Hamas’ın başlattığı Filistin – İsrail savaşının 148. günü geride kalırken Gazze’de İsrail saldırılarında yaşamını yitirenlerin sayısı son 24 saatte 124 artarak 30 bin 534’e yükseldi. Yaralananların sayısı ise 71 bin 920’ye çıktı.

Haber Merkezi / Gazze’de İsrail saldırılarında ölenlerin yüzde 70’ini çocuklar ve kadınların oluşturduğu aktarılırken, saldırılar sonucu oluşan yıkımdan dolayı çok sayıda kişinin hala enkaz altında olduğu vurgulandı. Sivil savunma ve acil sağlık ekiplerinin bu kişilere ulaşmakta zorluk yaşadığı kaydedildi.

Öte yandan Paris’te Amerika, Mısır, Katar ve İsrailli heyetlerin ateşkese dair ilerleme sağlamalarının ardından müzakerelerin Kahire’de devam edeceği açıklanmıştı ancak Hamas heyetinin Kahire’ye gitmesine rağmen İsrail heyetinin Kahire’ye gitmediği belirtiliyor.

Nedeni ise İsrail’in hayatta olan rehinelerle ilgili daha fazla bilgi istemesi, Hamas’ın buna yanaşmaması. İsrail medyasına göre Hamas hangi rehinelerin hayatta olduğuna dair ayrıntı vermeye yanaşmıyor. İsrail de bu nedenle Kahire’ye heyet göndermiş değil. Arabulucu ülkelerin heyetlerinin de Kahire’ye gittiği belirtiliyor. Mısırlı güvenlik yetkilileri müzakerelerin Kahire’de devam edeceğini Cumartesi günü açıklamıştı.

Tarafların Gazze’de ateşkes, rehinelerin ve tutukluların serbest bırakılması konusunda uzlaştıkları ancak İsrail askerlerinin bölgeden çekilmesi konusunda hala bir anlaşma olmadığı belirtiliyordu.

ABD Başkan Yardımcısı Kamala Harris, dün yaptığı açıklamada İsrail-Hamas müzakerelerinde halihazırda masada olan altı haftalık ateşkes anlaşmasının “elzem olduğunu” söyledi. Harris, “Gazze’de yaşanan acıların boyutu göz önüne alındığında en az önümüzdeki altı hafta için derhal ateşkes sağlanmalı, ki bu şu anda masada” ifadelerini kullandı.

İsrail’i Gazze’ye ulaştırılan yetersiz yardımlar konusunda eleştiren Harris, bu anlaşmanın “Gazze’de tutulan İsrailli rehinelerin salıverilmesini ve kayda değer bir yardımın bölgeye ulaşmasını sağlayacağını” belirtti.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken de Gazze’deki insani krizin boyutlarını hafifletebilmek adına bölgeye yardım akışının boyutunun genişletilmesinin şart olduğunu ifade etti. Blinken, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “İnsanların acilen gıda, su ve diğer yardıma ihtiyacı var. Bu yüzden ABD havadan yardımlar da dahil olmak üzere mevcut her türlü kanaldan yardım ulaştırmaya çalışıyor” diye yazdı.

Cinsiyet eşitliği konusunda küresel çapta mücadele veren Birleşmiş Milletler Kadın Kuruluşu (UN Women), Gazze’deki savaşın yıkıcı etkilerini en çok yaşayan kadınlara karşı açılmış bir savaş olduğunu belirtti. BM Kadın Kuruluşu Gazze’deki savaş beşinci ayına girilirken günde ortalama 37’si anne 63 kadının öldüğünü bildirdi.

BM Kadın, ellerindeki son verilere göre, Gazze’deki savaşın şimdiye kadar yaşanan tüm savaş ve çatışmalarda kadınların benzeri görülmemiş şekilde öldüğünü ve yaraladığını gösterdiğini kaydetti. BM Kadın, şimdiye kadar en az 9 bin kadının yaşamını yitirdiğini, enkaz altında çok daha fazla kadının öldüğü bildirildiğinden, savaşta ölen ya da yaralanan kadınların sayısının açıklanan sayılardan çok daha fazla olduğunu belirtti.

BM Kadın, her 5 kadından dördünün (yüzde 84) savaş öncesinde ailecek tükettikleri yiyeceğin yarısına bile ulaşamadığını, ailelerde annelerin ve yetişkin kadınların, çocukların beslenmesi için yiyecek bulmakta çok büyük zorluklar yaşadığı kaydedildi. Bu aile bireylerinin yüzde 95’inin, her gün bir öğünlerini yeterince yiyecek bulamadıkları için atlamak zorunda kaldıkları, yemedikleri öğünlerle çocuklarını doyurmaya çalıştıkları kaydedildi.

BM Kadın, Gazze’nin 2,3 milyonluk nüfusunun tamamının birkaç hafta içinde akut düzeyde gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kalacağını belirterek, “Her 10 kadından 9’u (yüzde 87) gıdaya erişmenin erkeklere göre daha zor olduğunu belirtiyor. Kadınlardan bazıları, enkazlardaki moloz altında kalmış ya da çöp konteynırlarında yiyecek aradıklarını söylüyor’’ dedi.

BM Kadın, 2023’te başlatılan acil yardım çağrılarıyla toplanan finansmanın yüzde birinden az bir miktarının bazı ulusal veya yerel kadın hakları örgütlerine gittiğini belirterek, “Acilen insani ateşkes ilen edilmezse nümüzdeki günlerde ve haftalarda çok daha fazla kişi ölecek. Gazze’deki ölümler durmalı. İnsani yardımın derhal Gazze’ye ulaşmalı” dedi.

Hamas’ın başlattığı Filistin – İsrail savaşının 143. günü geride kalırken, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilerin tahliyesi için bir plan hazırladığı açıklandı.

Haber Merkezi / İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada İsrail ordusunun “Savaş Kabinesi’ne Gazze Şeridi’ndeki çatışma alanlarından nüfusun tahliyesi için bir plan sunduğu” belirtildi. Ancak planda sivillerin nereye ve nasıl tahliye edileceğine dair bir ayrıntı yer almadı.

Açıklama Mısır, Katar ve ABD’li “uzmanların” Katar’ın Doha kentinde yaptığı İsrail ve Hamas yetkililerinin de katıldığı görüşmeler sonrasında geldi. ABD arabuluculuk çabaları sonucunda “bir anlayışın” ortaya çıktığını açıklarken Hamas temsilcileri İsrail güçlerinin geri çekilmesinde ısrarcı olduklarını duyurdu.

Netanyahu ise İsrail ordusunun çekilmesi talebini “hayal” olarak niteleyerek Refah’a kara operasyonunun Hamas üzerinde “topyekûn bir zafer” kazanmayı sağlayacağını söyledi. Netanyahu CBS Sunday’e verdiği röportajda Refah’a bir operasyon için “Eğer bir anlaşmaya varırsak bu biraz gecikecek ama olacak” ifadelerini kullandı.

Netanyahu “Olması gerekiyor çünkü hedefimiz topyekûn zafer ve topyekûn zafere erişmeye yakınız, buna aylarca uzak değiliz, eğer bu operasyona başlarsak haftalar içinde elde ederiz” dedi.

Gazze’de can kaybı 29 bin 692’ye yükseldi

Öte yandan Gazze Şeridi’ndeki Filistin Sağlık Bakanlığı, İsrail’in saldırılarına ilişkin yazılı açıklama yaptı. Son saldırılarda 86 kişinin yaşamını yitirdiği ve bölgedeki can kaybının 29 bin 692’ye çıktığını bildiren Bakanlık, İsrail güçlerinin 131 Filistinliyi daha yaraladığı ve toplam yaralı sayısının 69 bin 879’a ulaştığı kaydedildi.

Sağlık Bakanlığının açıklamasında halen enkaz altında ve yol kenarlarında ölülerin bulunduğu ancak İsrail güçlerinin engellemesi nedeniyle sağlık ekipleri ile sivil savunma görevlilerinin cenazelere ulaşamadığı vurgulandı.

İsrail savaş kabinesi, Gazze Şeridi’nde ateşkes sağlanması ve Hamas’ın elindeki rehinelerin serbest bırakılması için görüşmelere devam edilmesine yeşil ışık yaktı. İsrail medyasına yansıyan haberlere göre, bunun için İsrail’den bir heyetin önümüzdeki günlerde Katar’a gitmesi bekleniyor.

Savaş kabinesinin görüşmelere yeşil ışık yakmasının ardından Reuters’a konuşan Mısırlı güvenlik kaynakları da, Katar’ın Hamas ve İsrail arasında bu hafta, ateşkes sağlanmasını hedefleyen görüşmelere ev sahipliği yapacağını aktardı.

Savaş kabinesinin görüşmelere devam edilmesi yönündeki kararı öncesinde İsrail dış istihbarat servisi Mossad’ın Başkanı David Barnea ve iç istihbarat servisi Şin Bet’in başında bulunan Ronen Bar’ın yer aldığı heyet, Fransa’nın başkenti Paris’te ABD, Katar ve Mısır temsilcileriyle bir araya gelmişti.

İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun Ulusal Güvenlik Danışmanı Tzachi Hanegbi de savaş kabinesinin toplantısı öncesinde N12 televizyonuna yaptığı açıklamada, “Heyet Paris’ten döndü. Bir anlaşma sağlama imkânı var gibi görünüyor” dedi. Ancak Hanegbi, sağlanacak olası bir ateşkes anlaşmasının savaşın sona ereceği anlamına gelmeyeceğini vurguladı. İsrail, başta kadınlar olmak üzere, Hamas’ın elindeki bütün rehinelerin serbest bırakılması için ısrar ediyor.

Hamas, Kasım ayındaki bir haftalık ateşkes sırasında 240 Filistinli mahkûma karşılık 100’den fazla rehineyi serbest bırakmıştı. İsrail, Hamas’ın elinde şu an 136 rehine olduğunu tahmin ediyor. İsrail ordusu bu rehinelerden 31’inin ölü olduğunun düşünüldüğünü açıklamıştı.

İsrail bir yandan saldırılarını Gazze-Mısır sınırındaki en güneydeki Refah kentine doğru genişletme planları yapıyor. 2,3 milyonluk bölge nüfusunun yarısından fazlası bakımsız çadır kamplarına, tıka basa dolu apartmanlara ve dolup taşan sığınaklara yığılmış durumda.

Yardım grupları bir felaket yaşanacağı uyarısında bulunurken ABD ve diğer müttefikler, İsrail’in sivillere zarar vermekten kaçınması gerektiğini söylüyor. İsrail Başbakanı Netanyahu, sivillerin tahliyesi dahil, “Refah’taki operasyonel eylem planlarını onaylamak” için bu hafta Bakanlar Kurulu’nu toplayacağını söyledi.

Netanyahu Facebook’ta yaptığı açıklamada Gazze’nin güneyinde Mısır sınırına yakın bir kasabaya atıfta bulunarak “Kaçırılanların serbest bırakılması ve Refah’taki Hamas taburlarının tasfiyesinin tamamlanması için başka bir çerçeveye ulaşmaya çalışıyoruz” dedi.

Saldırının ilk hedefi olan Gazze’nin kuzeyindeki bazı bölgelerde ağır çatışmalar hala devam ediyor. Bölge sakinleri Gazze Şehri’nin Zeytun mahallesinde günlerdir süren ve Pazar sabahına kadar devam eden şiddetli çatışmalar yaşandığını bildirdi.

Bölge sakinlerinin hayvan yemi yemek ve yıkılan binalarda gıda aramak zorunda kaldıkları haberleri geliyor. Savaşın başlamasından bu yana Gazze’nin kuzeyine büyük ölçüde yardım ulaştırılamıyor ve BM Dünya Gıda Programı da geçen hafta yardımları askıya aldı.

İsrail ve Hamas militan grubu arasında Katar’la birlikte arabuluculuk yapan Mısır’dan üst düzey bir yetkili Cumartesi günü yaptığı açıklamada, taslak ateşkes anlaşmasının çoğunluğu kadın, çocuk ve yaşlılardan oluşan 300 kadar Filistinli mahkum karşılığında, 40 kadar kadın ve yaşlı rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söyledi.

Müzakereler konusunda isminin açıklanmaması kaydıyla konuşan Mısırlı yetkili, çatışmalara altı haftalık bir ara verilmesini öngören anlaşmanın, kuşatma altındaki bölgenin kuzey yarısı dahil Gazze’ye her gün yüzlerce kamyonun umutsuzca ihtiyaç duyulan yardımları getirmesine izin verilmesini içerdiğini kaydetti.

Yetkili, her iki tarafın da daha fazla serbest bırakma ve kalıcı bir ateşkes için, müzakereleri verilen ara sırasında sürdürmeyi kabul ettiğini belirtti. İsrail Başbakanlık ofisi, Savaş Kabinesi’nin görüşmeleri ve basında çıkan haberlerle ilgili yorum talebine yanıt vermedi.

Müzakereciler, İsrail-Filistin geriliminin sık sık yükseldiği bir dönem olan Ramazan ayının başlangıcı olan 10 Mart öncesinde bir anlaşmaya varılmasını hedefliyor.

Hamas, İsrail saldırılarına son verip güçlerini bölgeden çekene kadar kalan rehinelerin tamamını serbest bırakmayacağını söyledi ve ayrıca aralarında üst düzey militanların da bulunduğu yüzlerce Filistinli mahkumun serbest bırakılmasını talep ediyor. Netanyahu bu şartları şiddetle reddediyor.

Ancak Hamas’ın daha önceki bir önerisi, bildirilen anlaşma taslağına benzeyen bir başlangıç aşamasını özetliyor ve iki tarafın geçici bir ateşkes üzerinde birleşebileceğini gösteriyor.

İsrail, Hamas’ın 7 Ekim’de İsrail’in güneyine düzenlediği, ve 1200 kişiyi öldürüp yaklaşık 250 kişiyi rehin aldığı açıklanan saldırının ardından savaş ilan etti. Kasım ayında yapılan ateşkes ve takas anlaşmasıyla 100’den fazla rehine serbest bırakıldı. Rehin tutulan yaklaşık 130 kişininse dörtte birinin öldüğü sanılıyor.

Hamas’ın başlattığı Filistin – İsrail savaşının 138. günü geride kalırken, Gazze Şeridi’ndeki Filistin Sağlık Bakanlığı, İsrail’in saldırılarına ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Haber Merkezi / Son saldırılarda 118 kişinin yaşamını yitirdiği ve bölgedeki can kaybının 29 bin 313’e çıktığını bildiren Bakanlık, İsrail güçlerinin 163 Filistinliyi daha yaraladığı ve toplam yaralı sayısının 69 bin 333’e ulaştığı kaydedildi.

Sağlık Bakanlığının açıklamasında halen enkaz altında ve yol kenarlarında ölülerin bulunduğu ancak İsrail güçlerinin engellemesi nedeniyle sağlık ekipleri ile sivil savunma görevlilerinin cenazelere ulaşamadığı vurgulandı.

Öte yandan Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK), Cezayir tarafından sunulan ve Gazze’de acil insani ateşkes talep eden karar tasarısını veto etti.

15 üyeli Güvenlik Konseyi’nde(BMGK), daimi üyelerden ABD, ‘hayır’ yönünde veto hakkını kullanırken İngiltere ‘çekimser’ kaldı. Güvenlik Konseyi’nin diğer 13 üyesi ise lehte oy kullandı. Bu, ABD’nin 7 Ekim’de başlayan savaşta, Gazze’de ateşkes talep eden bir BM Güvenlik Konseyi kararını üçüncü kez veto edişi olarak kayıtlara geçti.

Oylamadan önce konseye seslenen Cezayir’in BM Daimi Temsilcisi Amar Bendjama, “Bu karar taslağı lehinde oy kullanmak Filistinliler’in yaşam hakkına destek vermek anlamına gelir. Buna karşılık, aleyhte oy kullanmak, onlara uygulanan acımasız şiddeti ve toplu cezalandırmayı onaylamak anlamına gelir” diye konuştu.

Keza her Filistinlinin “ölüm ve soykırım”ın hedefinde olduğunu belirten Bendjama, “Konsey ateşkes çağrısı yapmadan önce daha kaç masum canın kurban edilmesi gerek?” sorusunu yöneltti.

ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas-Greenfield oylama öncesinde konseye hitaben yaptığı açıklamada, “Konseyin şu anda atacağı her adım bu hassas ve devam etmekte olan müzakerelere engel değil, yardımcı olmalıdır. Biz şu anda masada olan karar tasarısının aslında bu müzakereleri olumsuz etkileyeceğine inanıyoruz” dedi.

Thomas-Greenfield, “Hamas’ın rehineleri serbest bırakmasını gerektiren bir anlaşma olmaksızın derhal ve koşulsuz bir ateşkes talep etmek, kalıcı bir barış getirmeyecektir. Aksine Hamas ve İsrail arasındaki çatışmaları uzatabilir” şeklinde konuştu.

ABD’nin vetosu sonrası ne olacağını zaman gösterecek. Ancak Cezayir öncülüğündeki ‘Arap Grubu’, karar tasarısını BM üyesi 193 ülkenin tamamını kapsayan BM Genel Kurulu’na götürebilir. Zira tasarının burada ezici çoğunlukla onaylanmasına kesin gözüyle bakılıyor. Ancak BM Genel Kurul kararlarının yasal bağlayıcılığı bulunmuyor.

Aralık ayında 193 üyeli BM Genel Kurulu’nun dörtte üçünden fazlası acil insani ateşkes talebine onay verdi. Bu arada BM Genel Kurul kararları Her ne kadar bağlayıcı olmasa da, savaşa dair küresel görüşü yansıtan siyasi bir ağırlık taşıyor.

Gazze’de şartlar daha da ağırlaşıyor

Ayrıca Birleşmiş Milletler’e bağlı Dünya Gıda Programı tarafından yapılan açıklamada, Gazze’nin kuzeyine gıda sevkiyatının durdurulduğu belirtildi ve bölgedeki açlık tehlikesinin arttığına dikkat çekildi.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu(UNICEF) tarafından yapılan değerlendirmede de bölgedeki her 6 çocuktan birinin akut olarak yetersiz beslendiği belirtildi.

BM verilerine göre, Gazze’ye giriş yapan yardım kamyonlarının sayısı son iki haftada yarı yarıya azaldı. Yetkililer, İsrail’in devam eden saldırıları ve yardım konvoylarının güvenliğinin sağlanamaması nedeniyle sevkiyatların sekteye uğradığını belirtiyor.

Aksayan yardımlar, İsrail’in operasyonlarını sürdürdüğü ve 7 Ekim’den bu yana 2 milyon 300 bin kişinin evlerini terk etmek zorunda kaldığı bölgedeki şartların daha da zorlaşmasına neden oluyor. Gazze’nin kuzeyinde özellikle son iki günde çatışmaların yoğunlaştığı ifade ediliyor.

İsrail birliklerinin Ekim ayı sonunda Gazze’ye girmesinden bu yana Gazze Şeridi’nin kuzey bölgesi tecrit edilmiş durumda. Bölgenin büyük bir bölümü enkaza dönmüş vaziyette ve yüzbinlerce Filistinli büyük ölçüde yardımlara erişemiyor. Bölgede yaşayan ailelerin günde bir öğünle yetindiği ve ekmek pişirmek için genellikle hayvan ve kuş yemlerini tahıllarla karıştırmaya başladığı ifade ediliyor.

Dünya Gıda Programı yetkilileri, yardım konvoylarının güvenliğinin sağlanamamasının en büyük sorun olduğunu, kamyonların hedef olduğunu ya da bölgede saldırıya uğradıklarını belirtiyorlar. Yardımların bu hafta yeniden ulaştırılmaya başlanmasına çalışıldığı ancak başarılı olunamadığı ifade ediliyor.

Dünya Gıda Programı yaptığı açıklamada da “İnsanlar şimdiden açlığa bağlı nedenlerden ölüyor” diyerek “açlık ve hastalığa doğru hızlı bir kayma” uyarısında bulundu.

Öte yandan UNICEF yetkilisi Ted Chaiban yaptığı açıklamada, Gazze’nin “önlenebilir çocuk ölümlerinde bir patlamaya tanık olmaya hazırlandığını ve bunun Gazze’de zaten dayanılmaz düzeyde olan çocuk ölümlerini daha da arttıracağını” söyledi.

UNICEF liderliğindeki bir yardım ortaklığı olan Küresel Beslenme Kümesi tarafından Pazartesi günü yayınlanan rapor, Gazze’deki hanelerin %95’inde yetişkinlerin küçük çocukların yiyebilmesini sağlamak için kendi yiyeceklerini kısıtladığını, ailelerin %65’inin ise günde sadece bir öğün yemek yediğini ortaya koydu.

Rapora göre Gazze’deki 5 yaş altı çocukların yüzde 90’ından fazlası günde iki ya da daha az çeşit gıdayla besleniyor ve bu durum ciddi gıda yoksulluğu olarak biliniyor. Benzer bir oran da bulaşıcı hastalıklardan etkileniyor ve çocukların yüzde 70’i son iki hafta içinde ishal oldu. Gazze’deki konutların yüzde 80’inden fazlasının temiz ve güvenli sudan yoksun olduğu belirtiliyor.

Yetkililer İsrail’in saldırıları öncesinde Gazze Şeridi’nde akut yetersiz beslenme sorununun yüzde 1 düzeyinde olduğunu ifade ediyorlar. Aralık ayında yayınlanan bir BM raporu Gazze nüfusunun tamamının gıda krizi içinde olduğunu ve her dört kişiden birinin açlıkla karşı karşıya olduğunu ortaya koymuştu.