Haber Merkezi / Bu keşif, gezegenlerin manyetik alan oluşumundan iç enerji dağılımına kadar önemli ipuçları sunuyor.

Carnegie Bilim Enstitüsü’nden Cong Liu ve Ronald Cohen’in Nature Communications’da yayımlanan çalışmaları, Uranüs ve Neptün gibi dış Güneş Sistemi buz devlerinin iç kısımlarında, aşırı basınç ve sıcaklık koşullarında daha önce bilinmeyen bir madde halinin var olabileceğini gösteriyor.

Yoğunluk ölçümleri, bu dev gezegenlerin atmosferik hidrojen ve helyum zarflarının altında, kayalık çekirdeklerinin üzerinde alışılmadık “sıcak buz” katmanlarının bulunduğunu ortaya koyuyor. Bu katmanların su, metan ve amonyaktan oluştuğu düşünülse de, ekstrem koşullar altında egzotik fazların oluşabileceği tahmin ediliyor.

Liu ve Cohen, yaklaşık 500 ila 3.000 gigapaskal basınç ve 4.000 ila 6.000 Kelvin sıcaklık aralığında karbon-hidrit (CH) maddesinin temel kuantum fiziği simülasyonlarını gerçekleştirdi. Bulgular, hidrojen atomlarının düzenli bir karbon çerçevesi içinde sarmal yollar boyunca hareket ederek yarı tek boyutlu süperiyonik bir durum oluşturacağını ortaya koydu.

Süperiyonik malzemeler, katılar ve sıvılar arasında alışılmadık bir ara noktada yer alıyor; bir tür atom sabit bir kristal yapıda kalırken, diğer tür hareketli hale geliyor. Cohen, “Hidrojen atomlarının hareketi üç boyutlu değil, belirli yollar boyunca yönlülük gösteriyor. Bu, gezegenlerin iç enerji dağılımı ve elektriksel iletkenliği üzerinde önemli etkiler yaratabilir,” diye açıklıyor.

Araştırma, basit bileşiklerin aşırı koşullar altında bile beklenmedik derecede karmaşık fazlara dönüşebileceğini gösterirken, gezegenlerin manyetik alan oluşumundan iç enerji transferine kadar kritik bilgilerin anlaşılmasına katkı sağlıyor. Liu, “Karbon ve hidrojen, gezegen malzemelerinin en bol elementleri. Ancak bu ekstrem koşullardaki davranışları hâlâ tam olarak çözülebilmiş değil,” diyor.

Bilim insanları, bu keşfin yalnızca gezegen bilimi açısından değil, malzeme bilimi ve mühendislikte de yeni araştırma ve uygulama alanları açabileceğini belirtiyor.

The post Uranüs ve Neptün’de “Süperiyonik” Derinlikler first appeared on Haber Kaos.

Bilim insanları Neptün’deki bulutların sayısıyla, buz devinin güneş ışığının yansımasından doğan parlaklığı arasında da başka bir ilinti buldu. Dr. de Pater, “Bulgularımız, güneşin UV ışınlarının yeterince güçlü olduğunda Neptün’ün bulutlarını üreten fotokimyasal bir reaksiyonu tetikliyor olabileceği teorisini destekliyor” dedi.

Araştırmacılar, bulutların mevcut yokluğunun ne kadar süreceğini görmek için gezegenin sürekli gözlemlenmesinin de gerekli olduğunu belirtiyor.

Yeni bir araştırmanın “şaşırtıcı” bulguları, Neptün gezegeninde görülen çok sayıda bulutun 2019’dan bu yana artık hızla yok olarak neredeyse tamamen ortadan kalktığını ortaya koydu. Mavi gezegenin 1994’ten 2022’ye kadar çekilen fotoğrafları gözlemlendiğinde, güney kutbundakiler hariç Neptün’ün bulutlarının hemen hemen yok olduğu görülüyor.

Yakın zamanda Icarus adlı bilimsel dergide yayımlanan araştırma, buz devinin bulutlarının kaybolmasıyla güneş döngüsü arasında bağlantı olduğunu ortaya koyuyor.

Hawaii’deki Keck Gözlemevi’nden uzmanların da aralarında bulunduğu bilim insanları, Neptün’ün bulutlarının kaybolmasıyla Güneş arasındaki bu bağlantının, gezegenin Güneş Sistemi’ndeki en uzak büyük gezegen olduğu ve Dünya’nın aldığının yalnızca 1/900’ü kadar güneş ışığı aldığı düşünüldüğünde “şaşırtıcı” olduğunu söylüyor.

Makalenin ortak yazarı, UC Berkeley’den Imke de Peter “Bulutların Neptün’de bu kadar çabuk kaybolmasına şaşırdım. Bulut hareketliliğinin temelde birkaç ay içinde düştüğünü gördük” dedi.

Araştırmacılar, bu çalışma için 1994’le 2022 arasında Keck Gözlemevi’nin ikinci nesil Yakın Kızılötesi Kamerası’yla (NIRC2) çekilen fotoğraflarla Lick Gözlemevi ve Hubble Uzay Teleskobu’ndan elde edilen gözlemleri inceledi.

Veriler, Neptün’ün bulut örtüsündeki değişikliklerle güneş döngüsü (güneşin manyetik alanının her 11 yılda bir dönerek güneş radyasyonu seviyelerinin dalgalanmasına neden olduğu dönem) arasında bir bağlantı olduğunu ortaya koydu.

Araştırmacılar, Güneş daha yoğun morötesi (UV) ışık yaydığında, yaklaşık iki yıl sonra Neptün’de daha fazla bulutun ortaya çıkma eğiliminde olduğunu tespit etti. Bilim insanları Neptün’deki bulutların sayısıyla, buz devinin güneş ışığının yansımasından doğan parlaklığı arasında da başka bir ilinti buldu.

Dr. de Pater, “Bulgularımız, güneşin UV ışınlarının yeterince güçlü olduğunda Neptün’ün bulutlarını üreten fotokimyasal bir reaksiyonu tetikliyor olabileceği teorisini destekliyor” dedi: Bu olağanüstü veriler bize Neptün’ün bulut örtüsünün güneşin döngüsüyle ilişkili olduğuna dair şimdiye kadarki en güçlü kanıtı sunuyor.

Bilim insanları güneş döngüsüyle Neptün’ün bulutlu hava modeli arasındaki bu ilişkiyi, mavi buzul gezegene ilişkin yaklaşık 30 yıllık gözlemler sonucunda kaydedilen 2,5 bulut hareketliliği döngüsünü değerlendirerek tespit etti.

Araştırmacılar gezegenin yansıtma oranının 2002’de arttığını, ardından 2007’de azaldığını, 2015’te tekrar parlaklaştığını ve 2020’de bulutların çoğunun ortadan kalkmasıyla şimdiye kadar gözlemlenen en düşük seviyeye gerilediğini buldu.

Bununla birlikte araştırmacılar, bu ilintiyi ve diğer faktörlerin oynadığı rolü daha iyi anlamak için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini söylüyor.

Örneğin bilim insanları, UV güneş ışığındaki bir artışın daha fazla bulut ve pus üretebileceğini ancak onları karartarak Neptün’ün genel parlaklığını da azaltabileceğini söylüyor. Araştırmacılar, bulutların mevcut yokluğunun ne kadar süreceğini görmek için gezegenin sürekli gözlemlenmesinin de gerekli olduğunu belirtiyor.

Dr. de Pater, “Son fotoğraflarda, özellikle kuzey enlemlerinde ve yüksek irtifalarda, yaklaşık son 2 yılda güneş UV akışında gözlenen artıştan beklendiği gibi daha fazla bulut gördük” dedi.

(Kaynak: Independent Türkçe)

The post Dikkat Çeken Araştırma: Neptün’ün Bulutları Yok Oluyor first appeared on Haber Kaos.

Haber Merkezi / En son 1989’da NASA’nın gönderdiği Voyager 2 isimli uzay mekiğinde bu halkaların belirgin olduğu belirtildi. Yetkililer, halkaların ilk kez bu kadar net ve belirgin olduğunu açıkladı.

Hem Voyager 2 de hem de James Webb Uzay Teleskobu’nda görev yapan Dr. Heidi Hammel, “Neptün’ün fotoğraflarını gördüğümde ağlamaya başladım. Bu halkalara bakın dedim. Anneme, çocuklarıma, kedime bile gösterdim” dedi.

Görüntüler sadece net olmakla kalmıyor, aynı zamanda tozdan meydana gelen halkaları yakın kızılötesi spektrumda ilk kez görebilmeyi sağlıyor. Söz konusu dalga boylarında ‘mavi gezegen’ olarak bilinen Neptün, kızılötesi ve görünür kırmızı ışığı çok fazla emmesinden dolayı mavi görünmek yerine karanlık, hayaletimsi bir görünümde ortaya çıkıyor.

🪐We’re always big fans of Saturn, but Neptune’s rings are giving us all the feels in this new @NASAWebb image. It’s the clearest view of the rings of the most distant planet in our solar system in more than 30 years.https://t.co/cWVdpM9Xw9 pic.twitter.com/qHiXZdyg2w

— NASA Solar System (@NASASolarSystem) September 21, 2022

Fotoğraflarda ayrıca Neptün’ün şimdiye kadar tespit edilmiş 14 uydusu yer alıyor. Bu uydular arasında en popülerleri ise, Tritotn, Galatea, Naiad, Thalassa, Despina, Proteus ve Larissa yer alıyor.

Neptün bilim insanları için özellikle popüler bir araştırma hedefi olarak biliniyor. Çünkü Güneş’ten yaklaşık 2.8 milyar mil uzakta bulunan gezegen, yakın gezegenlerde bulunmayan çok düşük sıcaklıklar ve bir turu 164 yıl süren yörünge gibi özelliklere sahip. Ayrıca, Triton’un sıra dışı ters yörüngesi, uydunun Neptün’deki yerçekimine yenik düşen bir Kuiper Kuşağı nesnesi olabileceğini bile düşündürüyor.

Neptune in a new light! 🔵

Hubble’s view of this planet looks pretty different from @NASAWebb's new image, on the right.

That’s because these two telescopes looked at the planet in different wavelengths of light. ⬇️ pic.twitter.com/omelj0ZkDX

— Hubble (@NASAHubble) September 21, 2022

James Webb teleskopunun gönderdiği yeni veriler teleskobun yapacağı keşiflerin yalnızca başlangıcı olarak görülüyor.

Araştırmacılar, gelecek yıl içinde hem Neptün hem de Triton hakkında daha fazla veri toplamayı umuyor. Dolayısıyla Neptün ve genel olarak uzay hakkındaki anlayışımızı geliştirebilecek çığır açan görüntüler için bir süre daha beklemek gerekebilir.

.@ESA_Webb has captured its first images of #Neptune! 🔵#Webb gives us the clearest view of Neptune's rings since the 1989 #Voyager2 flyby, and its cameras are revealing the ice giant in a whole new light.

👉 https://t.co/S4ZJrWoMHj pic.twitter.com/EVJVedTl7k

— ESA Science (@esascience) September 21, 2022

Neptün nasıl keşfedildi?

Neptün’ün keşfi, Uranüs’ün yörünge hareketlerinde anormal hareketler algılanmasıyla başlamıştır. Bu durum üzerine yapılan gözlemler sonucunda, çıplak gözle görülemeyen bir gök cisminin buna neden olabileceği düşünülmüştür.

Matematikçi Le Verrier, Uranüs’ün yörüngesini bozan gezegenin yerini ve büyüklüğünü kâğıt üzerinde belirlemeyi başarmıştır. 1846 yılındaysa Le Verrier’in verdiği koordinatlar ışığında; Berlin Rasathanesi’nde Gottfried Galle ve yardımcısı Heinrich Louis d’Arrest’ın yapmış olduğu gözlemler sonucunda Neptün keşfedilmiştir.

Böylece Neptün, keşfi öncesinde matematiksel olarak ilk kez tahmin edilen gezegen olarak literatüre geçmiş ve bu keşfi sayesinde, Isaac Newton’un kütleçekim teorisinin belli sınırlardaki başarısını doğrulamıştır

The post Neptün’ün Halkalarının Şimdiye Kadarki En Net Fotoğrafı Çekildi first appeared on Haber Kaos.