yüzden Deimos gökyüzünde doğudan batıya doğru hareket eder.

Deimos’un yüzeyi de kraterlerle kaplıdır ancak Phobos’a göre daha pürüzsüz görünür, çünkü yüzeyindeki kraterler daha fazla regolit (toz ve kaya parçaları) ile doludur. En büyük kraterleri Swift ve Voltaire olarak adlandırılmıştır.

Deimos’un yoğunluğu da oldukça düşüktür (1.5 g/cm³), bu da onun gözenekli bir yapıya sahip olabileceğini düşündürmektedir.

Phobos ve Deimos’un kökeni hala tartışmalıdır. En yaygın teori, bu uyduların Mars tarafından yakalanmış asteroidler olduğu yönündedir, çünkü yapıları ve düşük yoğunlukları, Jüpiter ile Mars arasındaki asteroid kuşağındaki C-tipi (karbonlu) asteroidlere benzerler.

Başka bir teori, bu uyduların Mars’ın oluşumu sırasında gezegenin çevresindeki malzemelerden oluştuğunu öne sürmektedir.

The post Mars’ın Uydusu Var Mı? first appeared on Haber Kaos.

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi NASA, Mars’ta da aynı şeyin olduğunu gösteren hiçbir şey bulunmadığı uyarısını yaptı. Ancak bunun kayadaki ilginç ve beklenmedik bir özellik olduğunu ve gezegende önemli bir bulguya işaret edebileceğini belirtti.

Sözkonusu keşif, Perseverance aracının Mars yüzeyindeki bir kaya parçasını kazımasıyla yapıldı. Açtığı 5 santimetrelik kısım, kayada beyaz, siyah ve yeşil lekelerden oluşan, NASA’nın deyimiyle “çarpıcı bir renk dizisi” olduğunu gösterdi.

En büyük sürprizlerden biri de bu kısımda bulunan koyu yeşil renkli lekelerdi. Bu lekeler, etraflarında bulanık ve açık yeşil kenarları olan koyu tonlu kısımlardan meydana geliyor.

Dünya’da pas rengi ya da kanımızdaki kırmızı renk olan oksitlenmiş iyondan oluşan kırmızı kayalar var. Mars’takilere benzer kayalarda bu türden yeşil lekeler görülebiliyor ve bunlar suyun kayaya dönüşmeden önce tortudan akmasıyla oluşuyor. Bu da kimyasal reaksiyonu değiştiriyor ve geride farklı, yeşil renkli bir kimyasal bırakıyor.

Mikroplar bazen Dünya’da bu sürece dahil oluyor. Ancak mikrobik yaşam gerektirmeyen sülfür ve demir arasındaki etkileşimler de dahil başka nedenlerle de meydana gelebiliyor.

NASA’nın Perseverance’ın diğer araçlarını yeşil lekelerin üzerine yerleştirerek bileşimlerini daha iyi anlamak için yeterli alanı yoktu. NASA, bunun bir “gizem” olarak kaldığını belirtti. Ancak uzay ajansı, Mars kayalarında benzer ve beklenmedik özellikler aramaya devam edecek ve bunları keşfedip belki de uzaylı yaşamın ipuçlarını bulmayı umacak.

(Kaynak: Independent Türkçe)

The post NASA, Mars’ta Gizemli “Yeşil Noktalar” Keşfetti first appeared on Haber Kaos.

Araştırma, bilgisayar modellemesi kullanılarak su buzunun içinden geçen güneş ışığının sığ yeraltı sularında fotosentezi destekleyebileceği gösterdi. Aditya Khuller, “Mars’taki buz tabakaları, dünya dışı yaşam için bakmamız gereken en ulaşılabilir yerlerden biri olabilir” dedi.

Mars’ın her iki yarım kürede 30 ila 60 derece arasındaki orta enlemleri, yeraltı suları için en umut verici yerler olarak kabul ediliyor. Bu alanlar sıcaklık, toz seviyeleri ve güneş ışığına maruz kalma arasında bir denge sağlıyor ve bu da onları gelecekteki keşifler için birincil hedefler haline getiriyor.

NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı’ndaki (JPL) araştırmacılar, Mars’ın ultra kalın su buzu birikintilerinin altında bir tür yaşam keşfedebileceklerini düşünüyor.

Nature Communications Earth & Environment adlı hakemli bilimsel dergide yayınlanan yeni bir çalışmada, geçmiş buzul çağlarından kalma toz ve kar yığınlarını tutan bu birikintilerin, Mars’ın son derece ince atmosferinden içeri giren Güneş radyasyonunu engelleyecek kadar kalın ve koyu olabileceğini ortaya kondu.

Araştırmacıların bilgisayar modelleriyle yaptığı deneylerde buzun yüzeyde bozulmadan kalabildiği, ancak Güneş çarptığında eriyerek zararlı Güneş radyasyonunu etkili bir şekilde engellediği ve sonuçta yaşam formlarına hayat verebilecek fotosentez işlemi için uygun bir ortam oluştuğu tespit edildi.

Araştırmacılar, Dünya’da da bu türden koşullara rastlanabildiğini belirtiyor. Gömülü toz parçacıklarının zamanla alttaki buzun erimesine neden olmasıyla ortaya çıkan kraterlere “kriyokonit delikleri” adı veriliyor. Kriyokonit delikleri, Dünya’daki buzullarda ortaya çıkan minik ekosistemlere ev sahipliği yapıyor.

Jet İtki Laboratuvarı’nın internet sitesinde yayınlanan basın açıklamasında, “Bu toz parçacıkları Güneş ışınlarından uzaklaştıkça batmayı bırakır ama yine de yeterli sıcaklığı üreterek etraflarında bir eriyik su cebi oluşturabilir,” ifadeleri yer aldı: Cepler basit yaşam formları için gelişen bir ekosistemi besleyebilir.

Öte yandan bu bulgular, Mars’ta kesinkes yaşam olduğu anlamına gelmiyor. Araştırmanın lideri Aditya Khuller Space.com’a, “Mars’ta yaşam bulduğumuzu söylemiyoruz,” dedi. Khuller, “Orta enlemlerdeki tozlu Mars buz yüzeyinin bugün Mars yaşamı aramak için en elverişli yerleri temsil ettiğine inanıyoruz,” diye ekledi.

The post Mars’ta “Yaşam” Buz Birikintilerinin Altında Saklanıyor Olabilir Mi? first appeared on Haber Kaos.

Mars’ın kutuplarında donmuş su ve atmosferde buhar belirtileri daha önce bulunmuştu, Kızıl Gezegen’de ilk defa sıvı suyun varlığı keşfedildi.

Baş araştırmacı Dr. Vashan Wright, “Mars’taki su döngüsünü anlamak, iklimin, yüzeyin ve iç mekanın evrimini anlamak açısından kritik önem taşıyor” dedi ve ekledi: Yararlı bir başlangıç ​​noktası, suyun nerede olduğunu ve ne kadar olduğunu belirlemektir.

The post Mars’ta “Su Okyanusları” Bulundu first appeared on Haber Kaos.

NASA ekibinden Kathryn Stack Morgan, incelenen taştaki biyolojik kökeni olabilecek izlere işaret ederek şöyle diyor: Şunu diyoruz “Mars’taki muhtemel bir biyoimzaya sahibiz.”

NASA’nın Perseverance adlı keşif aracından gelen bulgularla çalışan bilim insanları, Mars’ta hayat izi bulduklarını henüz iddia edemese de heyecanlı.

Zira Cheyava Falls adını verdikleri, 60’a 90 santimetre boyutlarındaki kayada, milyarlarca yıl önce Mars’ta yaşamın var olduğunu gösterebilecek izler gördüler. Bu izleri, gezegenin hâlâ sıcak ve sulara sahip olduğu dönemdeki mikroplar yaratmış olabilir.

Bilim insanları fosilleşmiş organizmaya dair bir emare görmese de NASA ekibinden Kathryn Stack Morgan, incelenen taştaki biyolojik kökeni olabilecek izlere işaret ederek şöyle diyor: Şunu diyoruz “Mars’taki muhtemel bir biyoimzaya sahibiz.”

NASA görevinde çalışan bilim insanlarından Kenneth Farley de şu yorumu yapıyor: Şimdiye kadar topladığımız taşlar arasında en ilgi çekicisi. Eğer Dünya’ya getirilebilirse Mars’ta yaşamın hiç görülüp görülmediğine dair soruyu cevaplandırma potansiyeline sahip.

Perseverance, incelediği kayada organik moleküller saptadı. Ayrıca kalsiyum sülfata rastlandı ki akan suyun belirtisi olarak görülüyor. İkisi de hayatın yapıtaşlarının Kızıl Gezegen’de olabileceğini gösteriyor.

Kayadaki leopar desenine benzeyen bir milimetre çapındaki izlerin etrafındaki siyah halkalar da demir fosfat içeriyor. Bu leopar desenine yol açan kimyasal reaksiyonların, mikropların yaşamasını sağlayacak enerjiyi de vermiş olabileceği düşünülüyor.

Perseverence ekibinden Morgan Cable, “Daha önce bu üç şeyi Mars’ta bir arada hiç görmemiştik” diyor.

Bilim insanları, Mars’ın atmosfer, iklim ve akan sulara sahip olduğu dönemde canlı yaşamının olup olmadığını anlamak için bu gezegendeki kayaları inceliyor.

Kızıl Gezegen’deki bu kayanın gelecek yıllarda Dünya’ya getirilerek daha yakından incelenmesi umuluyor. Zira Mars’taki yaşam ihtimaline dair kesin bir şey söylemek için buna ihtiyaç var.

Dr. Kathryn Stack Morgan, “Bence listenin başında bu örnek var” diyerek son keşfin Dünya’ya getirilmesinin önemini vurguluyor.

Ancak örneklerin Mars’tan taşınmasının önünde engeller var. NASA Yöneticisi Bill Nelson, nisanda konuyla ilgili şöyle konuşmuştu: İşin özü şu ki, 11 milyar dolar çok büyük bir maliyet ve 2040’a kadar örnekleri getirememek de kabul edilemeyecek kadar uzun bir süre anlamına geliyor.

NASA örneklerin daha ucuza ve daha hızlı getirilmesi için özel şirketlere başvursa da henüz kayda değer bir sonuç çıkmadı.

(Kaynak: Independent Türkçe)

The post Mars’da Yaşamın Olası İzleri Bulundu first appeared on Haber Kaos.

Araştırmayı etkileyici olarak nitelendiren Villanova Üniversitesi’nden Prof Edward Guinan, “Mars kolonizasyonu için umut verici bir öncü bitki olabilir” dedi. Yosunun da büyümesi için suya ihtiyaç duyacağını da belirten Edward Guinan, “Gidecek çok yolumuz var” ifadelerini kullandı.

Florida Üniversitesi’nden yosun uzmanı Prof. Stuart McDaniel, “Çöl yosunu yenilebilir değil fakat uzayda başka önemli hizmetler sunabilir” dedi.

Bilim insanları Mars’ta hayatta kalabilecek bir yosun türü belirledi. Zorlu koşullara dayanabilen bitki, Kızıl Gezegen’deki insan yaşamını başlatabilir.

Sıcaklıkların -153 dereceye kadar düşebildiği Mars’ın, insanların yaşaması için uygun koşullara sahip olduğu söylenemez. İnce atmosferi Güneş’ten gelen ısıyı yakalayamadığı gibi, gezegeni ultraviyole radyasyona karşı da koruyamıyor.

Bilim insanları Mars ortamında hayatta kalabilecek çeşitli mikroorganizmaları, alg ve likenleri daha önce test etmişti. The Innovation adlı hakemli dergide dün yayımlanan çalışmadaysa ilk defa bütün bir bitkinin sert koşullarda yaşayıp yaşayamayacağı araştırıldı.

Syntrichia caninervis adlı çöl yosunu, Antarktika’dan Mojave Çölü’ne kadar çeşitli ortamlarda hayatta kalabiliyor. Araştırmacılar yeni çalışmada bu bitkinin -196 dereceye ve yüksek seviyelerde gama radyasyonuna da dayanabildiğini gösterdi.

Ekip, yosunları önce -80 derecede 5 yıla kadar, daha sonra da -196 derecede 30 güne kadar tuttu. Donan bitkiler çözündükten sonra eski hallerine geri dönmeyi başardı. Araştırmacılar dondurulmadan önce kurutulan bitkilerin daha hızlı kendine geldiğini kaydetti.

Çöl yosununun çoğu bitkiyi öldürecek seviyedeki gama radyasyonunda hayatta kaldığı, hatta 500 Gy’de daha iyi geliştiği görüldü. 50 Gy’lik gama radyasyonu, insanları öldürebilecek etkiye sahip.

Ardından Çin Bilimler Akademisi Gezegen Atmosferleri Simülasyon Tesisi’nden yararlanan bilim insanları Mars’taki basınç, sıcaklık ve ultraviyole radyasyona sahip bir ortamda yosunları test etti. Bir hafta boyunca bu ortamda hayatta kalan bitkiler, simülasyondan çıkarıldıktan sonra eski hallerine geri döndü.

Araştırmacılar makalede şöyle yazıyor: Geleceğe bakacak olursak, bu umut verici yosunun Mars’a veya Ay’a götürülerek uzaydaki bitki kolonizasyonu ve büyümesi ihtimalinin daha fazla test edilebileceğini umuyoruz.

Florida Üniversitesi’nden yosun uzmanı Prof. Stuart McDaniel, yer almadığı çalışmanın önem arz ettiğini belirterek şöyle ekliyor: Karasal bitkilerin yetiştirilmesi uzun vadeli uzay görevlerinin önemli bir parçası çünkü bitkiler karbondioksit ve suyu verimli bir şekilde oksijen ve karbonhidratlara, yani insanların hayatta kalmak için ihtiyaç duyduğu hava ve gıdaya dönüştürüyor. Çöl yosunu yenilebilir değil fakat uzayda başka önemli hizmetler sunabilir.

Öte yandan çalışmanın bazı sınırlılıkları var. Prof. McDaniel ve diğer uzmanlar, yosunların Mars toprağında yetişip yetişmeyeceğinin bilinmediğini vurguluyor. Uzmanlar ayrıca bitkinin önemli bir oksijen kaynağı olup olmayacağı sorusunun da cevapsız kaldığını söylüyor.

Villanova Üniversitesi’nden Prof. Edward Guinan, yosunların Mars’ta yetişmek için suya ihtiyaç duyacağını söylese de çalışmanın etkileyici olduğunu da belirtiyor. “Önümüzde uzun bir yol var” diyen Prof. Guinan şöyle ekliyor: Ancak bu mütevazı çöl yosunu, gelecekte Mars’ın küçük bölümlerini insanlığın yaşayabileceği bir hale getirme umudu veriyor.

(Kaynak: Independent Türkçe)

The post Bilim İnsanları “Mars’ta Yaşayabilecek” Bitkiyi Buldu first appeared on Haber Kaos.

Perseverance, bir zamanlar Jezero kraterini besleyen eski bir nehir kanalı olan Neretva Vallis’i geçerken, koyu renkli kayaların arasında göze çarpan, açık renkli çarpıcı bir kaya keşfetti.

Perseverance görevinin eş lideri Brad Garczynski yaptığı açıklamada, “Washburn Dağı’ndaki doku ve yapı çeşitliliği ekip için heyecan verici bir keşifti, çünkü bu kayalar krater kenarından ve muhtemelen ötesinden getirilen jeolojik hediye torbasını temsil ediyor” dedi ve ekledi: Ancak tüm bu farklı kayalar arasında bir tanesi gerçekten dikkatimizi çekti.

NASA’nın Perseverance Mars keşif aracı, koyu renk kayalardan oluşan bir alanda daha önce hiç görülmemiş açık tonlu bir kaya keşfetti. Bu, Kızıl Gezegen’in jeolojisine yeni bir ışık tutan bir bulgu. Keşif aracı, milyarlarca yıl önce var olan eski bir nehrin kanıtlarını içerdiği düşünülen Neretva Vallis’i geçerken bu kayayla karşılaştı.

Perseverance, engebeli araziden kaçınmak için rotasını değiştirmişti ve Washburn Dağı adı verilen bir tepeye ulaşmak için bir kumul alanından geçiyordu. Keşif aracının yeni rotasında çektiği fotoğraflar tepenin, NASA’nın bazılarını “Mars’ta daha önce hiç gözlemlenmemiş bir tür” diye tanımladığı kayalarla kaplı olduğunu gösteriyor.

Yaklaşık 45 cm eninde ve 35 cm boyundaki kayalardan biri, daha koyu renkli kayalardan oluşan bir alanda tuhaf bir şekilde açık tonluydu. Araştırmacılar kayanın Mars kayaları arasında “eşsiz” olduğunu söyledi. Keşif aracı yeni konumun tabanında, muhtemelen nehir erozyonuyla açığa çıkan eski kayaları ya da kanalı dolduran tortuları temsil eden kayalık açık tonlu çıkıntıları da tespit etti.

Perseverance görevinin eş lideri Brad Garczynski yaptığı açıklamada, “Washburn Dağı’ndaki doku ve yapı çeşitliliği ekip için heyecan verici bir keşifti, çünkü bu kayalar krater kenarından ve muhtemelen ötesinden getirilen jeolojik hediye torbasını temsil ediyor” dedi ve ekledi: Ancak tüm bu farklı kayalar arasında bir tanesi gerçekten dikkatimizi çekti.

Keşif aracındaki aletler, Atoko Noktası diye adlandırılan tuhaf kayanın piroksen ve feldispat minerallerinden oluştuğunu tespit etti. Bazı bilim insanları bu minerallerin muhtemelen Mars yüzeyinin altındaki magmadan geldiğinden şüpheleniyor.

Diğerleriyse Mars’ın farklı bir bölgesinde oluşmuş ve eski nehir kanalı boyunca bugünkü konumuna gelmiş olabileceğini söylüyor. NASA, “Her iki durumda da, ekip Atoko’nun türünün gördükleri ilk örneği olmasına rağmen, sonuncusu olmayacağına inanıyor” dedi.

Son keşif, Perseverance keşif aracı Mars’ta “Marjin Birimi” diye adlandırılan bir bölgede karbonat ve olivin mineral yatakları ararken yapıldı.

Geçmişin kalıntılarını uzun süreler boyunca sakladığı bilindiğinden, yani bu birikintilerde Mars’taki eski uzaylı yaşamının izlerini bulma şansı çok daha yüksek olduğundan bu mineraller araştırmacıların ilgisini çekiyor. NASA’ya göre keşif aracı halihazırda bu bölgede bir kaya çekirdeği örneği toplanıp toplanmayacağını değerlendiriyor.

(Kaynak: Independent Türkçe)

The post Mars’ta Daha Önce Hiç Görülmemiş ‘Kaya’ Keşfedildi first appeared on Haber Kaos.